Slechts één derde van afgestudeerden komt in het onderwijs terecht Aankomend onderwijzer wordt slagersknecht
tic) % onderwijsredac/ vr dan de helft van afgestu«c/J aan Pedag°gikidi academies en opty^sinstituten voor heeft J^r ruog geen £.r* gevonden. t*n meer verontrus- cWers bUjken , cci enquête die „Wij S* "**" onder l afgestudeerden V* gehouden.
""ij Win té van en werk" is een actiecomiaW*!rdenten en passé^ auaeerden van de pedagogieën adern»es en opleidingsinsti*>et afg0,01" kleuterleidsters. Het is °rn rje op^n voorjaar opgericht der cje e£°eiende werkloosheid onöifjj a'Sestudeerden te bestrijden, t^n hefBmiddag bood een deleBaue e,l(lüêteCOmité de uitslaSen van de vaste c aan de voorzitter van de van de Tmissie voor onderwijs cijfers hi^eede Kamer aar>- Uit de alle dat slechts éénderde het on,] bestudeerde een baan in ïfie 27» , 'Js heeft gevonden, van Ëlf Proo fulHime en 7% part-time. °nrjei>jent heeft werk buiten het vs taxioh moeten vinden; banen , anger affeur' slagersknecht. be*Orr, '/"^eptioniste of bijrijder U teerdere malen voor. heeft ' dat 55% nog geen werk e'Sen lau°^den is bepaald niet aan 5H van dte w»Jten; ongeveer [^eer d de afgestudeerden heeft al teercJ dr» twintig keer gesollici-
Volgens de ABOP wijzen de resultaten erop dat de werkgelegenheidssituatie in het kleuter- en lager onderwijs nog ongunstiger is dan al was voorspeld in het arbeidsplaatsenplan van de NFO. De 2500 arbeidsplaatsen die minister Pais voor de vakantie heeft gecreëerd blijken volstrekt onvoldoende te zijn. Het comité „Wij willen werk" denkt de problemen op te kunnen lossen door snelle en integrale uitvoering van het onderwijsarbeidsplaatsenplan van de NFO, snelle realisering van het Plan voor de Jeugdarbeid van het NVV-jc en het niet uitbreiden van het begrip passende arbeid. Korte termijn „Wij willen werk" wijst erop dat het aantal studenten zo sterk terugloopt dat het gevaar niet denkbeeldig is. dat over enkele jaren onderwijskundige verbeteringen niet t eens meer doorgevoerd kunnen * worden omdat er dan een gebrek
aan bevoegde leerkrachten zal zijn. Maar de studenten zullen zich natuurlijk niet aanmelden als ze geconfronteerd worden met de huidige werkloosheidscijfers. Daarom moeten er op korte termijn maatregelen genomen worden. Wat men in ieder geval wil is: — verlaging van de groepsgrootte in kleuter- en lager onderwijs — extra maatregelen voor kinderen in achterstandsituaties — extra faciliteiten voor de integratie van kleuter- en lager onderwijs — verdergaande maatregelen voor onderwijs aan anderstaligen. Onder deze eisen organiseert „Wij willen werk" op vrijdag 12 oktober om 15.30 uur een manifestatie in het Muziekcentrum aan het Vredenburg in Utrecht. Hier zal o.a. gesproken worden door Han Gunneman, vicevoorzitter van de NFO en Paul Ulenbelt van het NW-jc. Om 17.15 uur vertrekt men in een demonstratie naar de Veemarkthallen waar de studenten de NFOmanifestatie „Bouwen aan beter onderwijs" zullen ondersteunen.
Arbeidsbureau: voor veel onderwijskrachten een bekende plek aan het worden
---

KUNST Kort Amerikaans best onderhoudend
t — Aa e £ Nederfest gaan denken dat K .aardl"andse speelfilmproduk'£> hft°P peil gaat komen, ivl de iS fantal Premières dat fe De nfe liJd mochten bele£>/Kn^7 ste in ri!,is KORT K'to,:, ' een fllm naar fiWolkersJknai«'ge boek van Jan
tó. do Pi van onder andere K? liteSna™detaa*°Pzich m , edereen Z monument tot een liC^ te vorJ^aar?eembare visuali\hl *« heT^-.?e neiBmg om de !te o!rselijken SChnfteUjke voorbeeld WlLnderdrukk* "atuurüjk moeilijk «ÏÏbK1 w* Êrn?" ?P die verhouding Tnlde Lint nT^ Guido beters en >^\7„ kan alnadef ln&™-MBdat de fIL e' Worden vastge- W l ate» m,n,let die -"druk Li Sak,6'" ers mhett boek toenmaals Kter BetekentTr bebben veroor" KT zich uPhdtat, dan dat regiseur ft^* zWai!cchftel'Jk vertild heeft Kl'6 VIS nefnu'n 'sNe"lands tón- Er u ■cc°amkan "^ geze*d K u lelijk J' a sPanning rit- K aa6St onderhg°cd afSew°gen en Kisa"tal voorrh°udende film. met KdChe aanBd toeschouwer draeebraa tngnJP'ngspunten, tot
---

Basisgegeven
e h tón^^nSian" ln de film is Erik. h 4ProteÏ£gm f°nge uit een £**4 *' °*der £ __"CU' die tracht iPielu Va" een - ■ Ultz°nderlijke toe- Kf-oSS°ghSSlt,Uatie' -ne «K geKeen is d£ _**? te ontdoen' 'Scha£,ed «de bv£Überale w°"te- P6lljke omst^nguWone maat" mstand'gheden, maar nog wordt zijn ontwikkeling bepaald door het feit dat hij zich als getekende door het leven moet begeven. Als baby is Erik door enig gloeiend lood aan de linkerslaap gewond geraakt, en deze verwonding heeft een lelijk ogende plek achtergelaten. Wanneer Erikje zich meer bewust gaat worden van zichzelf en zijn omgeving, ontwikkelt de plek zich van een lichamelijke dissonantie tot een voortwoekerende smet op zijn totale bestaan. Hij wil die aanstootgevende vlek zoveel mogelijk verbergen, maar zijn rechtlijnige ouders hebben daar geen enkel begrip voor, en staan erop dat de haardos op de goedkoopste manier gemodelleerd wordt. Die mode is het zogenaamde Kort Amerikaans, hetgeen wil zeggen aan alle kanten zo kort mogelijk, dat de verfoeilijke vlek alleen» met behulp van een muts of iets dergelijks aan het oog van de wereld onttrokken kan worden.
Dit basisgegeven wordt op een zeer effectieve wijze meteen in het begin aan de toeschouwer duidelijk gemaakt. Toch is de vlek niet meer dan een symbolische aanleiding voor het steeds meer geïsoleerd raken, en uiteindelijk ten ondergaan, van de hoofdpersoon. Wat is dan wel de aanleiding? De richting van Eriks noodlottige levenswandel wordt in elk geval meervoudig bepaald. Afgezien van het macabere merkteken, groeit Erik op in een bepaald milieu, dat, doordrongen van de zekerheden gods, bij Erik in ieder geval uitingsproblemen veroorzaakt.
Menselijke contacten kwetsen altijd op een bepaald moment, en Erik is vaak en te lang gekwetst. zodat«hij na verloop van tijd alleen nog bij een gispen torso van vrouwelijke vormen veihgneid genoeg vindt om troost te durven zoeken.
De bewuste torso bevindt zich op een tekenacademie, waar Erik samen met een ander geheel geïsoleerde figuur door een foute kunstenaar in de schilderkunst onderwezen wordt. Omdat hij ondergedoken is om de „Arbeitseinsatz" te ontduken, komt zijn moeder hem elke dag een pannetje eten brengen. Daarnaast verdient hij wat met het beschilderen van lampekappen in een ateliertje van een aristocratisch heerschap, dat enerzijds een joodse onderduikster onderdak en werk verschaft, maar anderzijds goede relaties onderhoudt met de Duitse bezetters.
Richtlijn voor zijn opstelling is het welzijn van de goede burgerij, die ook na de oorlog moet zorgen dat de maatschappelijke machine door blijft draaien. Het verzet, verpersoonlijkt in Eriks broer die aan een arrestatie overlijdt, bestaat maar uit onverantwoordelijke avonturiers, die bovendien bij de opbouw na de oorlog van nul en generlijk waarde zijn.
Door zijn cynische instelling komt Erik nog wel eens tot een verbaal protest tegen de fascistische overheersing, maar verder is de oorlog niet zo aanwezig, en bestaat het leven voornamelijk uit het problematisch verlopen van zijn relaties. In de film is de oorlog een achtergrond waarin de grenzen tussen goed en kwaad niet scherp getrokken worden. Sta je toch aan de foute kant, dan kan dat best een begrijpelijke reden hebben, en echte helden en monsters zijn maar dun gezaaid.
Derek de Lint en Tingue Dongelmans als Erik en Elli in de nieuwe Nederland se speelfilm KORT AMERIKAANS naar het gelijknamige boek van Jan Wol kers.
---

Nadruk
Uitgangspunt voor Guido Pieters was het verfilmen van een verhaal met mensen in een extreme situatie. Dus de nadruk valt op de drèmatische handeling Van de hoofdpersonen, hetgeen onder andere tot gevolg heeft dat het levende decor wat mechanische trekken vertoont en onnatuurlijk overkomt. Tevens houdt dat in dat aan het acteren hoge eisen worden gesteld, en afgezien van hier en daar een declamerende tendens lukt dat best. Zonder de anderen te kort te doen, is het vooral Derek de Lint die, met het natuurlijke neerzetten van de dragende hoofdrol, een uitstekende prestatie heeft geleverd. Rich. B. vÜ?JiKor'.Ameril""»>: R«*ie: Guido Pieters: Voornaamste rollen: Derek de Lint. Tingue Dongelmans. Guus Oster. Cristel Braak. Joop Admiraal, e.v.a.; l„ 53 theaters in het land.
---

UIT HET NIEUWS GELICHT In Deventer bouwde men een onderwaterhuis Door Jos Haagmans
,Een, twee, drie, in de hoop van
Neptunus", galmde het over de recreatiepias Bussloo bij Deventer. Op dat moment liet een grote drijvende kraan een vijftien tons en zes meter hoog „onderwaterhuis" in de zacht kabbelende golven zakken. De Neptunus was voor deze keer in duikerpak verkleed. Zijn collega's, zestig man sterk, hieven een opgelucht gejuich aan toen het gevaarte onder water was verdwenen. Het was toch maar mooi gelukt. Twee jaar lang hebben de leden van de Onderwater Sportvereniging Jacques Yves Cousteau aan hun unieke duikerklok gewerkt. De middelen waren beperkt. De klok zelf is een bij de sloop vandaan gehaalde oude industrieketel. Drie meter hoog, drie meter in doorsnee. Daaronder werd een stalen voetstuk vervaardigd dat ook drie meter hoog is. Dat was allemaal doe-het-zelf werk. Twee jaar lang werd gelast, geschuurd en geverfd in de avonduren en weekeinden. In die tijd moest ook de bodem van die plas worden klaargemaakt. Op vijftien meter diepte werd een enorme put gegraven met behulp van een zandzuiger. Er werden ruim duizend zandzakken ter versteviging naar toegesleept. Om het onderwaterhuis vast te kunnen zetten werden nog eens 400 betonblokjes van dertig kilo elk gegoten die de komende winter één voor één naar beneden worden gezwommen. In het voorjaar kan dat huis dan gebruikt worden. Dan kunnen de duikers erin door een deurtje dat zich op twaalf meter diepte bevindt. In 1980, als die Deventer Onderwatersportvereniging tien jaar bestaat. Het onderwaterhuis is uniek in Nederland. „In de Amsterdamse Sloterplas is jaren geleden eens een soortgelijk huis geplaatst", zegt Henk Kloosterhuis van die vereniging. „Maar die wordt niet meer gebruikt. Het bleek toch te gevaarlijk te zijn. Die van ons is veel simpeler. Het is eigenlijk niet meer dan die ketel
waarin zich bovendien een luchtbel bevindt. Die wordt ververst door middel van een compressor... Dat wil natuurlijk niet zeggen dat het technisch gezien zó gemakkelijk is geweest", voegt hij daar snel aan toe. „Maar onze vereniging bevindt zich in de bevoorrechte positie dat we leden hebben die verbonden zijn aan Technische Adviesbureaus in Deventer. En die hebben dat uitgeknobbeld". Het werk werd verricht door een „harde kern" van twintig van de zestig leden die de vereniging telt. „En die moesten heus wel eens gestimuleerd worden. Vooral dat schuren en dat verven is nu niet direct het aangenaamste werk. Daar heeft iedereen aan moeten meewerken hoor. Je wil natuurlijk'wel voorkomen dat-ie na een paar jaar weg is geroest", aldus Kloosterhuis. Wat is eigenlijk het doel van dat onderwaterhuis? „Het is bedoeld om sportduikers wat' meer trainingsmogelijkheden te geven. Bovendien om het duiken wat interessanter te maken. Want zo interessant is het niet in ons land te duiken. De enige goede plaats is eigenlijk Zeeland, de Westerschel de. Daar is het water helder, kun je ook dieper komen. Voor de rest is het zo dat als je eenmaal de techniek van het duiken onder de knie hebt. de 10l er zon beetje vanaf is. Als je onder water wil filmen of fotograferen of aan onderwaterarcheologie wil doen, moet je naar het buitenland, naar de Middellandse zee, of dichterbij, naar Bretagne. En dat is jammer, want het is een fantastische sport". Maar dat blijft toch zo, ook met jullie onderwaterhuis? „Met dat onderwaterhuis heb je er iets bijgekregen. Je hebt een doel om naar toe te gaan. Dat maakt het duiken interessanter. En je kunt natuurlijk je vaardigheden als duiker oefenen. Want zon klok vereist een aparte techniek. Je hebt er best veel ervaring voor nodig. Vooral beginners lijden nogal eens aan een overgrote dosis zelfvertrouwen. Maar we raden ze toch in dit geval aan de komende winter maar eens goed te oefenen". „Het ligt in de bedoeling dat u die klok dus „beschikbaar stelt"? „Ja, ook andere verenigingen zullen er gebruik van kunnen maken". Vijftig verenigingen, 8000 sportduikers... „Dat zal dan goed georganiseerd moeten worden, want wij willen dat allemaal zelf in de hand houden en we kunnen natuurlijk niet altijd". Er komt nog aardig wat werk bij kijken heb ik begrepen. „Ja, die 400 betonblokjes, van dertig kilo moeten nog allemaal naar beneden gedoken worden. Dat is nog een hele klus. In die tussentijd willen we ons huis hermetisch afsluiten, want we zijn wel een beetje beducht voor grappenmakers natuurlijk". Bang dat het gekraakt wordt? „Nou ja. als mensen daar op eigen gelegenheid binnentrekken kan dat knap gevaarlijk worden. Wij zijn daar als vereniging natuurlijk verantwoordelijk voor. Dus wij verzoeken de sportduikers nog even geduld te oefenen". Geduld tot komend voorjaar als dit stukje bijzondere huisvlijt van de Onderwatersportvereniging Jacques Yves Cousteau écht helemaal klaar is. Geduld voor hen die ook in Nederland eens hun krantje onder water willen lezen, want ook dat is mogelijk in dat onderwaterhuis bij Deventer, vijftien meter diep in de recreatiepias Bussloo.
Noest stukje huisvlijt afgezonken
---

Reeks voorbeelden toont aan waar moeilijkheden zaten ABOP ziet perspectief in maatregelen onderwijs Politieke rust gevraagd rond stadhuisafdeling
(Van een onzer verslaggevers)
De ABOP-afdeling Amsterdam vindt dat de maatregelen van B. en W. om het management bij de afdeling onderwijs te versterken voldoende uitgangspunten kunnen bieden om tot verbetering van de verstandhouding tussen die stadhuisafdeling en het onderwijsveld te komen
Dan moet wel aan een aantal voorwaarden voldaan worden. waarvan er één is dat er eindelijk politieke rust komt in de afdeling en er dus niet ook nog eens de wethouder vervangen wordt. De andere voorwaarden die de onderwijsbond stelt, zijn gericht op het beter doen functioneren van het management van de afdeling.
„Nadat aanvankelijk slechts maatregelen tegen één ambtenaar waren getroffen (bedoeld wordt bouwdirecteur Kranenburg — red.) komt uw college thans met een pakket van zeven besluiten" en juist omdat er meer nodig is dan maatregelen tegen één ambtenaar, „verheugt het ons dat uw college tot een brede aanpak van de problemen heeft besloten", schrijft de ABOP aan B. en W.
De ABOP vindt het een goede zaak dat er een tijdelijke manager wordt aangesteld naast de onderwijsdirecteur en dat er een topman op beleidsniveau bij komt. Maar alles hangt ervan af wat ze als opdracht krijgen om te gaan doen. Over dat laatste heeft de ABOP een zestal verlangens:
1. Er moet meer samenhang komen in de richtlijnen die er vanuit de afdeling onderwijs naar de scholen gaan.
De ABOP geeft een aantal voorbeelden van wat er op dit gebied mis is. Bijvoorbeeld: „Op 18 september wordt de Hudsonschool gebeld: Op grond van de nieuwe regeling voor toewijzing van tijdelijke leerkrachten wordt één schooltijd minder toegewezen. Men wordt verzocht nog dezelfde dag aan te geven wie zal afvloeien. Op 19 september komt de zaak aan de orde in overleg tussen directie en schoolparlement. Op 20 september krijgt de Hudsonschool telefonisch bericht dat het oude aantal schooltijden blijft bestaan".
2. Er moet vanuit de afdeling onderwijs sneller worden gereageerd op verzoeken van scholen om acute problemen op te lossen.
Een voorbeeld: Op de Doms Rijkersschool waren er gevaarlijke verzakkingen op het schoolplein. Enkele maanden lang drong de directeur tevergeefs telefonisch en schriftelijk bij de afdeling aan op reparatie. Pas nadaj het schoolparlement zich ermee bemoeide werden de verzakkingen verholpen.
3. De coördinatie tussen verschillende takken van dienst die met het onderwijs te maken hebben moet verbeterd worden. 4. De gemeentelijke inspectie moet weer operationeel gemaakt.
Enerzijds moet de inspectie snel qua mankracht versterkt worden, anderzijds moet de stadhuisafdeling zich houden aan afspraken die via de inspectie aan de scholen worden meegedeeld.
Voorbeeld: In een overleg tussen inspectie, directie en wethouder was afgesproken dat de ouders van de 9e Montessorischool een brief van het stadhuis zouden krijgen over de afname van een schooltoets. Ondanks herhaaldelijk aandringen is de brief er nooit gekomen. Ander voorbeeld: Na de vakantie kwamen er drie vacatures bij de inspectie. De betrokken scholen werden hier nooit van op de hoogte gesteld. 5. Het overleg tussen de afdeling onderwijs en het onderwijsveld moet aanmerkelijk beter worden. Bij dit punt geeft de ABOP een geweldige lijst voorbeelden in haar brief aan B. en W. Het gaat over werkgroepen waartoe besloten was, maar die nooit zijn ingesteld; nota's die geschreven zouden worden, maar er nooit kwamen; gegevens die ten behoeve van het veld opgezocht zouden worden, wat nooit gebeurde. En zelfs dit: Op 22 februari wordt — op verzoek van de directeur onderwijs
— besloten dat het overleg tussen wethouder en ABOP steeds voorbereid zal worden in een gesprek tussen directeur en ABOP, waarbij de agenda zal worden vastgesteld. Tot ver in 1979 moest de ABOP steeds zelf het initiatief nemen tot dit ambtelijk vooroverleg omdat van de kant van de afdeling gewoonweg geen afspraken gemaakt werden. 6. Het afwikkelen van beroepszaken en conflicten op scholen moet sneller gebeuren.
De ABOP zegt dat haar uiteindelijke beoordeling van de maatregelen van B. en W. tot versterking van het management bij onderwijs afhangt van de verbetering van het functioneren van de afdeling op deze hoofdpunten.
---

Raadsdebat
Woensdagavond zal de gemeenteraad zich buigen over de maatregelen die B. en W. heeft aangedragen ter verbetering van het functioneren van de afdeling onderwijs. Zoals bekend zal de PvdA daarbij aan de orde stellen dat naar haar mening de CPNwethouder Van der Velde moet vérvangen door een andere communistische wethouder. Inmiddels hebben zowel PvdA-fractievoorzitter Mug als PvdA-wethouder Schaefer (dinsdag in het Nieuws van de Dag) verklaard dat het om een „verzoek" aan de CPN-fractie, niet om een „eis" gaat.
De WD-fractie heeft inmiddels zoals te verwachten via Het Parool
„geëist" dat de CPN uit het college van B. en W. verdwijnt. VVD- fractievoorzitter Goekoop liet weten: „De CPN heeft die onderwijspost altijd gebruikt om er een actiepunt van te maken tegen de regering". Het Parool brengt de WD-eis dat „voor de CPN geen plaats is in het college van, B. en W. van Amsterdam" groot op
de voorpagina.
---

TELEFOON VOOR DE WETHOUDER
(Van een onzer verslaggevers)
„Hallo, ja, met Jan? Zeg, ik zit hier in een volle zaal en ik moet je een verzoek aan jullie doen. Het gaat om een geval van huisuitzetting en het dreigt hier te escaleren".
Met deze woorden belde het Amsterdamse PvdA-raadlid L. Genet dinsdagmiddag vanuit een grote tent in de Dapperbuurt met zijn wethouder Schaefer, die zat te vergaderen in het college van B. en W. De in grote getalen opgekomen buurtbewoners hadden Genet vanuit hun actievergadering voor huurverlaging en tegen huisuitzettingen met klem gevraagd om ter plaatse zijn wethouder Schaefer te bellen.
In het kader van het Dapperfestival, een week durend actiefeest in deze stadsvernieuwingswijk, vond dinsdag een grote discussie plaats over de huuractie. In veel Amsterdamse stadsvernieuwingsbuurten voeren bewoners van de eerste nieuwbouwwoningen actie tegen de hoge huren door de huurverhoging te weigeren. In de Dapperbuurt echter willen een aantal bewoners deze actie nog verscherpen door niet alleen de verhoging te weigeren, maar demonstratief niet méér aan woonlasten te gaan betalen dan 10% van hun nettoinkomen. De woningbouwverenigingen hebben laten weten deze verscherping van de actie niet te accepteren en de betrokken bewoners wegens huurschuld hun huis uit te zetten. Dinsdag waren vertegenwoordigers van CPN. PSP. PPR, D' 66 en PvdA op de actievergadering aanwezig. CPN, PSP EN PPR steunden een motie waarin stond dat sociale strijd nooit met justitiële maatregelen als huisuitzettingen beslist mag worden. D' 66 vond dat in dit geval huisuitzettingen wel acceptabel zouden zijn.
De PvdA zei er „nog geen standpunt over te hebben". Wél werd PvdA-raadslid Genet er ter plaatse toe gebracht zijn wethouder Schaefer te bellen, die overigens ook een ontwijkend antwoord gaf op de vraag wat hij dacht van huisuitzetting (de eerste daarvan dreigt op korte termijn). Aanvankelijk had Genet geweigerd Schaefer direcht te telefoneren, waarop vanuit de zaal gevraagd werd of dan niet CPN-raadlid Laurens Meerten zijn wethouder Rudi Van der Velde wilde bellen. Meerten betoogde met instemming van de zaal dat het standpunt van Van der Velde inzake de huurstrijd bekend is. De CPN-wethouder heeft maanden geleden een conflict gehad in B. en W. over het feit dat hij niet in wilde stemmen met een brief aan de actievoerende bewoners, waarin het college die bewoners de schuld voor het mislukken van de stadsvernieuwing in de schoenen schoof. De andere leden van B. en W. steunden die brief toen wel, maar zijn inmiddels onder druk van de actie overstag gegaan. De laatste tijd heeft de voltallige gemeenteraad er bij de regering op aangedrongen de huren van nieuwbouwwoningen in oude Amsterdamse wijken te verlagen.
---