BUITENLAND KORT Ecuador Tijdens de eerste dag van de algemene staking die de vakbonden in Ecuador hebben uitgeroepen tegen bezuinigingsmaatregelen van de regering, zijn zeker zes mensen omgekomen. Dit is vernomen in officiële bron in Quito. De Ecuadoraanse minister van binnenlandse zaken, Luis Robles, verklaarde dat twee van de slachtoffers omkwamen bij de ontploffing van een explosieve lading in een woning in Quito. Hij gaf geen bijzonderheden. Hij deelde ook niets mee over de omstandigheden waaronder de andere vier doden vielen, maar wees iedere verantwoordelijkheid van de politie daarbij van de hand. --- Rugzakatoombom Er is verwarring over aanwezigheid van rugzak-atoombommen in West-Duitsland. De Amerikaanse TVmaatschappij NBC heeft beweerd dat honderden van deze bommen in West-Duitsland aanwezig zijn. In tijd van oorlog kunnen soldaten met deze draagbare bommen op de rug achter vijandelijke linies worden gedropt om bruggen, dammen en startbanen op te blazen. De regering in Bonn had eerst meegedeeld niets over dit soort wapens te weten. Woensdag heeft staatssecretaris Rühl van defensie echter verklaard dat de regering al tientallen jaren op de hoogte is van de aanwezigheid van zulke wapens, als „nucleaire obstructiemiddelen" ter afschrikking. De bondsregering wil dat deze wapens in het kader van het Montebellobesluit (Navo-besluit om in 1983 1400 kernkoppen uit Europa te verwijderen) worden opgeruimd. --- Recht in eigen hand Een Amerikaan die vorige maand vier mensen die hem belaagden neerschoot is dinsdag op borgtocht vrijgelaten. Bernhard Goetz werd in december in de metro van New Vork omringd door vier jongens uit de Bronx, die hem geld afhandig wilden maken. Goetz trok zn pistool en schoot ze neer. Eén van hen ligt nog steeds in coma. Door sommigen wordt Goetz vereerd als een held die eindelijk het lef heeft gehad zich tegen de criminaliteit in New Vork te verdedigen. President Reagan zei woensdag tijdens zijn persconferentie begrip te hebben voor de frustraties van mensen die door de criminaliteit bedreigd worden. Maar de president waarschuwde zijn landgenoten tegen „ineenstorting van de waarden van de beschaving als iedereen het recht in eigen hand neemt." --- Dwangvoeding Twee Westduitse hongerstakers, die gevangen zitten op beschuldiging van lidmaatschap van de Rote Armee Fraktion, worden onder dwang gevoed. Ongeveer vijf weken geleden waren zij hun hongerstaking begonnen. Dit heeft het openbaar ministerie in Karlsruhe meegedeeld. Vier andere vermeende RAF-leden zijn overgebracht naar de ziekenafdeling van de gevangenis waar zij vastzitten. Aan de hongerstaking doen ongeveer dertig personen mee, die als lid van de RAF zijn veroordeeld of zijn aangeklaagd wegens sympathie met de terroristische organisatie. --- Moeder mag op bezoek De moeder van de gevangen zittende Joodse Sowjetdissident Anatoli Sjtsjaranski mag volgende week haar zoon bezoeken in een werkkamp in de buurt van de Oeral. Ida Milgrom heeft dinsdag tegen Westerse correspondenten gezegd dat zij maandag haar zoon kan bezoeken in het kamp in de buurt van de stad Perm (op ruim 800 km ten oosten van Moskou). Ze vertelde van een partijfunctionaris te hebben vernomen dat Anatoli in het kampziekenhuis is opgenomen. --- Egoïsten Een socioloog in de Sowjet-Unie heeft woensdag een krachtige aanval gedaan op vrijgezellen, die hij ervan beschuldigt dat zij egoïsten en mislukkelingen zijn en het geluk niet kennen. In een interview met het nieuwsweekblad Moskou Nieuws maakt de socioloog, Igor Bestoezjev- Lada, onderscheid tussen mannen die wel wilden trouwen, maar niet konden en „mannen die agressieve en overtuigde vrijgezellen zijn". „Hun hardnekkige vrijgezellendom is veelal onecht en vloeit voort uit niet geslaagde pogingen om te trouwen. Dan zijn er nog de mannen die zijn gescheiden", aldus Bestoezjev-Lada. In een aantal Russische steden beloopt het echtscheidingsgemiddelde een kleine 50 procent en in de meeste gevallen is de vrouw de eisende partij, omdat haar man drinkt en ongenietbaar is. --- Kennedy mag niet naar Robbeneiland Van onze redactie buitenland De Amerikaanse senator Edward Kennedy, die een achtdaagse bezoek brengt aan Zuid-Afrika, heeft van de Zuidafrikaanse regering geen toestemming gekregen om Nelson Mandela in de gevangenis te bezoeken. Nelson Mandela is de leider van het African National Congress (ANC) die al meer dan 20 jaar op Robbeneiland in de gevangenis zit. Hij is wegens hoogverraad en sabotage tot levenslang veroordeeld. Woensdag verklaarde minister van justitie Kobie Coetsee dat Kennedy niet in aanmerking komt voor een bezoek aan Mandela of aan andere gedetineerde ANC-leiders. Toestemming voor bezoeken wordt voornamelijk verleend voor het onderhouden van familiebanden. Wel bracht Kennedy woensdag een bezoek aan Winnie Mandela, de vrouw van de gevangen ANC-leider, in haar verbanningsoord Brandfort in Oranje Vrijstaat. Winnie Mandela, zelf een belangrijke tegenstander van het apartheidsregime, is sinds acht jaar uit Soweto verbannen. Zij ondergaat de unieke straf slechts één persoon tegelijkertijd te mogen ontvangen en spreken. Kennedy moest dus meegebrachte leden van zijn familie buiten laten wachten. Winnie Mandela heeft de senator op het hart gedrukt de Amerikaanse pressie tot verandering van het apartheidregime zo sterk mogelijk te maken. Kennedy verklaarde naderhand het 20 minuten durende gesprek erg inspirerend gevonden te hebben. In Zuid-Afrika komt veel kritiek los op de rondreis van Kennedy. In een radiocommentaar werd zijn bezoek als een mislukking beschreven vanwege de „kunstmatigheid". De senator zou slechts op zoek zijn naar kritiekpunten op het apartheidssysteem. „Het wordt hoog tijd dat Kennedy meer aanndacht besteedt aan de verschillen in levenstandaard tussen blank en zwart in de VS," zo verklaarde minister van buitenlandse zaken Botha voor de Zuidafrikaanse televisie. --- 't Oude Napels is niet kapot te krijgen Van een medewerker Ooit heeft een gemeenteraad de straten van Napels vol laten zetten met stoplichten. In tegenstelling tot de stadsreiniging functioneren zij perfect, maar de enorme files gedeukte Fiats die de stad verstoppen, negeren deze bakens volstrekt. Datzelfde geldt voor de voetgangers. Wie over wil steken, waagt zich zonder uit te kijken in de verkeersstroom. Elke automobilist zal onmiddellijk vaart minderen. Dat is karakteristiek voor de Napolitaanse mentaliteit. Aanwijzingen van de overheid kunnen niet deugen. Die worden volstrekt genegeerd. Je sluit ter plekke een akkoord met de medemens op jouw terrein. Alleen zo kan het individu op tegen de dreigingen van het menselijk bestaan. Wie zich inlaat met regels en organisaties, brengt alleen maar het levensgeluk van zichzelf en de zijnen in gevaar. En daar ontbreekt toch al zoveel aan. Door HAN VAN DER HORST De Napolitanen voelen zich bewoners van een geteisterde stad. Ze weten, dat het noodlot erop uit is hen en de hunnen te treffen. Majestueus dreigt de Vesuvius. De wijken aan de kant Van Pozzuoli blijken te staan op sterk Werkende grond, waar een nieuwe vulkaan zich een weg naar buiten baant. --- Speelbal Sinds de dertiende eeuw was Napels speelbal in de handen van allerlei buitenlandse machten. Franse en Spaanse vorstentelgen drukten zich de koningskroon op het hoofd. Ze bouwden prachtige paleizen. Zij verzonnen steeds nieuwe belastingen. Zij maakten corruptie tot een tweede natuur. De Napolitanen kennen maar één koning met hart voor hun zaak; de achttiende eeuwer Karel 111, maar die ruilde zijn positie weldra in voor de meer spectaculaire troon van Spanje. Karel 111 had belangstelling voor archeologie en hij maakte serieus werk van opgravingen in de oude Romeinse steden Herculaneum en Pompei. Wie daar door de tweeduizend jaar oude straten dwaalt, wordt getroffen door een schok van herkenning: het lijkt zo op het heden. Oók het stadsplan van Napels kent een schaakbordpatroon. De oude Romeinen hielden net zo van kakelbont als de Napolitanen nu. Ze woonden even dicht op elkaar gepakt. Ontzettend veel dingen zijn tweeduizend jaar hetzelfde gebleven — ook al zijn dan de karren vervangen door Fiats en speelt de commerciële televisie de rol van de openluchttheaters met hun gladiatorengevechten. De Napolitaan is zich van dit alles zeer bewust. Hij staat op de schouders van een duizenden jaren oude beschaving. Daaraan ontleent de stad haar eigenheid, haar zelfvertrouwen of liever gezegd, haar ontzettende eigengereidheid. De rest van Italië heeft Napels eigenlijk opgegeven. Voor de Milanees, trots op zijn bloeiende industrie, voor de zelfingenomen Romein of de deftige Florentijn is Napels de stad, waar ze in 1973 nog een cholera-epidemie voor elkaar wisten te krijgen. Waar een luie en diefachtige menigte lak heeft aan alle goede adviezen en gezonde voorstellen. Waar ze liever hun heil zoeken bij de Camorra — de lokale variant van de Maffia — dan bij keurige politieke partijen met een echt programma. Waar de miljarden steun van de centrale overheid in een bodemloze put verdwijnt. De Napolitanen kennen dat. Zij halen hun schouders op over die domme verachting. De geschiedenis heeft hun tenslotte geleerd, dat er van buitenstaanders geen heil te verwachten is. En zij wijzen op de resultaten. De binnenstad --- 'Vietnam' -vliegtuigen in El Salvador Van onze redactie buitenland De Verenigde Staten hebben de Salvadoraanse luchtmacht twee weken geleden voorzien van een gevechtsvliegtuig van het AC-47 Vietnam-type. Dit meldt de New Vork Times donderdag. Het vliegtuig moet, volgens ambassade-woordvoerders in de VS, worden gebruikt bij de bestrijding van de guerrilla. Mensenrechtenorganisaties hebben gewaarschuwd dat ook veel burgers het slachtoffer kunnen worden. Officieel heet het wapen een „luchtlandingsondersteuningsplatform''. In werkelijkheid is het een vernuftige machine, die door zeer langzaam te vliegen, de drie .50 kaliber machinegeweren zeer doeltreffend kan gebruiken. De geweren hebben elk een capaciteit van 1500 schoten per minuut. Het bezit een speciale uitrusting vooi nachtelijke vluchten. Het gerucht gaat dat het nieuwe vliegtuig vorige week al gebruikt is bij een anti-guerrilla operatie, maar dit bericht kon niet worden bevestigd. Een zelfde type gevechtsvliegtuig werd door de Amerikanen in Vietnam ingezet onder naam „Dood aan de magische draak". De capaciteit van de machinegeweren werd destijds opgevoerd tot 18.000 schoten per minuut. --- Burgers Mensenrechtenroganisaties hebben gewaarschuwd dat de nieuwste wapenleverantie een belangrijke en gevaarlijke uitbreiding is van het wapenpotentieel van de Salvadoraanse militairen. Ze zijn bevreesd dat het vliegtuig ook tegen burgers gebruikt zal worden. De strijd in El Salvador speelt zich voornamelijk af in bevolkte gebieden, waar de kogels geen onderscheid zullen maken tussen guerrillastrijders en burgers. Recentelijk ; nog brachten de Amerikanen met een nieuwe leverantie het totale aantal Huey-helikopters in El Salvador op 35. Het opvoeren van de bewapening in Midden-Amerika werd door president Reagan woensdagavond verdedigd met de verwijzing dat de VS de verplichtingen jegens het gebied moeten nakomen. Het bestrijden van het Sandinistische bewind in Nicaragua en het verslaan van de guerrilla's in El Salvador zijn daarbij de speerpunten. Het Amerikaanse congres trok vorig jaar 48 miljoen gulden uit voor geheime steun aan de contra's. Donderdag wordt in Nicaragua Daniel Ortega beëdigd als de eerste gekozen Sandinistische president. Nicaraguaanse leiders verklaarden aan de vooravond van de beëdiging dat het land moeilijke tijden tegemoet gaat, gelet op de voortdurende terreur van de contra's. --- Minister gaf Piotrowsky aan Van onze redactie buitenland De minister van binnenlandse zaken in Polen zou zelf de opdracht hebben- - gegeven Piotrowsky, een van de hoofdverdachten van de moord op de priester Popieluszko, te arresteren. Dat vertelde Piotrowsky woensdag tijdens de derde dag van zijn verhoor in Torun. Volgens Piotrowsky had minister Kisczak hem enkele dagen na de moord gevraagd waar de priester was, toen hij daarop geen antwoord gaf had Kisczak hem gezegd dat hij onder arrest stond. Uitvoerig vertelde Piotrowsky hoe hij na de moord getracht had de sporen van de daad uit te wissen. Op aanraden van zijn directe chef, de wegens medeplichtigheid eveneens terechtstaande Pietruszka, had hij het nummerbord van zn auto verwisseld. Piotrowsky en zijn collega's werkten in een afdeling van de geheime politie die zich speciaal bezighield met het volgen van radicale priesters. --- Kleinhandel Die zijn er dan ook naar. De economische opbloei van na de Tweede Wereldoorlog is aan Napels grotendeels voorbij gegaan. Terwijl in Noord-Italië de moderne industrie een onstuimige groei doormaakte, bleef de economie van Napels gebaseerd op weinig opleverende kleinhandel en familiebedrijfjes. De gemiddelde Napolitaan probeert met allerlei activiteiten zijn bescheiden stand op te houden. Overal zie je blijken van verborgen werkloosheid. In de winkels en restaurants maken veel te veel personeelsleden veel te lange uren voor een zeer klein loon. Van de vroege ochtend tot de late avond vindt een levendige straathandel plaats in allerlei artikelen, van scheerzeep tot autoradio's, van groente tot overhemden. Op de een of andere manier levert dit voor de meeste mensen net genoeg geld op om hun enige wens te vervullen: er een beetje knap bijlopen. Op zondagavond flaneren de jongens en de meiden, de gevestigde echtparen en de oude lieden in hun beste kleren over de deftige Via Toledo. De bars — eigenlijk banketbakkerijen met een tap — blijven ondertussen verdacht leeg. --- Waardigheid Daar je vrije tijd doorbrengen kunnen zich maar weinigen permitteren. Het blijft bij zelfbewust wandelen, in de etalages kijken, gezellige praatjes maken op straat. Als er toch wat extra's overschiet, dan belegt de Napolitaan dit kapitaal in een auto. Ook al is dat in veel gevallen geen glanzend splinternieuw model. Het hele Italiaanse wagenpark uit het begin van de jaren zestig is in ruime mate voorhanden. In je mooiste pak op straat, of achter het stuur van je tweedehandsje bewijs je je persoonlijke waardigheid je onafhankelijkheid, je betekenis. Ondanks het feit dat handel zoveel Napolitanen in het bloed zit, heerst overal een pre-kapitalistische mentaliteit. De buitenstaander wandelt verbaasd door een stuk historie. Om hem heen het drukke gewemel van een gemeenschap die bezig is met overleven. Vandaar dat het moeilijk is Napels te beschrijven als een hol van misère en ellende. Nog steeds is het een van Europa's armste steden. De Napolitanen zijn van veel beroofd. Maar aan hun persoonlijke waardigheid — juist dus wat ze in Nederland van bijstandsmoeders en uitkeringstrekkers óf willen nemen — houden zij met hardnekkigheid vast. Het oude Napels is niet kapot te krijgen. Maar toch... --- Thatcher wil zenuwgas Van onze redactie buitenland Premier Margaret Thatcher van Groot-Brittannië is blijkens uitgelekte notulen van een geheime kabinetszitting voor de produktie van chemische wapens in haar land. Thatcher zou van mening zijn dat een voorraadje zenuwgas achter de hand gehouden moet worden als een mogelijke vergeldingsmaatregel tegen de Sowjet-Unie. De onthulling wordt gedaan in het nieuwste nummer van het weekblad New Statesman. Als bron noemt het blad een hoge functionaris. Thatcher zou zich afgelopen zomer „enthousiast" hebben uitgelaten een geheime zitting die speciaal aan dit onderwerp was gewijd. De minister van buitenlandse zaken Geoffrey Howe en de minister van defensie Michael Heseltine zouden zich tegen de hernieuwde produktie van gifgassen hebben uitgesproken, waarop ze door de premier onder druk werden gezet alsnog akkoord te gaan. Groot-Brittannië stopte 25 jaar geleden met het maken van chemische wapens. De produktie van gifgas was een van vier opties die op de kabinetsbijeenkomst aan de orde kwamen. De andere drie waren dat Groot- Brittannië zich hard zou maken voor het compleet uitbannen van chemische wapens op de VNontwapeningsconferentie in Genève, het maken van anti-chemische beschermende kleding, of het plaatsen van Amerikaans zenuwgas op Britse bodem. Het gebruik van chemische wapens in oorlogssituaties is volgens een internationaal verdrag verboden, maar de produktie ervan niet. Zowel de Verenigde Staten als de Sowjet-Unie schijnen nog over zeer grote hoeveelheden chemische wapens te beschikken en als het aan Margaret Thatcher ligt komt daar binnenkort een Engelse voorraad bij. --- Reagan: 'Praten over Star Wars doen we later' Van onze redactie buitenland Pas als het onderzoek naar ruimtewapens is voltooid, is Amerika „bereid om te gaan onderhandelen met andere naties in de wereld en met onze bondgenoten." Dat zei president Reagan woensdagnacht tijdens de persconferentie die hij gaf naar aanleiding van de resultaten van het overleg in Genève. Evenals de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Shultz, liet ook Reagan woensdag weten dat het onderzoek naar zijn „strategischdefensie-initiatief" op het moment niet „onderhandelbaar" is. Het onderzoek naar de mogelijkheden van een systeem in de ruimte om vijandelijke raketten te vernietigen, waartoe het Pentagon opdracht gegeven heeft, kost 90 miljard gulden. Pas als deze studie is voltooid zullen andere landen daarover worden ingelicht. Met zijn opmerking wil Reagan de critici de mond snoeren die voorzien dat een land, dat beschikt over een defensieschild in de ruimte tegen vijandelijke raketten, in de positie is andere landen te chanteren. --- Menselijker en moreler „Wij weten nog niet eens om wat voor wapens het gaat," zo zei het Amerikaanse staatshoofd en hij voegde er aan toe dat het doel van nieuwe systemen toch was deze „menselijker en moreler" te laten zijn, omdat ze erop gericht zijn „andere wapens te vernietigen en niet tientallen miljoenen mensen." --- Nieuwe initiatieven En dat terwijl een krachtig, consequent beleid meer dan ooit nodig is. Al was het alleen maar omdat die beginnende vulkaan in de buitenwijken van de stad dit jaar al voor meer dan honderd aardschokken heeft gezorgd en de grond duizenden Napolitanen letterlijk te heet onder de voeten wordt. Maar zon politiek is alleen maar mogelijk mét de medewerking van de communisten en die worden momenteel buiten alle coalities gehouden. De fascisten trachten daar garen bij te spinnen. Kort geknipt, in strak gesneden driedelige kostuums, zitten zij aan tafeltjes op de Via Toledo handtekeningen te verzamelen in het kader van hun grote actie Voor het Einde van de Woningnood Nu. Maar het wil niet zo. De bevolking heeft meer sympathie voor een andere grote actie. Studenten van de universiteit zijn er al maanden mee bezig; tegen de misdaad en de Camorra. De actievoerders stellen zich tegelijk achter een uitgewerkt programma met haalbare voorstellen om de werkloosheid — met name onder de jeugd — te bestrijden. Het rommelt niet alleen in de grond, maar ook in de geesten van de mensen. Naast die vulkaan in de buitenwijken is er nog één aan het werken. De vulkaan van een andere mentaliteit. Het wachten is op de grote uitbarsting. --- Snuifmachine Uitvinder Franz Muller uit Stuttgart heeft aan zijn collectie van eigengemaakte snuifmachines dit exemplaar toegevoegd, bedoeld voor snuivers van hoge komaf. 15 jaar geleden begon de Westduitser zn curieuse hobby met de „uitvinding" van de zak-snuifmachine. --- Sluipend Toch is er in die stad een stille, sluipende revolutie aan de gang. Er zijn tekenen van een échte verandering. Er wordt gezocht naar nieuwe, eigentijdse wapens om het noodlot te lijf te gaan. Met behoud van de oude overlevingstechnieken werken steeds meer Napolitanen bewust toe naar een volstrekt andere samenleving. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de verkiezingsuitslagen . Traditioneel staat het linkse, klassebewuste proletariaat van Noord-Italië verbaasd over de tanige hardnekkigheid, waarbij het arme, uitgebuite Napels toch altijd en eeuwig maar rechts wist te stemmen. De plaatselijke variant van de christendemocratie was inktzwart. Ter rechterzijde werd zij geflankeerd door krachtige fascistische en monarchistische stromingen. De nauwe contacten tussen de heersende families en de Camorra waren een publiek geheim. In de jaren zeventig begon de geïsoleerde communistische partij opeens te groeien. En dat juist in de volkswijken, waar de fascisten altijd zo sterk waren. De PCI slaagde er in een tijd lang de burgemeester te leveren. En de Napolitanen — vroom als zij zijn — lieten zich zelfs niet afschrikken door het feit dat sindsdien het bloed van de Heilige Januarius, waarvan de kerk een ampul bezit, niet meer op diens feestdag wenste te vloeien. De communistische overwinning leek een soort bevrijding van de oude banden, maar dat gevoel duurde slechts kort. Het nieuwe stadsbestuur erfde een gemeente met een ontstellende werkloosheid, met kinderarbeid, een krachtig georganiseerde misdaad, een half functionerende stadsreiniging, kortom een stuk Derde Wereld. Het slaagde er dan ook niet in daar van de ene op de andere dag een ideale leefbare stad van te maken. Dat bracht bij een aantal stemmers de oude voorspelbare reactie teweeg: opnieuw zijn wij bedrogen. De PCI verloor net genoeg aanhang om de oude machten in staat te stellen haar uit het stadhuis te verdrijven. Nu wordt Napels geregeerd door minderheidscoalities die tegenwerking krijgen van de communisten aan de linkerkant en de fascisten ter rechterzijde. Een stabiel stadsbestuur blijkt absoluut onmogelijk. Alleen in 1984 al versleet Napels dan ook drie burgemeesters. De huidige, een socialist met de naam D'Amaro, zit óók al op een wankele zetel. De Italiaanse sociaaldemocratie is vrij willoos uitgeleverd aan het gedoogbeleid van de christendemocraten en de benauwend rechtse Napolitaanse variant geeft de burgemeester wel heel weinig speelruimte. Slechts machtswellust houdt de socialisten in het stadhuis. --- Nieuwe onderhandelaar Max Kampelman is benoemd tot de belangrijkste Amerikaanse onderhandelaai voor de nieuwe onderhandelingen over wapenbeheersing met de Sowjet-Unie Hij volgt Paul Nitze op. ---