SAVONULE LIBEL van zuivere Copa'.va, goedgekeurd door de Geneeskundige Faculteit te Parijs '' de voortreffelijkste van alle Capsules of Inspui'^ffen, om in weinig dagen de meest ingewortelde "ekten te genezen. Prijs 4 francs het Doosje, "epóts: Te Rotterdam, bij den Heer Ulkich, j*potheker, Leuvehaven; te Amsterdam, bij de Heeren ~Ws en Weissbnbruch , Bloemmarkt; te '* Graven- e> bij den Heer Si.abil.ig. --- Burgerlijke Stand. . ROTTERDAM 19 October. T.OVERLET)KN: B. vsn Driexen, jm., 20 j. — M. 'in*Wer«, vrouw van F. A. Jansen , 28 j. — A. Huyzer, '*• * », - J. W. Plenck, jd., 24 j.— G. C. V. Smits, ?*■»•*■ A. K. Droog. 41 j. — M. J. Bok, z., Ij.— • Roest, wed. van G. de Jager, 75 j. — F. C. de r j Bartsen, 40 j. — A. van Kalkert, n. m* ~ J* w* F* de™ B«ven . d., 2 m. jHEVALLEN: D. Udger, geb. Wiesehaan. z. —■ J. . e,»ek»m p geb. Stroomberg, z. —L. de Groot , geb. ."■ Helden, z. —J. van Dijk , geb. de Koster ,z. — da' o <*eB Toom > Beo- Rademacher, z. —M. Geurt, geb. " «idder, z. — F. Barneveld , geb. van Eyk , z. —■ P. • *»» de Sandt, geb. Smidts, z. — R. M. A. de Ruyter, <*"•• Terraüllen, z." — W. Soudijn, geb. van der Heyden, d. --- De Persoon van JACOB DANIELS , Milicien Verlof**afcer der ligting 1859 , die aan de door hem opgegeven zi°°BPlaats onbekend is, wordt in zijn belang uitgenoodigd q1 tin spoedigste te vervoegen ter Secretarie dezer uer**eente (Afdeeling Militaire Zaken). --- STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. **tting ran Maandag 19 October. Aan de orde zijn de beraadslagingen over het wets- j Ï^'P tot het ! --- STICHTEN VAN EEN PALEIS VOOR DE STATEN-GENERAAL. *Je heer van £,e' heeft, maar zich toch wil onthouden eenigen *v«oed uit te oefenen. Waarom heeft de Regering Neigerd gevolg te geven aan het v< i toe' der hoofd'"•omissie voor bet monument tot het uitschrijven van '"* algemeenen biddag enz.? In plaats van voor te "an, scheidt de Regering zich af. Men is bevreesd *"* blijk van goedkeuring te geven aan de herinnering **••« de afschudding van het Franschejuk. De Regering '*•« een blijk van sympathie moeten geven, geen vrees '"or den nazaat van den Franschen dwingeland had "'»r daarvan terug moeten houden. Wij zijn een K en onafhankelijk volk, en hopen dit te blijv n. P*>»rop mogen wij ona beroemen, en de Regering, die **fia voorga*»!, ■"•' "-*1*1" niei ff****** worden het minst nationaal te zijn. De heeren de Rranv, van CrOltsteln, lloJTman, lleydf-nrijck en van Nlspen ontwikkelen hierop dezelfde bezwaren, zoowel uit een co,stitutionneel als finantieel oogpunt. Allen beschouwden dit ontwerp ook als eene Regeringsdaad die zij dan ook als zoodanig beoordeelden. De heer de Brauw noemde het ontwerp on.loordacht, omdat de Regering verlangt stemming over eene gedachte, waarover niet gedacht is, en die ook niet in een bepaald voorstel is geformuleerd. Hoe kon de Minister van Finantien daaraan ook zijne goedkeuring geven, hij "die steeds zoo op bezuiniging had aangedrongen. Het is ook ondoordacht met het oog op het zoogenaamd grondwettig verbond , waarvan in den considerans gesproken wordt. Hij noemt dat een contrat social de Rousseau. Zoo doende zou wel et na, bij eene Grondwetsherziening, bij amendementkunnen worden voorgesteld om uit de Grondwet te ligten de woorden dat de Kroon is en blijft opgedragen aan het Huis van Oranje. — Het stichten van een Palais de la Nation is eene huldiginsr der Volkssouvereiniteit, in strijd met de grondwettelijke bepalingen. Het is een paleis der Natie tegenover het paleis des Konings. Er kan hier ook geen sprake zijn van een verbond, dat later weder zou kunnen worden verbroken. Waaraan heeft het ontwerp zijn oorsprong te danken? Zou het zijn omdat, niettegenataande de onthouding der Regering, het denkbeeld der feestviering veld wint? Hij gelooft het niet. Maar waaraan dan? Het ontwerp heeft veel van een vuurpijl, die eindigt in een schoon bouquet, maar waarvan niets overblijft. Zou het ontwerp soms het gevolg zijn van de feesten door de Ministers in het noorden en zu-den van het Land gevierd? Zoo het dit ook niet is, dan begrijpt hij niet hoe zulk een ondoordacht ontwerp is ontstaan. — Men wil voor de Staten-Generaal maken een prachtig paleis; maar als de vreemdeling dan vraagt: waar is het paleis voor uwen Koning? Dan moeten wij hem wijzen op geen prachtig paleis. Neen. Wie gaf de Grondwet? De Souvereine Vorst. Welnu, dan is ihet ook veel eigenaardiger, dat er in den Haag door Ihet Volk voor de Koningen uit het Huis van Oranje | een waardig paleis worde opgerigt, dan dat de Staten' Generaal dit voor zich zelven zullen doen. De heer van Ctoltsteln keurde mede af de buitengewone wijze van indiening dezer voordragt, |en meende dat de geheele houding der Regering in deie zaak de bliiken droeg van aantasting van het iconstitutionneel Regeringsstelsel, waaraan wij wel Ireeda gewoon zijn, doch waarin zij nu te ver is gegaan. Er mag hier geen sprake zijn van Koninklijken wil of bedoeling, en zoo hij zich al een onderzoek naar die bedoeling wilde veroorloven, dan zou hij zeggen dat het ia eene verhevene, vaderlandslievende, volkagezinde, maar zelfopofferende gedachte, waartegen de Vergadering bezwaar moest maken om ze am te nemen. Men spreekt ook van een verbond tusschen Vorst en Volk. Maar dat drukt het ontwerp niet uit. De Vertegenwoordiging wordt verheerlijkt, maar de Vorst wordt buiten gesloten. Het opschrift van het gebouw zou dan ook moeten luiden: gij die hier binnen treedt, laat alle gedachte aan het Koninklijk gezag varen, en huldigt en eerbiedigt alleen het volksoppergezag. Maar dat ia niet de grondslag van het Nederlandsch Staatsregt. De Eerste Willem bevocht de vrijheid van dit Land en de Derde Willem bevocht de vri'heid van dit gansche werelddeel; daardoor ia een onverbreekbare band tusschen Oranje en Nederland ontstaan -, daarin ligt onze kracht. Maar bij dit ontwerp wordt het denkbeeld van dien band uitgesloten , en daarom zal bij er ook zijne stem niet aan geven. Spr. ontwikkelt verder nog eenige finantiële bezwaren tegen het ontwerp. De heer HoiTman vindt weinig harmonie in de aanbieding van dit ontwerp en de houding der Regering tegenover de Hoofdcommissie. Hij heeft mede vele finantiële bezwaren en vreest dat uit de aanneming van dit ontwerp meerdere kosten zullen voortvloeien voor het later bouwen van paleizen voor de Ministerien enz. De heer Heydenrljck verklaarde zich mede tegen het ontwerp, ofschoon voor de aanneming wel zou knnnen pleiten: I°, de naam des Konings, die in bet debat gemengd is; 2°, de allerwege heerschende geestdrift voor Oranje en voor de herdenking aan de gebeurtenissen van 1813, en 3°, omdat het ontwerp komt van eene Regering, die hij van harte ondersteunt. Maar zijne finantiële en historisch-constitutionnele bezwaren zijn te groot en de zaak is op zich zelve ook te ongepast, dan dat hij aan deze voordragt zijne stem zou kunnen geven. De heer van TUI-pen van Scvenaer noemt het ontwerp eene onuit.ewerkte gedachte; er bestaat onzekerheid omtrent de kosten. Een paleis voor de Vertegenwoordiging is ook onnoodig. Ook met het oog op de tegenwoordige finantiële omstandigheden heeft hij daartegen bezwaar. Bovendien, wordt eens tot dit paleis besloten, dan zullen daaruit weder meerdere uitgaven voortvloeijen. Om al die redenen is hij tegen het ontwerp. De heer Groen van Prlnsterer zou wenschen des nooda de voordragt aan te nemen . indien het gold de vereeniging met de gedachte des Konings, maar niet kon hij deelen die van het ontwerp. Hij acht die toch wel grondwettig; en zegt, dat, al is ook 's Konings naam er in gemengd, toch ieder lid vrij is zijn oordeel uit te brengen; het ontwerp is toch eene Regeringsdaad van een verantwoordelijk Ministerie. Spr. wijst er op dat de Regering eerst eene algeheele onzijdigheid heeft in acht genomen, ten aanzien der viering van de herkrijging van 's Lands onafhankelijkheid ; nu verschijnt het ontwerp, en spr. verwijt daaraan, dat het uitnemendste gedeelte der herinnering aan de omwenteling van 1813 daarvan is buitengesloten, n.1.: de nationale zelfbevrijding en de herstelling van 't Huis van Oranje. Een van beiden: öf de Kroon en de Staten-Generaal moeten zich onthouden van de herinnering aan 1813, öf wel tot die herinnering toetreden , maar dan most deze ook geschieden in hare volle historische waarde, en daaraan voldoet, z. i.,dit ontwerp niet. Spr. zet uiteen I°, dat het ontwerp het kenmerkende van de gebeurtenissen miskent; dat men hier aan geen grondwettig verbond te denken hebbe ala thasa in Griekenland, in Mexico gesloten, maar ook aan de Volksliefde, steunende op de verdienstelijkheid van 't Huis van Oranje, op de historische grondalagen; — 2°, dat het ontwerp iq eene «elfvernedering der Natie, want het brengt eene eenzijdige hulde aan de Staatsregterlijke theorie van dit Kabinet. In de woorden „grondwettig verbond" een „paleis der Natie" vindt apr. toch een geheele cursus van Staatsregt, en die zou bekrachtigd worden door de aanneming van 't ontwerp. Door vooropstelling vaa de Souvereiniteit der Natie wordt z. i. te kort gedaan aan de Souvereiniteit van 't Huis van Oranje. Hij eindigt met een conciliatoir vooratcl, om te komen op een gemeenschappelijk terrein en niet onder een dictatorschap. Hij slaat dus als amendement voor, den cotiai.lerana aldus te lezer,: „ Alzoo enz. het wenschelijk ! ia om bij de viering van 't halve eeuwfeest der nationale ' teilbevrydiiisj av historisch, ca gr.üilwettige bttj-kking 'van Nederland en Oranje in 1813 op waardige wijze te doen herdenken. „ Art. 1. Er wordt ter herinnering daarvan een ge]bouw van Staatswege gesticht." De heer van Eek merkt op, dat ineu zich uiet I bepaald heeft tot het ontwerp, maar tot den loopbaan jvan dit Ministerie, van zijne optreding af, alsof wij ! nog waren in de discussien over de vorige begrooting. }Hij zal daarin niet treden, maar alleen zeggen, in ; antwoord op den hevigen aanval van den heer van IGoltstein, alsof wij gewoon geraakt zijn aan gering|schatting der Grondwet door dit Ministerie, dat, als t dit zoo is, het de pligt van den heer van Goltstein jwas geweest om dit te keeren. Men he'-ft gesproken van j het m-ngen van 's Konings naam in deze zaak. Maar jdoor wien? Niet door het Ministerie, maar wel door jde bestrijders. Hij wil aannemen dat hei waar is, ■ dat het hier geldt eene gedachte des Konings, maar jdit heeft dan juist voor hem waarde, want zegt hij: ' ziet rondom u in andere Rijken ; hoe daar zwarte 'wolken over-vele volken zijn verspreid; niet overal, j hebben de volken dat geluk wat Nederland geniet, en | niet overal ht-irscht die overeenstemming tusschen i i Vorst en Volk. Ziet, hoe elders het streven is der '■ ; oligarchie, om zich meester te maken van den i i persoon dea Koni:gs en van de volksvrijheden. I jOnze Koning erkent, dat hij is constitutionneel! Vorst en innig verbonden met het geluk en het l i welzijn dcs Yolks. Zóó kunnen Vorst en Yolk | één zijn; dat denkbeeld staat in dit ontwerp, en dat 1 alleen is hem een millioen waard. Hij verdedigt ! verder het ontwerp in het breede te^en de verwijten der bestrijders en doet daarbij vooral uitkomen het i ongerijmde om dit ontwerp toe te schrijven aan I vrees voor Frankrijk, alsof Frankrijk zoo groot voorstander was van het constitutionneel Regeringsbeginsel, j dat wij, uit vrees daarvoor, eea paleis voor de Ver' tegenwoordiging moeten oprigten. De heer van Voorthuyzen ontkent, dat er hier [quaestie kan zijn van overijling of overrompeling. : Overigens, op 19 october is juist de Fransche over: heerscher bij Leipzig geslagen en zijne inayt gefnuikt. | Daarom is het eigenaardig dat de behandeling heden iplaats hebbe. Er is gesproken van de blijde herinne-' 1 ring aan deze zaal verbonden. Maar hij wijst op !de schilderij in de koffijkamer, uit den tijd dat de ; Prins van Oranje het Land moest ruimen voor de Bataafache representanten. Deze zaal herinnert ook aan onze vernedering door Frankrijk, toen her een vreemdeling op den troon zat. Spreker doet dus hulde aan bet doel en het denkbeeld van dit ontwerp, maar kan niet medewerken om te stemmen voor een paleis voor ons zelven. Ten slotte hoopt hij dat, bij aanneming van dit ontwerp, uit de geweiven der nieuwe zaal voor al'ijd zal verbannen zijn het denkbeeld van aansluiting aaa Frankrijk, waarvoor wij vroeger zoo vreeselijk geboet hebben. De beer Thorbecke, Minister van Binnenlandsche Zaken, kon niet denken dat dit eenvoudig ontwerp — hij laat woorden en karakter van menige redevoering daar — aanleiding zou kunnen geven om iets wat boven slle partij verdeeldheid moest zijn, tot eene partijzaak te maken. Hij had niet gedacht dat men tot eene inquisitie der bedoelingen en tot insinuatien de toevlugt zou nemen. Maar het meest onverwacht was de tegenwerping, dat het ontwerp de persoonlijke gedachte dea .Kr ;in^s uitdrukt. Hij za. daarin de doorgaans mislukte proef, om den Koning van de Ministers te scheiden. — Wat nu den vorm betreft, deie Koninklijke boodschap is buitengewoon, ja, maar het gold eene buitengewone zaak; mag zulk een ontwerp in geene andere bewoordingen vervat zijn, dan eene wet op eene naturalisatie ? Mag in de boodschap niets van het doel van het ontwerp staan ? — Het is de voordragt der Regering, waarvan de Koning het hoofd is. Zoo min ik versta, zegt de Minister, dat hier van eeue individuele gedachte van den Koning sprake kan zijn, evenmin begrijp ik dat men de Ministers afscheidt van het Hoofd der Regering. De Minister gelooft nog dat de Regering niet is tuaschen beide getreden in de uiting van het volksgevoel wegens de gebeurtenissen in 1813. Wanneer zij het vroeger zou hebben aangeboden, dan had het juist den schijn gehad alsof zij invloed op de geheel vrije uiting van 't gevoel der Natie had willen uitoefenen, en dat zou het andere plan welligt hebben kunnen doen mislukken. Wat de weigering der Regering tot het uitschrijven van een dank* en bidstond betreft, dit is eene geheel kerkelijke zaak; de Synode heeft het initiatief geuomen. Ook de aanschrijving van gemeentebesturen om volksfeesten te houden, ligt geheel buiten de taak der Regering. Wat het zwijgen van de Troonrede over de gebeurtenissen van 1813 aangaat, het kwam der Regering ge* ast voor dat dit initiatief van de Staten-Generaal uitging. De Minister zal geen woord over de insinuatien zeggen. Wij laten het volk geheel vrij in de viering van de gebeurtenissen van 1813, en de Regering meent dat het nu de meest gepaste gelegenheid ia om hulde aan het stichten van 't verbond te brengen, dat gevestigd is op de Grondwet. Wat de opmerking betreft, alsof wij met de oprigting van het paleis de souvereiniteit van het volk xouden huldigen, zegt de Minister, dat de Staten- Generaal voortgevloeid zijn uit de Grondwet en deze uit het verbond met het Huis van Oranje. Er is nieï» meer in strijd met het begrip van de Volkssouvereiniteit dau de stiebting van het paleis voor de op dat verbond gegronde Volksvertegenwoordiging. Men wilde een monument voor den Koning; de Regering zal het initiatief afwachten van de Staten- Generaal ; zij, met den Koning aan het hoofd, kon; niet verder gaan dan deze voordragt. De Minister vindt in de door den heer de Brauw, aangehaalde proclamatie van Koning Willem I in december 1813 juist het tegengestelde van hetgeen! die beer er in lezen wil. Men heeft gezegd : de Ministers scheiden zich af. yan de voiksvreugde; neen, aij doen wat die volks-' vreugde niet kan doen. Bovendien door de daad van ■ viering, en de eere onzer grondwettige instellingen,; sluiten wij D.et uit de gedachte aan de daden van november en december 1813. Staat niet in de zaal. der Stateu-Generaal de troon; en is die denkbaar zonder Koning ? De Minister ceemt nog eenige punten op, als b.v. dat er geen begrooting is aangeboden; die wordt voorbereid. Bovendien iv dezen tijd is de erkenning van de staatsregterlijke weldaden uit het grondwettelijk verbond van 1813 voortgevloeid, volkomen gepast en alleziu* eene finantiële bijdrage waard. Wat de beschouwingen van den heer Groen betreft, zegt de Minister dat deze nevens de geschreven en bezworen Grondwet wil een regt, ongeschreven en afgeleid uit eene aubjectkve opvatting der geschiedenis; maar de Grondwet moet uit haar zelve uitgelegd worden, en dan komt hij tot eene«ndere beschouwing dau de heer Groen, voor wien, zegt de Minister, ik in liefde voor 't Huis van Oranje niet onder doe. ILj g*_t y.oi.» u*..p •■*.!_. _o.fi._egi_6t.-n vau den nieuwen tijd het aankomt bij de herdenking van 1813. Z. i. op de eenheid van Nederland, in de plaats van de Vereenigde gewesten ; op een monarchaal bewind met de Vertegenwoordiging des Volks; op de Wet, niet zonder die Vertegenwoordiging; op de zelfstandigheid van de besturen der provinciën en der gemeenten, in die eenheid van Monarchie en van Natie. En daarom stelt de Regering voor, na afloop van vijftig jaren , die eenheid te vieren door eene daad die blijft, en haar niet t<-herdenken ,!oor redeneringen en bespiegelingen. Nadat iie heeren Groen en de Brauw nog gerepliceerd en de Min. van Binnenl. Zaken hen h?antwoord had, worden de ali*eoi. beraadslagingen gesloten en bekomt de heer «Groen 't woord tot toelichting van zijn anrten' dement op het eenig art., strekkende ooi de oprigting te bepalen vau een gebouw, zonder bestemming. j Daarover voeren behalve de > oorsteller het woord de heeren v. d. Linden, van Eek en de Min. van Binnenl. I Zaken. De slotsom was dut het amendement Groen werd (verworpen met 34 tegen 14 stemmen. Koor de heeren: I van Foreest, Hoekwater , Begram , van Nispen , de Brauw, Kien, Wintgens, van A»ch van Wijck, (Hoffman, Groen, van Lynden, Heydenrijck, vau IVoor.hnyi-.fn en van Gil; Alsnu komt in stemming het eenig artikel van het j wetsvoorstel, dat wordt aangenomen met 31 tegen 17 i stemmen. Tegen het artikel de heeren: Ksppeyoe van de ! Coppello, van Foreest, Hoekwater. Begram, van Nispnn, [de Brauw, Kien, Wintgens, v. Asch v. Wijck, Meylink, -v.d. Peel, Hoffma.n, Groen, van Lynden, Heydenrijck, van Voorthuyzen en van Goltstein. Vervolgens komt in beraadslaging het amendement van den heer Groen op den considerans (iie boven) dat, bestreden door den Minister, omdat het't gansene verband verbreekt met het reeds aangenomen artikel der wet, verworpen wordt met 33 tegeu 15 stemmen. Voor de heeren: van Foreest, Hoekwater, Brgram, van Asch van Wyck, v. d. Poel, Hoffman, Groen, van Lijnden, de Meester, v.d. Veen, v. Voorthuyzen en van Goltstein. Eindelijk wordt de geheele wet in omvraag gebragt en aangenomen met 29 tegen 19 stemmen (afwezig 24 leden). Voor de heeren: Dullert, Cool, van Mulken, Godefroi, de Meester , Stoim van 's Gravesande, Cor. nelis, van Lidth dc Jeude, de Poorter, Geer'sema, MensoMtles, Hugeuholtz, Dumbar, van Bosse, van Diggelen, van Heukelom, Blom, Blussé, Hoytck van Papendrecht, van der Linden, Poortm--v.. Wes.erhoff, Heemskerk, Viruly Verbrugge, van Eek , Gevers Deynoot, Reinders , van Loghem ,en de Voorzitter. Tegen de heeren: van der Poel, Hoffman, Groeu. van Lynden, van der Veen, Heydenrijck, van Voorthuyzen, vsn Goltstein, Kappeyne van deCopello, van Foreest. Hoekwater, Begram, van Nispen, dc Brauw, Kien, Wintgens, de Raadt, van Asch van Wijck en Meylink. Eenige andere ontwerpen van ondergeschikt belang heden aan de orde, worden verdaagd tot op nader te bepalen vergadering. De Vergadering is daarna op reces gescheiden. Uit het Voorloopig Verslag over het wetsontwerp tot vaststelling van Hoofdstuk VII B der Staatsbegrooting voor 1863 (Departement van Finantien) blijkt dat bij gelegenheid van het onderzoek van dit Hoofdstuk bij vernieuwing is aangedrongen op de regeling van het beheer der vicariegoederen, welke zaak men in handen eener commissie wilde stellen , zoo als met de opneming der wees- en momboirkamers in der tijd was geschied. Wat de domeinen van St. Agatha betreft , werd in de meeste afdeelingen gevraagd, hoe het met de ten verleden jare aangevangen schatting is afgeloopen ; en of de reeds gesloten overeenkomst behouden , dan wel gewijzigd wordt. Op nieuw werd gevraagd, of er geene middelen te beramen waren, om de, Aken-Maastrichtvche Spoorwegmaatschappij tot den aanleg van den zijtak naarde mijnen van Kerkrade te nopen. De toestand van het Haagsche Bosch deed bij sommigen den wensch naar een meer afdoend toezigt op dit Landsdomei i herleven. Hoe staat het, vroeg men, met de voorzieningen, die zoowel daarvoor als voor de andere domaniale bosschen een beter beheer zouden verzekeren ? Op de herziening der verouderde verordeningen op de Grootboeken der Nationale Schuld werd bij vernieuwing dosr sommigen aangedrongen. Vrij algemeen vond de maatregel om de emolumenten der visiteurs door eene evenrt-rjige vaste verhooging hunner bezoldi_ing te vervangen, bijval. Eenige leden verklaarden zich op rieuw tegen de irstandhouding dar Staatsloterij; terwijl (.mieren vin oordeel waren dat, indien zij behouden m iet blijven als een noodaakelijk kwaad , de daarbij heerschende en door de ondervinding aan den dag gebragte misbruiken moesten afgesneden worden. De colportage van loten en de middelen die tot slijting er «an, vooral op het platieland, worden gebezigd, vorderen steeds een naauwgezet toezigt. Bij vernieuwing werd geklaagd over het gebrekkige van het vervoer en de beatelling der brieven, vooral op zon- en feestdagen. Om meer dan ééne reden werd op herziening van de wetgeving op de posterijen eangedrongt n. Eindelijk hebben eenige leden, bij gelegenheid van de openvalling der betrekking van Lands-advocaat, gemeend iie herstelling der vroegere commissie van advisen-a te mogen aanbevelen. Uit het voorloopig Verslag over het wetsontwerp tot vaststelling van de begrooting wegens den arbeid der gevangenen voor 1864 blijkt, dat uien in eene afdeeling nog geenszins nïgemeen in^enou de uitkomsten betreffende de opheffing van de cantines, vermits daardoor wel uiisbruikeu hebben opgehouden Sm de groote gemeenschappelijke huizen, doch een [ gepast gebruik van de cantine, als aansporing tot ! vlijtigen arbeid, in kleinere gestichten daaronder ge. Heden kan hebben. Alles werkt zamen, om het nuttig 'i gebruik van de cantine te gelijk met het misbruik van lieverlede te doen ophouden. Ook werd in eene der ! afdeelingen gevraa.d, waarom niet, even als in de : gemeenschappelijke gestichten , in de cellulaire huizen onderwijzers voor den arbeid worden aangesUld. -»—»■ srr-WWii ■ — . - --- Ingezonden Stukken. Daar zijn vele ingezetenen dezer Gemeente, die er eer lm schijnen te stellen om door allerlei drogredenen de opbrengst der Schaalcollecte, door de Plaatselijke Commissie voor November 1813 enz., in vereeniging met HH Schaallisten op aanstaanden Woensdag alhier te houden, zooveel in hnn vermogen is, te doen verminderen, en is bet mij zelfs voorgekomen, dat êén dezer tegenstrever» den last verstrekt heeft, mij daarvan, als lid der Commissie, te onderrigten, met kennisgeving tevens, dat hij, zoowel als een 20tal zijner bekenden, bepaald voornemens waren, niets op de schaal te leggen. En welke redenen wor.ien nu voor deze handelingen opgegeven? 1", dat de Hooge Regering aan Rotterdam veel hsd ontnomen en niets daarvoor in de plaats had gegeven, en 2°, dat os ze Gemeente evenveel aanspraak had op eene gedenknatld, een monument of ambachtsschool als Scheveningen, 's Gravenhage en Amsterdam. Daar ik mij de moeite gegeven heb, hier en daar een» naar dc volkuitutuiag ia deze te te» loc ?" ■ zo° •' '' mÜ voorgekomen, dat de bestaande h*S'*Te'"I'**B vï" velen reeds meer vruchten gedragen «an men bij eene oppervlakkige heschouwing wel ïcc ver*noeden, en dat er bepaalde voorneraeis hij "ele To eß°ede ingezetenen bestaan, om niets of zeer weinig j, de Schaalcollecte te bestemmen, om ri*00 mi' na tot en,teien in persoon kunnen wenden, hun] r fiß ongepaste van dergelijke voornemens en -liar ca o*der het oog te brengen, doch de uitwerking tot "" zou' '" ne Bunl8unlt>*rs*e geval, zich dan ook slechts Jon,e"*elen bepalen, en daar deze zich zeker schamen ot '-' al bekenden zij tegenover mij ten volle hun Urn 'om *'oe^ te mï*teB> wat ZÜ reeds door hunne me e>l,Prekingen bedorven hebben en daartoe ook wel niet po ' 'en volle in staat waren, al werden hunne beste ,iet B*l* ook aangewend, zoo zou de uitwerking ten goede »ot,. algemeen zijn, als de wortel geschoten hebbende In h ea■eß, bij zoo velen om niets of zeer weinig te geven. v»_ j Keest Taß net DeSlU't °P de laatste vergadering ni , "]' Plaatselijke Commissie genomen, meen ik te ge» ' r openbaarmaking van eenige tot den zoo- Franschen tijd betrekking hebbende bijzonder- iDe,e*' en tevens doelmatig te werken door openbaar te dé l^ia de redenen, die de ongunstig gezinden tegen j 9 aanvoeren, als geldig om niet of weinig "otfeVen 'en we': le" De H°°ge Regering heeft aan «.*• Mn Tee on*Bomeß eB daarvoor niets in de plaats lichi "' *^aarmede bedoelt men, zoo ik goed ben ingeicl c 'de Marinewerf en de bezetting; maar, eilieve, bew .011* de zaak eens wat van nader bij; de plaats toch HoM e Marinewerf stond is veranderd in Rijn- en h-Belg. spoorweg-station en Rijks-entrepöt, en d« h, ''Tt daardoor aan het oostelijk gedeelte dezer Gemeente ,y' '"oren, weegt die niet ruim op tegen het verliet der ij(,r-*"**verf? en wat zegt het verlies der bezetting alhier, 11 trouwens slechts uit een handvol Mariniers bestond? Ii "tede van zulke verliezen te betreuren, die in den Vu?*116 Toor de daarbij betrokkenen hard vielen, zoo als U r enkelen bij elke verandering steeds plaats zal vinden, leen Q6n a' *'' algemeene maatregel goedkeuren en er i\2 tere in stellen, dat Rotterdam een en ander missen jje ' londer daardoor geschokt te worden, en zulks door lic. "eed» toenemenden welvaart en de bekende vrede- V*.'*"*e gezindheid harer ingezetenen; en indien de vul '""""f alsnog alhier bestond, dan zou zeker aan de , uitbreiding en verfraaijing van het oostelijk Un* onzer Gemeente niet de tegenwoordige vlugt i2ia gegeven worden. En verder zich nu alhier in e Biet Scheveningen, 's Gravenhage of Amsterdam te ! .„.!?" gelijk stellen, it geheel mis en tastbaar eene ;„ l"., hetzij ter goeder of kwader trouw. Hoewel ik Ho*' """lerdeelen geenszina het gevoelen deel van de ujt -kommissie, zoo heeft de Natie in deze aangelegenheid u ""'«k gedaan en bealoten, bij belangrijke meerderheid en van stemmen, dat er te Scheveningen een Gedenknaald zal worden opgerigt, te 's Gravenhage een Monnment zal worden gesticht, en te Amsterdam eene Nationale Ambachtsschool zal worden gevestigd; de redenen daarvoor aanr-egeven, /.e liggen voor de hand en zijn vateen onzijdig standpunt niet te bestrijden. Op de eerste plaats heeft de Prins van Oranje het eerst voet aan wal gezet; daartegen heeft Rotterdam niets in te brengen, en kan geene srelijke regten daartegen doen gelden. De tweede plaats is de hofstad , de zetel der Hooge Regering, en daar het een nieuw tijdperk van regering geldt, zoo is ook daartegen, in het voordeel onzer Gemeente, niets aan te voeren. En nu de derde plaats, Amsterdam, zou dat, zoo er genoegzame gelden werden ingezameld, niet de stad mogen wezen waar eene Nationale Ambachtsschnol werd opgerigt? Ik meen in de volheid mijner overtuiging toestemmend daarop te mogen antwoorden, en wel voornamelijk als de Hoofdstad van het Rijk, moet daar wel de zetel zijn, zal het eene Nationale stichting heeten mogen, en spreekt het wel van zelve, dat de aldaar in dat geval op te leiden knapen niet allen Amsterdammers wezen zullen, maar toegankelijk voor alle Gemeenten, naar gelang der bevolking, waartoe zeker in dien geest alsdan regelen zullen worden gesteld. Zoo men hier eene Gedenknaald of iets dergelijks wilde oprigten, het zou slechts eene Rotterdamsche kleur hebben, en alle Nationaliteit mitsen, daar onze Gemeente volstrekt niet aan de spits heeft gettaan van de zegenrijke omwenteling in 1813, waardoor zij haar regt op een Gedenkzuil zou kunnen doen gelden. Elke andere stad zon gelijke aanspraak kunnen maken, misschien met nog meer regt de hoofdplaatsen van de provinciën, waartoe Rotterdam nog niet cent ii verheven. Met een ouden van dagen over een en ander sprekende, gaf deze mij te kennen, dat de weêrspannigen zeker anders zonden gezind zijn, zoo ze dien tijd beleefd hadden; dan zouden zij het groote verschil tusschen toen en nu meer naar waarde schatten; destijds, zeide deze, was ik op een dorp in Gelderland gevestigd, en van één geheel jaar was ik slechts één dag vrij van inkwartiering; de laden van 't kabinet werden tot voederbakken voor de paarden gebezigd, en de meest willekeurige handelingen moest men zich laten welgevallen, en daar was men zóó onversaagd, en van de waarde eener omwenteling ten gunste van Oranje overtuigd, dat de Oranjevlag in November 1813 is blijven wapperen op den aldaar staanden lindenboom, in het gezigt van 2000 Franschen, terwijl door de kloeke en vastberaden handeling van één ingezeten, 2400 Franschen werden misleid, en daardoor dat dorp voor plundering en misschien nog voor erger, is gevrijwaard gebleven. Had men dat beleefd, met alle jammeren, angst en ellende daaraan verbonden, men zou thans anders handelen en zeker een offer van warme erkentelijkheid Urengen! Welaan dan gij, die voornemens waart niet of weinig te geven, verandert van voornemen, toont dat gij de weldaden van een rustig gebruik uwer bezittingen weet te waarderen, bezittingen die gij voor het grootste gedeelte zeer zeker aan de welvaart van Rotterdam, onder een wijs en vrijzinnig Oraajebestuur te danken hebt. Toont dat Rotterdam een dankbaar en groot deel aan de Nationale zaak brengen wil, al verrijzen de zuilen daarvan niet binnen hare muren; toont wat Rotterdam vermag, en met vertrouwen verwijs ik naar de talentvolle oproeping vaa het bestuur der Plaatselijke Commiasie alhier, ook tot u gerigt, terwijl ik blijf hopen en vertrouwen dat hare en mijne verwachting, in deze, niet worde beschaamd. Rotterdam 19 October 1863. B. ---