Amsterdam, 20 Augustus. EEN BESCHULDIGING. II (Slot). Do kerkelijke instellingen van liefdadigheid, met name die der Katholieken, hebben in veel oorden des Lands het vertrouwen van den wetgever beschaamd. Aldus de gisteren door ons aangehaalde beschuldiging Van het Handelsblad. ■ Wat van deze besehuldiging in het algemeen te denken is, hebben w^j gisteren reeds zeer in het kort te kennen gegeven. Ah. men gemeente voor gemeente in Nederland Wd, nagaan, zal men, te goeder trouw zynde, verbaasd .staan over hetgeen de offervaardigheid der geloovigen- schier overal waar een katholieke bevolking van eenige beteekenis wordt aangetroffen, dikwyls zélfs in arme parochiën, heeft, tot stand gebracht.. „Maar-de wetgever 'had nóg méér mogen verwachten: door de kerkge^ nootschappen moest aan' den Staat, aan de burgerlyke armbesturen niets •worden overgelaten. Zoo lang dit niet het geval is, moesten door de nederlandsche Katholieken göen schatten worden besteed Voor kerkbouw, voor! den Siut-Pieterspenning. én voor katholiek onderwijs." Het zou- ons niet -verwonderen, indien velen onzer lezers van gevoe-! len waren dat dergelijke taal Cjgen. lijk geen weerlegging of tegenspraak j waard is; toch -willen wij 'ook op die aantijging, nog eèn' kort antwoord ' geven. 't Is waar; dat in -veel gemeenten de katholieke instellingen van liefdadigheid niet zooveel kunnen doen als de bestuurders ervan zouden verlangen. Dit is een gevolg hiervan, dat, ondanks de groote offervaardigheid der Katholieken, vele dier in- Stellingen betrekkelijk arm zijn. Aanzienlijke ihkoinstén uit kapitalen eji Vaste goederen worden in den regtl alleen aangetroffen bij; instellingen, die langen tijd bestaan hebbén, en' de instellingen van katholieke liefdadigheid dateeren schier zonder uitzonring uit den jongsten tijd.. De vraag waarom zal door een protestantse» en liberaal blad wel worden ingehouden. De instellingen van kathobeke liefdadigheid zijn; óver het geheel beschouwd, arm en dagteekenen Voor de overgroöte meerderheid eerst v»n de laatste halve eeuw, uiterlijk Van de laatste eeuw, omdat de groote rijkdommen en kapitalen,. die het katholieke volk 'fti de middeleeuwen en later als het erfdeel der armen en ongeiukkigea had afgezonderd, door de hervormers op'onrechtmatige wijze werden ontiwmen en voor een groot gedeelte tot "geheel andere doeleinden aangewend. Tot'nog;'in deze *e_w word do- oprichting van katholieke instellingen, ook indien zij de beoefening der lichamelijke werken van barmhartigheid ten doel hadden, '°f geheel "verboden of op allerlei wijten tegengewerkt. Wft herinneren eraan, dat het nauwelps een halve - eeuw geleden is sedert de eerste Liefdezusters haar intrede kouden doen "j de katholieke gestichten voor verpleging yjin. weezen, ouden van daj>en, zieken en andere hulpbehoeven- De houding, welke'de liberalen in Staten van Europa, ÏÏSUce ook bij ons het Handelsblad ■* 2yn geestverwanten innemen ten nzien der armenzorg, is inderdaad e" zeer eigenaardige. Men spreekt geen kwaad van de wanneer men zegt dat zij ï behoudens achtenswaardige uitzonderingen — niet behooren tot de steunpilaren der christelijke gezindten; niet ouder hen moeten —«in het algemeen gesproken— de trouwe kerkbezoekers, niet onder hen de mannen en vrouwen gezocht worden, dié het offer van het geheele leven of wel die groote offers vau good en geld' Voor instellingen van Kerkelij Xe liefdadigheid overhebben. Die offers worden gebracht door ultramontanen en orthodoxen, in één woord door de tegenvoeter van het liberalisme in de verschillende Landon van Europa. Van 'de liberalen behoort een zeer groot gedeelte alleen: nog.in naam tot 'eeh' of „nder ;kerkgenootsfc]iap;; een ander gedeelte zelfs heeft open; lijk. geheel en al niet den godsdienst gebroken. '' _ '■/._•„ En ml -verlangt niettemin het liberalisme, dat .de.. Keik. met haar , instelüngèü,Van zuiver gódsdienstigen aai*d, die voor meer dan negen tienden worden onderhouden door hen welke hét liberalisme^ jerklaatde 'vijanden behandelt, zoodrahet armenzorg geldt den modernen Staat alle werk uit de handen zal nemen, alle armen zal ondersteunen en verplegen, zooveel dit noodig is: Vóo,r het noodige geld hebben de liberalen, die geen kerk bezoeken en zich over het geheel weinig of niet méf, hun godsdienst inlaten, niet, te «orgel!: dat is de zaak der „ vromenVj d'ërWkbezo'ckers,l die voor de- overgrooté moerderheid wieMiberaal zijn. 'Zie, daarvoor'zijn dezen nog goed genoeg.!?-- _.;.*. Geldt het'écbïèr de school, dan Wórden de hekken verhangen: de arm verpleging aan de Kerk, de school aan den Staat! Echter met dit onderscheid, dat' de staatsschool ".'zal bc-, taald worden met het geld van allen, ook: vai- degenen welke van (lic school niet gediend zijn. ■'.i ■ i .. I .• ! Een tweede eigenaardigheid ïn de opvatting der liberalen mag geheeten worden', het, rpch. van controle, hetwelk zij zich toeëigenen op "de liefdadigheid van personen, die . schier zonder uitzondering tot hun tegenstanders behooren. Zij zien mét kwalijk verborgen spyt, dat de Katholieken kerken en scholen bouwen, den IL Vader ondersteunen, gelden beschikbaar stellen voor het missiewerk in heidensche i Landen. En nu klinkt huu gebiedend en berispend: „Halt, dit geld ware beter aan de armen geschonken! Gij komt den plicht niet na, u door dén modernen Staat opgelegd, den plicht om. de armenzorg geheel óp n te ' nemen, 't Komt niet te pas, intusschen geld uit te geven voor kerken en voor andere godsdienstige doeleinden!" De critiek van het '.liberalisme is oud. Wie denkt niet terstond aan het woord van Judas, toen de boetvaardige vrouw uit. het Evangelie'dé kruik met welriekcnden balsem uitstortte over het _Qo_d_ v.an .den Zaligmake? ? Die vrouw had de uitgave, door haar gedaan, kunnen nalaten en het geld aan den arme kunnen schenken. Niettemin werd haar daad door Hem, die de Liefde en de Waarheid zelve is, geprezen. Van de motieven, die den Katholiek bestieren, als bij geldelijke offers- brengt voor de versiering van ziju kerken, voor den luister van zijn eeredienst, voor de verkondiging i van het Evangelie in verre gewesten, 1 heeft het liberalisme geen begrip. 1 Het zou dus vruchteloos zijn, daarover, uit te weiden. De juistheid dor volgende redeneering echter moet, dunkt ons, ook door het Handelsblad worden toege' geven : .ltde bouw van verreweg de meeste ; nieuwe roomsche kerken in ons Land is allerminst een /aak van weelde, maar eenvoudig van noodzakelijkheid. Flinke roomsche kerken worden se. ieivin alle gemeenten van ons Vaderiarijt. aangetroffen, maar sedert öngev-èJMrie eeuwen zijn deKatholiel . uit die kerken, welke eenmaal dooi. n voorouders werden gesticht, met geweld verdreven. Wie dwongen derhalve de. Katholieken in deze eeuw, op honderden plaatsen kerkgebouwen te stichten, die hun millioenen schats gekost hebbeu'? Wie anders dan hun vijanden, de door het Handelsblad en zijngeestVerwanten hoog geprezengeuzenvaderen en hun opvolgers, diode katholieke Kerk in Nederland hebben beroofd en uitgeschud. (• En verder:-wie hebben aan de nederlandsche Katholieken de schatting opgelegd van déii Sint Pieterspenning? Waren het niet de liberalen, de geestverwanten van het Handelsblad in Italië, die,- onder toejuiching der gefteelelibei'iilépërs, den Paus beroofden Van zijn inkomsten en bezittingen? Eindelijk: Wie zijn het, door wie de nederlandsche Katholieken gedwongen worden, .nog voortdurend groote offers te brengen voor de stichting en het- onderhouden- van- katholieke .scholen ?— Wie anders dan de nederlandsche liberalen, die door de invoering eu de verplichte toepassing vanhetneutraliteitsbegripop alle scho,len (ook in zuiver katholieke streken) de openbare school voor de Katholieken öf onbruikbaar öf althans minder geschikt hadden gemaakt'? 'Hét karakter van de katholieke Kei-k.. AP het gebied Van weldadigheid bestitat .'in %et opbouwen, in het tot stand .brengen van = groote en heilzame, instellingen en stichtingen; het karakter van het liberalisme daarentegen bestaat in het afbreken, het.vernictigendaarvaii,hetzij doordien het de bron, waaruit alle werken van christelijke liefdadigheid voortspruiten — het bovennatuurlijk geloof — doet uitdrogen, hetzij doordien het tot roof en geWeld zijn toevlucht neemt, om het werk, door de katholieke liefdadigheid, somtijds sedert eeuwen gegrondvest en opgetrokken, met één slag te"'vernietigen, 't Is deze methode, die tegenwoordig op groote schaal door het liberalisme wordt toegepast in Italië. 't Wil:. ons voorkomen, dat het Handelsblad zich op glad ijs gewaagd 'heef-,'.toen liet „de Kerk", en meer bepaald de.katholieke Kerk, trachtte aan te randen op het stuk van liefdadigel instellingen en armenver... -"_ na ■ °- . ■ pleging. . ia• . . . ■ ■ . --- BUITENLAND. ALGEMEEN OVERZICHT. Alles wordt vervalscht tegenwoordig.: niet slechts genees- en levensmiddelen van allerlei aard, maar zelfs Bismarcks intervietvs! In den JBudapesti Ilirlap had de hongaarsche afgevaardigde Abranyi verslag gegeven van zijn onderhoud met Bismarck, en weldra circuleerde dat relaas door do heele pers van Hongarije en daarna ook in die van Oostenrijk cii Duitschiand, totdat plotseling de Hamburger Nachrichtcn het ding voor apocrief verklaarden. Abranyi hield, vol dat zijn verslag authentiek was en dat integendeel de loochening als valsch verdiende aangemerkt te worden. De redactie van den liudapesti Ilirlap telegrupheerde daarop direct aan Bismarck zelven, en deze seinde onmiddellijk terug dat hij geen Abranyi gehoord of gezien had en "er ook geen kende. Toch zijn er nog bladen die twijfelen, want het „uamaakser' geleek, als twee druppelen water, op het echte friodriehsruhsche fabrikaat. De Frankfurter Ztg vraagt daarom ondeugend, of Bismarck niet kan zorgen voor een deugdelijk7______>_e._, opdat zij, die nog in zijn waar doen, zich niet bedrogen vinden, en ook zijn goede naam als "„eerlijk makelaar" er niet onder lijde. — De Gcrmania daarentegen hoopt, dat de Prins de fabriek maar liever moge sluiten, daar hij zich anders toch waarlijk al te belachelijk maakt. Onder _e duitsche sociaal-democraten treedt de tweespalt tusschen Jungen en Alten, d. i. tusschen radica-_n en gematigden, steeds meer op ,'oorgrond. Dr Bruno Wille, een Vande Jungen, verklaard u_i.li v. Rl _<1p »« week.op een groote vergadering teßerlijn,nadrukkelijk voor de radicale denkbeelden van de Saksische Arbeiterzeitüng en tegen alle parlementair optreden, 'twelk hoogstens zou mogen dienen om te agiteeren en mm Fcnster hinaus of voor de groote hoop {pour la galérie) te spreken, maar geenszins om aan den wetgevenden arbeid deel te nemen of zelfs eigen voorstellen tot bescherming der werklieden in te dienen. Immers, zoo meent hij, de werkman zal op die wijze vertrouwen gaan stellen in het Parlement en in de bestaande burgerlijke maatschappij, en dat mag niet; hij moet enkel en alleen zijn heil verwachten van den toekomststaat! — Een der leden van de sociaaldemocratische fractie in den Rijksdag, Paul. Singer, kondigde terstond aan dat hij op een heden te houden vergadering Willes standpunt zou bestrijden. Op grond van de nog bestaande Socialistenwet verbood echter de politie dezeyergadering.en nu moet Siuger zich bepalen tot een korte weerlegging in de berlijnsche Volksseitung, hoofdzakelijk neerkomende op de socialistische . Congressen van Gotha, Eisenachen Parijs, waarbij het streven naar hervormingen langs parlementairen weg is aanbevolen terwijl ook juist de verovering van 35 Ketels in den Rijksdag aan de duitsche socialisten de bewondering van alle buitenlandsche broeders verzekerd heeft, zoodat deze in België en Frankrijk alle krachten inspannen om bij de stembus een soortgelijk resultaat te verkrijgen.Thans zulk een machtig wapen weg te werpen, op een oogenblik dat bij de jongste stemming zooveel duizenden nieuwelingen tot de sociaal-democraten zijn toegetreden, die allicht weder schuw zouden kunnen worden, acht Siuger dubbel gevaarlijk. Maar.... de grooten Partijdag van 12 Oct. zal beslissen. Maandag betoogde bovengenoemde dr Bruno Wille, dat de socialistische hoop slechts blindelings, als een kudde de aanvoerders volgt. De aanwas van het socialisme bij de jongste verkiezingen was aan die aandrift toe te schrijven, welke de mensch gemeen heeft met het redelooze vee: de aandrift tot het te hoop loopen, tot het vormen van en het zich bewegen in kudden Heerdentrieb). Voor dezen Heerdentrieb moest zedelijke zelfstandigheid in de plaats treden. Inzonderheid trad deze dierlijke eigenaardigheid ook bij de werkstakingen op den voorgrond, bij welke de arbeiders niet naai" hun eigen overtuiging handalen, maar als schapen de belhamels, zijnde hun aanvoerders, naloopen. Wegens dit betoog werden den heer dr Wille in een vergadering te Niirnberg .ter dege de ooren gewassclien door den afgevaardigden Grillenberger, die dr Wille en consorten uitmaakte Voor groene pennelikkers, welke aan de couranten, geen baantje konden vinden, .en zich nu naam zochten te maken door het bekladden van groote mannen, als Bebel. Zóó iets kwam alleen te Berlijn voor, waar onder elke drie „broeders" één dwarskijker van de politie stak. In dezen trant zegt men elksnder de waarheid. Heden begint te Fülda dé jaarlijksche .Conferentie der pruisische bisschoppen, onder presidium vau Mgr Krementz. Behalve de aartsbisschop van Keulen, de prins-bisschop van Breslau en de bisschoppen vanLiihburg, Ermeland, Kulm, llildesheim, Osnabrüek, Munster en Trier, zijn ook de legerbisschop Aszraann en vertegenwoordigers van de diocesen Posen, Gnesen en Paderborn, alsmede de aartsbisschop Roos van Freiburg en Mgr HaUiier van Mentz aanwezig. Uit Belgrado wordt gemeld, dat een stoomboot der stoomvaartmaatschappjj Gagarin aldaar 20,000 Berdan-geweren met de daarbij b'ehoprende ammunitie heeft aangebracht, een geschenk van czaar Alexander aan de Servische Regeering. De russische stoomboot werd, zoolang /.ij langs de oevers vau den Donau stoomde, vergezeld door het bulgaarsche wachtschip. De president Carnot der fransche Republiek is eergisteren van Fontainebl.au naar La Roebelle gereisd om de nieuwe haven van La Palice feestelijk in gebruik te stellen. Deze haven bestaat uit twee bekkens van I-Va en lIV2H.A. oppervlakte met ICOO _I, bc________- r*a._vf_vr_in of kade, twee groote dammen en een ingang van 90 M. breedte, benevens pakhuizen, werven enz. De bekkens zijn zelfs bij ebbe nog 8.50 M. en 9.70 M. diep en dus steeds toegankelijk voor de grootste pantserschepen en koopvaardijschepen. Met inbegrip der allergunstigst gelegen reede, kunnen omstreeks 100 schepen tegelijk in de haven liggen. La Palice is bestemd om, wanneer ook de ontworpen spoorwegverbindingen allen gereed zullen zijn, met liverpool en Antwerpen te concurreeren. Geen wonder, dus, dat ér bij de ingebruikstelling van dit nieuwe veelbeloovend kunstgewrocht zeer groote geestdrift heersehte en Camot dooide opgewonden menigte met veel enthusiasme ontvangen werd. Uit Zanzibar wordt aan de Times gemeld, dat de mohaminedaansche nieuwjaarsdag rustig is voorbijgegaan. — Op 26 dezer wordt de eerste spoorweg in Engclsch Oost-Afrika geopend. Reeds zijn uitnoodigingen gedaan aan de autoriteiten van duitsch Oost-Afrika om het openen van dezen Mombassaspoorweg te komen bijwonen. Eerstdaags vertrekt een groote karavaan met 2800 dragers uit Bagamojo, naar het binnenland, evenals Emin-pasja, in de richting van het Victoriameer. Eenige fransche missionarissen gaan mede naar Oeganda. Zij nemen voorraden wapenen en oorlogsbehoeften mede voor de katholieke stations onderweg. Nii in Argentinië de rust is hersteld, vreest men iv Urugay een soortgelijke revolutie te zien uitbreken. De correspondent van cle Times te Montevideo bericht, dat blijkens de balans der Nationale Bank, het geheele kapitaal van 10 millioen dollars verloren is. Onder gunstige omstandigheden zullen bij liquidatie de passiva gedekt kunnen worden, maar bij de tegenwoordige waarde zijn de activa daartoe onvoldoende. --- VERSCHEIDENHEDEN. Prof. Schweniger, de bekende lijfarts van prins Bismarck, die den gewezen Kanselier op ziju badreis naar Kissingen vergezelde, is daar zóó ernstig ziek geworden, dat hij onmiddellijk naar Berljjn moost vorvoerd worden, omdat hij alleen daar de noodige. geneeskundige hulp kon vinden. Dr Schwcnigcr lijdt aan een hevige darmontsteking. Eerst was de toestand van Bismarck's. lijl'arts zeer onrustwekkend, _m.ar vo. gens de Post is, te Berlijn de toestand reeds zooveel verbeterd, dat althans oogenblikkelijk gevaar geweken is. De amerikaansche zwemmer Dalton, die het Kanaal van de fransche kust naar Folkestone zou overzwemmen, heeft in 233_ uur zjjn moeilijke taak mot goed gevolg volbracht. Geheel uitgeput bereikte Dalton bet strand. De geneeskundigen, die den zwemmer opwachtten, konden hem echter spoedig weer bijbrengen. --- BINNENLAND. Amsterdam, 20 Augustus. De klacht, die volgens Be Standaard door den minister van Binnenlandsche Zaken bij den officier van justitie te 's-Hage is ingediend tegen Recht voor Allen, wegens een iudat blad opgenomen artikel, waarin Z.Exc. geweldpleging werd ten' laste gelegd, zal waarschijnlijk slaan opeen drietal artikelen, dezer dagen in genoemd blad verschenen onder den titel: „Rustverstoorder", Open brief aan Z. Exc. den minister van Binnenlandsche Zaken, den heer de Savornin Lohmau. Daarin werd herinnerd aan hetgeen indertijd door jhr mr A. F. De Savornin Lohman in de kerkelijke quaestie te Amsterdam in de Nieuwe Kerk is verricht, en aan liet oordeel, daarover uitgesproken door verschillende personen, o. a.' door den tegenwoordigen voorzitter der Tweede Kamer jhr Beelaorts van Blokland. Naar ons uit Zwolle wordt geseind, is mr S. J. baron Van Pallandt, lid van Gedeputeerde Staten van Ovcrijsel, op zijn landgoed bij Ommen op treurige wyze om het leven gekomen. Van zeer vertrouwbare zijde deelt men ons mede dat er geen quaestie is van verplaatsing, wèl van uitbreiding der werkplaatsen van de Staatsspoorwegen alhier (Tilburg). (TM. Ct.) VUU een Ue__-H mv 11. IX. _._ Koningin aan de gemeente Breda is bij het gemeentebestuur aldaar niets bekend. Volgens mededeeling van den zwltserschen Bondsraad zijn België, Servië en Griekenland toegetreden tot dp conventie omtrent de technische eenheid der spoorwegen en tot die omtrent de sluiting van spoorwegrijtuigen in het douane-verkeer. Het Dagblad v. Z.-H. deelt mede dat de heer J. G. S. Bevers, lid van de Tweede Kamer, van wiens ongesteldheid wij gisteren gewag maakten, wel ziek is geweest, doch thans volkomen hersteld is. 's-Gravenhage, 20 Aug. Z. K. H. _e groothertog van Saksen en HDa. dochter, de hertogin van Mecklenburg, benevens hun gevolg, en vergezeld door majoor De Palezieux en gravin De Bassewitz, vertrokken heden-ochtend met éen extratrein per Rjinspoor van 11.10 uren naar Het Loo, tot net afleggen van een bezoek aan HH. MM. den Koning en de Koningin. Tot dit doel heeft Z. M. de Koning ter beschikking van de hooge gasten gesteld een balkon-salon-rijtuig, een salonrijtuig en een gemengd rijtuig. De extra-trein zal te 1.15-uren Het Loo bereiken. . , Te 145 keeren 's Konings behuwdbroebrocdor en HDs. dochter met dcnzelfdeo extra-trein van Het Loo terug, om te 6.50 in de residentie aan te _om-_, vanwaar de hooge reizigers zich weder naar Sclieveningen zullen begeven. — Do minister van Mai-ine en familie hebben Zaterdag jl. de hofstad verlaten. Z. Exe. hoopt den .1" dezer alhier terug te keeren. Vechel, 19 Aug. De aangekondigde lezing op Vrijdag 22 dezer zal door een, gelukkig niet ernstige, ongesteldheid van den heer 13. R.F.Van Vlijmen niet doorgaan en wordt tot op een nader te bepalen dag uitgesteld. Yllssiugeii, IJ Aug, Met de dagboqt Kiiijdatiil, van de Stoomvaart-Slaa'j.-schappjj Zeeland, kwam beden-namiddag alhier uit Londen aan prinses Chrisüaap van _ leeswijk-llolstein. vergezeld van twqe harer dochters en een klein gevolg. Met den snelirem vervolgden _ü do reis naar Duitschland. In den loop dezer week. hoogstwaarschijnlijk 22 dezer,' wordt'alhier verwacht 11. M. de koningin van ltumenië, die met een der mailbooten van de Maatschappij Zeeland de reis naar Engeland zal voortzetten. — 20 Aug. Iïeden-ochtend om 8.50 la per extra-trein de keizerin van Oostenrijk in streng incognito aan de binnenhaven alhier aangekomen. H. M. is aan boord gegaan vau het bier liggend engelsche jacht Chazalk', om de reie naAr Engeland voort te zetten. .laustri.ht, 19 Aug. De katholieke kiesvereeniging 'alhier heeit tot candida..t gesteld voor het lidmaatschap van den Gemeenteraad den heer 11. Motké, rjjksontvanger. Sit-urd, 19 Aug. De heer C. Karap* lid van den Gemeenteraad, he<_ft aan don Gemeenteraad voorgesteld om oen subsidie van /'20.000 te verleenen voor den locaalspoorvreg Sittard—Heerlen—llertogenrade. Dit voorstel zal a. s. Zaterdag in onzen Gemeenteraad in omvraag.gebracht worden. Roermond, 19 Aug. Heden heeft rtlhier de vierde bijeenkomst plaats der Con-iëreutiön van don 11. Vincentiüs a Paulo. Tal van leden van alle Confox__tiën uit Limburg e_. van die uit Nijmegen, 's-Bosch, Eindhoven en Helmond nemen eraan deel. Onder de aanwezig*^ is ook Z. D. 11. Mgr Hamer, bisseho»-missionaris in Mongolië, die heden-oij. tend in de kathedraal bjj do plechtige Hoogmis om 10 uren poutificaliter asa. steerde. „ , Te kwart vóór, vieren beden-namiddag toog men iv optocht naar de. kapel van O. L. Vrouw in 't Zand, waar een plechtig Lof' gezongen vyerd. --- KERKNIEUWS. \