EEN DROOM GING IN VERVULLING. Over „Manresa" te schrijven is een gemakkelijk werk, omdat de stof -_qp voor de hand ligt, doch het is moeilijker in een kort bestek alles te zeggen. Het mooie, ruime gebouw is van alle bergd en verschillenden kan men nog dagelijks in de uitoefening van hun heilzaam werk er aantreffen. Om geen hunner tekort te doen, moeten we toch de figuur van pater P. Joh. van Well S.J noemen, die sedert de oprichting in 1908 onafgebroken aan „Manresa" verkonden is. Wie kent niet pater van Well, den goedigen, grijzen pater met de lange, witte dichterslokken! Een figuur, die in Peel de stad thuis is en die in het gansche land geen vreemde is. Als promotor der kunst in den meest uilgebreiden zin van het woord, heeft pater van Well zn sporen verdiend, en het ware, indien hij er niets op tegen had, wel eens interessant op te sommen, hoeveien pater van Well een hand in den rug gelegd heeft bij hen, dle inspiraties hadden tot iets wat met de kunst te maken had. Zelf was en is hij een groot bewonderaar van de zuivere kunst. Menig woordje heeft hij daarover in vergaderingen en bijeenkomsten gesproken en naar zijn gezaghebbend woord werd altijd en graag geluisterd. Dit is dan pater van Well buiten het retraitenhuis. Welk een werk hij binnen de muren van „Manresa" gedaan heeft, als leider van vele retraites, dat kunnen de retraitanten, die zijn woorden als zoete balsem dronken, pas beseffen. De eerste superior van „Manresa" was pater P. Alp. Prinzen, van 1908 tot 1917; hij werd opgevolgd door pater P. Wilh. van der Hoven, die tot 1920 bleef. Daarna werd pater P. Jos. Gadet als zoodanig benoemd, die op zn beurt werd opgevolgd door pater Notermans. Na hem, werd tot superior benoemd pater P. Theod. Roques, die het vorig jaar werd opgevolgd door pater Th, Wils S.J. PATER TH. WILS de tegenwoordige Superior sedert September 1932. --- DE PLECHTIGE VIERING. De plechtige viering van het 25-Jarig bestaan van „Manresa" zal Pinkster-Dinsdag plaats hebben. Des morgens zal ln de kapel van het retraitenhuis een plechtige H. Mis worden opgedragen door pater Provinciaal H. Keysers S.J. uit Den Haag. Des namiddags om drie uur zal op het mooie ruime terras, dat temidden van het groen gelegen is, een plechtig Lof gecelebreerd worden door den bisschop van Roermond, Z. Exc. Mgr. dr. Lemmens. Deze plechtigheid is bedoeld als sluiting van de drie dagen tevoren begonnen retraite. De feestrede zal uitgesproken worden door pater van Ruth S. J. Bij deze plechtigheid zullen de oud-retraitanten worden uitgenoodigd, zoodat men verwacht lat dit plechtig Lof door een massale belangstelling zal worden opgeluisterd. --- HET STROOPERSDRAMA TE EGMOND. In den nacht van 23 November van het vorige jaar was een bekend strooper uit Egmond aan Zee in de duinen onder Egmond Binnen met zijn broer op de konijnenjacht, toen zij betrapt werden door een jachtopziener en een rijksveldwachter. De jachtopziener achtervolgde den strooper Krijn Dekker, plotseling klonken kort achter elkaar drie schoten en de strooper viel kermend op den grond. Het bleek, dat de man in het dikst van het dijbeen was getroffen; tijden het vervoer naar een nabijgelegen woning stierf hij door verbloeding. De jachtopziener J. J. v. d. B. had zich voor de Alkmaarsche rechtbank te verantwoorden, verdacht van zware mishandeling, den dood tengevolge hebbend. Het O.M requireerde ontslag van rechtsvervolging, daar de jacht-opziener volgens zijn verklaringen uit zelfverdediging had gehandeld. De strooper viel hem met een stok aan en na twee waarschuwingsschoten had hij een derde schot op de beenen van Dekker gelost, met het genoemde tragische gevolg. De rechtbank sprak verd. van een deel van de tenlastelegging vrij en ontsloeg hem voor een ander gedeelte van rechtsvervolging. Van verschillende kanten werd er op den Officier aandrang uitgeoefend om hooger beroep aan te teekenen, om de zaak voor een hooger rechtscollege behandeld te krijgen. Ook bij de behandeling voor het Hof te Amsterdam beriep verd. zich op noodweer. De Procureur-generaal Mr. A. baron van Harinxma thoe Slooten vroeg bevestiging van het Alkmaarsche vonnis. --- WAT IS GRAVEEREN? Toen we één dezer dagen gelegenheid hadden eens nader met Hub. Levigne kennis te maken en hij ons de enkele levensfeiten mee gedeeld had, welke we in den aanvang aanstipten, informeerden we nader naar den aard van zijn, mooie ambacht en naar zijn opvatting, zijn persoonlijke opvatting ervan. Want graveeren, — Ja, men weet, dat er een soort naald bij te pas komt en een plaat van een of ander niet te weerbarstig metaal, — maar voor de rest...? Hub. Levigne schetste ons daarvan de procedure: hoe men met den burijn, — een vierkantig staafje met handvat, — de lijnen uit het koper steekt en door den druk van de hand de lijn „gevoelig" kan maken. --- ARTISTIEKE ECONOMIE. Levigne's ideaal is een zoo „blank" mogelijke gravure. Het economisch principe: een maximum aan effect bij een minimum aan middelen, — is ook een artistiek principe. En de natuur richt er zich eveneens naar. Zooals een bloem schoon is en heerlijk en toch maar bestaat uit wat vezels, wat vliezen en wat vocht, — zoo wil ook de echte kunstenaar, die Levigne ls, met een zoo simpel mogelijk net van lijnen een zoo hevig mogelijke schoonheid vangen. Levigne houdt zijn werk „blank". We waren in de gelegenheid eenige gegraveerde portretten van hem te zien. En inderdaad, daar bloeide uit het blanke paDier een gelaat op, een figuur, een landschap, zóó verzadigd van schoonheid en rust, dat het oog er nauwe.ijks op uitgekeken komt. Dat kenmerkt zijn graveerkunst: het is een kunst van het geduld, welk geduld vraagt om ten volle gewaardeerd te kunnen worden. Men moet er naar kijken en naar blijven kijken en dan groeit de waardeering voor 's mans vakmanschap en voor zijn fantasie. Immers, de lijn, waaruit de graveur zijn werk schept, is veeleischend. Een schilder kan met een enkele penseelstreek heele gebergten en onweersluchten suggereeren. De lijn van den graveur eischt nauwkeurigheid, vraagt alles van de fantasie van den graveur om niets aan de fantasie van den beschouwer over te laten. De schutterij El Antonius te Tegelen bestaat Un deze maand 350 jaar. Een der leden, de heer J. Verstappen maakt er reeds 52 jaar deel van uit. --- Een Limburgsch Graveur De Kunst van het geduld. Een belangrijke expositie van Hub. Levigne. We hebben in dezen ongeduldigen tijd een geduldig mensch gezien en nog wel een geduldig kunstenaar, een Maastrichtsch kunstenaar. Men kent hem, — doch te weinigen kennen hem. Het is Hub. Levigne, die heden Zaterdag bij den Kunsthandel De Jqng in den Grooten Staat te Maastricht eenige werken exposeert. Hub. Levigne is nog Jong, zeven-en-twlntig jaar, werd in 1906 in Maastricht geboren en kreeg zijn eerste kunstzinnige opleiding aan de Kunstnijverheidsschool van den heer Postmes. Al vroeg ging de belangstelling van den Jongen Levigne uit naar de graveerkunst, de kunst, welke het uiterste vraagt van 't geduld en de fantasie van den kunstenaar. En deze moeilijke kunst, die bovendien een formidabel vakmanschap vereischt wordt door Levigne aan de Academie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam, waar professor Aarts zijn leeraar is, met vlijt boefend. Een expositie van zijn graveerwerk in een der zalen van 's Rijks prentenkabinet bracht een der meest deskundigen op het gebied der prentkunst ertoe openlijk zijn tevredenheid over Levigne's werk te betuigen. Ook het feit, dat men hem het vorig jaar opdracht gaf tot het ontwerpen der z. g. kinderzegels, getuigt van den goeden dunk, welke men van zijn kunnen heeft. Dat deze opdracht niet zóó werd uitgevoerd, als Levigne's bewonderaars en Levigne zelf het wel gewenscht zouden hebben, was wel spijtig, doch de omstandigheden zijn heel vaak machtiger dan den kunstenaar en 't is nog niet gezegd, dat men met de opdracht ook de voor het gevoelig en kunstzinnig uitvoeren ervan benoodigde inspiratie ontvangt. Tot zijn meest geslaagde werk uit den jongsten tijd behoort wel de plaat, welke hij voor den Limburgschen Kunstkring maakte en .instorting van den St. Pietersberg" noemde. Het is een fantasie met den etsnaald en doet denken aan de fantasieën, waarvoor Matthias Kemp in zijn verzen woorden vond. Werk van Levigne vonden we gepubliceerd in „de Gemeenschap" en het litteraire Jaarboek „Balans". --- ,,Manresa" viert zijn zilveren bestaansfeest Een bloeiend retraitenhuis, dat weldra zijn 100.000 sten retraitant hoopt te ontvangen. VENLO. — Wie en wat „Manresa" is, zal den zelfs meest slordlgen lezer wel niet meer bijgebracht behoeven te worden. Geregeld kon men immers ook in ons blad mededeelingen, behelzende aankondigingen van te geven retraites voor bepaalde personen of groepen lezen, en daar deze geregeld terug kwamen, kunnen we ervan verzekerd zijn, dat allen van „Manresa" gehoord hebben. Er zijn er ook — er zijn er zelfs velen, die gehoor hebben gegeven aan den oproep van „Manresa" om deel te nemen aan een retraite en die met genoegen zullen vernemen van het zilveren Jubileum van het Venlosche retraitenhuis, waar « zooveel gelukkige uren doorleefd hebben. Ongetwijfeld leeft niet alleen Venlo, maar geheel Limburg mee met dit Maagdenbergsche Jubileum en we zijn er zeker van, dat velen hunner, dle ln den loop van het bestaan van „Manresa" enkele gelukkige dagen op den berg hebben doorgebracht, zich op zullen maken om op uitnoodiging van het Jubileerende huls tegenwoordig te zijn bij de feestelijke viering van dit jubileum, dat Dinsdag a.s. plaats heeft. „Manresa" ls alzoo een bekendheid geworden, van waaruit reine, zalige herinneringen zijn meegenomen door allen, dle er ooit op hun pelgrimstocht door het leven, kwamen. Ze traden den eersten keer wat aarzelend en wat vreemd de poort binnen, die toegang geeft tot den „berg", maar toen ze eenmaal wisten weit „Manresa" was, hebben ze alle schroom laten varen en ze hebben drie dagen later, toen ze weer de poort passeerden, hun aarzeling niet kunnen verklaren. Er zijn er zoo velen, dle trouw leder Jaar weer een retraite 'meemaken en die in hun omgeving anderen hebben weten te bewegen ook eens naar den hoogen, mooien Venloschen berg te trekken. En ook diè zijn vaste klanten geworden! Zoo heeft het retraitenwerk zich uitgebreid In 1923, toen „Manresa" 19 jaar bestond, heeft men een korte berekening gemaakt, waaruit bleek, dat het aantal retraitanten naar de 60.000 liep. Thans, nu het zilveren bestaansfeest van het retraitenhuis gevierd wordt, hoopt men den IOO.OOOsten retraitant te kunnen ontvangen. Deze 100.000ste zou volgens berekening, reeds voor het feest binnengekomen zijn, maar bij de laatste retraites waren telkens eenige tientallen personen verhinderd, zoodat het niet onmogelijk is, dat de volgende week, in de feestweek, een der laten we zeggen argelooze Maagdenbergbekllmmers plotseling verrast wordt met de mekanten te zien en het biedt eenieder door zijn hooge ligging, middenin het groen, een prachtig gezicht. Komt ge de poort binnen, dan wacht u een klimpartijtje, maar ge wordt aangenaam verrast door den weelderigen plantengroei, die het retraitenhuis als het ware heeft ingesloten. En dan merkt ge meteen, dat het op die knusse slingerpaadjes heerlijk toeven is en wanneer men even hier op den berg heeft vermeid, dan voelt men een bezadigde rust in zich opkomen en heeft men in zeer korten tijd het jagende, drukke leven en de zorgen van stad en land van zich afgeschud ... „Manresa" is ruim, luchtig en we zouden bijna zeggen geriefelijk gebouwd. Gaat ge de cellen langs, dan treft u overal de blijde rust, dle u tegemoet stormt, en klimt ge het plat op, dan hebt ge een onvergetelijk mooi gezicht op de dichtbije stad, die in deze sfeer ook al een rustlgen aanblik gekregen heeft. Een droom is hier in vervulling gegaan. Een tuindersvrouw, vlak bi] den Galgenberg, zag ln een droom een weg langs de beek opslingeren om den Galgenberg heen en op dezelfde plek, waar nu „Manresa" ligt, zag ze een groot, schoon klooster en een kerk, en langs den weg zwoegde een lange processie van mannen naar boven, voorafgegaan door enkele priesters... De droom van het vrome moedertje werd in 1907 verwezenlijkt, toen de eerste steen werd gelegd. Deze eerste steenlegging geschiedde door pater G. Swart S.J., provinciaal der Nederlandsche Jezuieten. Meer onmiddellijk door pater Swart met de uitvoering was belast pater W. Cramer. Deze heeft in de oprichting van het huis en in de eerste verbreiding van het retraitenwerk zeker wel de voornaamste rol gespeeld. „Manresa" ware echter wellicht nooit verrezen en de retraiteplannen zouden waarschijnlijk pas later tot rijpheid zijn gekomen, Indien pater Cramer niet de krachtdadige medewerking had ondervonden van eenige vooraanstaande leeken. Van de vijf voornaamste pioniers, gestadige elpers met raad en daad, noemen we Robert Regout, Jhr. mr. Theod. Smits van Oyen, Willem Prinzen, Jhr. mr. Ch. Ruys de Beerenbrouck en notaris Oscar Haffmans. Van hen heeft zich de latere Minister Regout wel het meest om „Manresa" bekommerd. PATER J. VAN WELL mede-Jubilaris van „Manresa", wijl van de oprichting af er wonend Pater van Well is naast bekend prediker een niet minder bekend letterkundige PATER __. ALPHONS PRINZEN t eerste Superior van Manresa (1908 _*U 7), overleden te Oosterhout. PATER \". CRAMER, bouwheer der 3 retraitenhuizen (Venlo, Vught, Spaubeek) van de Sociëteit van Jesus in Nederland. Thans wonend in Maastricht. --- EENE BEKENDE FIGUUR. dedeeling, dat hij het getal 100.0000 vol heeft gemaakt... Superior Th. Wils S.J., bij wien we een vriendelijk onthaal vonden, vertelt daar met voldoening van. Vele bekende figuren heeft „Manresa" geher- --- DE SCHILDER LEVIGNE. Doch Hub. Levigne is ook schilder, laat den burijn wel eens liggen voor penseel eff'houtskool. Evenwel ook als schilder blijft Levigne zijn artistieke beginselen trouw. Behalve graveerwerk en reisschetsen uit Luxemburg zal de expositie bij den kunsthandel De Jong een houtskoolteekening, een oude vrouw voorstellend, doen zien. We geven er hier een afdbeelding van. Het is een „sprekende" plaat. Er zit iets dramatisch in, dat aan werk van Kathe Kollwitz herinnert. De olleverfschilderrjen, gezichten op een dorpstraat, zijn prettig van kleur, vlot en »ch niet slordig maar tref-zeker neergezet. Zij trekken vanzelf de aandacht tot zich, in tegenstelling tot de gravures, welke bescheiden om een aandachtig oog vragen. Een waterverf-stukje, kloosterlingen in een poortopening voorstellend, illustreeren de boven gemaakte opmerking, dat een minimum aan middelen een maximum aan effect sorteeren kan. Ongetwijfeld zal de expositie in den Grooten Staat bij de firma De Jong er toe bijdragen een ruimer bekendheid te geven aan Limburgsch werk, dat de ruimste bekendheid verdient. ---