volksche ontwaking, in de kracht van ons bloed en ons wezen, dat ïrr nieuwen luister zal groeien en bloeien. Nu is Winterwende. De duisternis gaat ten ende, Het Licht ontwaak' Herleev' des volk.'n eigen spraak. Midwinter 1943. J. Tolner. Werp geen „scherp" tusschen de aardappelschillen --- Directeur: A SETON, Meppel. — Hoofdredacteur: JAC. TER HAAR Ez., Ruinerwold. — Plv hoofdredacteur en redacteur Buitenland: H BRUGGERS, Ruinerwold. — Binnenland: G. W COMELLO, Dwingeloo. — Kunst, Kultuür en Verslagen: Th. VOS, Meppel - Provincie: J AMOUREUS, Meppel. — Asser redacteur: A. KAMPING. Assen. — Verantw voor de advertenties: J W LEURDIJK. Meppel. --- INGEZONDEN MEDEPEELING jf DeZwitsaf Kinderpoe- Jg . der diehetteere huidje > sterker maakt en het Al3s&&\ beschermttegensmet- f ten en ontstekingen. IZWITSAI WOOTE STROOIBUS ** e. • NIWUAUE »«■ Drie onmisbaarheden IwMm • I Butaroma gele sau*- I poeder, smaakt en geurt 1^ precies als gesmolten boter. U\ Albumona Juspoeder, I zorgt o.a. voor vele soorten I pikante jtis en fijne sausen. . A*{ Tnmsparanta aard- I apptittpiot», voor de be- I reidiag van „voor-oorlog- I scha" schoteltjes. Bel4têßtti,datiop tn* MricrfptuOtiA. . W. A. SCHOLTEN'S A AARDAPPELMEEL- -^ FABRIEKEN V Nieuwjaarswenschen kunnen dit jaar NIET opgenomen worden. Men wordt derhalve verzocht, ons dergelijke advertenties niet toe te zenden. Administratie Drentsch Dagblad. --- STERKER DAN DE HAAT door HENK VAN HEESWIJK 40 De hotelgasten zaten allen op het breede terras, aten ijs, en luisterden naar het strijkje, dat zich in de hitte afmatte om het publiek eenigermate te ontspannen. Antoon merkte van dit alles niets. Hij zat op zn kamer voor het wijd geopende raam en rookte de eene sigaret na den ander. Hij voelde niet de drukking van buiten; hij voelde slechts den druk van binnen. Hij had gehoopt, dat de wond langzaam aan genezen was, al liet ze een breed litteeken na, maar vanmiddag was ze weer wreed opengescheurd door een vrouwenhand en het hartebloed vloeide weer Waarom had het noodlot hem juist hierheen gevoerd? Waarom had hü haar moeten weenden, zij ,de zuster van den man, die hij gedood had? Zij, die voor hem de verpersoonlijking was geweest van datgene, wat hij kon liefhebben. Z«n illusie was nu wreed gestoord geworden; zij haatte iemand, die na haar man, het liefste, wat zij op de wereld had bezeten, had ontnomen: haar broer, en die man was hij. En zij wist het niet. Hoe had hij haar leeren liefhebben, iederen dag meer en meer. Een nieuw gevoel was in hem opgekomen, dat hij eerst wrevelig had onderdrukt. Hij, ruim dertig jaar oud, en verliefd als een schooljongen? Onzin, dat bestond voor hem niet meer. Hij had gedacht, dat het maar een impuls van een oogenblik was geweest, doch later, na diep nadenken, was hij tot de slotsom gekomen, dat zij alleen de ideale vrouw voor hem zou kunnen zijn. Hij, de practirrhe man, had een ideaal ontdekt. Maar hij kon tenslotte niets anders meer doen dan toegeven aan die impuls. Hij aanbad haar, maar de vrees, dat zij zijn liefde niet beantwoorden zou, had hem tot nu toe weerhouden, zich uit te spreken. Hij was een man en had geleerd zich te beheerschen. Hij was er nu dankbaar voor, dat hij zich niet aan haar verklaard had. „Denkt u, dat ik iemand zou kunnen liefhebben, die mijn broer vermoordde? Nooit! Ik zal hem altijd blijven haten!" Dat had zij gezegd. Hij was ontzet geweest. Wat kan de haat toch diep zitten, wat waren de wortelen van deze vervloekte plant diep in haar hart geschoten. Hij had haar niet kunnen begrijpen en toch haat was ook een hartstocht en iemand, die zoo hartstochtelijke iemand kan haten, moet ook met diezelfde vlammende hartstocht voor liefde vatbaar zijn. Wat was haar gelaat anders geworden bij die woorden; anders zoo zacht, zoo lief, haast majestueus als een koningin geleek ze, wanneer ze hem tegemoet trad om hem te verwelkomen. Dan was ze in zijn oogen zoo mooi, zoo schoon. Maar in haar haat was ze een duivelin, met die oogen, die vonken schoten en met die harde trek om haar bleeke mond. Wat kan de haat een mensch verblinden; zij dacht, dat hij nu kalm en vredig leefde, nu hij zn vrijheid weer terug had. Ze moest eens weten, hoe hij overal naar rust zocht, rust voor ziel en lichaam, dat hij ondanks zijn rijkdom niet kon krijgen, wat hij zoo noodig had, omdat het met geen goud te betalen is. die innerlijke vrede. Vijf jaren. Hij had gedacht zn straf gehad te hebben, maar hij zou het zn heele leven mee moeten dragen, steeds zou hij er weer aan herinnerd moeten worden, bij elke stap die hij zou doen in zijn leven. Het zou immers voor zijn voeten branden. Van buitenaf drong flauw de muziek tot hem door. en het gelach van de menschen. Het leken hem dolksteken toe en hij voelde een machtige drang in zich opkomen om in de stilte te zijn. Het werd hem te benauwd binnen. Hij verlangde haar weer te zien, maar dat mocht immers niet. Hy' verlangde haar te omhelzen en er kwam een storm in hem op om te beminnen, om haar in de armen te sluiten en zijn machteloos smachten dreef hem de deur uit. Langzaa liep hij den weg op, met het hoofd naar den grond gebogen, de handen in de zak. Doelloos liep hij verder, over de hellingen tot aan den boschrand, waar nu alles verlaten lag in de stilte van den avond. Ginds kwam een schelpenvisscher met zijn gespan het dorp inrijden; een gelukkig mensch, zonder leed en een geluk kig dier, verlangend naar den stal, waar het voer op hem wacht. Hrj benijdde de menschen, die geen zorgen hebben, hoewel ze toch arm waren. Ze waren gelukkig en tevreden. De zee was hun brood, al was het dan ook geen dik stuk. Hrj benijdde de vrouwen met de witte doeken om het hoofd, waaruit de verbrande gezichten hem tegen blonken, zij leefden hun eigen leven, ver van het koortsige leven der wereldstad, wars van kommer en moeite, tevreden met een houten huisje, een man en kinderen. Antoon komt boven aan den weg en draait zich om. Van hier heeft hij een blik op het dorpje, dat daar beneden ligt met zijn vaalgrijze huizen en roode daken zich scharend rond de kerktoren, die zich boven alles verheft. --- MIJNHEER PIMPELMANS GAAT MET VACANTIE! Tekst en teekening G. Th. Rotman. 56. Maar ach, het bad was op zulke dikke menschen niet berekend en de arme man zat klem. Mevrouw Pimpelmans, die thuis een bad had, dat ze met emmers moest vullen, begreep heelemaal niet, wat er gebeurde en begon luidkeels om hulp te schreeuwen. Al gauw was het heele pension wakker; eenige gasten renden in nachtgewaad de kamer binnen en trokken mijnheer Pimpelmans met vereende krachten uit het bad, na eerst den watertoevoer stopgezet te hebben. --- Uit het veenkoloniale gebied Behouden ? In ons gebied staan nog de beide standerdmolens, die de drie Noordelijke provinciën rijk zijn. Deze molens zijn windmolens, die, hoe vreemd het voor velen ook moge klinken oorspronkelijk geen Nederlandsche vinding zijn. Het idee is waarschijnlijk voor het eerst door de Kruisvaarders medegebracht van het eiland Kreta, waar men toen al een soort windmolens kende. De eerste molens in ons land konden niet naar den wind worden gedraaid. De primitieve vierkante houten rompen stonden steeds naar het Noordwesten gekeerd. De steeds wisselende winden in deze lage landen aan de zee deden dit bezwaar steeds meer gevoelen en zoo duurde het niet lang of men kwam op het idee den romp van den molen op een standaard te plaatsen, waarop hij door middel van een spil draaibaar werd en naar den wind gekeerd kon worden. Voor dat doel werd aan de achterzijde een soort staart geconstrueerd, waarmede men hem dan tevens vast kon zetten. Aldus ontstond de standerdmolen, die hier te lande gebruikt worden voor het malen van graan. Aan het oorspronkelijke type werden tal van verbeteringen aangebracht, zoodat men tenslotte een maalinrichting kreeg, die aan de behoeften voldeed. De standerdmolen wordt gefundeerd op vier gemetselde beren, die het eikenhouten kruis dragen waarop de spil rust. Om deze spil of standaard draait het geheele molenhuis. Eigenaardig is, dat het houten kruis los op de steenen beren rust. Indien iemand meent, dat een storm nu wel eens het geheele gevaarte zou kunnen doen kapseizen, dan heeft hij het mis. Het totaal gewicht is zoo groot, dat dit gevaar vrijwel denkbeeldig mag worden geacht. Drie typen van standerdmolens zijn te onderscheiden: 1. De gesloten standaardmolen, wanneer het onderstuk door een dak en vier wanden omsloten is; 2. de halfgesloten standerdmolen, als het onderstuk maar voor de helft beschoten is en 3. het open type, indien de standerd vrij zichtbaar is. Het gesloten type is uit het open type voortgekomen, daar men spoedig inzag, dat de weersgesteldheid een nadeeligen invloed uitoefende op het open onderstel. Bovendien gaf de afgeschoten ruimte een mooie bergplaats. Een molen oprichten mocht men eerst na ontvangst van een giftbrief van den landheer, daar de wind, die over zijn land woei ook zijn eigendom was. De molenaar betaalde hem jaarlijks een vast bedrag. Ook het malen van het graan behoorde tot de „heerlijke rechten". Vandaar dat alle korenmolens in de 13e en 14e eeuw zgn. dwangmolens waren. De boeren uit een bepaalde streek waren nl. gedwongen hun graan op een bepaalden molen te laten malen. Later is de2e bepaling vervallen. De molens werden geplaatst op open vlakke plaatsen, waar het windrecht gold, welk recht inhield, dat in de omgeving geen boomen mochten worden geplant en geen huizen mochten worden gebouwd, dit om den molen zijn windvang niet te beletten. Dit windrecht bestaat bij sommige molens nog. De vroeger zoo bekende Kuipers" molen te Stadskanaal. (cliché archief). --- Die van Onstweddermussel en Ter Haar Wij kennen allen de beide standerdmolens nl. de een bij Ter Haar, de andere te Onstweddermussel. De „Haorluu meulen", is thans het eigendom van de stad Groningen, heeft oorspronkelijk te1 Boertange gestaan en is later op de tegenwoordige standplaats gebouwd. Hoeveel mudden koren hebben Ol'-e Ludden en later Herman er reeds niet in vermalen? Het zou ongetwijfeld een cijfer met vele nulletjes zijn, indien het precies was opgeteekend. Eens stonden we — bij mooi zomerweer — op het achterbalcon van O. G. De oude gemeente-veldwachter Roelof Mulder van Sellingen, bekend om zijn kwinkslagen, was in het gezelschap, dat ook meerdere Hollandsche toeristen telde. Deze laatste groep werd sterk geboeid door het silhouet van de oude „meule" en ze staken hun bewondering ook niet onder stoelen en banken. Zoo langs zijn neus heen, merkte Mulder op, dat het vroeger toch nog heel wat anders was geweest, welke opmerking de algemeene aandacht al aanstonds had, met als gevolg de vraag: „Wat dan?" „Ja, toen zaten er nog wielen onder" luidde het lakonieke antwoord. „Als dan de boeren van Roswinkel, Laude of Ter Borg wilden malen dan spanden ze de paarden er voor en reden 't. meulentien dr even hèn!" Algemeene verwondering, die de verteller bezwoer met „'t is waarachtig waor". En geloofd werd het ook .zooals we even later konden constateeren. Hollanders kunnen ook in Westerwoldingerland nog wel een en ander opsteken, zooals men ziet! Ook de standerdmolen van Onstweddermussel heeft een eerbiedwaardige historie. Deze stond vroeger in Peize, doch werd nadien verplaatst naar de Eerste Exloërmond, in 1869 echter opnieuw afgebroken en weer opgebouwd in de Onstweddermussel. De molen is thans door de gemeente Haren aangekocht, die na restauratie den molen in haar gemeente wil plaatsen. Wij voor ons vinden het jammer, dat deze standaardmolen uit ons gebied verdwijnt, waar zijn silhouet zich zoolang afteekende tegen de wijde luchten. --- Het slachten van konijnen Het „Rijksinstituut voor Pluimveeteelt van de Directie van den Landbouw" te Beekbergen schrijft ons: In de overtuiging, dat een konijn op een goedkoope manier een flinke hoeveelheid waardevol vleesch levert, zijn velen in 't afgeloopen jaar overgegaan tot het houden van een paar konijnen, om tevens — der traditie getrouw — met Kerstmis een goeden bout op tafel te hebben. Konijnenvleesch kan tot de voedzaamste vleeschsoorten worden gerekend, en is bovendien licht verteerbaar. Over smaak valt niet te twisten, maar het staat toch wel vast, dat een konijn — mits dit een goede huisvesting en verzorging heeft gehad, op deskundige wijze is geslacht en goed is toebereid — een zeer smakelijk gerecht oplevert. Het is dus noodzakelijk, dat het konijn vakkundig wordt geslacht. Indien men er niet zeker van is, dat men zelf het konijn vakkundig — d.w.z. zonder het dier te mishandelen — kan slachten, dan wende men zich tot een poelier of tot een openbaar slachthuis waar men de dieren tegen een kleine vergoeding of kosteloos slacht. Slacht men het konijn zelf, dan dient men vóór het toebrengen van de keelsnede het dier te verdooven door met een rond stuk hard hout een harden slag vóór de ooren op het voorhoofd toe te brengen. In geen geval mogen de dieren door middel van „ophanging" worden gedood, daar dit één van de ergste vormen van dierenmishandeling is. --- Wat Land en Volk brengt.... VAN 26 DECEMBER TOT 1 JANUARI. ZONDAG 26 DECEMBER: 13.30—13.40 H. I: Wrj maken een Kerstwandeling met Jac. Gazenbeek. De heer Gazenbeek is reeds een oude rjekende van U, en hij zal ook vandaag weer enkele mooie plekjes opzoeken. MAANDAG 27 DECEMBER: 13—13.05 H. Ii Land en Volk brengt een overzicht van het Nieuws en de Wenken voor Boer en Tuinder, die in 1943 zijn gebracht. 18.30 uur Hilv. 1 Kerstfeest op het platte land. Programma van Diiitsehe Kerstliederen met een toelichting door Prof. Hans Merx. DINSDAG 28 DECEMBER: 13—13.05 H. Il We hebben een vraaggesprek met den Boerenjeugdleider van de Provincie Limburg, die ons iets zal vertellen over de organisatie van de Landjeugd in die provincie. WOENSDAG 29 DECEMBER: 13—13.15 H. I: Land en Volk brengt „Hoe prettig is zoon jagerij". Wij gaan op jacht in het Drentsche land. DONDERDAG 30 DECEMBER: 13—13.05 H. I: Hierin zal de heer Herwig U iets vertellen over „De snoei van bessenstruiken". VRIJDAG 31 DECEMBER: 13—13.05 H. I: We brengen een bezoek aan den Landbouwtuigpaardenfokkerij In de Betuwe. Dat de veredeling van het paard hier op een hoog peil staat, zult U in dit gesprek kunnen bemerken. 18.45—18.55 H. I: De heer G. J. Ruiter, Directeur-Generaal van den Landbouw zal op deze Oudejaarsavond tot onze Nederlandsche boeren spreken. HU zal zijn gedachten laten gaan over hat oude Jaar en U nog even herinneren aan de beslommeringen, die den boer zijn opgelegd door de oorlogsomstandigheden. Gelukkig echter ziet MJ de tóekomst vol vertrouwen tegemoet. ZATERDAG 1 JANUARI 1944: 8.35—9 H. I: Zooals U ziet heeft Dirk v. d. Bospoort aan deze eerste „Zin van het Boer zijn" in 1944 25 minuten gewijd. Op dezen Nieuwjaarsmorgen zal hij wijzen op de diepere beteekenis van het boer zijn, en U e%n raad meegeven voor het Nieuwe Jaar. 12.45—13 H. I: Hierin kunt U luisteren naar een toespraak van den heer Tammens, gemachtigde voor den Landbouw en Visscherlj, de heer Tammens zal in zijn rede even spreken over het afgeloopen jaar, maar in hoofdzaak zal hij U wijzen op uw plichten voor het jaar 1944. KERST- EN NIEUWJAARSUITZENDINGEN. 25 December, 12.45 uur, Hilv. I: „Midwinter voor 50 jaar", een vertelling door H. Bos. 25 December, 16.30 uur Hilv. I: „Kerstfeest bij de familie Bruggemans". Een huiselijke viering van het feest van vandaag. Wij zijn met de microfoon verdekt opgesteld in de kamer van een willekeurige familie in Nederland waar het Kerstfeest wordt gevierd. 28 December, 11.15 uur, Hilv. I: „Boom en plant in de sage", een praatje door Jan G. Hazewinkel. In de vele sagen, die ons land rijk is spelen de boomen en planten een groote rol. Jan G. Hazewinkel zal U hierover meer vertellen. 28 December, 14 uur, Hilv. I: „Naar Oostland willen wij rUden", het tweede deel van het luisterspel naar het bekende boek van Hans Venatier „Baljuw Barold" door Chr. Volkamp, waarvan het eerste deel werd uitgezonden op 21 December. 31 December, 24 uur, Hilv. I: „Oudejaarsavondprogramma". Het oudejaarsavondprogramma, dat de Nederlandsche Omroep zijn luisteraars dit jaar biedt is een bont allerlei. Muziek, zang, voordracht, kortom voor iedereen is er wat, waarbij wrj natuurlijk de traditloneele terugblik niet vergeten. Tevens hoort U in dit programma: „Met zn twaalven aan den uitgang", waarin geheel Nederland tot U spreekt. 1 Januari 1944, 8.35 uur, Hilv. I: „Aan het platteland". Het is een goede gewoonte, die op ons platteland nog altijd van kracht is, dat men het nieuwe jaar tegemoet treedt met goede wenschen over en weer. De Omroep eerbiedigt natuurlijk die traditie en wil ook 'zijnerzijds niet in gebreke blijven met een hartelijk woord, dat in 'n passende omlijsting gesproken wordt door een bekenden woordvoerder voor den microfoon. Muziek, zang en voordracht zullen met den spreker een goed begin maken met de „boerenprogramma's" van 1944. En radio en platteland zullen als oude bekenden samen het Nieuwe Jaar beginnen, zóó, dat U er de smakelijke oliebollen uitproeft. --- VIER DAGEN LATER.... SS-PK. - Oswald Gjessing, de ernstige, zwijgzame Noor, had voor het boompje gezorgd. Een moeilijke opgave was het overigens niet geweest, hij had net zoo goed een reus van twintig meter kunnen omleggen. Denneboomen waren er genoeg in het Karelische land. Meer dan genoeg. Maar een aardig klein boompje uitzoeken, daar* kwam nog wat voor kijken, had Gjessing gezegd. Dat was zij n werk. Dat had hij thuis in Drontheim ook altijd gedaan. En hij was weggetrokken met de scherpe spade en had er na veel zoeken één geveld. Als deskundigen hadden de anderen er omheen gedraaid en hun oordeel te kennen gegeven. Mooi verdeeld waren de takken en nog zoo frisch het groen. Maar vooral de geur, de geur van versche hars. De lucht van gebakken aardappelen was er door neergeslagen. Ja, het was een puik boompje. Gjessing had er verstand van. Rudi Wenniger, de knutselaar uit den Sudetengau had een munitiekistje met bijl en hamer bewerkt en er een solide voetstuk voor het boompje uit gemaakt. Jaap Notenboom, de Nederlander, was er opuit getrokken en teruggekeerd met rood papier en carton. Geen mensch die wist waar hij het vandaan haalde. En op een avond waren ze allemaal rond het gloeiende bunkerkacheltje gaan zitten en hadden figuren gesneden, sterren en andere dingen. Ze hadden ze beplakt met het roode papier. Heele kunststukken waren er bij geweest, die van hand tot hand gingen. En buiten was de sneeuw weer gaan vallen, rijk en overvloedig. Het ging een mooie Kerstmis worden.... In den laten namiddag van den 23sten December huilt een granaat over het vooruitgeschoven loopgravenstelsel aan den woudrand, boort zich in den grond en velt eenige boomen. Enkele oogenblikken later volgen een tweede en een derde. Dan is het weer stil Alleen ploft nog lang daarna de sneeuwlast van de boomen. De trechters der granaten storen als zwarte vlekken het smettelooze landschap. De inslagen liggen vrij goed, van bolsjewistisch standpunt gezien tenminste. Het is onbegrijpelijk, dat ze hun beschieting niet voortzetten. Of zou ? De commandant van de stelling vraagt den waarnemingsposten de scherpste oplettendheid. Er schijnt iets te broeien aan de overzijde. In den morgen van den 24sten, den dag voor Kerstmis, ongeveer een uur voor zonsopgang komt het verwachte trommelvuur. De sovjets schijnen te schieten uit alle vuurmónden, waarover ze de beschikking hebben, aan den woudrand is de hel losgebroken. Boomen versplinteren, takken gieren door de lucht, brokken aarde, hard als steen, vallen naast, voor en achter de mannen in de loopgraven. Een voltreffer in de pakmunitie kost twee dooden. Ineengedoken, het hoofd tusschen de schouders, de beenen verstijfd, door de koude en de geforceerde houding, de handen krampachtig aan hun wapens, liggen de SS-mannen in hun dekkingen en wachten, wachten op wat komen gaat. Aan alles denken ze, aan thuis, aan wat was en wat is, alleen niet aan Kerstmis Eerst vier dagen later gelukt het, na dag en nacht woedenden strijd, waarbij de loopgraven aan den woudrand eenige malen van eigenaar verwisselen, de sovjets in hun uitgangsstellingen terug te werpen. Als stuka's hun zware artillerie hebben \sernietigd, blijkt de duurgekochte doorbraak niet te houden. Een energieke tegenstoot jaagt de bolsjewisten in het open, veld, waar goedliggend vuur der zware machinegeweren ds rest doet. Slechts één dag nog biedt het landschap een beeld van woestenij, van omploegde aarde, tallooze dooden, weggeworpen wapens en vernietigde stukken infanteriegeschut. Dan komt weer de sneeuw en doet vergeten. Als de SS-mannen hun vernielde onderkomens beginnen te herstellen, in de oogen nog den harden glans, die de voorbije dagen erin brachten, vinden ze in een hoek, vertrapt en vernield door hen, die niet meer begrijpen kunnen, het door Gjessing zoo vol liefde en gedachten aan thuis, met de zelfgemaakte versieringen opgetuigde, boompje. Op zijn graf in het Karelische woud staat de datum 26 December en het eenvoudige houten kruis geurt nog sterk, geurt naar versche hars S.S.-oorlogsverslaggever C. G. Andreoli, --- RUIM 164 MILLE VOOR ONZE MINDER BEDEELDEN. Onze volksgenooten nebben, wanneer van hen een offer gevraagd werd, altijd getoond, dat niet vergeefs een beroep op hen gedaan behoefde te worden. Een bewijs hiervan zijn wel de mooie bedragen, die wekelijks voor onze minder bedeelde volksgenooten bijeen gebracht worden, waarmede hun extra zorgen, die de wintermaanden met zich medebrengen, verlicht kunnen worden. Er is in de week van 6 tot 11 dezer een totaal bedrag van f 164.208,81 bijeengebracht.. Winterhulp, daartoe in staat gesteld door onze eigen volksgenooten, zal ervoor zorg dragen, dat deze mooie som te bestemder plaatse wordt uitgereikt. Mogen velen in Be komende feestdagen hun eigen minder bedeelde volksgenooten gedenken en voor hen een extra gave ter beschikking stellen. Het gironummer van Winterhulp is: 5553. --- DRUKTE BIJ DE POST TUSSCHEN KERSTMIS EN NIEUWJAAR. Met Kerstmis en Nieuwjaar zal de drukte op de postkantoren zoo groot zijn, dat met vertraging in de overkomst van alle poststukken rekening moet worden gehouden. Stukken, die opr een bepaalden dag op hun bestemming moeten zijn, zullen zeer vroegtijdig gepost moeten worden. Telegrammen met gelukwenschen zijn niet toegelaten, ook niet tijdens de jaarwisseling. De postcheque- en girodienst zal evenmin vertraging kunnen voorkomen. Verzocht wordt de opdrachten in de eerste dagen van het nieuwe jaar zooveel mogelijk te beperken. --- DIEVENBENDE ONTMASKERD De politie in Noord-Bergum heeft een einde kunnen maken aan de activiteit van een dievenbende, die de omgeving van dit dorp als operatieterrein had uitgekozen. Er werd van alles gestolen. Ook een poging tot inbraak bij den tuinier J. L. van Apeldoorn werd ondernomen. Als hoofddaders zijn gearresteerd W. F. en P. K. De heler van gestolen goederen was de rijwielhandelaar T., die gestolen fietsbanden kocht. Hij wilde niet genoeg betalen naar den zin van de bende, die om wraak te nemen f 2000 bij T. heeft gestolen. T. wist aanvankelijk niet wie dit gedaan hadden en deed aangifte bij de politie. Hierdoor kwam men de bende op het spoor. Het onderzoek wordt voortgezet. . --- 55 balen gestolen suiker in beslag genomen Van de zestig balen suiker, weifee kort geleden uit een pakhuis op den Baarsjesweg te Amsterdam werden gestolen, heeft de recherche ar thans 55 opgespoord in een opslagplaats in de Vrolikstraat. Twee van heling verdachte mannen zijn daarbij gearresteerd. Het onderzoek naar de dieven duurt inmiddels voort. --- Dr. STRöHM OVERLEDEN Dinsdag is onverwacht overleden de heer dr. C. O. Ströhm, vertegenwoordiger van het D.N.B. in Nederland. Al jaren oefende de thans overledene deze functie uit en zoowel in deze oorlogsjaren als tevoren wist hij niet alleen zijn persbureau op waardige wijze te vertegenwoordigen doch ook door zijn persoonlijk optreden zich vele vrienden te verwerven. --- WENDE Weer spoedt e«n kalenderjaar ten einde en wanneer U dit onder oogen krijgt, zal het zonnejaar zijn ronde volbracht hebben. Weer heeft de zon zich een keer om de aarde gewenteld. Zoo meenden tenminste onze voorouders. Thans weten wij beter, want reeds Copemicus ontdekte, dat niet de zon om de aarde, maar de aarde om de zon draait. Veel strijd heeft het Copernicus gekost, om zijn medemenschen van de juistheid van zijn theorie té overtuigen. Het is hem dan ook niet gelukt. De heele menschheid kwam tegen hem „in 't geweer", en uiteindelijk werden hij en zijn leer door de Kerk veroordeeld, omdat hij een levensgevaar voor staat en Kerk zou vormen. Dit kon Copernicus echter niet deeren. Hij was overtuigd van de juistheid van zijn theorie, al mocht zij dan ook nog zoo revolution. tiair zen en zijn revolutaonnaire wezen verdroeg het niet, ook maar "n enkele concessie te doen aan zijn tegenstanders, al mochten deze dan ook nog zoon vlammend beroep doen op Staat en Kerk. Hij wist, dat zijn volk met de waarheid, en met de waarheid alleen het beste gediend zou zijn. Welke beteekenis hechtten onze voorouders nu aan de midwinterzonriewende ? Het is hier niet de plaats, om daar diep op in te gaan. Maar iets willen we er toch van zeggen, om de kern, waarom het draait, aan te duiden. In midwintertijd bereikt de zon haar laagsten stand (is dit deel van de aarde het verst afgericht van de zon, zooals de thans geldende, en veelzijdig bewezen theorie leertV en in de Noordsche landen, waar onze Germaansche voor ouders hun woonstede hadden, was het zoo (en dat is in het Noordelijkste deel nog zoo), dat de zon korter of langer tijd in het geheel niet boven den horizon verscheen. Zij geloofden nu, dat de oude zon in zee verdronk en dat de nieuwe zon uit het water te voorschijn geroepen moest worden. Vandaar het zoo bekende midwmterhoornblazen, dat we thans nog in enkele plaatsen in den Achterhoek aantreffen. Dit gebeurt altijd boven den waterput. Zoodoende dacht men de nieuwe zon wakker te roepen. En was de nieuwe zon ontwaakt, hetgeen men kon zien aan het weer boven de kim verschijnen van de zon, dan was het tijd, om feest te vieren, het Joelfeest, het feest van de geboorte van het nieuwe licht en tegelijk ook van het nieuwe Leven, want ook toen reeds wist men Licht is Leven. Eeuwig wat het verlangen van ds menschen van ons ras naar het licht en ontsteken wij in dezen tijd van het jaar niet de kaarsen aan den kerstboom? Het licht zegeviert steeds weer over de duisternis en steeds weer wordt het nieuwe leven m de rij der geslachten geboren en wanneer wij weten te zijn die wij zijn, zal dat ook in lengte van eeuwen zoo blijven. Maar beleven wij thans ook niet een wendetijd in de rij der eeuwen? Is niet het levenbrengende licht langaaam maar zeker ondergegaan, doordat de machten van de duisternis tijdelijk sterker waren dan het Licht, wortelende in onze volkskracht ? Thans verkeeren we dan in de periode, dat het nieuwe Licht geboren staat te worden. Nieuw is het eigenlijk niet, maar oud, zeer outf, doch in vernieuwden vorm, die zich in stijgende beweging bevindt. Het Licht groeit vanuit de duisternis, al zien wij dan ook aan den horizon het Licht reeds gloren. Veten kunnen of willen dat Licht toog niet zien. doordat zij eigen wezen meer of minder verloren hebben. Gaandeweg keert echter, met het Licht, de eigen kracht terug, en steeds meer zien met ons het klarende Licht in het Oosten verschijnen en. nog meer zullen volgen. Velen willen of kunnen het „nieuwe" nog niet zien, omdat zij nog verstrikt zijn in het oude. Met een zekerheid als van een Copernicus gaan wrj echter op ons doel af, omdat ook wij weten, daarmee ons volk op de beste wijae te dienen, en het is het revolutionnaire geloof in ons, dat ons de kracht zal geven om te overwinnen, zooals uiteindelijk ook de leer van Copernicus overwonnen heeft. Nog is niet de tijd van groote wendeviering ,van het groote Joelfeest aller Germanen, daar, maar de legers van den Führer Adolf Hitler zjjn ons er borg voor, dat eenmaal de duisternis overwonnen zal zijn. Laten wij dan verheugd zijn, dat wij dezen grooten wendetijd van nabij mogen meemaken en alle kleine onbelangrij kheden van ons werpen. Laten wij ons in dezen duisteren tijd dan gezamenlijk rond den lichtboom levensboom. Kerstboom of hoe ge hem anders wilt noemen, plaatsen en hen gedenken, die de zwaarste offers brengen voor dezen wendetijd, onder leiding van hem, die van God gezonden is en laat ons gezamenlijk, als één man, als één volk, als één gemeenschap van volkeren van denzelfden bloede, getuigen van het geloof, dat in ons gevaren is, het vlammende geloof, dat niet meer te hlusschen valt, het geloof in de ---