DE VOORMALIGE JESUIETENKERK TE SITTARD. De vroegere Jesuleten-B kerk te ls gewijd! aan den H. Michaël enl aan St. Rosa. Men de pest, welke in 166» op onrustbarende wijze tel del H. Rosal tot staan kwam. Daaroml voegde men be-l schermheilige St. Michaël ook nog de schutspatro-l nes St. Rosa toe. Er lagl daar ter plaatse in oudel tijden een (wel hebben de beschrij-I ving der vanl Neerltter over deze oudel Instituten breedvoerig ge-l eene Opl deze plek ls tusschen 16601 en de Domlnlcanerl kerk ln renaissance-stijll srebouwd. Maar d.w.l een kunnenl we den bouw noemenl geen zijbeuken.l aan den van 'tl men zevenl V e r d e rl moeten de zij-al-B taren vroeger meer naarl voren hebben gestaan. I Midden op staatl een torentje, een zoogenaamde dakrijder, terwijl boven den ingang een steen ls ingemetseld, waarop de voorstelling is te zien van O. L. Vrouw, die een rozenkrans aanbiedt aan den H. Domlnlcus. Wat wel zeer aangenaam aandoet is de Inventaris van het interieur. Daar is b.v. de eikenhouten bekleeding langs de wanden; zij is Inderdaad op kunstzinnige wijze uitgestoken. En dan de groote verscheidenheid van voorstellingen, ln verschillende vakken verdeeld, waarop men, als een keurige versiering kennis maakt met de heUigen der Dominicus-orde, aUe in buste uitgevoerd. De voorstellingen wisselen elkander af met hier een uitgestoken bloemstuk, daar een vruchtengroep, verder weer een sierlijk blad, en alles in volmaakte orde. Treedt men de kerk binnen, dan ontwaart men aan den linkerkant op de voornoemde vakken ook eenige vrouwelijke heiligenbeelden uit dezelfde orde, eveneens weer afgewisseld door kunstig snij- en ornamentwerk, en alles getrouw in renaissance. Laten we ze eens even, om der sierlijkheid wille, een voor een aandachtig bekijken, d.w.z. de beelden, daar het ornament-werk toch in aUe vakken, hoofdzakelijk bestaat uit loof-, bloemen vruchtengroeperi. We zien dan tusschen ingang en kerkmuur de H. Maagd met het Jesus-kind. — De H. Clara de Montefalco, mede-stichteres der Clarissen. Onderaan staat het wapen der Franciscanen. Wellicht kennen vele lezers dit nog niet. Welnu, dat ls een hart, waarboven twee handen met de vingers omhoog gestoken. Onderaan twee voeten, geplaatst in den vorm eener X, terwijl deze verschillende ledematen met eene wonde zijn geteekend en het ontvangen der 5 wonden van Christus voorstellen. (De stigmatisatie van St. Franciscus.) Op den muur ziet men een heilige met eronder een hart. Daarop staat 1.H.5., verder eene M met eene A erdoorheen, en onderaan staat Joseph. De tweede heiUge is op deze linkermuur de H. Agnes van Monte Pulciano; erboven zweeft de H. Geest (als duif), en onderaan ziet men een opengeslagen boek en aan weerszijden een engelenkopje. Zeer mooi uitgevoerd. Vervolgens St. Catharina van Sienna, dragende de doornenkroon; geëscorteerd door engelenkopjes, onder haar een kruis, en weer lager een satanskop tusschen twee geklauwde vlerken. Daarna volgen nog een vrouw met een kroon op 't hoofd; een buste, die uit een bloemenmandje komt, met een engelenkopje boven haar, en aan weerskanten sierlijk uitgestoken leliën. Dan volgt een biechtstoel, waarop de Goede Herder en St. Jan de Dooper, met lammetje en engel. Nog een H. Maria Magdalena met een doodshoofd, St. Rosa de Lima gekroond met sierlijke rozen, door leliën omgeven en het Kindje Jezus naast haar; een knielende vrouw met engel; (voorstelling?); een Christus met twee speren in de hand; St. Catharina de Riccl met doornen gekroond, in de linkerhand een kruis, een hart ln de rechter; dan weer een biechtstoel met keurig snijwerk, o.a. een haan en eene vrouw met een geeselkoord, om te eindigen in 'n groot aantal vakken met diverse wapenschildln, enz. alle in rijke afwisseling. Aan de andere, d.i. de Epistelzij de merken we op de mannelijke heiligen, uit de Dominicanen-orde. Ook daar allerhande heiligen met symbolen en hunne attributen. O.m.a. een heiUge met een kelk(?), een godshuisje met een ronden koepel erop; een heilige met een cruciflx(?); een heilige met een sleutel ln de hand; de H. Ludovlcus met de kelk, waarin twee vergiftige slangen; een heiUge, den hals met een zwaard doorstoken; St. Petrus-martelaar, wiens hoofd met een zwaard is doorkliefd; een heiUge met een engelenkop erboven. St. Antoniu. met mijter, het kruis der patriarchen en aan den linkerkant een staf; een heilige met den mijter op het hoofd, met verder een kroon, een hart, een boek en twee slangen. De H. Henricus met kelk boven zien; de H Pius V (Paus) met aUerhande voorstellingen erom heen; St. Thomas van Aquino met een geketende zon aan den hals, de H. Geest (als duif) en engelenkop; de H. Dominlcus met den wereldbol tusschen twee honden en boven hem een ster; en dat alles heerlijk afgewisseld door ornamentwerk, biechtstoelen met prachtige Voorstellingen, groepen met loofwerk, bloemen, vruchten, pijnappels, horens van overvloed, eikels en eikenbladeren, druiven en rozen en korenaren enz. AUes te zamen inderdaad zeldzaam wonderlijk schoone voorstelUngen. Ook hier weer een groot aantal schildjes, evenals aan de Evangelie-zijde. Nu even de kuip van den kansel opgenomen. We merken allereerst de afbeeldingen van de Kerkvaders, n.l. St. Gregorius I met tiaar; St. Ambrosius met den bijenkorf; St. Augustinus met het hart, waartusschen het beeld van den Zaligmaker. De buste van een heilige der Dominicaner orde staat boven de kuip, welke ook een klankbord bezit, waarop een wapenschild met het St. Andrieskruis, een zeemeermin en een helmteeken. Een blik slaand nu op het hoofdaltaar ontwaart men er ln 't midden den patroon der kerk, den H. Michaël. Boven hem God de Vader en daarboven den H. Geest in de gedaante eener duif. Onderaan het Lam Gods en het boek der Zeven Zegelen der Apokalyps. Rechts vindt men een kolom, waarop St. Catharina van Sienne en aan de andere zijde St. Rosa van Lima. die in hare Unkerhand een krans met bloemen houdt. Ook staat er een anker bij, dat voor Sittard moet voorstellen het zinnebeeld der hoop. Want men had haar in 1675 gesmeekt om hare voorspraak bij God, teneinde bewaard te blijven van de ontzettende kwaal der pest. Wat dan ook is geschied. Meestal zijn de heiligenbeelden nieuw en van hout, terwijl ook alle andere kunstvoorwerpen gebleven zijn ln den stijl van den kerkbouw, n.l. de renaissance. Laten we daarom ook die kunstvoorwerpen in oogenschouw nemen, want we hebben ons, om der merkwaardigheid wille der vele kunstprestaties in deze kerk, voorgenomen, speciaal hier een rapport te geven van al dat zeldzaam moois, wat we inderdaad in kerken van kleine provinciesteden nog niet vermochten aan te treffen. Ziet daar b.v. eens hangen in 't midden der kerk dien zeldzama schoonen koperen kandelaar of lichtkroon. Beschouw eens ter dege dat massief koperen beeld van dien adelaar van Jupiter met op zijn rug een weggeroofden Ganymedes. En hoe vindt U dat tableau der 15 Geheimen van den H. Rozenkrans? Men staat ons toe ook even een blik te slaan ln de sacristie, waar ons allereerst opvalt de beeltenis van pater Henricus Mathias de Blisia (Dominicaan), waarop het volgende inschrlft: A.R.P.F. Henricus Mathias de Blisia. Conv. Mosae Traj: Praed: Gener. et bis Prior et sub quo hie. Conv. Sittardiensis. 1628 et Conv. Tungrensos 1644. inchoati sunt Obiit Traj: 1649. 5 Sept: Act: 68: Prof: 48. R.I.P. Vervolgens krijgen we te bewonderen een kruis, uitgevoerd in knoppen van kristal, welke in zilver zijn gevat. De crucifix is van zilver, waaromheen glazen facetten met de vier Evangelisten. Alles op een voetstuk, vermoedelijk van bergkristal. Nog merken we op een lessenaar, beter een leesstoel, waarop een hond met de fakkel Deze voorstelling moet het zinnebeeld der Dominicanen verbeelden. Een tweede lessenaar met den adelaar vonden we nog mooier. Prachtige wierookvaten zijn er aanwezig, waarvan een ln zilver, eveneens mooie zilver vergulde ampullen, waarop wapens zijn ingeschreven. Maar ook zeer kunstig uitgestoken ampullen-credenzen zagen we bij de kleinealtaren. Een waardevol stuk is ook het wit-zijden kasuifel, geheel doorstikt met allerhande bloemen en loofwerk. waarvan er, naar men ons mededeelde, voorheen tien stel zijn geweest. Ze schijnen wel een paar eeuwen oud te zijn. De alben (witte kleederen), een drietal, bestaande uit keurig linnen, omzoomd met heerlijke Brusselsche kanten, mogen Juweeltjes heeten van sierlijkheid. De leunlngstoel ln de sacristie, die gewoonlijk dienen tot biechtstoelen voor hardhoorende menschen, is nu wel niet een van de oudste. Vermoedelijk uit het midden der 18e eeuw. Aan weerszijden draagt hij het teeken I. H. S We hebben echter vergeten nog te vermelden dat zich daar bevindt een zilveren miskelk uit de 17e eeuw, keurig verguld, met rondom prachtige medaillons, welke verschillende tafercelen uit het Rijk van Christus uitbeelden. In 't kort, deze oude kerk mag, wat 't Interieur betreft, gerust van monumentale beteekenis heeten, evenals de parochiekerk, of de oude kapittel-kerk uitwendig een heerlijk monument is van gothieke bouwstijl. Deze opteekeningen stonden bij ons nog genoteerd van een bezoek aan de kerk van vóór pl.m. 20 Jaar. GERH. KR --- BRIEF VAN NIKKELAKE. De voorrige week hep ik niet kunne schrijve vanwege mijn vinger. Ik had mij eerts drop geslage met een haammei, en dat werd blauw met een blaar en toen pltsde ik hem tusse de deur van de kaammer en toen ging 't zweerre Ik hep de heelle week geen huiswerk kunne maakke en kon in school ook niet schrijve en Ma had me zlnkzallef drop gedaan en een lapje drom en dat werd altijd dallk vuil en toen dcc ze nog een vinger drom uit een ouwe hèjs en nu is 't over. Alleen heb Ik die vinger ln de school nog een paar daagge langer drom gedaan toert het al over was en daar hep ik weer peg metgegad, want Ik had hem eene keer vergete drom te doen en toen ik hem drom wilde frutsele onder de rekenles om geen somme te hoeve maakke, ! toen snabde de broedder me en toen was 't uit I en toen de school uit was toen was ze voor mij i niet uit en kon Ik schoolblijve, daar gal ik leki ker niets om omdat 't toen toch regende, maar 1 toen ik tuis kwam heef het van een andere kant I geregend en toen zei ik niet dat het lekker was, i want de broedder had een kemissie metgegeve < en toen was het heelemaal uit en toen heb ik ' de vinger van de hejs met zaagmeel volgeduuwd en dich geplak en met mijn verf doos as een echte vinger met bloed traan geverref en toen ik na Tante Trijnsje ging heb ik haar die laatte ' zien. Ik haalde hem zoo maar uit mijn tes en i zei zoo dat ik hem op de trap had gevondde bij ' haar, maar had ik dat maar niet gedaan want | ze heef zich zoo devan verschrik dat ik maar i ben weggeloope en een paar daagge dena j kwam ze tuis en vertelde alles en toen wat 't i weer kerremis, maar nou is 't over, maar ik j moet toch alle werk bijmaakke voor de broedder van de zweerretige vinger en verleje Zondag zijn bijna allemaal de feestte in 't water gevalle die overal waarre vanwege de reegge. sMorregens was 't mooi weer, maar smiddags werd 't leelijk en toen zijn ze moette ophouwe demet en ik ben metgewees na de tentoonstelling van de Twenboutem op de Sjaanderweg. Daar kun je van alles zien. Steene en hout en meubele en de tellegraaf en van alles en ik hep een heelle hoop papierre devan gekrege en de meneer aan wie de Kooningin gezeg had om ministers te zoekke heef ze ook bij mekaar gekrege. Dat zijn t'rs nou van alderhande en Pa en Servee spreekke er de heele dag over- Ze noemme dat een krissieskabinet. Nouw wat te kriessies is dat weet ik nouw al haas wel das overal geen werk en weinig verdiene, maar bij ons staat een kabinet in de goeie kaammer das een kas en dan zegge ze ook nog wel eens Kabinet teege wat anders, maar dat zulle ze allebei wel niet demet bedoelle maar wat anders, en morrege met Pinkstere is er weer van alles te doen. En met Pinksmaandag is kattelieke. .dag in Heerrele. Daar gaan veel mense na toe en de bisschop ook. Die is verleje Zondag weer hier gewees in Sint Lambertus. Daar was groot fees en ze hebbe hem ingehaald en hem gehuldig en alles was fijn versierd en met Pinksmaandag gaa ik met Pa en Servee en Dries uit de Brakke smorregens om vijf uur na Can in Belsj beiweeg doen. Dat doen we al lang en dan koomme we over de berreg trug en morrege is ook kerremis in Heer en dan ga ik fijn vlaai etc bij Tante en we hebben de brug nouw van ondere kunne bekijkke voor 10 cent voor het Kriessieskommittee en dat was aardig, 't Waatter was leeggepomp en nu kon men zien wie of dat gedaan had rontellom de steenne van de pijlers en 't was vol- De mense wouwe het allemaal zien en de persessie van Sint Matijs is weer niet kunne uitgaan vanwege de rege. Das nouw al de tweede die zoo misluk is en de vissersklup van de goeie vangs heef ook feesgevierd en nouw gaan ze een viswedstrijd houwe met meziek debey van harmenies op Sm Pietter. En ze beginne nouw ook weer met zinge de vereeniginge ln Maastrich. Sm Sesilia gaat in Duitschland zinge voor prijze en dezelfde dag gaat de Staar na Utrech om te zinge en dan koomme weer andere hierna toe zinge voor de Staar haar fees en ze zinge allemaal in 't park voor de A. V. O. van •op de Pietterstraat in de ouwe Kazerne, daar zinge ze niet, maar daar werreke ze van de A. V. O. en ze zinge in 't parrek, en de voorzitter van de Lauwerkrans die is bijna 50 jaar debij en dan houwe ze fees en Maastricht gaat nouw badplaats wordde in 't waatter van Trega. De dokters zegge dat dat zoo goed is voor van alles en er komp een groot badhuis in de Werreke of op Sint Piettersberg. Maar dan-komp 't warrem uit de grond, en in flesjes is 't koud en dan hebben ze toch een goede naam gegad voor de bron want Trega zeg Servee beteekent Tot Reiniging en Goede Afgank, en daar werreke de dokters altijd het, eertste op zei hij teegge Pa, en in 't Bosserveld gaan ze een kerremis houwe in 't Patternaat onder de kerk voor de kerk. Das altijd leuk en men kan er prijze winne en daar gaan natuurlijk alle mense eens geere kijkke en wie nog wat over heef kan nog altijd prijze sjikke dat zulle ze wel fijn vindde, daar koomme de mense altijd geerre na toe en ik hep in de gazet geleze dat ze dat ook gaan doen in Neerbeek bij Beek en Lutteraai ook voor de kerk. Das een nieuwe en dan zal 't daar ook wel druk wordde, en Servee heef 't nauw ook druk op zijn land. Hij is de heele tijd aan 't schoffele en plantte en uitdunne van wat er te veel staat, want hij heef veel te veel gezaaid. Dat wat hij gekoch heef is genoeg voor heel Sint Pietter te bezaaie. Hij heef nog van alles over en hij heef nog te veel. En Ma ls al aan 't wekke. Dat begint nouw weer als alles rijp word, maar ze zegge dat we weinig appele en peerre krijgge en dat vin ik jammer, maar wijmere en zoo die koomme genoeg en op de niewe brug is geen llch genoeg saafvons en dat gaan ze nouw onderzoekke. Dat gebeurt altijd as het te laat is, daarrom staan daar zeekker ook geen Pindalekkaas, maar wel an de ouwe en Ik hep twee jonge musse die uit 't nes van onder de kaanjel waarre gevalle in een kooi zitte en de ouwe koomme ellekes keer dena kijkke, maar as ze wat beetter kunne vliegge laat ik ze toch weer vliegge en ze zijn 't nog altijd niet eens waar ze de vUegers hier in Limburg na toe zulle laatte vliegge. Ze schrijve van alles drover en nog hebbe geen I weie devoor gevondde, dat set dan maar op Sin' Plettersberreg maakke as het badhuis van de Trega er niet opkomp dan heef Maastricht alweer wat nlews debey, dan koomme deze zoommer mesjlen nog meer mense na Maastricht as anders dan kunne die 't ouwe niet wille zien na 't nieuwe koomme kijkke en andersom en dan heef de Veeveevee voor vreemdeUngeverkeer ook nog 10l dat alles zoo fijn gaat en Ik hoop dat 't morrege ookf ijn weer is en overmorrege ook dan hebbe alle mense 10l drin en ook NIKKELAKE. --- Baby begint mee te eten. Baby moet op een gegeven moment beginnen te wennen aan nieuw voedsel, hij moet andere dingen leeren proeven (en waardeeren!) dan de melk, m.a.w. zijn smaak moet eenigszins worden getraind door het ln aanraking komen met voor hem nieuwe smaakprikkels. Voor dit doel wordt nogal eens gebruik gemaakt van slappen bouillon. Schrik niet, moeder, die 't toch al volhandlg genoeg heeft! Dit voorschrift sluit niet ln. dat U dagelijks zult hebben te zorgen voor het trekken van bouiUon: een Maggl's boulllonblokje helpt U in een oogenblik aan de gewenschte geurige vloeistof... en dat nog wel voor bijna geen geld! Hier volgen een paar recepten: --- HET PINKSTERFEEST Te Jeruzalem; 'n ruime zaal: het Cenakel. DAAR heeft de Christus aan Zn getrouwen Zijn testament toevertrouwd, dalj Hij enkele uren later op den Calvarieberg met Zn bloed ging bezegelen. DAAR heeft Hij hun de H. Eucharistie geschonken en hun beloofd, dat de H. Geest zou komen na niet vele dagen. Eerst de Eucharistie meer dan de schatten van God: God zelf... Enkele weken later had ln diezelfde zaal de Nederdallng van den H. Geest plaats Hij kwam over hen onstuimig en zacht. Stormgeloei en zachte schittering van heldere vlammen... De apostelen: eerst als n kleine kudde, zich schuil houdend uit vrees voor de Joden, treden op als stoutmoedige strijders, die den Joden ie waarheid durven zeggen, die overal DE Waarheid zullen verkondigen. Onder den adem van God spreiden zij de vleugels uit en verheffen zich, en kiezen elk 'n deel der wereld uit, om te veroveren. De Geest begint Zijn werk: 't aanschijn der aarde moet vernieuwd worden. Het Pinksterfeest is ONS feest; zijn we niet uit de duisternis tot het Licht gebracht? 't Is het feest van de Blijde Boodschap „urbi et orbi" door de herschapen Apostelen verkondigd. En toch smaakt 't Christenvolk dit feest niet voldoende. De H. Geest blijft de groote Onbekende, de groote Miskende. Men bemint Hem niet genoeg: men bemint dus DE LIEFDE niet. Hoogstens roept men Zn hulp in op den vooravond van 'n examen, zooals 'n speler, die zn rol niet kent, zich aanbeveelt bij den souffleur. Dat is diep treurig. Zijn wij op dit punt louter materialist ? Als jeugdherinnering heb ik van 't Pinksterfeest dit beeld bewaard: Zondag van goud... 'n Kind leeft slechts van Indrukken, maar, man geworden, ontleedt men die beelden van de herinnering en vindt er stof en voordeel in voor zn overdenkingen. Pinksteren: Zondag van goud. Dag van den Heer, en kostbaar boven alle. Dag van Ucht en onvergankelijke rijkdommen, dag, die herinnert aan de nederdaling van den Geest, dag, die den Geest SCHENKT aan welbereide zielen. Bemint den H. Geest. Hij is het LICHT. Wij gaan tastend te midden van raadselen. Onze zinnen ontdekken duizend bekoorlijke paden, die slechts leiden naar de nacht en duisternis van dwaling en zonden. Onze verduisterde rede weet zooveel schijnschoone excuses te vinden, om dwaling en zonden te vergoelijken. Kom, heilige Geest, vervul de harten Uwer geloovigen en verlicht hen door het vuur Uwer liefde. Want Uw liefde is het ware Ucht. Bemint den H. Geest. Hij is de VERTROOSTER. De Geest was beloofd om de Apostelen te versterken, maar ook om hen te troosten na Christus' Hemelvaren. Dezelfde zending vervult de H. Geest nog in de Kerk; Hij sterkt en verlicht het leerend Gezag, maar is niet minder de Trooster van allen als de zoete Gast der zielen. (Con- solator optime, dulcls hospes animae, zooals de onvergelijkelijk schoone Pinksterzang leert). Wij zijn allen zeer arme menschen. Wij vragen aan God ons dagelijksch brood, maar ons eigen hart bezorgt ons onze dagelij ksche smart. Zelfs ln ons geluk proeven we 'n llcht-bittere smaak, dle de blijvende herinnering.is aan 't verloren Paradijs. Op den bodem der ziel woont weemoed, 't bezinksel der zonden. Er ls 'il leegte in onze zielen, die alleen de zoete Vertrooster kan vervullen. Roepen wij dien geheimzinnigen Vertrooster aan „de rust in de arbeid, de troost in 't geween". Laten we bovenal nooit den H. Geest weerstaan, opdat 'n straal van Zijn Goddelijk Licht haar geheel moge vervullen en verlichten. B. E. Een Pinksterplaat, ontleend aan een oud getijdenboek. --- Meneer Dik: ,„Ik ken iemand die zoo op jou lijkt dat men jullie niet van elkander kan onderscheiden". Meneer Mager: „Je hebt hem toch niet die vijf en twintig gulden gegeven dle ik drie maanden geleden aan Je leende?" (London Oplnlon). --- Groentesoepje. 2 d.L. water, i/_ Maggi's bouillonblokje, 50 G. spinazie, 10 G. grlesmeel. Kook de goed gewasschen spinazie met het aanhangende water vlug gaar (ongeveer 15 minuten); wrijf de groente door een zeef tot puree. Laat intusschen in het kokende water het halve bouillonblokje oplossen, strooi er de griesmeel roerende ln en laat ze zachtjes ln den bouülon gaar worden (ongeveer 10 minuten). Verdun de splnazle-purée door er het gebonden soepje roerende ln te gieten. --- Aardappelpuree. 100 G. aardappelen, 1 d. L. melk, 1 d. L. water, i Maggl's boulllonblokje. Kook de geschilde aardappelen (2 middelmatig groote) ln het water gaar (ongeveer 20 minuten). Wrijf de aardappelen door een zeef; laat Intusschen de melk met het overgebleven aardappelwater aan de kook komen en los er het halve bouillonblokje ln op. Verdun geleidelijk de gezeefde aardappelen met deze vloeistof, tot ten slotte een dunne puree wordt verkregen. Erwten- of boonenpurée. 50 G. groene erwten, witte of bruine boonen, 2y2 d. L. water, % Maggi's bouülonblokje 1 theelepeltje boter. Wasch de erwten en laat ze ln het water een nacht weeken. Zet ze met hetzelfde water op, laat ze op een zacht vuur gaar worden (1 & lty uur), schep ze op een schuimspaan ln een zeef en wrijf ze tot puree. Laat Intusschen ln het overgehouden boonennat het halve bouillon blokje oplossen; verdun met deze vloeistof de boonenpurée en roer er ten slotte de boter in. ---