Nederlandse expeditie agaat ijsberen „schieten” itvv is de ysbeer de °nbe* L lste heerser van de Noordto'' Geen ander dier dat zich ï et hem in kracht en snelheid LT meten. Het aantal loopt fin ler sterk achteruit. Vooral /° laatste jaren. L* naen hebben de rijkdomr, en van de Noordpool ontdekt. tea'°ers dan eertijds Willem kvo Gnt:sz naar betere zee- Legen zocht, zijn het thans de L eldconcerns die speuren Pel/ °^e en andere kostbare 'teg'toffen' Er zi-in verder stra" !vantChe belangen- In het sP°or [den i 6*111" en militairen volg- PJsv] !.ecion die de onmetelijke tart' beschouwen als hun ïïn tlCldiere jachtterrein. Waar, bied genstellin£ tot andere Se' fbeSehn' het wild niet wordt feoßri rmd Gn men kan P^fen gino r Zich aan strafvervol-1 §en bloot te stellen. bare°^al, "«beren met hun tawrthen js Zl'n het doelwit- Onder richt rvCn Ware slachting aangel merik nog stoeds voortduurt, ren zp Bnse militairen mitraille- Behoud Zelfe vanuit helicopters. deze «™S de Pelsjagers die op |zien u° m hun onderhoud voomaar h /et naast een ieder die net Noordpoolgebied komt 'thuis v, !eeoVf'l"wegingen, om later. fkunnen-]ev™uiS«^e bewijs te ..Als er geen maatregelen worden genomen is de kans groot dat over enige jaren de ijsbeer aan de Noordpool is uitgestorven. Hel wordt hoog tijd dal we daar een stokje voor steken", verlelt ons de heer 1. van Wijngaarden, die als bioloog verbonden is aan het Rijksinstituut voor l 'ëldbiologisch Onderzoek (RIVON). „Uit wetenschappelijk oogpunt is dat desastreus. Van ijsberen welen we betrekkelijk weinig. Ruw geschat zijn er tienduizend. Ze verplaatsen zich kilometers ver, over de ijsvlakten of zwemmend door de door de natuur gevormde kanalen. Ze leven van zeehonden en vis. Van hün gedragingen is nauwelijks iels bekend. Evenmin van de leeftijdsopbouw, van liet aantal jongen, dal wordt geboren, van de natuurlijke sterfte etc. Om de ijsberen te beschermen moeien we allereerst meer feiten en gegevens verzamelen." Laatste voorbereidingen voor verblijf aan Noordpool --- koortsachtig LevtutM^i ' Waar hel PIVON is iseiegd . Wordt de laatste hand v 2rfn de voorbereiding van uiterHiL ,rlanclsc expeditie, die tinH -il-r 15 -iuli aanstaande rich. 6 noordpool moet vertrekken. expeditie zal haar medewerking verlenen aan een grootscheepse registratie van ijsberen, waaraan ook door expedities uit een aantal andere landen zal worden deelgenomen. Het onderzoek omvat het gehele Noordpoolgebied. Zo zullen de Canadezen zich oriënteren op het gebied ten noorden van de Hudson Baai, de Verenigde Staten op Alaska, de Sowjet-Unie onder meer op de Frans Jozcl'-cilanden en de Polen, Finnen. Noren en Nederlanders op Spitsbergen. In een tijdsbestek van een jaar wil men trachten zoveel mogelijk beren te vangen, te onderzoeken en te merken. leder gevangen exemplaar zal onder meer met haarverf worden genummerd. Vervolgens laat men de dieren weer op vrije voeten en houdt men ze zoveel mogelijk in het oog als zij zich terugtrekken. Zo is door de Nederlandse expeditie al een exploratietocht gepland in boten langs de oostkust van Spitsbergen. Het verzoek om mee te doen kregen we van de Noren, vertelt de heer Van Wijngaarden. Ze kwamen op Spitsbergen mankracht te kort en omdat het bekend was dat. we sterk geïnteresseerd zün — vorig jaar ondernamen enkeie Nederlandse biologen een proef tocht — werd de afspraak gemaakt dat wij het Halve Maaneiland ten zuidoosten van Spitsbergen voor onze rekening zouden nemen. Dit eiland heeft de grootte van Schiermonnikoog, maar ondanks de geringe omvang is het bekend dat pelsjagers er vorig jaar meer dan honderd beren schoten. --- Amerikanen hebben buik vol van benzine spelleties T* Idere w [ in Nederland en de ani mobii ■^fSteUropese landen de auto_ een "sten belaagd worden door lal 3a aanzwellende" stroom van iSeluiV n'et verkapte loterijen en 'maat s?cllet-ies die de benzineiliiw .chaPPi.ien laten uitdenken, i-age ln de Verenigde Staten deze Pur-t l,ecds Vci' over zijn hoogtelollek te zi-'n' Er *s een pu~ toesnur!genoegen ontstaan, dat zich recla,^ op het verwijt dat deze van d Wordt bedreven on kosten Sobil tPOmphouders en de flUto" n°eEon Uitingen van dit ongemanifp tVerscni.inen in kranten en 'loerist 'en zich in stappen van "'sine 'rt°i'gi,nisaties en de aankonlTu s ~ CGn commissie van het i in?ton AfSevaardigden in Wash- Ik-n. een onderzoek gaat instelf^'ior 61* zaak draait er om dat ' W zn ,re°n in de Verenigde Sta'ijk ,u langzamerhand wel duidei ts t sew°ï'den dat de kansen om In Versch!nne!] Hiterat Sering zijn. Van vnn u ende kanten zijn daarnaar °rbeelden genoemd. De eigeti ns in It U^ec drukke pompslalen, dal Wew Jersey kwam vertelen D=a a?n Wanten in twee jaar Z , r één dollar P'"s een EeVonnen3 25 dollarcent hadden Eeval'V!,allstrect Journal vertelt het auto's rit een gezin met enkele twee \at Veel en ver rijdt, en in Wcerir , zeëge en schrijve 10 dol- Ze".' tcr"everdiende. maatschuSe l'Uikeli-1k ziJn de olie*eriee t Pl,',en BLlller met schreeu- Segeven, ameteksten dan met schattint' maar volgens bepaalde °m iet'sotn de kans ?* één on r,nWmnen 01"Sens tussen fans epnp '° en de één op 450. De hal*n (h, grotere prijs binnen te ««schat rZ'.van 10° dollaf) werd ln de *f tUBsen de één op 10.000 1 °P 91000 Zelfs vele dollarafhi , ,S,JGS vol met halve dus na,;,:e,dlngen etc. leveren nauweh.,k.s een kans op. --- Vervoer nog puzzle We zijn thans zover dat alleen „het, vervoer" nog parten speelt, zegt de h ;r Van Wijngaarden. Aanvankelijk zouden we worden gebracht door een kolenboot. Dat sprong onlangs af. Wc zijn nu aan het puzzelen in hoeverre het transport van de 30 ton goederen toch op zijn plaats van bestemming komt. Zo goedkoop mogelijk, wel te verstaan. Uiterlijk 5 augustus moet de expeditie uit Noorwegen zijn vertrokken. Eenmaal in dat land, maakt men zich geen zorgen. Er loopt een afspraak dat een gouvernemeritsboot uit Spitsbergen de Nederlanders komt halen. Maar wat er ook gebeurt, aldus de Nederlandse leden van de expeditie, op „berenjacht" gaan we in leder geval! --- Stukjes en beetjes De voorbereiding voor het sturen van een expeditie bleek in ons land gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voor de zeven mannen — drie van hen keren nog voor het invallen van de winter terug omdat zij alleen betrokken zijn bij de opbouw en inrichting van het basiskamp — zou het een welhaast onmogelijke opgave worden. Er was practisch geen geld om de speciale uitrustingsstukken voor een verblijf in een klimaat, waarvan de temperatuur tot veertig graden onder nul daalt, aan te schaffen. Werklust en vindingrijkheid van de expeditieleden (allen studenten biologie, in de leef- tijd van 23 tot 29 jaar) brachten een oplossing. Door aan te kloppen bij particulieren en een aantal firma's — de rijksoverheid, verzocht om subsidie, gaf niet thuis — werden de materialen bij stukjes en beetjes bijeengebracht. De ene schonk de beide sloepen, de andere de buitenboordmotoren, de volgende de olie en de vierde de speciale hut om te overwinte- ren. Alleen al voor de speciale injectiegeweren waarmee de beren worden verdoofd om ze te kunnen merken, bleek een bedrag van negenduizend gulden nodig. De betrokken studenten hielden lezingen om de aandacht op de expeditie te vestigen en gelden bijeen te brengen. --- Verbod gevraagd ■■■ntuscpv, ■■ CamPaBnn lm de kosten van deze rden , .4enonn. De spelletjes !esPeciai, tgPdacht door daarin 06 kos,^eerde «rma's, waarbij m°eten ~ gr°tendeels gedragen van de n °rden door de houders benzjn pomPstations, die door de Sed^onDlÜatschaPPÜen worden Schillenri! mee te d°en. In versaties nae staten hebben organi- Poi*ipst:>d automobilisten en van > verh^nhouders gevraagd om 06 «aa m Van de spelletjes. In verbori0ri .Maryland is een dergelijk P 'n,Tuddels van kracht geen Ma«. i de Staten New Vork huspUs wordt over een °a gesproken. --- Zoet of zout Het voornaamste bestanddeel van dropartikelen is het extract dat uit zoethout wordt verkregen. Dat is voor ons drop. Het eindproduct van de fabrikant noemen wij een dropartikel. Dat extract komt in blokken naar ons land en is pikzwart van kleur. In het dropje gaan natuurlijk meer grondstoffen. Arabische gom, onder meer, waardoor het mogelijk is de drop in allerlei vormen te gieten. Het zoethoutextract is maar in een heel klein percentage in het dropartikel verwerkt. Maar zonder dit extract zou drop nooit naar drop smaken. Zoete of zoute drop, dit extract geeft aan alle dropsoorten die typische smaak die nog niet na te maken is. Anderhalve meter hoog wordt de struik die het zoethout levert. Een brede sub-tropische gordel, die van Spanje tot aan China reikt is het groeigebied van deze plant, die een geweldig worlelstelsel heeft. Om die wortels gaat het. Door vaklui worden ze gerooid en in de plaatselijke fabrieken — fabriekjes soms — wordt het extract er uitgetrokken. Ingedampt tot blekken komt het naar ons land. ledere fabrikant heeft zo zijn eigen recept, maar toch zijn er maar twee soorten drop, hoe de smaken onderling mogen verschillen: zoete en zrute drop. --- Typisch „Zouie drop is typisch Nederlands, Vrijwel geen enkel ander land maakt zoute drop. Engelsen en Amerikanen spuwen het uit, wanneer ze er een proeven, zo vies vinden ze de combinatie tussen dit salmiakzout en het zoete extract van zoethout. Na de oorlog zijn er wel pogingen gedaan om zoute drop naar Amerika te exporteren. Er kwamen ook wel wat bestellingen binnen. Die bleken afkomstig te zijn uit plaatsen waar geëmigreerde Nederlandse vrouwen woonden, die hun liefde voor de zoute drop niet vergeten konden. Er 1 'am zelfs eens een bestelling binnen van een Canadees die vroeg om vijf kilo van „dat vreselijke zwarte goedje", voor de verjaardag van zijn Nederlandse vrouw". Toch komen er meer landen die de smaak van het zoute drop te pakken krijgen. Dat zijn vooral de Scandinavische landen. Verondersteld wordt dat men alleen in de landen aan zee in staat is die zoute smaak te accepteren. Dr. Nieman zegt beslist, dat wie als kind geen drop heeft leren eten, die kunst nooit meer machtig wordt. Nog steeds zijn de Nederlandse kinderen druk bezig het drop eten in ere te houden en ze tonen zich ijverige leerlingen van hun ouders. Hun keuze is wat uitgebreider, met de verkeersdrop, ruimtevaartdrop, swiebertjesdrop en welke andere variaties de fabrikanten nog meer weten te bedenken om de dropfolklore in stand te houden. „Drop wordt dus niet gemaakt van osse- of bokkebloed zoals sommige mensen nog steeds geloven. We weten precies waar het wel van gemaakt wordt, maar toch weten we nog niet precies de werking van alle grondstoffen. Dat drop een medische werking h i, wist men in de oudheid al en ook wij zeggen dat drop helpt tegen hoesten of kou. Ook tegen maagpijnen had het een verzachtende werking. Men zegt dat Napoleon die voortdurend last van zijn maag had, ook altijd drop bij zich had om op te kauwen. Maar de laatste tien jaar is de moderne medische wetenschap zich pas goed gaan bezig houden met het onderzoek naar de geneeskrachtige werking van het glycerinezuur, een bestanddeel van het zoethout-extract dat vijftig maal zoeter is dan suiker." Vooral bij maagzweren schijnt het extract goed als medicijn te voldoen,' al zeggen sommige geleerden dat dit door het glycerinezuur komt en de anderen juist van niet. Wij wisten daar vroeger allemaal niets van. Als we naar het snoepwinkeltje trokken wisten we meestal nog niet wat het moest worden. Kozen we voor drop, dan werd zorgvuldig afgewogen of we ..lekkere" drop zouden nemen of veel drop. De zuinigen onder ons wisselden hun cent in voor twee halfjes om tweemaal de sensatie van „wat zal ik nemen" te ondergaan. Dat is geschiedenis geworden. De drop smaakt er echter beslist niet minder om. Ben Arabische aamboom. Een stukje van de bast wordt eraf getrokken en ■uit. de wond komt een „gomtraan" die. geplukt wordt. In deze „traanvarm" komt het gom naar ons land. --- „WAT KON JE NIET DOEN MET EEN CENT!” We kopen nog steeds drop „Je moet het als kind leren eten (Van een onzer verslaggevers) , „Een cent.. ■ een cent! Wat kon je niet doen met een cent", zingt Wim Sonneveld in zijn heimweeliedje naar het ouderwetse en voorgoed verdwenen snoepwinkeltje. Je kon er veel mee doen. Voor een enkele cent kocht je een pijp kaneel of twee gelukstoffee's, een kroningsbroodje of een „boeremeid", vijf toverballen of een van die andere tot snoepgoed gestolde stukken kinderdroom-op-eenschoteltje. Soms kocht je er drop voor. Katjesdrop, laurierdrop, veterdrop, zoute drop, de grote die je tussen een wasknijper klemde of de kleine „salmiakkies", duimdrop, knopedrop, drop in alle soorten en maten, zoet of zout. Of je koos een paar stukken zoethout waar je net zo lang op kauwde tot er niets anders overbleef dan een dot smakeloos uitgeplozen touw. Wie van ons wist dat hij met dat kauwen eigenlijk drop at? De man die ons dit vertelt weet, voel — haast wel alles — van drop. Dr. C. Nieman, biochemicus, directeur van het Centraal Instituut voor de Dropverwerkende Industrie. Een laboratorium gesticht door de Nederlandse dropfabrikanten met het doel grondstoffen en eindproduct te controleren op kwaliteit en samenstelling en te zoeken naar smaakverbetering. Een - Italiaanse boer rooit de zoethoutwortel. --- Lecorissemsap Omstreeks zevenhonderd jaar voor onze jaartelling pakte de lijfarts van de Assyrische koning Assurbanipal een kleitablet je en schreef daarop in spijkerschrift een brief aan zijn vorst. Hij raadde hem aan om vooral drop te eten tegen allerlei kwalen. In deze eeuw zijn die kleitabletjes te voorschijn gekomen en ze laten ons zien hoe oud het gebruik van drop' als medicij n al is. Waarschijnlijk gaat de oorsprong van de zoethoutwortel nog verder terug, omdat men ook in het Sanskrit een beschrijving vindt van drop. Weliswaar dateert dit handschrift van twee eeuwen voor onze jaartelling, maar de daarin vermelde zaken zijn waarschijnlijk al vanaf de vijftiende eeuw voor onze jaartelling van vader op zoon overgegaan, voordat ze opgeschreven werden. In het eerste Chinese kruidenboek „Shen nung pen ts'ao King" wordt drop eveneens genoemd, terwijl de oudste Nederlandse publicatie over drop wordt toegeschreven aan de dichter Jacob van Maerlant (1235— 1300) die in een van zijn leergedichten ook de medicinale werking van het „lecorissensap" vertelt. Lecorissen is een verbastering van het oorspronkelijke Griekse woord voor zoethoutwortel. In vrijwel de meeste talen is de naam van het snoepje dat bij ons drop heet op dit oude Griekse woord terug te voeren. Hoe wij in Nederland aan het afwijkende woordje „drop" komen is nog niet opgehelderd. Dat heeft ons er echter niet van weerhouden om de grootste dropeters van Europa — wellicht de gehele wereld — te worden. --- LUNS IN HET TROPENPAK "\7"OOR het eerst sedert jaren heeft minister Luns het tropenpak weer aangetrokken. Het is echt zon symbolisch, hcimwee-aanwakkerend en bizar costuum, helemaal thuis horend op de rommelzolder van het kolonialisme, volgestouwd als die is met vertrouwde soevenirs: tropenpak, tropenhelm, tropenhemd, tropenkolder.... Ja, ook de kolder. Aan het eind van hoeveel „Indische" carrières stond die niet? — als een drassige variant op de tropische amok, waarvan het kolonialisme zich vaak zo gewetenloos bediende als het ging om grof gewin en machtspolitiek. Vele geslachten van ongenaakbare heersers, van exploitanten van Indonesische armoe en onderworpenheid, zijn met deze requisieten van een koloniaal tijdperk vertrouwd. En zij zien neer op hun nazaten, die niet zachtzinniger zijn maar wel in de aparte en geheel nieuwe codetaal spreken van de „ontwikkelingshulp" en de „nieuwe positieve verstandhouding". Dat de „nieuwe positieve verstandhouding" terloops de dood van honderdduizenden patriotten met zich meebrengt, schijnt volgens de leer der moderne tropenreizigers een te verwaarlozen detail te zijn en de koloniale pret niet te mogen drukken! * * * T\F. bemoeienissen van Luns met Indonesië hebben nooit tot iets goeds en altijd tot ellende geleid. Zowel wat Indonesië als wat Nederland aangaat! Op het moment, dat Luns' strategische conceptie van de onneembaarheid van „Nederlands-Nieuw- Guinea" — zich baserend op de natuurlijke linies van krokodillen in het water en van ondoordringbare mangrovebossen aan de oevers — werd lek gestoten door de feiten, kon hij zelf ternauwernood aan de politieke ondergang ontsnappen. De man, die zich zelf tot ere-papoea had uitgeroepen, kon alleen zn redding vinden in de simpelheid en egoïstische starheid van de KVP-politiek. Het is nuttig dit alles niet te vergeten, want voor een beter begrip en een beoordeling van de huidige escapades op het koloniale vlak is dat onontbeerlijk. Ervaringen blijven de belangrijkste toetssteen. Wat is er aan de hand met de reis van Luns naar Djakarta? De Nederlandse minister van buitenlandse zaken gaat besprekingen voeren met een minister van buitenlandse zaken (Adam Malik), die helemaal géén minister is. In ieder geval niet volgens de Indonesische grondwet, zoals deze geboren is uit de Indonesische revolutie. In het land zetelt een ongrondwettig bewind, dat door middel van een staatsgreep aan de macht is gekomen. Honderdduizenden patriotten zijn in koelen bloede vermoord of in concentratiekampen bijeen gedreven. De wettige president werd door de hoge officieren, die in Amerika, in Nederland en in West- Duitsland opgeleid werden en die altijd nauwe contacten met koloniale kringen in het buitenland onderhouden hebben, opzij geschoven en vervangen door hun opperhoofd Suharto. De man bij wie Luns nu ook op visite is. Tot welke toppen van logica tn redeneerkunst het komt als twee verwante experts als de in Nederland gevestigde „Telegraaf" en de in Indonesië gevestigde generaal Suharto een dispuut aangaan over het begrip „dictatuur", blijkt wel uit de volgende zinsnede in het kranteverslag: „Er is geen militaire dictatuur in Indonesië", zegt president Suharto met nadruk in antwoord op een volgende vraag. „Wij handhaven slechte een procedure waarbij leden van de strijdkrachten op regeringsposten en poslen daarbuiten worden benoemd." (Telegraaf - 4 juli). Het „handhaven van een procedure" is wel een zeer typische en ambtelijke omschrijving van moordpartijen zonder weerga zoals hebben plaats gehad. En het benoemen van leden van de str'dkrachten op regeringsposten en posten daarbuiten kwam neer op hei bezetten van alle posten: de stoel van de president, de kruk van de telegrafist op het hoofdpostkantoor in Djakarta, de zetels in „het parlement", de bureaus van de ministeries. De cipiers van het Indonesische volk hebben hun laarzen afgeveegd op de revolutionaire grondwet en zijn nu druk bezig de verworvenheden van de Indonesische revolutie te verkwanselen. In het land treden de militaire door ■ ' ■ | Joop Wolff t I ■■■'■■■ potentaten, die een „eigen gebied" onder controle hebben, bijvoorbeeld zó op: „Om een voorbeeld te noemen: iemand wil van Tandjong Priok per boot naar Medan. Op weg naar de haven wordt hij op verscheidene „controlepunten" aangeb .uden door diverse onderdelen van de strijdkrachten (politie, marine, leger enz.). Elk van dc/.c „wachtposten" treitert hem net zo lang totdat hij ten einde raad maar het „smeergeld" betaalt waarom zij hem schaamteloos vragen. Doet hij dat niet dan bereikt hij de haven nimmer. Het kwaad van de corruptie woekert, op elk terrein". Dit staat te lezen in een relaas van het dagblad „De Tijd", dat weelderige getuigeverslagen geeft van de „procedure" van het opstrijken van steekpenningen dooide vertrouwelingen van het. huidige bewind. Het blad, dat zn enthousiasme over de generaals nooit onder stoelen of banken heeft gestoken, laat nu zijn bijzondere correspondent de volgende opvatting ventileren: ..Hoevee! miljoenen aan hulp het buitenland in Indonesië blijft pompen doet er niet toe, het blijft een verloren zaak zolang de Indonesiërs hun door-en-door corrupte mentaliteit niet veranderen". Het is deze klacht, die verdacht veel lijkt op de Amerikaanse ontboezemingen destijds over het China vt.n Tsiang Kai-tsjek, later over het Zuid-Vietnam van Thieu en van Cao Ky en op de bittere klacht van Engelse kant over het Maleisië van Rahman. Een wonder is dat natuurlijk niet. De „inheemse" hofhouding van het buitenlandse imperialisme, die nu volgens het neo-koloniale patroon en onder het mom van ontwikkelingshulp wordt opgebouwd en gesteund, drijft moreel gezien alleen maar op de haat, minachting, afkeer en angst ten aanzien van het volk. Het gaat deze regiems alleen maar om hun eigen bestaan, om het eigen luxe leventje en alles, wat niet corrupt is of stelling tegen de corruptie zou kunnen nemen, gaat zonder pardon achter de tralies. Deze corrupte regiems, die de troetelkinderen der ontwikkelingshulp zijn, produceren iedere dag opnieuw Neokoloniaal rendes-vous in Djakarta weerzin en verzet vanuit het vc'k zelf, dat zich uiteindelijk ook van dit juk zal bevrijden. Ook al zit Luns er de hele dag op de thee en al klinkt nu voor hem, ergens in een feodaal paleis, de gamelan.... # T\E plotselinge bezorgdheid over corruptie, die in de kolommen van „De Tijd" opwelde, weerspiegelt ergens toch ook onzekerheid die langzaam maar zeker de plaats gaat innemen van de eerste koloniale overmoed. Vele zaken spelen daarbij hun rol en zeker ook de berichten, die melding maken van volksverzet op Java, Sumatra, Borneo en andere eilanden en die steeds veelvuldiger in het nieuws beginnen op te duiken Al moffelt de oud- KNIL-man ze liefst zover mogelijk weg, uit de aandacht van de publieke opinie. Er is echter meer. De generaals in Djakarta hebben de oude koloniale „open deur"-politiek weer opgevat. Zij nodigen imperialisten uit alle windstreken uit om weer geld te investeren in Indonesië en zelf zitten zij, als bij een kermisattractie met een eigen centenbak aan de ingang. De klacht van een aantal grote Nederlandse concerns die Luns op het ogenblik in Djakarta bespreekt, is dat de generaals de Amerikanen voorrang geven bij investeringen. Zou dat niet iets te maken kunnen hebben met de manipulaties van de CIA, die indertijd door Sukarno gesignaleerd werden in verband met de staatsgreep? In ieder geval is het zeker, dat vanuit Washington jaren geleden reeds alles gedaan is om neo-koloniale munt te slaan uit de failliete Nieuw-Guinea-politiek van Luns en dat het neokoloniale offensief van de Amerikaanse imperialisten zich sindsdien voor een belangrijk deel concentreerde op de gordel van smaragd. ..De Tijd" schrijft nu enigszins geïrriteerd: „Van de buitenlandse investeerders wier plannen al zijn goedgekeurd neemt de Amerikaanse Freeport Sulphur.... met een totaal aandeel van 275 miljoen gulden meer dan de helft voor haar rekening.... In totaal zijn zes Amerikaanse projekten goedgekeurd. Behalve op de koperwinning hebben zij betrekking op de fabricage van rubberprodu.kten, zoals autobanden (Good Year, investering bijna 47 miljoen gulden), satellietcommunicatie (ITT, 22 miljoen gulden), naaimachinefabrick (Singer, investering vier miljoen gulden), de bouw van fabrieken en kantoren (Amco, Asia Corp, investering 7,2 miljoen gulden) en de fabricage van platen zink (Toyo Menca, investering ruim 6 miljoen gulden). Telt men alle Amerikaanse investeringen bij elkaar, dan komt men op een totaal van 361 miljoen gulden". Tegen 30 miljoen gulden aan investeringen van Nederlandse concerns, waarvan Philips dan 25 miljoen. Hier liggen de zorgen van Luns. De man, die Salazar van Portugal complimenteerde met „zijn wijs beleid" wordt niet geplaagd door sentimentele overwegingen met betrekking tot concentratiekampen. lets goeds is er dan ook niet van het huidige bezoek te verwachten. In feite kan dat alleen maar komen van een versterking van onze solidariteit met de Indonesische vrijheidsstrijders, die moedig het hoofd bieden aan de moeilijkheden van het ogenblik en een opofferende strijd voeren voor de belangen van het Indonesische volk. ---