DE KERK IN DE RONDE VENEN Moeilijk werk voor de missionarissen Drf overwegende meerderheid der bevolking bleef, ondanks de Hervorming het aloude geloof getrouw In amper 50 bladzijden druks heeft de Ütrechtsche pastoor L. J. v. d. Heijden dezer dagen van de pers doen komen een ..Kerkgeschiedenis van de Ronde Venen, omvattende de parochiën Mijdrecht, Vinkeveen, Uithoorn en De Hoef." In afwijking van de bij yele andere uitgaven lgd« gewoonte, in een „Inleiding" de •-".ding tot het ontstaan of uitgeven van een bepaald werkje min of meer uitvoerig te omschrijven, begint de schrijver en samenstellei van deze miniatuur-Kerkgeschiedenis, zonder -en omhaal, direct met het bekend maken van zeer wetenswaardige bijzonderheden en voor velen zeker nog onbekende wetenswaar>den omtrent „de gouw Niftarlake". waarin de Ronde Venen gelegen zijn en waartoe de -htsche parochies Mijdrecht, Vinkeveen. Ui'hoom en De Hoef behooren. Wij komen op de le pafrina van het drukwerk al ..in mMiis res": populair uitgedrukt: de Zeereerwaarde schrijver staat met één stap midden in het veen. En omdat de pastoor ons in dit werkje zooveel meedeelt, dat zeker ook aan vele geloofs- en streekgenooten nog onbekend moest zijn. permitteeren wij ons '— zu'ks ter wille van onze lezers — hieronder een en ander aan ..de kerkgeschiedenis van de ronde venen" te ontleen en. Zoo le7en wij daarin 0.a.. dat de gouw Niftarlake (z-e bcveni ..door haar zeer gunstig ligging aan de rivier de Vecht, waarlangs het handelsverkeer tussehen Utrecht en Muiden ziVh bewoog reed*.vroegtijdig het Christendom ontvangen" heeft. mgs dezen natuurlijken waterweg — zoo wordt dit feit verklaard — ..was deze streek zoo gemakkelük toegankelijk, ook voor de eer_te missionarissen, die onze noordelijke landen kn-amen kerstenen v_n uit het zoo nabii gelegen Utrecht, waar vóór de komst van den H. Wil'ibrord reeds een kerkje bestond, dat door de heidensche Friezen was verwoest, maar doof hem weer we^d onbebouwd." De Ronde Venen waren niet of slechts zeeT schaa^-rh bewoond: de m'ssionarissen hebben streel, dan ook bezocht voor zoover deze toeganke'ük nl. onmiddellijk aan de oevers van de Vecht. De oevers van de Vecht waren al vóór het einde der 9e eeuw bewoond en lang vóór dezen '. a.dden deze hooge gronden den Romeinen reeds als verkeersweg gediend, terwijl de rivier zelf een onderdeel was vun de belangrijke scheepvaartroute van Noord naar Zuid. --- NA DE EVACUATIE VAN BREDA Dank aan Antwerpen en Bredasche leiders In de vergadering van Breda's gemeenteraad, Woensdagmiddag onder presidium van burgemeester Van Slobbe gehouden, heeft die stad haar dankbaarheid betuigd aan hen, die zich verdienstelijk maakten bij de evacuatie der Ingezetenen op 12 Mei j.l. Aan het begin der vergadering huldigde burgemeester Van Slobbe vier personen, die zich groote verdiensten verwierven, n.l. den heer C. J. Asselbergs, mr. G. v. d. Schriek, dr. J. Struycken Sr. en den heer J. Meüs. Drie hiervan werd de stadspenning aangeboden; den heer Asselbergs, die dezen penning reeds bezit; werd een oorkonde overhandigd. Dr. Struycken heeft een dankwoord gesproken. In deze vergadering werd tevens besloten aan de steden Antwerpen en St. Niklaas een bronzen plaquette te schenken ter plaatsing in haar stadhuizen. Deze plaquettes zijn vervaardigd door beeldhouwer G. van Aalst te Breda. Aan gemcentepersoneel werd vo€__ extra-werk tijdens de evacuatie een gratificatie toegekend Een bedrag van ƒ 4840 werd gevot.erd tot verbouwing van het stadhuis als het begin van een grootere uitbreiding. Wanneer de grenswijziging een feit is geworden, zal tot verdere uitbreiding worden overgegaan. Op voorstel van B. en W. zal aan Ged. Staten van Noord-Brabant worden medegedeeld, dat men aceoord gaat met het door hen ingediende voorstel betreffende grenswijziging. --- Ged. Staten van Noord- Holland In de vacature-Polak kan worden voorzien Blijkens een van den secretaris-generaal, waarnemend hoofd van het departement van Binnenlandsche Zaken, onder dagteekening van 4 September j.l. ontvangen mededeeling kunnen thans weer leden van Ged. Staten benoemd worden. Het bepaalde in artikel 2 der vierde verordening van den Rükscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied van 20 Augustus 1940, uitgegeven 24 Augustus 1940, betref fenae büzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied kan n.1., volgens die mededeeling, aldus worden geïnterpreteerd, dat benoemingen, welke door verkiezing geschieden en waaromtrent in het derde lid van artikel 3 van de verordening van den Rijkscommissaris van 21 Juni 1940, een beslissing in uitzicht was gesteld, weder op de gebruikelüke wijze kunnen geschieden. In verband daarmede kan worden overgegaan tot voorziening in de vacature-Ed. Polak. De voorzitter van de Ged. Staten der provincie Noordholland stelt zich voor, deze benoeming in de vergadering van 22 October aan de orde te stellen. --- VEERTIG JAAR NOTARIS Dinsdag 1 October hoopt de heer P, H. A. Rutten, notaris te Heythuysen, zijn 40-jarig jubileum te vieren. Notaris Ritten is 17 Mei 1866 te' Weert geboren en werd 12 September 1900 met ingang van 1 October tot notaris benoemd te Heythuysen. Hier volgde hij zijn vader op, die daar niet minder dan dertig jaar dit ambt had waargenomen. De jubilaris weet zich innig met land en volk, dat hij door en door kent, verbonden. Hij is lid van de Broederschap van Notarissen in Nederland en was voorzitter van den Kring Roermond dier vereeniging tot 1939 Vooral op cultureel-technisch gebied heeft de jubilaris veel verdiensten. In het land van Weert legde hij voor verschillende ontginningen den grondslag. Hij is de raadsman van duizenden en de vertrouwensman van vele Limburgsc__e families. --- De kwestie-Maas Nader onderzoek gelast De Oentrale Raad van Beroep te Utrecht heeft bepaald, dat het onderzoek in de zaak- Maas niet volledig is geweest en overeenkomstig artikel 75 van het Ambtenaren-reglement den voorzitter van het college gelast het rapport /an den Rijksaccountant Van der Horst, die met de politie te Den Helder het onderzoek heeft ingesteld o. m. naar de steekpenningenkwestie en den ten laste gelegden benzine-diefstal alsnog bij de stukken te voegen. Dit rapport luidde gunstig voor den heer Maas. De uitspraak is tot nader order uitgesteld. --- JEUGDIGE DIEVEN Zij plunderden offerblokken Den laatsten tijd werden herhaaldelijk in kerken te Boxtel en omstreken offerblokken geplunderd, zonder dat men een spoor van de daders kon ontdekken. Thans is de gemeentepolitie er, na een uitgebreid onderzoek, in geslaagd de daders te arresteeren. Het bleken zes jongens van 16 tot 18 jaar te zijn, allen afkomstig uit Boxtel. Zij legden een volledige bekentenis af. De leider van het complot bleek de 18-jarige J. v. K. te zijn. In totaal hebben de jongens twaalf offerblokken geledigd. --- Controle op het gebruik van paarden De bond voor daadwerkelijke dierenbescherming te Amsterdam heeft zijn inspecteurs opdracht gegeven speciale aandacht te wijden aan en controle uit te oefenen op het meermalen ondeskundig gebruik van paardentractie, welk gebruik o.a. hier ter stede een sterke toename vertoont. In vele gevallen gelijkt n.1., dat door onwetendheid of door gebrek aan ervaring in den omgang met het paard, de behandeling daarvan door den voerman nog veel te wenschen overlaat. Het niet juist optuigen, het gebruik van niet passende of verouderde tuigen, geeft dan ook meermalen aanleiding tot — zij het wellicht onbewuste — mishandeling. Om deze zooveel mogelijk tegen te gaan en den voerman op deskundige wijze een en ander bij te brengen, doet de bond eveneens een beroep op het publiek om klachten hieromtrent onmiddellijk ter kennis te brengen van zijn inspecteur W. H. Branderhorst, Witte de Withstraat 119, alhier. --- DE BREMER ZENDER Het Vaderland schrüft Een lezer vraagt ons: wanneer zult gij eens iets publiceeren tegen den Bremer zender, die soms zoo afschuwelijk grof kan zijn? En h-j geeft dan een voorbeeld van wat die zender zopal durft verkondigen. Dat voorbeeld is inderdaad van een zeer ordinaire grofheid. Is zooiets werkelijk voor de Bremer radio gezegd? Wij hebben hier en daar gevraagd of men het gehoord had; velen hadden vernomen, dat er zoo iets gezegd was, maai niemand van hen, wien wjj eraar vroegen, had het zelf gehoord. Wij hebben vroeger zelf wel eens naar die uitzendingen van Bremen geluisterd. De toon beviel ons niet; op dien toon kan men tegenover ons volk, meenen wij, geen betoog houden, dat zal overtuigen. Zoo erg als wat de inzender ons vertelt, hebben wij het echter nooit meegemaakt. Wij hebben nu gisteravond nog eens geluisterd: dat was een gewone berichtendienst met een propagandistischen commentaar, die echter zeer fatsoenlijk Was. Wij kunnen dus alleen maar dit zeggen: als de Bremer zender inderdaad de platte scheldpartijen uitzendt, die men ons signaleert, dan Is dat heel erg en dan kunnen wü allen Duitschers, die hopen de sympathie van de Nederlanders voor het Duitsche ryk te winnen, slechts raden: laat dien kerel zwygen! Over het algemeen lukt het ons trouwens geraden, dat die Duitsche radio niet spreekt over de onderwerpen, waarover de pers en de radio in Nederland ook niet spreken mogen Het telkens weer openrijten van een wonde is geen goede geneesmethode en het is volkomcr nutteloos over dingen te praten, waaromtren toch niets definitiefs kan beslist worden. --- Spiegel des Tijds DE KORTE BROEK „De fascistische bond van textielhandelaren heeft met steun van andere Italiaansche organen uit de textielindustrie besloten tot een campagne voor de korte broek. Uit esthetisch, hygiënisch en. vooral uit autarkisch oogpunt wenscht men, dat de Italiaansche jeugd tot 16 jaar een korte broek draagt. Met name op het platteland van Italië was tot nu toe het dragen van een lange broek overheerschend. Bij tentoonstellingen van jongens- en jongeheerenkleeding en Dij alle mode-initiatieven zal erop worden aangestuurd, dat de lange broek verdwijnt". Aldus een bericht uit Rome. Het was ons uit het hart gegrepen en wekte het verlangen op . naar een dergelijke actie in ons land. Dat zou den terugkeer inluiden van een reeds te lang waarloosde traditie uit onze jeugdjaren, het aantrekken van een lange brork zooveel beteekende als de intrede in een tijd van echte mannelijkheid. En dan te bedenken, hoeveel kilometers k bare textielstoffen door zoon maatregel kui worden uitgespaard! Moge dus de esthetische, hygiënische, autarkische en paedagogische korte broek weer in eere worden hersteld. Tenzij, wat nog meer te hopen is, de textielkaarten spoedig naar de prullemand zullen verdwijnen.... --- Van bondgenoot tot vijand De aanval van de Britsche vloot op het Fransche Dakar De spanning tusschen Engeland en Frankrijk, vrijwel onmiddellijk na hét sluiten van den Duitsch-Franschen wapenstilstand, heeft destijds al de wereld verbaasd. Het is geen fraai schouwspel, wanneer de vroegere bondgenoot, zonder eenigen vorm van proces, den zwaar getroffen medestrijder in den rug aanvalt en dan nog wel, nadat hij van te voren te weinig steun aan dien strijdmakker heeft verleend. De aanval op Dakar aan de Afrikaansche kust nu heeft de spanning tusschen Londen en Parijs tot een hoogtepunt doen stijgen, dat niet ver meer van openlijken oorlog, verwijderd is, aldus lezen wij in een correspondentie van het V.P.B. Het zou licht den indruk kunnen wekken, dat het hier een geval van spijt en onberedeneerde woede betrof, in het bijzonder uitgaande van den Franschen generaal De Gaulle< die door zün eigen regeering uit zijn ambt i* ontzet. Echter: „There's method in this madness"; deze landingspoging aan de Atlantische kust van Noord-Afrika heeft wel degelijk een diepe beteekenis. Zij is ingegeven door vrees voor de ohtwikkeling der Spaansche politiek. Wiü hebben al eens vroeger uiteengezet dat de toegang tot de Middellandsche Zee ernstig bedreigd wordt, nu Spanje nauwer toenadering zoekt tot de landen van de spil en opnieuw met kracht den eisen tot * vrtn Gibr stelt. Een Engelsche landing aan ce Westkust van Noord-Afrika, zou de mogelijkheid openen Tanger en Ceuta van het Zuiden ui torn te trekken en te bedreigen en aldus den toegang tot de Middellandsche Zee te blijven beheerschen. Het verlies van den Franschen bondgenoot beteekent voor Engeland, dat verschillende van de tot nu toe als zeker beschouwde steunpunten in de Middellandsche Zee onveilig zij o geworden. Dat men den aanval heeft laten uitvoeren door den Franschen generaal De Gaulle en zijn aanhangers, is alleen geschied, om er een schüfl van wettigheid aan te geven en te kunnen verklaren, dat de „wettige" Fransche regeerinj Dakar zal beschermen tegen het bewind van Vichy. Dat "overigens de Fransche reeeer'ng en c"« Fransche vloot zich zoo hardnekkig tegen den vroegeren bondgenoot verdedigen, kan eener' zijds een gevolg zijn van verontwaardiging over den Britschen aanval in den rug, maar bewijs* ook wel, dat het bondgenootschap met Engeland nooit zoo diep in het volk heeft geleefd, als sommige Fransche kringen (de „die-hards" als Reynaud b.v.) wel hebben willen doen gelooven. Hier wreekt zich weer de breuk in de Fransche politiek; een minderheid ln de regecrende kringen heeft steeds na München geijverd voor een samengaan met Engeland en is er tenslotte in geslaagd de meer jegens Duitschland verzoeningsgezinde kringen (Laval, zelfs DalH dier) op dert* achtergrond te dringen. Maar iD het volk leefde deze politiek nooit. Opvallend in verband met den Britschen aan-l val op Dakar en de Fransche represailles 1 Gibraltar, is ook het feit, dat de spanning, v tusschen Frankrijk en Japan ontstond aan ri«l grens van Fransch Indo-China plotseling is afgenomen en de gevechten, waarbij reeds eefll honderdtal dooden aan beide zijden waren ge' vallen, zijn gestaakt.' De werkelijke beteekenis van deze gebeurtenissen, in het licht van den strijd, dien JapaJ» thans in Oost-Azië te voeren heeft, zullen wi) nog wel eens nader bezien, maar het is nipt f gewaagd in het verbeteren der betrekkingen tusschen Frankrijk en Japan een gevolg te ziefl van den Britschen aanval, welke Engeland i* zekeren zin tot gemeenschappelijken vijand vafl beide landen heeft gemaakt. In ieder geval zal Frankrijk er op dit oo blik weinig voor gevoelen, ook- in Oost-Azië aWI schild te dienen voor den Britschen bondgenoot die het in het Westen in den rug aanvalt. De verdere ontwikkeling van de Britsch' Fransche verhouding kan met belangstcllin gemoet worden gezien en kan van invloed op het verdere verloop van den oorlog. --- Technische hoogeschool DELFT. Geslaagd voor het propaedeutisc^ examen voor civiel-ingenieur: H. Herklots, Pen ning. Geslaagd voor het propaedeutisch ex 3] men voor werktuigkundig ingenieur: J. H. Kul per, Groningen. Geslaagd voor het propaedeü' tisch examen voor electro-technisch ingenieur' A. C. Douwes Dekker, Soerakarta; H. Kuiper* Tilburg; W. Planten de Vassy, Semarang. G& slaagd voor het camlidaatsexamen voor schel' kundig ingenieur: H. J. P. van den Berge, Te*" neuzen; P. L. Dupain, Rotterdam; W. W. V^ Haeftcn, Pasoeroean; N. B. de Jel, Batavi* J. B. van Leeuwen, Rotterdam; W. van LoO* Dordrecht; F. J. J. Olieman, 's-Gravenhag*' H. E. Quanjel, Heerlen; C. J. de Rijk, Ba*1' doeng; W. M. J. Werker, Amsterdam. --- Academische examens GRONINGEN. Bevorderd tot doctor injj wis- en natuurkunde op een proefschrift efir complexen van vlakke kubische krommen: ■" heer I. I. Gramsbergen, geboren te Haren. --- Q*ZVQ,\£K OAnhUto*2*l tl Onverwacht kunt gij of Uw bezit getroffen worden door ONGEVAL - ZIEKTE - BRAND - INBRAAK enz. met groote schade tot gevolg. Draagt dit risico over aan de VERZEKERING-MIJ. FIDUCIA te NIJMEGEN --- Overspannen zenuwen Mijnhardt's Zenuwtabletten maken U spoedig weer weldadig kalm. Buisje 40 en 75 cent. --- Waar St. Bonifacius heeft gewoond In het leven van den H. Gregorius, bisschop ran Utrecht (+ 775), vond pastoor v. d. Heijden vermeld, dat de H. Bonifacius in deze streken langs de Vecht Cmet name te Aehttienhoeven) gedurende 3 jaren heeft gewoond; waarschijnlijk in de zoog. „Proostdy of Aehttienhoeven op de Vecht", weleer gelegen tusschen Maarssen en Utrecht — wèl te onderscheiden van Achttienhoven bij Westbroek. Vanuit bovenbedoelde hoo^e Vechtgronden nu heeft men een aanvang gemaakt met de ontsluiting van het veengebied ten W. van de Vecht, hetwelk ..De Ronde Venen" wordt genoemd. In de 16e eeuw zijn deze landen door een schenking van koning Otto I aan de St. Maartenskerk te Utrecht gekomen. Langen tijd heeft het geduurd, eer men kon spreken van een bewoning van deze Veenstreek. maar op het einde van de 11e eeuw wordt toch leeds melding gemaakt van de dorpen Mijdrecht, Wilnis .XL-hoeven., hoewel het aantal Inwoners toen nog maar zeer gering moet geweest ziln. In 1085 kwam deze veenstreek door ruiling voor een tol en eenig land aan de kerk van St. Jan te Utrecht, welke kerk door St. Bernulphus omstreeks 1036 was gesticht. De proost van St. Jan, de nieuwe eigenaar dus van deze streek, wist deze streek ook te ontwikkelen en had een groot aajideel in het in cultuur brengen van de pronden. Spoedig ontstonden er verschillende welvarende dorpen; hi) gaf zijn rronden uit, hield het algemeen toezicht op de ontwikkeling in zijn gebied en had grooten invloed op het economisch leven verpachte het water voor de visseherij en verkocht het recht van den wind uit de lucht aan een molenaar. Aan het werk van een „Geheymschrijver van Kerck en Staat wordt voorts ontleend: „Waarschijnlijk om deze uitgestrekte goederen te beheeren en te beschermen, werd ten Oosten der Kerk gebouwd het Kasteel Mijdrecht, ook genaamd Giesdorp, met schoone lanen en landerijen wel voorzien en twee bruggen om tot datselve te komen." Wanneer dit gesticht ls, is niet bekend, maar dat dit huis van belang werd geacht, wordt aannemelijk gemaakt door de mededeeling over het afleggen van eeden door den proost, den kastelein etc. In 1528 verbleef op het Huis Mijdrecht een zekere Hendrik van Wamelen en in 1536 — zoo vertelt ons de geschiedschrijver — werd het Huis door de Staten van Utrecht als ridderrr.atiere hofstad erkend. Bij den Inval van de Geuzen in 1572 werd het afgebrand; wegens de benarde omstandigheden van de Proosdijgoederen werd het niet opnieuw opgebouwd, maar »ls een onsterfelijk erf leen opgedragen aan den baljuw der Proosdij „op voorwaarde, dat hi) het Huis zou herstellen en ojnwuwen volgens zijn goeddunken." In 1622 is het Huis te Mijdrecht als een leengoed overgedragen aan Nico v. Beek, deken van het St. Janskapittel; in 1700 werd Jhr. R. G. v. Tuyll v. Serooskerken ermede beleend en in 1715 de Deken van St. Pieter te Utrecht. De laatste beleening; is geschied in 1759 op Dan. C. v. d. Capelle, Heer van Mijdrecht en Maarschalk van Eemland. In het midden van de 18e eeuw was er van het Huis nog slechts een ruïne over. --- De parochie Mijdrecht Wat nu de parochie Mijdrecht betreft — wel te onderscheiden van het Huis te Mijdrecht — mag men haar stichting, hoewel niet precies bekend, veilig stellen omstreeks het einde der 11e of begin 12e eeuw. De kerk van Mijdrecht, toegewijd aan St. Jan den Dooper, is dan ook (volgens oud-vaderl. rechtsbronnen) vermoedelijk de moederkerk van alle parochies van het dekenaat. In de 2e helft der 13e eeuw was zi) buiten allen twijfel een zeer bloeiende parochie. In 1323 overkwam Mijdrecht een zware ramp, welke ook haar weerslag op de parochie moet gehad hebben; bij een stryd tusschen graaf Willem en de Utrechtsche Kapittels ls n.l. het geheele dorp in vlammen opgegaan. De kerk werd in 1467 rijkelijk begiftigd. In 1506 werd door Joh. v. Ingewinkel. proost van St. Jan, op de beide altaren in de kerk een kapelanie of vicarie gesticht, waaraan hü een - jaarlijksch inkomen, benevens de vrij willige offers der gelcovigen, op het altaar gebracht, verbond. Behalve deze vicarie was er in de kerk neg een Broederschap ter eere van de H Maagci Maria, waarvan een ieder van goed gedrag er. levenswandel lid kon zijn. Toen bij de invoering der reformatie de kerken aan de katholieken werden ontnomen wer den ook de bezittingen der kerken en de vicariegoederen onteigend. De be_stters van de vicarleën moesten een lijst van de goederen overleggen en daarvan rekening doen. Een droeve tijd Met de invoering derreformatie brak er voor de katholieken — zoo memoreert- pastoor v. d. Heyden verder — een droeve tijd aan. Herhaaldelijk werd door de Staten- van Utrecht een verbod uitgevaardigd, dat de uitoefening van den godsdienst ten plattelande trachtte onmogelijk te maken. Doch de katholieken lieten zich niet afschrikken en hielden in het geheim godsdienstige vergaderingen, voortdurend kwamen er dan ook klachten over „papistertj" in de Ronde Venen tot witing bij de regeeringsorganen. Op 26 Augustus 1581 kwam een streng plakkaat „waardoor de uitoefening van den Katholieken godsdienst ten plattelande geheel werd verboden." De godsdienstoefeningen werden den geestelijken ontzegd op boete en verlies van beneficie; de magistraten, die een godsdienstoefening niet hadden verhinderd, zouden eveneens geld verbeuren; ieder, die betrapt werd, zulk een godsdienstoefening bij te wonen, zoude zijn opperkleed verliezen. De pastoors echter, die nog in functie waren, mochten des Zondags in hun kerken „het Woord Gods prediken, zonder evenwel de Roomsche religie te bevorderen en de Gereformeerde te lasteren; zij mochten ook de kinderen doopen, doch alleen met de door Christus zelven Ingestelde ceremoniën." De pastoors — zoo ontleent pastoor v. d. Heijden dan aan het „Nederl. Arch. v. Kerkgesch." — waren dus onder de gegeven voorwaarden in functie gelaten, omdat men hen niet aanstonds vervangen kon door predikanten, die er immers niet voldoende waren, en zoo kon men meestal ook geen Hervormde Gemeente stichten, daar het Sticht wel in naam protestantsch, doch in werkelijkheid nog overwegend katholiek was. Door het plakkaat van 1586 werden de priesters afgezet, ïoodat ook de pastoor van Mijdrecht (Ant. Godefridus) zijn functie als zoo- Machine 23 danig niet meer openlijk kon uitoefenen. Omstreeks dien tijd schijnt ook een predikant te zijn aangesteld, doch de pastoor bleef te Mijdrecht en hield in het geheim godsdienstoefeningen. Pastoor Godefridus schijnt nochtans spoedig van Mijdrecht vertrokken of overleden te zijn, doch de Mijdrechtenaren bleven niet van geestelijke hulp verstoken. Toen de katholieken definitief van hun kerk beroofd en van den pastoor verweesd waren, kwamen de priesters van uit Utrecht en Leiden, die ondanks de gevaren als boerenarbeiders ol marskramers vermomd in het geheim op afgelegen plaatsen geheime godsdienstige vergadefingen hielden. In 1616 werkte te Mijdrecht — zoo lezen wij — een paapsch priester, die vergaderingen hield van soms '2000 menschen; in de geheele uitgestrekte venen waren 20.000 communieanten. Vermeld wordt, dat Walter Keijting. die de zielzorg uitoefende aan de Catharijnepoort te Utrecht, vandaar uit ook werkzaam was in de Ronde Venen. Ook het ongezonde Zeeland, van alle geestelijke hulp verstoken, werd door hem op geregelde tijden bezocht. Een van de meest bekende priesters, die als missionaris hier kwam, was Adrianus Theunisseh, die de herderlijke bediening uitoefende als pastoor van de St. Geertekerk te Utrecht en later kanunnik was in de St. Janskerk aldaar. Deze priester bezocht ter leniging van den geestelijken nood het N.O. gedeelte der Ronde Venen en — volgens de Oud-Kath. Bijdragen — wel zóó gezegend, dat er bijna geen protestant te vinden was. De Hervorming — zoo besluit het hoofdstuk, dat speciaal aan Mijdrecht- is gewijd — vond in de Ronde Venen weinig of geen ingang, de overwegende meerderheid bleef het aloude geloof getrouw. Tot heden toe is de oude bevolkingskern der Ronde Venen voor een belangrijk gedeelte katholiek gebleven. Over het algemeen — aldus de Kerkgeschiedenis — hebben andere invloeden, als de immigratie der kolonisatie-periode, en economische omstandigheden in de 19e eeuw het percentage der katholieken doen d3len. Zoo waren bijna alle N. Hollanders, uit W.-Friesland afkomstig, Nederl. Hervormd. Thans is de Mijdrechtsche droogmaking nog het minst katholiek (38.6 %); daarentegen is bun percentage in het „oude land" in Demmerik. Donkereind en Bosch 50.1 % in Kromme Mijdrecht en den Hoef 45.6 ' Aan de geschiedenis van Mijdrecht wordt toegevoegd, dat zich ..reeds spoedig een prieste: sis pastoor vesti_de te Mijdrecht-Wilnis.'' In een volgend artikel zullen wij hier meer over melden. (Wordt vervolgd). De enorme grijpers doen hun werk op de terreinen van de suikerfabriek te Hal! weet. waar de campagne begonnen is — Huizenhoog groeien er de bietenstape/s (Foto Pax-Holland) --- NIEUWE GROENTENSOORT In het Westland befiint een nieuwe groentesoort bekendheid te verwerven; het is de Zuchetti, een product van Franschen bodem. Reeds in 1937 had de Proeftuin te Naaldwijk een poging gedaan, de nieuwe groente ook in ons land ingang te doen vinden en de teeltproeven, die werden genomen, gaven vrij gunstige resultaten. De Zuchetti bleek onder glas geteeld te kun- nen worden, doch op den vollen grond waren de resultaten ook uitstekend. De nieuwe groente lijkt veel op een komkommer, doch is belangrijk grooter. Er is een zware ontwikkeling van blad bij de planten: een teeltruimte van pijn. twee meter is noodig Het vruchtvleesch moet worden gekookt en is naar veler oordeel smakelijk. Na. de eerste proefnemingen zijn nu eeniige kweekers in het Westland, o.a. te Maasland, tot de teelt van deze nieuwe groente overgegaan; de Zuchetti wordt dan ook — zij het nog in beperkte mate — reeds ter veiling gebracht --- MET OPEN 00GEN.... „Hoe grooi, o Heer, en hoe vervaerlic Siaei nu ons leven vol verdriei!" — Wij zien ons volk naar eenheid streven, Veel werk en moeite wordi gegeven, Maar d' een verstaal den ander niei. Wanneer '± vooroordeel slechts kon wijken, Waar zooveel goed-bedoelds op sirandi — Zag men slechts eerlijk onder d' oogen Dat „d' ander" óók vaak wordi bewogen Door '± heil van 'i volk en 'i vaderland. Kon men 't verleden slechts vergeien, Waar ieder fouien heeft begaan,- Als men persoon en zaak kon scheiden En leven wild' in nieuwe tijden, — Dan was een groote stap gedaan! Verwierp men slechts 't verkeerde middel Om 't groot.en heilig ideaal. Als men maar eindlijk wilde merken Wat 't volk niei kan en wil verwerken, En spreken ging in eigen taal .... Als men slechts zocht mei open oogen Wat goeds er is in e 1 k program, — En als men ons datgene spaarde Wat Neerlands volk niet kan aanvaarden — Wellicht .... dai er dan eenheid kwam! HERMAN KRAMER ---