DE GRONDWETSHERZIENING Ten pleziere van de liberalen in hel kabinet-Colijn tracht men de liberale Grondwet wat op te lappen. Corporatieve ordening zonder sociale Kamer. 11. Alvorens op een paar kantteekeningen van •»De Maasbode" in te gaan een tusschenbedrijf. In het citaat, dat wij in ons vorig nummer uit het Rotterdamsche blad hebben overgenomen stond ook het volgende te lezen: „een op corforatieven grondslag gekozen Kamer is niet te bereiken, wanneer niet eerst die grondslag (de Corporaties) aanwezig is (zijn)." Nu is deze stelling reeds daarom onjuist, omdat in onze beschouwing, waarop „De Maasbode" reageert het niet gaat over een „Kamer", die uitsluitend of in hoofdzaak uit de corporaties (in öen zin van sociaal-economische belangengroepen) zal zijn voortgekomen. Bij „De Maasbode" bestaat in dezen dezelfde misvatting, welke ook bij anderen tot verwarring aanleiding heeft gegeven, o.a. bij prof. Josephus Jitta, die, sprekend voor het departement Maastricht der Ned. Maatschappij voor Nijverheid en Handel, over de corporatieve gedachte, verzuimde het onderscheid te maken, dat prof. Aengenent toen hij hoogleeraar was te Warmond en nog aan •>T->e Maasbode" medewerkte reeds had ontdekt, met name het onderscheid tusschen, eenerzijds, corporatieve ordening op sociaal-economisch gebied en, anderzijds, organische vertegenwoordi- Üing in het politieke parlement. Deze twee onderdeelen van de organische staats- en maatschappij-opvatting dient men toch wel te onderscheiden. Sprekende over organische vertegenwoordiging in het parlement denkt men veel te veel aan economische en sociale corporaties. Prof. Aengenent heeft jaren geleden in „De Maasbode" er op gewezen, dat er in de vrije maatschappij nog andere organen zijn, die veeleer en veel meer dan de sociaal-economische belangengroepen in aanmerking komen om den organischen grondslag te vormen voor de politeke volksvertegenwoordiging. Wanneer onze Rotterdamsche collega thans beoogt: „een op corporatieven grondslag gekozen Kamer is niet te bereiken..." enz., dan is zijn Uitgangspunt verkeerd. Wanneer men wil komen tot een organische vertegenwoordiging in de Politieke Kamer(s), zal men hiervoor o.i. in hoofdzaak — wij zeggen niet: uitsluitend — andere organen moeten aanwijzen dan de sociaal-economische corporaties. * Maar ook het tweede deel van de stelling in t ..De Maasbode", dat de „corporaties er eerst boeten zijn" kan in dit verband aanleiding ïeven tot misverstand. Het blad schreef terecht, dat een publiekrechtelijke organisatie van het bedrijfsleven met ver-ordenenderdenende bevoegdheid juridisch onder de begaande Grondwet te verkrijgen zou zijn. Te verkrijgen, — van wie? Meent het blad misschien, dat die corporaties wel eens op een blauwen Maandag uit de lucht Zuilen komen vallen? Is deze suggestie van „De Maasbode" niet een *et wat laattijdig overblijfsel van een door prof. Aalberse jaren geleden uitgesproken rede in de eerste Kamer (op 20 Maart 1921), waarin hij als Minister van Arbeid, Handel en Nijverheid waarschuwde voor „de noodlottige dwaling, als zou öe wetgever levende maatschappelijke organen simpele wetgeving te voorschijn kunnen r°epen"? Zou prof. Aalberse de stelling in dien vo.rm, nu, Vl-ftien jaar later, nog verdedigen? Zijn wij na „Quadragesimo Anno" en na het nieuw politiek program der R.K. Staatspartij niet zoover, dat wij den staat bij het te voorschijn roepen van levende maatschappelijke organen een belangrijke taak toekennen? Is het niet de taak van de overheid, den stoot te geven tot desnoods dwingende vorming van corporaties met publiekrechtelijke bevoegdheden, die de taak van de overheid op economisch en sociaal gebied voor een groot deel overnemen? Dat is wel degelijk de subsidiaire taak van den staat. En de vervulling van die taak is een eisch van het katholiek Wogram. De tijd, dat men het creatief vermogen, den c"ePPingsdrang van de overheid iet wat iro- kon vergelijken met het tijdperk der ythen, toen de levende, gewapende Pallas hene uit het hoofd van Zeus naar voren trad, ehoort tot het verleden. Met den Paus van Pme zien de katholieken en vele anderen in herland de levende realiteit, die aan den staat zelfbehoud den plicht oplegt en hem de v clltsbevoegdheid verleent, de corporaties te rrnen, welke de maatschappij zelve niet geheel aken kan en die noodig zijn voor de richtige ga*Usatie van de volkswelvaart. . • t. to die publiekrechtelijke organen — corporas. bedrij f sschappen, of hoe men ze ook noemen *- tot stand te brengen, is een wijziging van de Grondwet (hierover is „t>e Maasbode" het met ons eens) niet noodig. Artikel 194 in zijn huidige redactie laat juridisch voldoende ruimte en vrijheid om eeji zéér vergaande corporatieve ordening door te voeren. Ook de liberale „Nieuwe Rotterdamsche Courant" (16 Juli j.1.) en de anti-rev. „Standaard" (15 Augustus j.1.) hebben dit erkend. Waarop wacht men dan? Wat staat de economische ordening nog in den weg? Waarom het voorgesteld alsof men nog eens 'n Grondwetsherziening noodig heeft om op dit gebied iets te kunnen doen? Wat wij dan wel willen, nü, onverwijld? Voor niet-ingewijden een voorbeeld ter verduidelijking. Economische ordening zal aan sociale ordening vooraf, althans daarmede gepaard moeten gaan. Ordening moet beginnen bij de sleutelbedrijven: dus bij den landbouw en de energie-productie. Bepalen wij ons voorbeeld tot de industrie. De energie-productie in ons land omvat het delven van kolen, het aanwenden van waterkracht, het opwekken, van electriciteit en de fabricage van gas. Ordening beteekent, dat geheel deze tak van productie en distributie — dus de mijnen en de kolenverkoop, de electriciteits-, gas- en waterleiding-bedrijven — in een bedrij f sschap, in een corporatie worden ondergebracht. Doel van zulk een corporatie is: productie, distributie en verbruik te richten naar het belang van d~ volksgemeenschap, — wat het maken van een redelijke winst door de afzonderlijke bedrijven niet behoeft uit te sluiten. De corporatie geniet verordenende bevoegdheid. De regeering kan, onder toezicht van de Staten-Generaal, regelingen van de corporatie, welke in strijd zijn met het algemeen belang, vernietigen, en, wanneer een aceoord tusschen corporatie- of bedrijfsgenooten niet is te verkrijgen, een regeling tijdelijk opleggen. Bovendien zal de overheid er op toezien, dat de sociale verhoudingen in de bedrijven van de corporatie aan redelijke eischen, binnen het kader van het economisch mogelijke, voldoen. Ook hier geldt, dat het bedrij f sschap de sociale regelingen zelf in handen houdt, en dat de overheid slechts dan dwingend ingrijpt, wanneer tegenstellingen in de corporatie of in de bedrijven een onderling aceoord onmogelijk maken. Meent „De Maasbode" nu, dat culk een corporatie van zelf zal tot stand kunnen komen? De energie-productie en -distributie is voor een zeer groot deel in de handen van de overheid. Zij alleen kan hier den stoot geven, om tot ordening te komen. Thans is een energie-raad... in studie. Men studert nog over de vraag of men te eenigertijd tot zoon „raad" — een adviseerend college, zonder verordenende bevoegdheid! — zai kunnen komen. Onderwijl is zulk een corporatie, mede terwille niet het minst van de concurrentie met het buitenland voor alle takken van industrie, dringend noodig. Met het artikel 194 der Grondwet in de hand kan een regeerkrachtig ministerie deze ordening tot stand brengen. Mits men de ordening wil. Maar verscheidene minister in het zittend kabinet willen de ordening niet. En het zijn juist diezelfde ministers, die — zeer tot ons leedwezen nu ook mèt „De Maasbode" — betoogen, dat men... qp de corporaties moet wachten om bij een volgende Grondwetsherziening — met St. Jutternis wellicht — tot een corporatieve „Kamer" te kunnen komen. Een corporatieve Kamer nota bene, die bovendien volmaakt overbodig zal zijn. Omdat, als de voorteekenen niet bedriegen, de voortschrijdende economische en sociale ordening wel zal leiden tot een Centralen Raad, welke Raad regelingen van de afzonderlijke corporaties met elkaar in overeenstemming zal dienen te brengen, doch die daarom nog niet moet worden verheven tot een tak van de Staten- Generaal als derde Kamer of ter vervanging van de Eerste Kamer. Overigens dit betrekkelijk eenvoudig vraagstuk staat vrijwel geheel buiten de aanhangige Grondwetsherziening. Aanvankelijk had de heer Colijn: „op de plaats rust!" gecommandeerd. Van de door prof. Aalberse gevraagde fundamenteele Grondwetsherziening wil dit ministerie niets weten. Ten slotte komt er wel wat beweging in het kabinet. Maar men draait in een vicieuzen cirkel rond. En in plaats van den kringloop te verbreken tracht men de Grondwet van 1848 wat op te lappen, ten pleziere van de liberalen in het ministerle-Colijn, die den kringloop stevig gesloten houden... De vraag is nu maar: moeten de katholieken zich daartoe leenen? Wij zijn geneigd, deze vraag vooralsnog ontkennend te beantwoorden. --- DIEF KREEG BEROUW Hij verduisterde eenige duizenden guldens. Dinsdag heeft zich bij de politie te Amsterdam aangemeld een 28-jarige bouwkundige, die in dienst is bij een makelaar aldaar. De man verklaarde, dat hij van eind 1934 tot nu toe geld verduisterd had ten nadeele van zijn patroon. Hij kon niet precies opgeven hoe groot het totale bedrag van de verduistering is, doch hij schatte het op drie tot vijf duizend gulden. De centrale recherche waarschuwde de politie van het bureau Leidscheplein, die een onderzoek instelde en de mededeeling van den bouwkundige ter kennis bracht van den makelaar, die niet te Amsterdam woonachtig 'is, doch er slechts zijn bedrijf uitoefent. Deze overweegt, of hij tegen den man, die een neef van hem is, een klacht zal indienen. --- „Heldenkennis” te Rotterdam ongewenscht. De film „Heldenkennis", die, een paar maanden geleden, bij de vertooning te Amsterdam en 's Gravenhage aanleiding heeft gegeven tot eenige ongeregeldheden is te Rotterdam nog niet vertoond. Een bioscoop-ondernemer wilde dit verzuim inhalen. Hem werd echter medegedeeld, dat de burgemeester van Rotterdam de vertooning V" de film waarschijnlijk zou verbieden, op grond van de vrees voor het verstoren der openbare orde. --- Door een balk verbrijzeld. Dinsdagmorgen is bij de Hollandsche Betonmaatschappij aan de Vondelingenplaat te Pernis onder de gemeente Rotterdam een ernstig ongeluk gebeurd. Toen een twintigtal menschen een zwaren houten balk hadden vervoerd en deze zou worden neergelegd, kwam een der werklieden met zijn hoofd onder den balk terecht, waardoor het hoofd werd verbrijzeld. Het slachtoffer is de 28-jarige werkman H. Stavast, wonende te Rotterdam. --- Verlaging prijs Vita-tarwe gevraagd. De Nederlandsche vereeniging van werkgevers in het bakkersbedrij f heeft zich tot den minister van landbouw en visscherij gewend, met het verzoek, ten spoedigste maatregelen te willen treffen, welke beoogen den prijs der V.1.T.A.--tarwe zoo spoedig mogelijk te verlagen met een bedrag als onder de huidige omstandigheden is gerechtvaardigd. --- Pater Hoogeweegen S.J. vijftig jaar. Heden, Woensdag, viert de bekende moderator aan de Nijmeegsche R. K. Universiteit, pater C. Hoogeweegen S.J., zijn vijftigsten verjaardag. Reeds acht jaar bijna de moderator van de studenten, heeft hij zich zeer verdienstelijk gemaakt door zijn arbeid onder hen, jaar in jaar uit met dezelfde geestdrift en steeds' groote bereidvaardigheid. Pater c. Hoogeweegen S.J. werd geboren te Rotterdam. --- Prof. Dr. A. A. Nijland † In den ouderdom van 67 jaar is te Utrecht overleden Prof. Dr. A. A. Nijland, hoogleeraar aan de rijksuniversiteit te Utrecht en directeur van de sterrenwacht aldaar. --- WIJZIGING STEUNREGELING Tweede Kamerlid stelt vragen aan den minister. Nieuwe bespreking ten departemente. Het lid der Tweede Kamer, de heer Stumpel (R.K.), heeft de volgende schriftelijke vragen gesteld aan den minister van sociale zaken: 1. Is het juist, dat bij de voorgenomen wijziging van de steunregeling voor werkloozen, het tevens in het voornemen der regeering ligt over te gaan tot uitbreiding van de verstrekking van levensmiddelen in natura? 2. Is het de regeering bekend, dat totnutoe in vele gemeenten bij die verstrekking in natura de middenstand bij de distributie werd uitgeschakeld? 3. Is ook de regeering niet van oordeel, dat daardoor aan den toch reeds in zoo groote moeilijkheden verkeerenden middenstand een deel van den omzet is ontnomen en dat het daardoor veroorzaakte nadeel, bij de uitbreiding dier verstrekking, nog belangrijk grooter zal worden? 4. Is de regeering bereid zoodanige maatregelen te nemen, dat in den vervolge bij de verstrekking in natura de middenstand wordt ingeschakeld en dan tegen een wel zeer matige, maar toch den arbeid loonende vergoeding, daar het niet-nemen van zoodanige maatregelen tot gevolg zou hebben, dat steeds meer middenstanders den strijd om het bestaan zouden moeten opgeven en daarvoor op blij venden steun van de overheid zouden worden aangewezen? De conferentie van de wethouders der groote gemeenten met minister Colijn, die dezer dagen heeft plaats gehad, zal worden-gevolgd door een tweede conferentie, nu met minister Slingenberg. De datum van deze tweede bespreking is nog niet vastgesteld, waarschijnlijk zal die bespreking over een dag of veertien plaats heSben en wel te Zwolle. In de buurt van deze stad zal minister Slingenberg n.l. nog een deel van zijn vacantie doorbrengen. --- Zes brandweerlieden vinden den dood. In een warenhuis te Montreal (Canada) heeft een ontploffing een zwaren brand veroorzaakt. Zes van de brandweerlieden, die het .vuur bestreden, zijn om het leven gekomen en een-entwintig gewond, van wie er twee in hopeloozen toestand verkeeren. --- Draadlooze telefonie in de mijnen. In een Engelsche mijn zijn proeven genomen met draadlooze telefonie. Men gebruikt heel eenvoudige toestellen, die gemakkelijk draagbaar zijn. Zij werden opgesteld boven aan den ingang der mijn en op ongeveer 600 m. en 1000 m. diepte. Het werk in de mijn ging gewoon door, ook de electriciteitsopwekking, maar toch konden de drie stations voortdurend met elkaar in verbinding blijven. --- Voornaamste Nieuws. BUITENLAND. De Spaansche burgeroorlog zou reeds 32.000 dooi den hebben geëischt. Mijnwerkersstaking te Luik. Groote legermanoeuvres in Be-gisch-Limburg. In België dreigen, naar het schijnt, ernstige coai« munistische onlusten. Aardverschuiving eiseht 50 menschcnlcvens. --- BINNENLAND. Tweede Kamerlid stelt vragen over de voorgenomen wijziging der steunregeling. Bouwkundige te Amsterdam verduisterde eenige duizenden guldens. --- SOCIALISTEN EN COMMUNISTEN Hun samenggaan in België en internationaal een kwestie van tijd. MOSKOU AAN DE NEDERLANDSCHE GRENS. Naar de correspondent te Brussel van de „N. Rott. Ct." meldt, heeft de leider van de Belgische Arbeiderspartij, minister Vandervelde, in een persgesprek verklaard, dat de fusie van de sociaaldemocratische en communistische partijen in België alleen nog een kwestie van tijd is. Deze fusie zal, ook op het internationaal terrein, worden nagestreefd. In dit verband wees Vandervelde op de principieele samenwerking van socialisten en communisten, welke reeds in Frankrijk en Spanje is bereikt, terwijl de mogelijkheid van een soortgelijke fusie ook in Engeland, Zweden, Nederland, enz., waar zij vroeger op een onverzettelijke oppositie stuitte, door de leiders van de arbeiderspartijen wordt bestudeerd. Persoonlijk, aldus Vandervelde, ben ik geenszins een tegenstander van een unie der twee internationales, doch het ligt voor de hand dat een volledige fusie in alle landen slechts geleidelijk en na vrij lange en misschien nog moeilijke onderhandelingen te bereiken zal zijn. --- Onlusten in België verwacht? Nieuwe communistische stakingsgolf bedreigt het land. Versterking der gendarmerie. Naar „Het Vaderland" van zeer betrouwbare zijde verneemt, is, in verband met het ontdekken van een communistisch complot in het ..üitaire kamp van Beverloo, waar eenige weken geleden ook reeds ongeregeldheden plaats vonden, en mede in verband met verschillende andere door de Belgische veiligheidspolitie ontvangen mededeelingen, het wapen der gendarmerie met duizend man reserve-troepen versterkt. Deze duizend man ontvingen niet de gebruikelijke depotopleiding, doch zijn aanstonds naar verschillende posten gezonden, terwijl de geoefende manschappen overgeplaatst zijn naar die plaatsen, waar ongeregeldheden verwacht worden. Door de veiligheidspolitie ontvangen mededeelingen, wijzen er op, dat binnen enkele weken in België opnieuw een massastaking is te verwachten, waarbij de stakers, naar Fransch voorbeeld, de fabrieken en werkplaatsen zouden bezetten. --- Mijnwerkersstaking te Luik. In het mijnhekken van Luik zijn Dinsdagochtend stakingen uitgebroken over de kwestie van de betaalde verlofdagen. Er zijn geen incidenten voorgevallen. --- GROOTE MANOEUVRES IN BELGISCH-LIMBURG 20.000 soldaten nemen er aan deel. Op het oogenblik worden in Belgisch-Limburg nieuwe groote manoeuvres gehouden, waaraan 20.000 soldaten van het lste legercorps deelnemen. De troepen worden aangevoerd door generaal Tasnier. De manoeuvres vinden plaats langs het Albertkanaal, daar de Belgische legerleiding alle defensieve mogelijkheden van dit kanaal grondig wil nagaan. Het hoofdkwartier der troepen is gevestigd te Beverloo. --- BELGISCHE KOLENVOORRADEN Vermindering tengevolge van de staking. Blijkens de eerst thans bekend gemaakte statistiek, over Juni j.l„ van de Belgische steenkolenindustrie zijn de bovengrondsche voorraden, ten gevolge van de staking, welke zich in dit bedrijf voordeed, aanzienlijk afgenomen. De vermindering op 1 Juli bedroeg ongeveer 150.000 ton. De productie was over Juni 960.000 ton lager dan de vorige maand, aldus de „N. R. Crt.". De productie van de cokesovens nam eveneens af, n.l. met 92.000 ton. Over de eerste zes maanden van 1936 is toch nog 13.448.120 ton steenkolen geproduceerd, tegen 12.908.600 in het eerste halfjaar van 1935 en 2.465.670 ton cokes tegen 2.222.990 ton het jaar te voren. --- DELFTSCHE JONGENS OPGESPOORD Ontvlucht uit de ouderlijke woning. De politie te Antwerpen heeft twee uit Delft afkomstige jongens gearresteerd, die aldaar op 4 Juli j.l. waren vertrokken, na in het gymnasium chemische stoffen te hebben ontvreemd, terwijl zij voor hun vertrek eveneens een bedrag aan geld uit de ouderlijke woning medenamen. (Zooals men zich zal herinneren, hebben twee Delftsche jongens, W. A. J. G. en D. v. Z. op Zaterdag 4 Juli j.l. de ouderlijke woning verlaten. Behalve een briefkaart, welke zij op 6 Juli uit Nijmegen verzonden, hebben de jongens niets van zich laten hooren. Zij waren in het bezit van een bedrag van f 450, terwijl zij uit het gymnasium te Delft een flesch met aether, een flesch met chloroform en een flesch met arsenigzuur hadden ontvreemd.) Wat de jongens met dit gevaarlijke goedje hebben uitgevoerd, is nog niet bekend. Van het geld was niet veel meer over. --- Felle pakhuisbrand te Rotterdam. In den nacht van Dinsdag op-Woensdag heeft een vuurgloed boven de omgeving van de Kralingsche Plas te Rotterdam, de aandacht gevestigd op een brand welke daar te omstreeks kwart over twee was uitgebroken in eenige loodsen aan de laffa. In deze loodsen, welke een groote ruimte beslaan, was een aanzienlijke hoeveelheid materiaal, afkomstig van sloopingswerkzaamheden, opgeslagen. Het vuur greep snel om zich heen en spoedig waren de loodsen dan ook geheel vernield. Om half vier was het blusschingswerk nog in vollen gang. Hoe groot de aangerichte schade is, zal niet direct kunnen worden uitgemaakt, terwijl de oorzaak van den brand evenmin bekend is. --- Aardverschuiving eiseht vijftig menschenlevens. Een geweldige aardverschuiving heeft zich voorgedaan in het heuvelachtig terrein van Yoennan (China). Verscheidene huizen zijn in een ondergrondsch meer terecht gekomen. Vijftig personen verloren het leven. --- Waanzinnige moeder vermoordt haar beide kinderen. In een vlaag van waanzin heeft te Villers-en- Cauchies (Frankrijk) de 25-jarlge landbouwster Vallez met een scheermes haar beide kinderen, 2 jaar en 6 maanden oud, de keel doorgesneden. Daarna sprong de ongelukkige in een put bij haar woning. Zij kon gered worden, doch haar toestand is hoogst zorgelijk. --- TREINONTSPORING De stoker werd gedood. De trein van Antwerpen naar Adinkerke is bij het binnenkomen van laatstgenoemd station ontspoord. De locomotief sloeg om en vier wagons liepen uit de rails. De stoker werd gedood. Het aantal gewonden bedraagt 47. Een paar honderd kinderen, die met den trein op weg waren naar een vacantiekolonie te Nieuwpoort, bleven allen ongedeerd. --- Tweejarig kind in kokende zeepsop. Te Winkel (N3r.) is 't 2-jarig dochtertje der familie Rovers in een tobbe met kokende zeepsop gevallen. Toen de moeder het ongeval bemerkte, waren de levensgeesten bij de ongelukkige kleine reeds geweken. --- PROVINCIE. Feest in de Orde van het H. Kruis te St Agatha. ---