Gemeenten zonder geld (door leen-verbod) (buiten parlement om) Aan het feit, dat de nieuwe woningen steeds duurder worden en de reeds gebouwde ook grotendeels onder de huurverhoging vallen, gaat minister Witte natuurlijk voorbij. In de circulaire over de vertraging van de woningbouw wordt o.m. gezegd, dat het financieren met z.g. „kort geld" (kort lopende leningen) alleen nog is toegestaan voor onderhanden zijnde werken. De colleges van Gedeputeerde Staten zyn met de controle op deze maatregel, die voorlopig al tot het einde van het jaar van kracht wordt verklaard, belast. In ons nummer van 6 juli wezen we reeds op het gevaar van sterke vertraging van het woningbouwprogramma. De grote financiers weigeren namelijk hun geld in de woningbouw te beleggen, daar de industriële projekten hun nog meer winst opleveren. De gemeenten zijn hierdoor gedwongen geweest — bij gebrek aan leningen op lange termijn — zgn. kort geld te lenen, geld, dat op een termijn van enkele maanden tot een jaar kan worden opgeëist. En dit 13 de gemeenten dus ook niet meer mogelijk! Minister Hofstra ontweek op 5 juli vragen over de toekomst van de woningbouw door zich te verschuilen achter een potje van 650 miljoen gulden van de zgn. institutionele beleggers (verzekeringsmaatschappijen e.d.). IJlt dte thans verschenen circulaire moet worden geconcludeerd, dat de woningbouw geen normale voortgang kan vinden, wat in strijd is met de aanvankelijke belofte van de regering, dat de woningbouw niet door de bestedingsbeperking zou worden getroffen. Deze andere maatregelen zouden kunnen bestaan uit een regeringsbesluit, Rijksvoorschotten beschikbaar te stellen, hetgeen de Woningwet toestaat. Minister Hofstra ging echter op 5 juli een rechtstreeks antwoord op een desbetreffende suggestie uit de weg. Er is dan ook geen andere conclusie uit de circulaire mogelijk dan dat de regering steeds verder de heilloze weg van bestedingsbeperking opgaat, ten koste van het algemeen welzijn, waarvan de zorg voor de nieuwbouw geen gering bestanddeel ls. --- Van en over aoderee Belangrijke conclusies l het weekblad ~D e Groene Amsterdammer" is een jT'öinentaar afgedrukt op de uitsluiv S van Molotow c.s. uit het Partijeest Ur van de CPSU, dat getuigt van J?a Nuchterder beoordeling dan men erover doorgaans vindt. We lezen v»Molotow heeft het in 1939 intens gueef(l. dat de Britse en Franse jj^tsleiders van toen niet wilden eewerken tot een hecht verbond j" de Russen tegen Hitler, maar j® 'iSchertsoorlog" heeft het goed get hionstreerd — liever de Duitsers Sen de Sowjet-Unie wilden lance- (zodat Moskou geen andere keus jje^ dan een niet-aanvalspact met ]j rhjn). Molotows vrees voor een rhaling is blijkbaar zo groot ge*est dat hij onvoldoende heeft kun- Wp^ 2ien' dat met het Westen van nu *' degelijk vrede mogelijk is, men jaS trouwens wel zeggen: mede 2 ,°r de positie die de Sowjet-Unie jj* thans, in elk opzicht, in de we£ inneemt." sti i.1* langrijke feiten liggen in dit 'tra6 vastgelegd. Ten eerste was de yöd tegen Molotow c.s. dus — zos ? «De Groene" trouwens ook elders drijft — een politieke strijd. («f611 tweede wordt hier nog eens t .ingezet welke grondige redenen SJ Wantrouwen jegens de Westerse de Sowjet-Unie heeft. j ö derde wordt geconstateerd dat ,j6 S°wjet-Unie zo sterk is gewor- W dat daardoor de omstandig■ en veranderd zijn en een oorlog Vermijden is. flet zijn belangrijke conclusies. --- Bang (I) i\|u we toch aan het snuffelen zijn ta. 'n „De Groen e", een paar ciov eil uit een beschouwing in dit blad 6r de ontwapeningsbesprekingen, tye] SepubHceerd werd onder de vriji/t aüeszeggende titel: „Bang voor r«ou's jawoord?" '.k llet artikel staat dat de werkevÜirit ontwapeningsdiscussie plaats gr ' in Amerika zelf, tussen twee tjü*Pen. De ene groep is die van „de d-experts zoals oud-ambassa- veip en ook Stassen, en al die akkn die menen dat een klein beginlijjj °ord met Moskou over het tijde- ke>, st°pzetten van de proeven met W papens nuttig zou zijn en de weg Wannen banen voor meer omvatj e overeenkomsten." het e andere groep bestaat volgens ter .ad uit „de diehards (vuurvrest • zoals admiraal Radford (de Coj^hef), admiraal Strauss (van de Vefj^ssie voor Atoomenergie), en tW°edelijk ook minister Foster ge es. In wezen willen zij helemaal '■"itirt akkoord over bewapeningsverop a,,erlnS sn daarom hebben zij alles Pf-e gezet om een stopzetting der a6r.Vea met kernwapens te verhina s *l beeld lijkt ons net zo duidelijk veelzeggend. --- Bang (II) "U^. GROENE" haalt dan aan, hoe V^ in een week tyds Eisenhower "•^aa ri ene 2i*-de naar de andere over*% _l, Eerst zei hij dat hij blij zou *-*-Oev een tijdelijke stopzetting der te en, als begin van een permanenenorf! e*irig. Later kwam hy met bezwaren en allerlei voorop n* „Kortom", schrijft „De Sjjjj®**6", „eensklaps worden aan het «it-e Ie Pla-n van tijdelijke beëindi- Ijjltu der explosies allerhande moei- Wd«i in de weg gelegd, en Ste*,*kaB p' een der gehaaidste Ame- n6n atlse columnists, meent al te kun- Sroe-!C'*Itiven: „De Strauss-Radford*tef Qj heeft een grote, waarschijnlijk dat t e overwinning behaald — of aile^11 goede of ten kwade ia, kan de geschiedenis» uitmaken"." --- Bang (II) •M. blad ontrafelt dan het verhaal -SlagJ"61* de „schone" bom waar **ft nu steeds over spreekt Vt6t,et haalt achtereenvolgens de "3e *yj.Schappelijke medewerker van te k ' J. Times en Nehroe aan om Sttl6riWi',Zen* dat de schone bom een ■?6 htr6. uSen t*3- Het rtoemt dan f.ïïet&een nieuwtje. Ip^e f2°U met de eerste maal zijn t esW' Ln Vatl een slaSerÜ aan de «ti 6ts nwm,werweS verdwenen inï> bi-L66!1 bedrag van f 50-~ V^ fotnt tuk van 7 k& *Us% FB,?e?tel en een verrekijker in *crx*n uit een geparkeerde ac Beursstraat. --- Noordzee eiste 3 maal zijn tol £Mt week-einde zijn 3 personen in de Noordzee om het leven gekomen. In Zandvoort waagde zich een 21-jarige Duitser te ver in zee. Hü kon niet zwemmen. Nabij T e r h e ij d e n is de 22-jarige K. uit die plaats verdronken. Zijn broer, die in de nabijheid vertoefde, kon, door de sterke onderstroom, ternauwernood in veiligheid worden gebracht. In Den Haag werden twee broertjes van 9 en 12 jaar in de buurt van het Zuiderhavenhoofd te Scheveningen meegezogen. De jongste kwam om het leven. --- België sluit voor tomaten en sla Op 10 juli ging de grens van België open voor de Nederlandse tomaten. Lang heeft dat echter niet geduurd, want vandaag gaat de grens van België weer dicht voor dit produkt uit ons land. De binnenlandse tomatenprijs in België wordt als reden voor deze grenssluiting opgegeven. Verder hebben België en Luxemburg ook besloten, dat met ingang van vandaag geen kropsla uit Nederland meer mag worden ingevoerd. --- De tijger heeft een deuk DINGEN VAN DE DAG DOOR DAGWACHT TK ben gisteren in ons goede, oude •*- Artis geweest en heb gemerkt, dat de kinderen er, ondanks het voortschrijden van de techniek, nog altijd even veel plezier in vinden en tot de vreemdste ontdekkingen komen. Aan tijgers zie ik bijvoorbeeld niets anders dan dat ze nog altijd even gejaagd (schijnbaar althans, volgens Vr. Portielje) rondlopen. Maar m'n jongste dochter, die het gestreepte roofdier allang weer vergeten is na het laatste bezoek, roept, de ingevallen flanken ziende, stomverbaasd uit: „Kijk, pap, die tijger heeft een deuk!" De apen vormen natuurlijk hèt evenement, maar de wonderlijke capriolen, de grimassen en het „vlooien" van de dieren maakten niet de meeste indruk op de dochter. Nee, die vond de apen het leukst, die arm in arm steeds maar de grote, moderne kooi rondliepen: „Dat zijn echte vriendjes, hè pap?" Ben uur lang hebben de kinderen zoet gebracht met het uitpuzzlen van de vraag, die ik ze voorlegde over de zebra's. Waren ze nu zwart met witte strepen of wit met zwarte strepen. En de jongste vond de oplossing: Eerst een zwarte en toen een witte streep enz. en minutenlang zijn ze toen bezig geweest, de zebra's aan een minutieus onderzoek te onderwerpen om te weten te komen, met welke kleur die schilder (ze waren er heilig van overtuigd!) nu begonnen was. M'n opmerking over de pyjama, die hij aan had, vonden ze maar bar kinderachtig. De vreugde steeg ten top, toen de oudste (de jongste kroop zowat m'n broek in, zo griezelig vond ze 't) door een vriendelijke oppasser op een olifant werd gehesen. Daar zullen we van de week nog wel wat over horen. Jammer, dat ze het niet overal op school kan rond vertellen. Intussen wordt er nog steeds hard gewerkt in Artis. Niet alleen aan de uitbreiding van de sortering, maar ook aan de vervanging van de vervallen kooien. Het goede, maar helaas ook oude Artis, het is maar al te waar. Hoe mooi het dierenpark kan worden, blijkt wel uit het verblijf van de pinguins, de moderne apenkooi enz. maar intussen moeten de beren bijvoorbeeld het nog maar met een naargeestig hok doen. Ik hoop dan ook van harte, dat er veel geld voor de modernisering beschikbaar komt. Dat zal het bezoek — dat gisteren met het wisselende weer vrij groot was — zeker ten goede komen en niet in de laatste plaats de dieren. Vermelden we tenslotte, dat een bezoek aan de voortplantingstentoonstelling, in het Aquarium-gebouw, interessant is. Alleen jammer, dat dit weer extra geld kost, als is het maar 30 cent. --- Nederlands-Indonesische verklaring over Nw.-Guinea Gedelegeerden ontmoetten elkaar in Colombo In een geest van vriendschap en eendracht tussen de volkeren hebben de Nederlandse en Indonesische delegaties tijdens de laatste conferentie van de Vredesraad te Colombo van gedachten gewisseld, zo meldt „Vrede", het orgaan van de Nederlandse Vredesraad. Deze gedachtenwisseling heeft geleid tot een verklaring over Nieuw Guinea. Hierin wordt geconstateerd, dat het slepende geschil over westelijk Nieuw-Guinea (Irian) de hoofdoorzaak is van de thans bestaande slechte verhouding tussen Nederland en Indonesië. Dit zou verbeterd kunnen worden als slechts van belde zijden goede wil werd getoond voor het heropenen van de onderhandelingen, die indertijd vast zijn gelopen. Een overeenkomst in deze kwestie zou vriendschappelijke betrekkingen scheppen tussen beide volken. Een en ander zou een waardevolle bijdrage zijn tot vermindering van de spanning in de wereld. Het zou verder voorkomen, dat het bestaande conflict in het kader van de koude oorlog wordt misbruikt. De verklaring is ondertekend door Umi Sardjono c.s. en door de Nederlandse afgevaardigden W. H. van Dobb e n, C. Spoor, H. P. L a n g e n d ij k en W. v. d. L 1 n d e. Het verslag van de conferen- tic te Colombo, dat in het laatste nummer van „Vrede" is opgenomen, maakt er verder o.a. melding van, dat dr. Albert Schweitzer en ds. Martin Niemöller uitvoerige begroetingen naar de conferentie zonden, waarin gewezen wordt op de dodelijke gevaren, die de mensheid in onze dagen bedreigen. --- Dekkingspercentage daalde verder Het dekkingspercentage is opnieuw gedaald ten nadele van onze economie en wel van 36 op 34 procent. Hoezeer Nederland, als gevolg van de regeringspolitiek, in steeds afhankelijker economische positie ten opzichte van de Ver. Staten komt te verkeren, moge blijken uit de stijging van de Amerikaanse invoer in ons land sedert 1953. In dat jaar beliep het een bedrag van 895 miljoen; in '56 meer dan het dubbele, nl. 1975 miljoen! Het is voor ons land zeer moeilijk de export naar Amerika op te voeren. Verklaard wordt, dat Nederland goedkopere massa-produkten zou moeten maken. Tot nog toe geeft onze industrie echter de voorkeur aan specialiteiten, aldus bet verslag. Maar... de Euromarkt zou ons er toe moeten brengen deze door Amerika gewenste standaardproduktan goedkoper te fabriceren ... --- Zo eindigde hun vakantie Tussen Ede en Arnhem is een vrijwel geheel vernielde personenauto gevonden waarbij niemand meer werd aangetroffen. De wagen, waarin verschillende koffers, kledingstukken, fototoestellen etc. lagen, bleek toe te behoren aan de familie K. uit Den Haag, die zaterdagmiddag aan een vacantlereis naar Zwitserland was begonnen. Des avonds had men de auto, waarin de vakantieuitrusting was opgeslagen, in Nijmegen, waar de eerste nacht werd doorgebracht langs de straat geparkeerd. Een dief heeft zich er toen meester van gemaakt, doch hij moet met zon hoge snelheid gereden hebben, dat hij bij Ede uit de bocht vloog. De auto ploegde ongeveer 150 meter door de berm, over betonnen paaltjes en boompjes en kwam tenslotte als wrak tegfn een stevige boom tot stilstand. Voor de familie K. betekende het een voorlopig einde van een net begonnen vakantie. --- Lijk in zee Zondagmorgen is door het stoomschip „Fidelia" melding gemaakt, dat mèn op 15 mijl van Texel een lijk in zee zou hebben zien drijven. Naar aanleiding van deze melding is een vliegtuig van de basis Valkenburg opgestegen om een onderzoek in te stellen. Ook is de reddingsboot „Prins Hendrik" uit Den Helder uitgevaren. Daar niets gevonden werd, hebben de reddingboot en het vliegtuig het zoeken gestaakt. --- Concert in het Oosterpark DE vereniging „Openlucht-concerten Oosterpark" bericht ons, dat op vrijdagavond 19 juli a.s. de .Diemer Harmonie" zal concerteren. --- Een beetje veiliger AMSTERDAM is sinds enkele dagen weer een stukje veiliger geworden. Publieke Werken heeft namelijk langs de Weesperzijde, tegenover de uitmonding van de Middenweg een rood-wit waarschuwingshek ter lengte van 20 meter geplaatst. Dit is gebeurd op verzoek van de A.N.W.B. De Middenweg loopt nl. vlak voor het kruispunt omhoog, zodat weggebruikers eerst op vrij korte afstand van de Weesperzijde de situatie kunnen overzien. Daarbij lopen ze het gevaar in het langs de Weesperzijde liggend kanaal terecht te komen, indien zij rechtuit denken te kunnen rijden. --- Radio-gidsen in Moskouse musea Bezoekers van musea en tentoonstellingen in Moskou zullen te zijner tijd geen gids meer nodig hebben bij hun rondgang. Zij zullen kleine draagbare radio-ontvangers meekrijgen, door middel waarvan zij, in groepsverband of individueel, al rondgaande kunnen luisteren naar toelichtingen, die via een zendertje in het gebouw centraal worden gegeven en wel in verschillende talen. De ontvangertjes — en dit is dus een uitbreiding van een reeds in ons land toegepast systeem van draadloze gidsen — zullen tevens een microfoon hebben, zodat de bezoekers vragen kunnen stellen, waarop terstond antwoord kan worden gegeven door de deskundige in de centrale. --- Steeds groter koleninvoer uit Amerika Handelsbalans met Ver. Staten opnieuw ongunstiger De Import van dure steenkool uit Amerika naar ons land nam sedert 1955 van 1,4 miljoen ton toe tot 4 miljoen ton ln 1956. Mede als gevolg hiervan steeg de invoer uit dat land van 1651 miljoen gulden in 1955 tot 19T5 miljoen in 1956. De uitvoer naar Amerika, die weliswaar iets steeg, bleef verhoudingsgewijs sterk achter bü de Importen. Tenslotte zij nog vermeld, dat de weliswaar kleine, doch zeer gewenste stijging van onze export naar de Ver. Staten in wezen een geflatteerd beeld van de situatie geeft, omdat een deel van deze export door „een bijzondere verrekening" geen deviezen ln het laatje brengt. --- Hoboca-bonnen TTET is op het ogenblik het reis•" seizoen bij uitnemendheid en ons heeft de laatste weken dan ook een hele reeks verzoeken bereikt om Hoboca-bonnen. In tegenstelling tot de winter- en voorjaarsmaanden, moeten we de aanvragers echter nu teleurstellen. Weliswaar krijgen we af en toe nog wat bonnen binnen, doch de hoeveelheden zijn te gering om zelfs maar één aanvrager te helpen. Misschien na de zomervakanties weer. Ook andere aanvragen om hulp moeten we voorlopig even laten liggen. --- Bevolking ging in 1956 slechter eten Melk en roomboter verder in discrediet Uit de cijfers van het CBS over het binnenlands verbruik van voedings- en genotmiddelen over 1956 blijkt, dat de Nederlandse bevolking over het algemeen slechter is gaan eten dan in het voorafgaande jaar 1955. Het verbruik van roomboter bijvoorbeeld daalde, ondanks een voortdurende reclamecampagne, opnieuw en wel van 3 kg in 1955 tot 2.9 kg in het afgelopen jaar. Het verbruik van margarine daarentegen steeg van 19.2 kg tot 19.9 kg. Ook het melkverbruik ging weer omlaag en wel van 195 liter per hoofd van de bevolking tot 191 liter. Het kaasverbruik daarentegen vertoonde een stuging, namelijk van 6.9 naar 7.3 kg. In 1938 was het boterverbrulk per hoofd der bevolking in Nederland nog 5,6 kg, tegenover in 1956 2,9 kg. We gebruiken per hoofd minder roomboter dan Engeland (in 1956: 6,9 kg), Australië (13,3 kg), Nieuw Zeeland (20,5 kg), Canada (9,4 kg), Noorwegen (3,2 kg), Zweden (9,1 kg), West- Duitsland (6,9 kg), Denemarken (8,8 kg), België (11,1 kg), Ver. Staten (4 kg) en Finland (12 2 kg). Het vleesverbruik nam iets toe (van 39 tot 39.8 kg), maar de consumptie van onontbeerlijke voedingsmiddelen als groenten en fruit vertoonde weer een daling, groenten van 66 kg naar 62 kg en fruit van 50 naar 48 kg. Het visverbruik bleef constant (8.7) kg.), evenals dat van aardappelen, maar tarwebloem en meel gin. gen van 77 tot 76 kg. omlaag. In de sector genotmiddelen zien we stijgingen: Koffie 2.9 kg (2.4), thee 0.9 (0.7), sigaren 101 stuks (98), sigaretten 1208 (1092), gedistilleerd 2.58 liter (2.33)', bier 17.9 (16.7) en wijn 1.40 (1.14). Tenslotte vermeldt de statistiek nog het verbruik van suiker: 39.3 kg (38.1), van kippeneieren 139 stuks (129) en tenslotte een daling van het verbruik van kerftabak: 0.8 (0.087) kg. Aanrijdingen. — Op de N.Z. Voorburgwal drukte een autobus gistermiddag een tram van lijn 2 uit de rails. Op de Amstelveenseweg liep de 54-jarige wielrijdster H. Zwart-van Wijk een schouderfractuur op, toen zij kwam te vallen, doordat een andere wielrijdster haar „sneed". --- Kamperen in het Vliegenbos TJET kampeerterrein in het W. H. Vliegenbos in Amsterdam- Noord zal worden opengesteld van 20 juli tot en met 15 september. Het is uitsluitend btstemd voor jeugdige kampeerders in groepsverband tot een maximum-leeftijd van 30 jaar. Voor zover de plaatsruimte dit toelaat, zullen ook jeugdige individuele kampeerders worden toegelaten. Bij wijze van uitzondering en slechts dan, wanneer de plaatsruimte en de aard der bezetting dit toelaten, kunnen volwassenen van het terrein gebruik maken. Voor de toelating is vereist, dat de 'groepen of personen in het bezit zSn van een geldige, door de Nederlandse Kampeercentrale afgegeven kampkaart of kampeerpaspoort. Buitenlanders kunnen volstaan met een voor Nederland geldig paspoort, of een als zodanig dienend document. De tarieven zijn als volgt: beneden twaalf jaar 25 cent per nacht; 12 t/m 30 jaar 35 cent per nacht; boven de 30 jaar 50 cent per nacht; staangeld voor auto's ƒ I.— per nacht. De aanmelding dient te geschieden bij het Gemeentelijk Bureau voor de Jeugdzorg, Amstel no. 1, tel. 42226. --- Vakantie-programma dinsdag Sport RAI-gebouw van 9.30—12 uur en van 2—4.30 uur: zaalsporten als basketball, boksen, judo, mikro-korfbal, schermen, turnen, volleybal, zaalhandbal, enz. Sportschoenen en sportkleding meebrengen! Kleiverkoop en boetseerwerk, van 10—12 uur: Wijkgebouw Zaanstraat t.o. 83; Wijkgebouw Adindastraat 3; Wijkgebouw Mauritskade 98; speeltuin Makassarstraat. Klei verkrijgbaar a 10 cent per kg. ,n Kinderspelen van 10—12 uur: terrein Zaanstraat; speelweide Flevopark; speeltuin Sijsjesstraat. KinderwedstrUden van z—l uur: Gulden Winckelstraat-Liedewijdepad; speeltuin Vogeldorp; speeltuin Wingerdweg; speeltuin Monnikendammerstr. Filmvoorstellingen van 2—l uur: gebouw Nova Zemblastraat 90; Van Swinden-theater ƒ 0.20. Bezoek speeltuin Halfweg. Vertrek 10 uur van Heerenmarkt. Brood meebrengen. Kosten ƒ 0.50. Speurtocht door Dapperbuurt. verzamelen 2 uur Mauritskade 98. „Markt 50 Jaar geleden" in de versierde Albert Cuypstraat. Met loterij en verschillende attracties. 20.00 uur: in de Javastraat (tussen Sumatrastraat en Benkoelenstraat): volksdansen onder leiding van Wout Meijer met medewerking van een Noorse daj*groep. --- Dat gebeurt in onze stad Aanhoudingen. — In een café aan de Warmoesstraat hield de politie twee Duitse jongens van 18 jaar aan, die in Duitsland uit een opvoedingsgesticht waren ontvlucht. In de Oosterparkstraat werd een 28-jarige bankwerker aangehouden. De man had zijn vrouw, waarvan hij gescheiden leeft, met een mes in arm en been gestoken. Vechtpartijen. — In de nacht van zaterdag op zondag moest de politie op het Rembrandtsplein met de gummistok optreden tegen een tiental mannen, die daar aan het vechten waren. Op de Herengracht werden een 26--jarige chauffeur en zijn 24-jarige vrouw vannacht aangevallen door een drietal onbekend gebleven mannen. Er ontstond een vechtpartij, waarbij de vrouw een lichte hersenschudding en de man een een gebarsten schedel opliep. Op de Herengracht raakte een Amerikaan drie herencostuums en twee statieven, die hij in zijn wagen had achtergelaten, kwijt. Door inbraak verdween uit een magazijn aan de Weesperzijde een partij koperdraad ter waarde van ƒ 700.—. --- De Zon! Onze fotograaf trof in de zomerzon deze blinde. Met de vingers het brailleschrift lezend, het hoofd geheven naar de warmtebron, genoot hij als geen ander van het leven. --- Aardschokken en griep teisteren Perzië In Perzië hebben zich zaterdag na de aardbevingen ln de afgelopen weken die aan minstens 2.000 mensen het leven kostten, opnieuw aardschokken voorgedaan. In het hele gebied aan de Kaspische Zee werden huizen verwoest en vele verbindingen verbroken. Het is nog niet bekend of er opnieuw doden -rijn te betrenren. De moeilijkheden bij de hulpverlening worden nog vergroot door een griep-epidemie, die zich volgens de laatste berichten snel over het land uitbreidt. Alleen ln de hoofdstad Teheran zouden al 10.000 griep-patiënten zijn. --- En zijn recht is... A LS 's MORGENS VROEG de zon opgaat boven Hengelo, kan tenminste één ding met zekerheid worden voorspeld: voordat ze 's avonds voorbij Haarlem in de zee zal zijn gezonken, zal op die paar honderd kilometer „vrije wereld" opnieuw duizendvoudig de actualiteit zijn bewezen van een waarheid, die vorige eeuw in een strijdlied werd uitgesproken; met name in deze twee regels: --- „Tot het merg wordt d'arme uitgezogen En zijn recht is een ijdel woord." De meest overtuigende bewijzen blijven vaak verborgen. Een zo goed georganiseerde en „fatsoenlijke" staat als de Nederlandse heeft 1001 methoden om ze uit het licht van de openbaarheid te houden. Maar niet altijd lukt dit. Soms dringt door een toeval zelfs uit de meest afgelegen plaatsen het voorbeeld van kapitalistische verkrach. ting van het arbeidersrecht tot in brede kring door. Een communist, met ogen en oren wijd open, heeft er iets van gehoord en gaat op onderzoek uit; of een arbeider, die er bij betrokken was, herinnert zich de naam van een communist, die hij in een naburige stad wel eens met „De Waarheid" heeft zien colporteren, en zoekt contact. Zo komt het dan in „De Waarheid". En als het daar eenmaal in staat en de arbeiders in de grote bedrijven er over praten, kunnen de burgerbladen — de advocaten van het kapitalisme — er niet meer onder uit om tenminste een vals beeld, van het gebeurde te geven. * * * DEUVER is een van de dorpen in Noord-Limburg, waar Romme met gewetensdwang de stemmen voor zijn Kamerzetels weghaalt. De arbeiders werken er nog harder en langer dan in de rest van het land (waar al harder en langer wordt gewerkt dan ln de omringende landen), en hun lonen liggen er nog beneden het landsgemiddelde (dat al lager is dan dat in enig ander Westeuropees land). Een van die arbeiders had na een werkdag van 17 uur — in een verzengende hitte en zonder extra betaling voor overwerk — de euvele moed de bedrijfsleider om lichter werk te vragen. Het antwoord was een klap met een gummiknuppel, die hem het bewustzijn deed verliezen, en nog drie klappen er achteraan. By zijn kameraden brak zich toen door de korst van berusting, angst en moedeloosheid het smeulende vrezet tegen de uitbuiting baan. Het vlamde op tot een staking. Ze wilden de beul niet meer in de fabriek zien. Ze hadden de gehele dorpsbevolking achter zich tot de burgemeester en de opperwachtmeester toe. De bedrijfsleider werd zelfs geverbaliseerd en voor de officier van justitie geleid, wat bij zulke gelegenheden lang niet altyd gebeurt. Maar verder kwam het recht uit eigen beweging niet. De ondernemer, de kapitalist, die om welke oneerbare reden dan ook zijn bedrijfsleider de hand boven het hoofd wenste te houden, verklaarde de stakende arbeiders ontslagen en sloot het bedrijf. Punt. Uit. Basta. En het hele apparaat van de goed georganiseerde Nederlandse staat met al zijn machtsmiddelen en machtsdragers — van ministers tot en met erkende vakbondsleiders en arbeidsbemiddelaars — zag geen kans de 22 arbeiders recht te verschaffen tegen de almachtige kapitalist, en het bedrijf — een bouwstenenfabriek! — voor de woningbouw aan de gang te houden. Geen kans? Ach wat. Het is immers de staat van de kapitalist; de staat, die verdrukt en wiens wet logen is, zoals dezelfde Internationale zegt. » * * A LS MORGEN Reuter of United ■^*- Press meldt, dat een zegsman in Wenen gehoord heeft, dat men in welingelichte kringen in Londen heeft vernomen, dat in een ~slavenkamp" in Karawosmansk in Siberië een opstand is uitgebroken en bloedig onderdrukt, dan staat het overmorgen onder vette koppen op de voorpagina's van alle burgerbladen. De hoofdredacteuren schrijven roerende commentaren over de onmenselijkheid van het. Sowjetstelsel. Ze kennen de zegsman in Wenen evenmin als de welingelichte kringen in Londen. Ze hebben er zich niet eens van vergewist of Karawosmansk wel bestaat. Reuver bestaat! De steenfabriek is van Schipholt, de bedrijfsleider heet Van der Kley, de gummiknuppel lag in een la van het kantoor ' en kwam terecht op het hoofd van de arbeider Mous uit Grubbenvorst. Het zijn allemaal feiten, in een paar uur tijds op te sporen en te verifiëren. Maar eerst moest „De Waarheid" er een keer over schrijven vooraleer de burgerbladen voorzichtig in een hoekje van een van hun vele kolommen lieten doorschemeren, dat het kapitalisme een mens had mishandeld. Ze zijn er zó aan gewend 'de kapitalist gelijk te geven, dat ze zonder een woord van protest of zelfs maar verwondering de onjuiste mededeling publiceerden, dat het arbeidsbureau vergunning had gegeven de stakende arbeiders te ontslaan. Zo gaat dat in de ~vrije wereld", waar de arbeiders — als ze niet willen, dat hun recht een ijdel woord is -— op niemand kunhen rekenen ' dan op hun eigen kracht en op hun voorvechter: de Communistische Partij en haar strijdblad „De Waarheid". Dat ze daar inderdaad op kunnen rekenen, zelfs in Reuver, is da tweede les van deze staking. Hij werd gewonnen! Jj- ---