VOOR CHEMISCH REINIGEN-KIEST MEN ___„^pjj W^ ________________ ____. AMSTERDAM . __^V>^_______É_________VllW^C/^__l9___K Ë 2 fM'A■ v/______É__F___^_l ¥/////ƒ/■* _____F^P__P **»-*-<-•-, t476i mQßAr^^^^r__BVPlr_i^_V__-^*'_________lri Btf^*^ HAAG HIIVERSUM l_-^______r___ry/7__J, y / */__T______________B p^ L f.-»M«-Wi-Kt 'MS .. firn.-l_-_i.U--t 2* __F _f //'7___________r^___iiiii»»»^^^^ 3,6610 8704 ■; __-»»^^-^^^ BEVERWIJK r r.7."":"3^3 VLUG EN ALS NIEUW TERUG --- KRIJGT CU CASTEN? WIJ VERHUREN Ledikanten, Beddegoed, Dekens, Lakens en Sloopen, stoelen en Tafels, Glas, Porcelein, Tafel- en Serviesgoederen. Eerste Amsterdamsche Verhuur-lnrichting, GERARD DOÜPLEIN 21, Tel. 29175 --- WjF*WPaW% --- IN HET BLOEMBOLLENLAND Onder moeders paraplu. — Voorjaarsidylle in bloemboüenland, dat ook voor de jeugd zijn aantrekkingskracht blijkt te bezitten --- Infanteristen onderweg tijdens den Dultschen opmarsch in Noorwegen --- Een combinatie van zwaar kanon en tank, een mobiel en machtig wapen der Fransche strijdkrachten, wordt op een spoorwegtruck geladen voor transport naar 't Westelijk front --- De Arnhemsche Orkestvereeniging in 1939 De uiterste zuinigheid blijft geboden Aan het jaarverslag van den secretaris der Arnhemsche Orkestvereeniging over 1939 ontleenen wij, dat in het afgeloopen jaar het orkest in totaal 159 werkzaamheden verrichtte, hetgeen belangrijk minder is dan het vorige jaar. Deze werkzaamheden waren verdeeld als volgt: Te ARNHEM werden gegeven 16 abonnementsconcerten, 14 volksconcerten, 8 zomerconcerten en 1 pensioenfondsconcert. Daarenboven was het orkest te Arnhem 7 avonden verhuurd. Te NIJMEGEN werden gegeven: 14 abonnementsconcerten en een pensioenfondsconcert en was het orkest daar 6 avonden verhuurd. Helaas moest het geven van volksconcerten, door voortdurend terugloopen van het aantal leden van de vereeniging „Het Nijmeegsche Volksconcert" aldaar worden stopgezet. Er bestaat echter gegronde hoop, dat deze vereeniging spoedig weer tot nieuw leven kan worden gewekt. Te ZUTPHEN werden gegeven: 4 abonnementsconcerten en 4 volksconcerten, voor welke laatste de gemeente Zutphen ƒ4OO subsidie verstrekte. Het is waarschijnijlk, dat deze subsidie voor het jaar 1940 zal worden verhoogd tot ƒ 800. Bovendien was het orkest te Zutphen 2 avonden verhuurd. Voor het eerst werden in dit jaar 2 abonnementsconcerten gegeven te Roosendaal (N.-Br.), die een groot succes waren, en waarschijnlijk opgevoerd tot 4 per jaar. bestendigd zullen blijven. Voorts werden evenals vorige jaren 4 volksconcerten gegeven te Deventer, Hengeloo, Gouda, Apeidoorn, 's Hertogenbosch en Eindhoven. Verder werden nog gegeven: 2 concerten te Enschede en 1 te Amersfoort. Het orkest was verder verhuurd 6 avonden te Nijmegen, 4 te Middelburg, 2 te Hengeloo, 2 te Oosterbeek, 2 te Enschede en 7 avonden aan het Ned. Opera Ensemble in diverse plaatsen. In opdracht van de Provinciale Staten werden in verband met de provinciale subsidie, concerten gegeven te Doetinchem, Ede, Winterswijk, Lochem en Zaltbommel. Het aantal radioconcerten voor de N.CJR.V. bedroeg 23, hetgeen één minder is dan het vorige jaar --- Mutaties In het orkest hadden de volgende mutaties plaats: Aan den lsten violist den heer Willy Busch werd wegens benoeming bij het Vara-orkest met ingang van 1 Februari ontslag verleend. Zijn plaats werd niet aangevuld. Met ingang van 1 Augustus werd ontslag genomen door den len fluitist, den heer Jo Blitz, en den len hoornist, den heer Schulze, omdat aan een verzoek om sala—isverhooglng voor deze orkestleden niet kon worden voldaan. Aan den tweeden trompetist, den heer de Goede werd wegens zijn benoeming bij de Gron. Orkestvereeniging op 1 Augustus eervol ontslag verleend. Zijn plaats werd door een volontair bezet. In de plaats van den heer Blitz werd met ingang van 1 September tot eersten fluitist benoemd de heer Bakker. Tot op heden is het niet gelukt in de vacature van eersten hoornist te voorzien; deze plaats wordt tijdelijk ingenomen door den vierden hoornist, den heer Gildemeijer, terwijl de vierde hoornpartij tijdelijk wordt vervuld door een volontair. Voorts werd met Ingang van 1 Augustus, eervol ontslag verleend aan den heer Stotijn, eersten hoboist, wegens zijn benoeming bij den K.R.O. In zijn plaats werd de heer C. Wijnbelt benoemd. Voor den tijd van 7 maanden, n.l. van 1 October tot 1 Mei werd een vierde celliste geëngageerd. Het op 11 December 1938 met de Ned. Spoorwegen afgesloten contract heeft ook in het afgeloopen jaar veel voldoening gegeven. De orkestleden hebben tezamen in dat jaar 453.635 K.M. per spoor afgelegd, hetgeen neerkomt op ongeveer 10.000 K.M. per orkestlid. Voor dit vervoer is ƒ 4272.30 betaald. Ten slotte dient nog in dit verband vermeld, dat, mede in verband met de noodzakelijke bezuinigingen, enkele bepalingen zijn gewijzigd in de contracten die met ingang van 1 September 1939 zijn aangegaan met de orkestleden. Dat met volle tevredenheid kan worden teruggezien op een vruchtbaar arbeidsjaar, is vooral te danken aan de onverflauwde toewijding en ijver van beide dirigenten en het orkest, voor wie geen moeite te veel was om aan de uitvoeringen alle noodige zorg te besteden. Verschillende nieuwe nummers werden aan het repertoire toegevoegd zoowel van moderne als van oudere componisten. Vermelding verdient nog, dat tweemaal een concert ls aangeboden aan gemobiliseerden te velde, en wel één in Veenendaal en éénmaal te Leende (N.-Br.). --- Op het IJ te Amsterdam aan boord van de „Viacheslav Molotov” tijdens de proefvaart van dit voor Russische rekening bij de Ned. Scheepsbouw Maatschappij gebouwde vaartuig --- Hoeveel schoten waren raak? — Na de „landing" van de sleep, welke als doelwit werd gebruikt bij de training van de Engelsche gevechtsvliegers, wordt het aantal treffers geteld --- De financiën Volgens het jaarverslag van den penningmeester had, hoewel over 1938 een batig saldo gemeld kon worden van ƒ 83, de exploitatie toch nog een verlies opgeleverd van ruim ƒBOO. Thans echter kan melding worden gemaakt van een exploitatie-overschot, voor het eerst weer sinds jaren, en wel van ruim ƒ3OOO. Een verheugend feit, maar niet vergeten moet worden, dat dit overschat verkregen ls tengevolge van zeer wisselvallige inkomsten, zoodat een uiterste zuinigheid ten strengste geboden blijft. Aan salarissen werd uitgekeerd een bedrag van ƒ53726, tegen ƒ56339 in 1938. Voor 1941 wordt de salarispost hooger, daar enkele orkestleden dan periodieke salarisverhooging ontvangen. De abonnementen geven, vergeleken met 1938, een vermeerdering van slechts ƒ2lB. Deze vermeerdering komt echter geheel voor rekening van abonnementen, genomen voor het seizoen 1938-1939. Voor 1939-1940 is het aantal abonnementen belagrijk minder. In totaal werd ontvangen aan abonnementen lidmaatschapsgelden ƒ5973, tegen in 1938 ƒ 5702. Het aantal leden bedroeg op 1 Januari 1940 547, tegen 571 op 1 Januari van het vorige jaar. Op 1 Januari 1940 bedroeg het aantal abonnementen: vol- 207, middag- 66, avond- 102, keuze- 136, klein- 25 en toonkunstaarsabonnementen eveneens 25. Voor 1938 bedroegen deze getallen resp. 232, 94, 135, 166, 37 en 23. Een vermindering dus met 150 abonnementen. Verkoop entree-kaarten bedroeg in 1939 ƒ7Ol, tegen ƒ 392 in 1938. Hier dus een vooruitgang van ƒ3OO. Ook hier komt het meerdere echter weer op rekening van de entrees in het tweede gedeelte van het seizoen 1938-1939. In het eerste gedeelte van 1939-1940 is de verkoop zeer gedaald. De actie van het Comité „Vriendeder A.0.V." is hier duidelijk geweest in 1938--1939. Dat de wereldgebeurtenissen ook van invloed zijn geweest op de financiën, blijkt wel het sterkst uit de cijfers van de verhuringen buiten de stad. Bedroeg in 1938 dit cijfer ƒ 17000, over 1939 was het slechts ƒl3OOO. Verschillende afgesloten verhuringen werden n.l, als gevolg van die omstandigheden opgezegd. Na aftrek van de kosten op de verhuringen is de opbrengst ƒ 12700, tegen ƒ 14370 in 1938. Aan interest werd betaald ƒ 1062. Het batig saldo der subsidies bedroeg ƒ 43613.09 De volksconcerten buiten Arnhem brachten ƒ6946 op tegen ƒ6320 in 1938. Hoewel dus nog een groote behoedzaamheid moet worden betracht, blijkt toch een loonende exploitatie mogelijk. « --- JUBILEERENDE HAARLEMMERMEER Op 6 Mei zal het precies honderd jaar geleden zijn, dat de eerste spade in den grond werd gestoken voor den aanleg van den ringdijk, die den ouden weerwolf, de Haarlemmermeer, aan banden zou leggen. De plcehtigheid daarbij had niet veel om het lijf. Achter de hoeve Treslong, onder de gemeente Hillegom, véreenigde zich in den morgen van 5 Mei 1840 een groepje heeren, allen hooggehoed, wat in die dagen niets bijzonders was, maar ook voorzien van spade en ln gezelschap van een kruiwagen. De heer mr. P. Van öe Poll, toenmaals burgemeester van Amsterdam en voorzitter van de commissie van beheer en toezicht over de droogmaking van de Haarlemmermeer (zooals men zich zal herinneren, werd de droogmaking vooral op aandrang van Amsterdam ter hand genomen, omdat de hoofdstad zich door het opdringende water daadwerkelijk bedreigd achtte) hield een korte toespraak, stak daarna de eerste zode uit het weiland en begon alzoo aan een werk, waarover honderd jaren later met lof zou worden gesproken. Het is deze gebeurtenis, welke hoofdingelanden van de Haarlemmermeer op 6 Mei in een speciaal te beleggen vergadering zullen herdenken. Zooals wij reeds schreven: veel had °_e eerste spadesteking niet om het lijf. Den meesten heeren ontging de beteekenis van het feit. Men zag in het leegmalen van de Meer minder het veroveren van een nieuw stuk vaderland, dat nieuwe glorie en rijkdom aan het roemruchte Holland zou toevoegen dan het bedwingen van een lastigen en gevaarlijken •vijand, waarover reeds Vondel met verontwaardiging had gedicht:' „Wat baet het met uw klaen al 't oost en west te plokken Naerdien u bijt in 't hart dees wreede WaterwDlf Belust om over u eerlang te triomfeeren? O, Lantleeuw, waek eens op en wek met eenen schreeuw Al 't Veen, de Kennemaer en Rijnlands oude Heeren Met d'Amsterlanders op, tot noodhulp van hun Leeuw. Men sluite met een dijk dees pest, die u komt plagen De Wintvorst vliegh'er met zijn molenwieken toe. De snelle Wintvorst weet den Waterwolf te jagen In zee, vanwaar hij u quam knabbelen nimmer moe." Maar in afwachting van de herdenking van den len Juni 1852, toen de Staatscourant meldde, dat „het Meer" droog was, mag reeds nu op passende wijs aan den aanvang van het werk herinnerd worden. Al zijn de Nederlanders van de huidige generatie door de afsluiting van de Zuiderzee en het keurige dralneeringswerk van den Wieringermeerpolder op dit gebied een beetje verwend, zij dienen respect te hebben voor de technische vaardigheid van honderd jaar terug, die een voor dien tijd zoo buitengewoon belangrijk werk tot een voorspoedig einde wist te brengen. Al is het werk van de eerste stonde af aan uit draineeringsoogpunt niet „af" geweest en al hebben velen der pioniers, die hun geld en arbeid in den grond staken door die omstandigheden veel leed gehad, — tenslotte zijn de verwachtingen meer dan vervuld en thans is de Haarlemmermeer voor zijn bewoners en voor geheel Nederland een onuitputtelijke goudmijn. De technische zijde van de gebeurtenis die voor een herdenking en waardeering op 6 Mei vooral in aanmerking komt, wordt in het licht gesteld door de volgende passage uit het boek „Nederland als polderland" van den hoogst bekwamen en gezagvollen waterbouwkundige dr A. A. Beekman. Deze schreef: Het grootste van al onze meren, het Haarlemmermeer, is eerst omstreeks het midden der 19e eeuw drooggemaakt. Dat men het grootwerk vóór dien tijd niet aandurfde, lag vooral in de omstandigheid, dat daardoor Rijnlands boezem zeer zou worden verkleind en men nog niet de krachtige hulpmiddelen bezat om daaraan tegemoet te komen. Toen echter de Katwijksche uitwatering, een kanaal met sluis ter verbinding van den Ouden Rijn met de Noordzee 1804—1807, was tot stand gebracht en daardoor aan Rijnland een nieuw punt van uitwatering was gegeven, waar öe ebben lager afliepen dan op het IJ of op den Hollandschen IJssel, en toen de stoommachine reeds veel verbeterd was en onze eerste droogmakerij met stoom, die van de groote veenplassen b_ Nootdorp, met goed gevolg was uitgevoerd, zoodat niet alleen de droogmaking zelve met stoom kon plaats hebben, maar ook Rijnlandboezem zoo noodig daarmee kon worden beheerscht, toen durfde men het werk wagen. Rechtstreeksche aanleiding daartoe waren de Zuidwesters—>rm van November 1836, die het meerwater tot vóór de poorten van Amsterdam en de Noordoosterstorm van December 1837. die het water tot binnen Leiden joeg. Het droogmaken is toen geschied door de drie bekende stoompompwerktuigen, de „Lijnden" in het Noorden bij Nieuwerkerk, de „Cruquius" in het Noordwesten bij het Spaarne en de „Leeghwater" in het Zuiden bij de Kagerplassen. De cwee eerste werkten van Februari 1849 tot Juli 1852 en de „Leeghwater" van Juni 1848 af. De 18277 hectaren lanij binnen de ringvaart bestaan uit oude zeeklei en langs de randen ook nog uit veen, vooral in het Zuiden en in net Noorden en bij Heemstede uit een stuk oud zeezand van een strand wal, waarop het oude duinlandschap rust. Binnen de ringvaart zijn langs den omtrek hier en daar stukken oud land mede ingesloten geworden, zooals de Hulgsioter Polder in het Zuiden, de Lisserbroekpolder bij Lisse en vrij groote stukken bij Vijfhuizen en Nieuwerkerk, benevens de eilandjes Abbenes en Beinsclorp. Deze zijn langzamerhand alle „in het droge verveend". Hoe zou deze landstreek er thans uitgezien hebben, als onze vaderen indertijd niet zulk een koen besluit genomen hadden en Indien öe voortdurend vervolmaakte techniek het gigantenwerk niet mogelijk had gemaakt. --- Om den Duitschen opmarsch te stuiten hebben de Noorsche troepen verschillende belangrijke bruggen opgeblazen. De ruïne van een dezer vernielde rivier-overgangen. --- Twee leden der bemanning van een reddingboot aan de Engelsche Oostkust, die in zes maanden oorlogstijd niet minder dan 1500 schipbreukelingen van een wissen dood hebben gered --- Holland op zijn mooist — Waar het vee in de Betuwe graast, staan de boomen in prachtigen kleurenrijkdom, nu de bloesemtijd is aangebroken --- Uit de Marokkaansche troepen, die bij het Fransche leger zijn ingedeeld, worden verschillende afdeelingen gevormd voor patrouille-diensten --- De Betuwe staat in bloei. De vruchtboomen dragen hun onvergelijkelijken bloesempracht ---