NIEUWS UIT DE MIJNSTREEK WILLEN DE NAZI'S IN LIMBURG REGEEREN? Hoe zij de leden van den Kettelerbund en toe brachten hun organisatie op te heffen. De Katholiekendag te Heerlen. Het heeft velen verbaasd, dat in den duizendkoppigen stoet, welke ter gelegenheid van den Katholiekendag op Pinkstermaandag door Heerlen's straten trok, de Duitschers ontbraken. Polen waren er en Yougo-Slaviërs, Hongaren en Italianen; de Duitschers echter, die vooral in de mijnstreek in grooten getale leven, werden niet gezien. Wat was daarvan de reden? De reden was, dat de Regelingscommissie van den Katholiekendag enkel een specifiek Katholieke organisatie wilde laten deelnemen, de katholieke organisatie, welke de Duitschers hier nog tot voor enkele dagen hadden in den Kettelerbund. Op Pinkstermaandag bestond deze echter niet meer; zij was opgegaan in de „Deutsche Kolonie". Deze „Deutsche Kolonie" wil een neutrale organisatie zijn, welke alle hier woonachtige Duitschers moet omvatten en waarin ook de „Kettelerbund" is opgelost. Ziehier de reden, waarom er geen Duitschers in de optocht waren op Pinkstermaandag. In de Duitsche pers wordt op het oogenblik van de zijde der „Deutsche Kolonie" nogal wat misbaar gemaakt over de niet-toelating der Duitschers tot den stoet. Het is daarom gewenscht, dat ook van Nederlandsche zijde eens duidelijk blijke, hoe men hier over de „Gleichschaltung" van den Kettelerbund denkt. --- NATIONAAL-SOCIALISME EN KATH. STANDSORGANISATIES. Want, wat hier in Limburg gebeurd is, is niet een op zich zelf staand, incidenteel geval, het is van veel verdere strekking, van een algemeene beteekenis. Men kan zeggen, dat hier van nationaal-socialistische zijde een aanval is ondernomen op een der meest-onvervreemdbare rechten van de Katholieke Kerk, het recht nl. om haar leden te organiseeren in eultureele en sociale organisaties, opdat ook buiten de kerk-zelve, in het gewone maatschappelijke leven, haar beginselen kunnen worden uitgedragen. Zooals men — en terecht — een aanslag op de vrijheid tot het geven van Katholiek onderwijs een aanslag op de kerk-zelve zou noemen, zoo kan ook een aanslag op de vrijheden en rechten der kerk tot het hebben van stan d s organisaties niet worden getolereerd In Duitschland is een dergelijke maatregel tot dusverre ook niet genomen. De nationaal-socialistische regeering heeft bij monde van Rijkskanselier Hitler, bij monde ook van den president von Hindenburg. herhaaldelijk verklaard, dat zij deze rechten der kerk niet zou aantasten. In volle vrijheid zijn daar behalve de congregaties, ook de jeugdorganisaties der katholieken en de standsorganisaties, kortom de wereldlijke verlengstukken der kerkelijke organisatie, blijven voortbestaan. Zou dit niet het geval zijn, dat zou een onvervreemdbaar recht der kerk zijn aangetast, het recht om die organen in het leven te roepen en te houden, die zij voor het zieleheil der geloovigen noodzakelijk acht- Er zou dan ongetwijfeld reeds een nieuwe „Kulturkampf" zijn losgebroken. Wat in Duitschland echter totnogtoe gelukkig niet geschiedde, gebeurde wèl in Limburg. Hier zijn de Duitsche katholieken gedwongen geworden om hun organisatie op te heffen en om over te gaan naar de „Deutsche Kolonie". Wij schreven, dat zij daartoe gedwongen zijn geworden en wèl. omdat hun-is medegedeeld, dat enkel aan de leden der „Deutsche Kolonie" een „Ausweis" met foto zou worden verstrekt. En, zoo werd daarbij medegedeeld, enkel zij. die in het bezit zijn van zoon bewijs, zullen van het consulaat nog steun ontvangen in geval van werkloosheid, zullen nog als volwaardig Duitscher worden beschouwd, wien de toegang in Duitschland niet als „lastiger Auslander" zal worden ontzegd. Het zullen wel vermoedelijk deze ..redenen" zijn geweest, die de katholieke Duitschers hebben doen overstag gaan. Zij konden eenvoudig niet anders. Het «rgste is wel. dat de voorlichting, zooals ze van nationaal-socialistische zijde werd verstrekt, volkomen onjuist was. Want. ten eersten, verlangt de Regeering-Hitler de opheffing der standsorganisaties niet. ten tweede, zijn er ook gee bepalingen, op grond waarvan aan niet-lede.i der „Deutsche Kolonie" minder hulp door het consulaat zou moeten worden geboden, dan aan hen. die wèl lid zijn; ten derde is van zeer groote beteekenis de omstandigheid, dat dit alles zich op Nederlandsch grondgebied heeft afgespeeld. Stel. dat de Regeering-Hitler de opheffing der standsorganisaties wilde - wat niet het geval is — dan nog zou zoon beslissing nooit van kracht kunnen zijn buiten de Duitsche grenspalen. Daar heeft de Duitsche regeering vooralsnog niets te vertellen. Op grond van deze laatste overweging rijst dan tenslotte ook de vraag, of de actie door de nationaalsocialisten in Limburg ondernomen — en van hun kant gezen voorloopig met zoon groot succes bekroond — niet behoort te worden gerangschikt onder de politieke acties, waarvan buitenlanders zich — naar het woord onzer Regeering — hebben te onthouden. Op grond van wat boven werd uiteengezet lijkt het. ons, dat het laatste woord in deze zaak nog niet is gezegd. --- Dividend- en tantième-belasting „Laura et Vereeniging". Eijgelshoven krijgt alles. Een Kon. Besluit van 28 Mei 1932 bepaalde, dat ten behoeve van de gemeenten geheven opcenten op de hoofdsom dividend- en tantièmebelasting, waarin de Société des Charbonnages Réunis Laura et Vereeniging te Eijgelshoven over de boekjaren 1928—1930 was aangeslagen, geheel behoorden te worden toegewezen aan Eijgelshoven. Het gevolg hiervan was, dat de gemeenten Kerkrade, Nieuwenhagen en Übach-over-Worms over de genoemde boekjaren wegens ten onrechte genoten belasting ongeveer 14000 gulden moesten terugbetalen aan Eijgelshoven. De gemeentebesturen van Kerkrade en Nieuwenhagen waren in beroep gegaan tegen de uitsluiting van de verdeeling der opcenten ten behoeve van gemeenten geheven op den aanslag in genoemde belasting over het boekjaar 1931. Bij Kon. Besluit van April 1933 ls nu andermaal beslist, dat de ten behoeve van de gemeenten geheven opcenten op de hoofdsom der dividend- en tantième-belasting, waarin de maatschappij Laura et Vereeniging over 1931 is aangeslagen, behooren te worden toegewezen uitsluitend en alleen aan de gemeente Eijgelshoven. --- Dienstjubileum op Staatsmijn „Hendrik" Zaterdag 10 Juni e.k. hoopt de ophaalmachinlst G. J. H. Theunissen, wonende te Brunssum, Kerkstraat no. 27a, den dag te herdenken, waarop hij voor 25 jaren in dienst der Staatsmijnen trad. Het zal den geachten jubüaris dien dag zeker niet aan belangstelling ontbreken. De huldiging zal plaats hebben op Zaterdag 9 uur v.m. op Staatsmijn „Hendrik". --- Heerlen. VRIJE MARKT De vrij-"-markt in de maand Juir' zal dit jaar gehouden worden op Maandag 12 Jun: 1933. 2881 AFSLUITING WANNERSTRAAT. Vanaf heden t.m. 16 Juni e.k. is de Wannerstraat voor het verkeer met rij- en voertuigen afgesloten. 3349 --- AGENDA DONDERDAG 15 JUNI 's avonds 8 uur. Concert door de Orkestklasse Heerlensche Muziekschool en Muziekcorps „Willem Sophia" in den Schouwburg. VRIJDAG 9 JUNI, 8.30 uur 's avonds, Jong Limburg in Neerlandia. 2e les Apologetische cursus door Pater Zonderland. --- Brunssum. GEVONDEN VOORWERPEN Aan het politiebureau te Brunssum zijn inlichtingen te bekomen omtrent de navolgende voorwerpen, als gevonden aangegeven in de week van 28 Mei tot en met 3 Juni 1933. Een uithangkastje, politiehond, een damesschoen, een hondje. Verloren. — Op 29 Mei een rijwielbelastingmerk. --- Hoensbroek. PATER DONATUS BAKKER. De Weleerw. pater Donatus Bakker, Conv. en werkzaam in het rectoraat Kouvenrade alhier is benoemd tot rector te Nunspeet. De tegenwoordige rector te Nunspeet, de Weleerw. pater Remigius Pozzi, de stichter en eerste rector van Kouvenrade, is ernstig ziek. --- Simpelveld. Boekvinkconcours. — Maandag 5 Juni hield de boekvinkvereeniging een onderling concours in lokaal L. Bodelier. De uitslag was als volgt: le prijs L. Bodelier. 407 punten; 2e prijs W. Brouwers 370 punten; 3e prijs W. Kerstgens 343 punten; 4e prijs H. Kockelkorn 301 punten; 5e prijs W. Brouwers 257 p.; 6e prijs W Kleijkers, 187 punten; 7e pr. W. Kleijkers 113 punten. Eereprijs behaalde W. Kerstgens met 207 punten ln 30 minuten. Zondag 11 Juni groot algemeen concours; inzetgeld 50 et. per vogel. --- Bocholiz. Gymnastiek. — De gymnastiekver. „Werk n. Krachten" alhier behaalde op het tijdens de Pinksterdagen te Kellersberg Alsdorf gehouden intern, gymn. feest de volgende prijzen: Eerepr. Optocht; Eerepr. Pyramiden, Eerepr. Stok Oef.; Eerepr. Acrobatiek, le pr. Vrije Oef. tevens behaalde dhr. Vanhommerig den directeurspr., ethr. H. Harzon den Eerepr. Gewichtheffen 2e kl. dhr. G. Willems den 2en pr. Rek 3e kl. dhr. J. Franssen, den Eerepr. en dhr. H. Knops den len pi-. Gewichth. voor leden beneden 18 jaar. Bijenteelt. — Vanwege de regeering wordt voor den Imkersbond van Bocholtz en Eijs door den landbouwonderwrjzer Gulikers een gratis les in bijenteelt gegeven. Om deze les zoo practisch mogelijk te doen zyn wordt zij gegeven aan den bijenstand van dhr. J Lemmens, alhier, en wel a.s. Zondag van 2 tot 4 uur namiddag Ook niet-leden en andere belangstellenden mogen deze ies bijwonen en zijn hartelijk welkom. Een tweede dergelvjlce les wordt gegeven te EVjs op Zondag 16 Juli a.s. --- Munstergeleen. Jonge Werkman. — Wegens bedanken van zn voorganger is tot voorzitter van de J. W. gekozen Jozef Dols Abtshoven. --- Amstenrade. Aanbesteding. — Door architect Jansen te Heerlen werd in café Grootjans alhier aanbesteed het bouwen van een woonhuis met slagerij voor rekening van dhr. L Kleintjens. a_hier. De drie laagste inschrijvers waren Beeker, Waubach ƒ5425,—, Dohmen, Schinveld '5598,— en Hornix Sittard ƒ5777,—. De gunning werd aangehouden. --- In Blerick zal een nieuwe kerk worden gebouwd. Hierboven een teekening van het gebouw naar Romeinsch idee, ontworpen door den architect A. J. Rats. --- Het verschrikkelijke spoorwegongeluk op dc lijn Parijs—Nantes. dat 14 dooden en ver over de honderd gewonden maakte. Hierboven: eenige vernielde wagens. --- PASTOOR SAVELBERG OVERLEDEN Te Brunssum is na een ziekte van enkele dagen overleden de ZEerw. hr. L. W. P. Savelberg, pastoor aldaar. Z. E. werd geboren in 1867 te Heerlen; een neef van hem was de bekende rector Savelberg, de stichter van de „Kleine Zusters van St. Joseph". In 1892 volgde de priesterwijding van pastoor Savelberg. Achtereenvolgens was hrj rector te Venlo, daarna te Overbunde en vervolgens kapelaan te Simpelveld. In October 1915 volgde zrjn benoeming tot Pastoor te Brunssum. Het Brunssum van toen was een heel ander dan dat van thans. Het dorp telde zoowat 2000 zielen; de bruinkoolontginning was het hoofdbedrijf, de Hendrik nog in wording. En in die voorbij zijnde zeventien jaar is Brunssum uitgegroeid tot een plaats met bijna 17000 inwoners, waarvan ruim 12.000 katholieken. Dat deze geweldige groei zijn eischen stelde is vanzelfsprekend. In 1915 bestond er nog slechts een dorpskerkje,'' thans bezit Brunssum een mooie monumentale kerk, welke werd geopend in 1913. De bouw dezer kerk was een geweldige tfvak, in aanmerking genomen de toenmaals dure tijd, waarbij nog niet eens geregeld het benoodigde materiaal verkrijgbaar was. De oude kerk, het tegenwoordige „Unitas", werd ingericht tot vergaderplaats, met verschillende lokalen. De zielzorg ging grootere eischen stellen. Voor de talrijke Belgische geïnterneerden hielp pastoor Savelberg mede aan de tot standkoming van het „Belgische Kerkje", waar de bekende Pater Jacobs de bediening heeft uitgeoefend. Ook werkte hij mede aan de stichting van de nieuwe kerk te Treebeek Inmiddels was de „Hendrik" klaar gekomen en bleek de noodzakelijkheid van een nieuwe kerk. En zoo kwam tot stand de huidige Rectoraatskerk, waarvan de eerste rector was Pater Colsen. De toevloed van arbeiders vroeg de noodige woningen. Als commissaris van „Tijdig" en lid der Woningvereeniging Brunssum van „Ons Limburg" werkte pastoor Savelberg mede aan de totstandkoming van de ruim 700 woningen, welke aan „Ons Limburg" behooren. Ook „Thuis Best" zorgde voor woningbouw. Toen Z. E. hier kwam was er slechts één openbare lagere school. De school-kwestie lag hem na aan het hart, wat moge blijken uit de geweldige groei van het aantal katholieke scholen. Door zijn toedoen kwamen geleidelijk tot stand twee R.K. Lagere jongensscholen, terwijl verleden jaar de kroo nop het werk werd gezet door de R.K.U.L.O. school voor jongens. Bij de zusters zijn .thans twee lagere scholen voor meisjes, een U. L. O. school en verder nog een industrie- en naaischool. Door het onvermoeid werken van dezen eminenten priester kreeg Brunssum ook een 5-jarige avondteekenschool, die reeds heel wat diploma's uitreiken mocht. Werd Z. E. bij zijn komst naar Brunssum slechts bijgestaan in de zielzorg door een kapelaan, thans zijn er twee, terwijl in het rectoraat Rumpen de E.E. H.H. Lazaristen werkzaam zijn. Wat het sociale leven betreft, werden talrijke katholieke vereenigingen opgericht en kwamen tot bloei, zoodat Brunssum thans ep het gebied van vereenigingen mee aan de spits staat in onze provincie. Te vroeg, naar menschelijke berekening, wordt hij nu uit ons midden genomen. Een goed jaar geleden heeft de parochie haren herder met zooveel geestdrift gehuldigd, toen hij 't jubilé van zijn 40-jarig priesterschap vierde. Er was nog zooveel te doen, meende pastoor Savelberg, en hij had zich nog een veel omvattend program vastgesteld. Nu is hij plotseling aan de parochie ontvallen. De tijding zal met veel leedwezen vernomen worden. Pastoor Savelberg ruste in vrede. --- HET ZWEMBAD „DE HITJES VU VER" TE HEERLERHEIDE. Zaterdag a.s. te 7 uur wordt geopend het nieuw aangelegde en modern ingerichte zwembad „De Hitjesvij' ver" te Heerlerheide. Deze openingsplechtigheid wordt opgeluisterd door de harmonie „St. Josef" en optreden van de Wielerclub de „Heidebloem". Een goed geoutilleerd restaurant is bij dit zwembad, dat alle comfort biedt, aanwezig. Het bassin is 100 meter lang en 28 meter breed. Er zijn aparte kleedkamers met douche. Het bad wordt op bepaalde uren voor dames, op andere uren voor heeren opengesteld. Zaterdag bij de officieele opening wordt alleen door heeren gezwommen. --- Sittard. HET DEVOTIE-ALTAARTJE DER H. ROSA Het devotie-altaartje der H. Rosa, aangeroepen tegen besmettelijke ziekten, jicht, roos en asthma. zal er komen Hoe het uitvallen za1?.... Dit zal geheel en al afhangen van de middelen, waarover te beschikken is. Dat zal bepaald worden door de wijze, waarop alle St. Rosavereerders deze oude devotie als een kostbaar erfstuk hunner voorouders zullen weten te verzorgen. 265 jaar wordt de Heilige te Sittard vereerd, 264 jaar lang heeft ze als schutspatronesse stad en bewoners onder haar hoede, 258 jaar lang trekt de St. Rosaprocessie den Kollenberg in. Trotseh zijn wij, Sittardenaars, er op, hoe we pal staan voor de instandhouding van oude gebruiken. Nu hebben we 'n schoone gelegenheid om dit daadwerkelijk te toonen, welke waardevolle nalatenschap onze voorzaten in de devotie der beschermheilige van stad en land ons ter verzorging achterlieten. Vele plaatsen benijden ze ons, andere hebben ze nagevolgd, zoo; Rotterdam, Amsterdam, Zwolle. Nijmegen e.a. Het devotie-altaartje moet de Heilige, de stad en ons waardig zijn. Velen zonden reeds hun bijdrage: gaven, groot en klein, worden nog volgaarne dankbaar in ontvangst genomen door Rector Cuypers, Oude Markt 18. Dan zal het mogelijk zijn tegen het a.s. St. Rosafeest de patrones der stad, de schutsheilige van het heele land van Sittard. die eereplaats in de St. Michielskerk te hergeven, die ze vroeger innam en waar ze zoo zeer recht op heeft. Honderdvoudig zal de H. Rosa het U vergelden. --- ZUID-LIMB. HANDBOOGSCHUTTERSBOND Uitslag Bondsconcours. Op de banen van de Handboogschutterij „St. Hubert" gevestigd bij dhr. G. Hagmanns, Paardenstraat had het Bondsconcours plaats van den Zuid-Limb Handboogschuttersbond. Begunstigd door buitengewoon mooi weer vonden de wedstrijden op de prachtig aangelegde schietbaner groote belangstelling. Er werd druk geschoten vooral op de personeele banen. De schutters waren vol 10l over dit concours, hetwelk met het volgende resultaat eindigde: Personeele wedstrijden: le prijs dhr. Lemmens var „L'Union", Beek met 25 punten; 2e prijs P. Geeler van „Amicitia", Cadier en Keer met 24 punten; 3e pr prijs Lennarts van „L'Union" Beek met 23 punten 5e prijs Mecks van „De Romeinen" Geleen met 22 j Concours Zestallen: le prijs (geschonken door d Voetbalvereeniging „Sittard"), Willem Teil Geveril met 155 punten. 2e prijs (geschonken door dhr. Hubert Lejeune Sil tard) „St. Hubert", Elsloo met 145 punten. 3e prijs (geschonken door de Gymnastiekvereenigin „Swentibold") „Amicitia". Cadier en Keer met 134 _ 4e prijs „L'Union", Beek met 131 punten. 5e prijs „Willem Teil", Hoensbroek met 123 punter 6e prijs „De Romeinen". Geleen met 115 punten. Hoogste schutter dhr. Frösch van „Willem Tiel' Geverik met 30 punten. Concours Viertallen: le prijs (geschonken door dei Pluimveebond Sittard) „St. Hubert" Sittard met 57 _ 2e prijs „St. Hubert" II van Elsloo met 47 punter 3e prijs „St. Hubert" I van Elsloo met 46 punten. Hoogste schutter Hub. Vaas van „St. Hubert", Sit tard met 20 punten. Eere-wedstrijd: Lauwerkrans (geschonken door K V. Bierbrouwerij „De Vriendenkring" Arcen) „St. H\ bert," Sittard met 55 punten. --- AGENDA. TOT EN MET 5 JUNI. Vertiendaagsche verkoopcampagne georganiseerd door den R. K. Middenstandsvereeniging. ZONDAG 18 JUNI Wielerclub Sittardsche Pedaaltrappers. Wielerwedstrijd op de wielerbaan ..De Adelaar" gelegen aan den Leijenbroekerweg achter „De Beukeboom." --- Geleen. KERKBOUW Woensdagavond had in hotel „Riche" de aanbesteding plaats van den bouw eener kerk met pastorie aan de Prins de Lignestraat voor rekening van het R.K. Parochiaal Kerkbestuur St. Augustinus te Lutterade-Krawinkel, door de architecten Joseph en Pierre Cuypers, Roermond—Amsterdam. Er waren 19 inschrijvingen. De uitslag was: I. N.V. Limb. Bouwmaatschappij „Geleen" ƒ 116.240, 2. Deckers en Zonen, Heerlen ƒ 116.719, 3. J. Dückers en Quix, .Sittard ƒ 118.900, 4. H. Coppes en Zn. Geleen ƒ 121.300, 5. Gebr. Tummers, Sittard ƒ 121.700; 6. F. Gerards en v d. Poel, Schinnen ƒ 123.800.—, 7 Habets en Willems, Geleen ƒ124.000, 8. Ruyters, Kerkrade ƒ124.100, 9. Debets, Spekholzerheide f 125.800, 10. Dohmen en Hendriks, Beek ƒ 127.320. 11. J. W. Savelkoul, Lutterade-Geleen ƒ128.700,—, 12. Baar en van Leeuwen, Bouw Mij. Heerlen ƒ 129.235 13. Gebr. Jacobs en Wanders, Nieuwstadt ƒ 130.400, 14. Tube en v. Eeken, Hoensbroek ƒ 131.500; 15. Geurten en Höffte, Hoensbroek ƒ 133.200. 16. J. Dortu, Klimmen . 136.750. 17. M. Höfte, Sittard ƒ 137.700. 18. J. Laudy-Beckers, Sittard ƒ138.200, 19 Jacq. Baggen, Lutterade ƒ 147.390. Herwonnen Levenskracht. — Het plaatselijk comité van „Herwonnen Levenskracht" houdt op kennis-Zondag a.s. zijn bloemendag te Geleen, Lutterade, Krawinkel en Lindenheuvel. Niemand verzulme dit uitstekend werk te steunen! Winkelsluiting. — Kennis-Zondag 11 Juni mogen de winkels geopend zijn van 8 uur v.m. tot 11.45 uur nam. ---