BRIEYEN UIT DE HOOFDSTAD. I. De hoofdstad, onlangs in ongewone beweging gebragt door de Pauselijke allocutie , de wijziging van het Ministerie, de verkiezingen, enz. enz., keerde tot haren normalen roestand terug, maar het maatschappelijk, gezellig leven heeft schade geleden ten gevolge van den politiek-godsdienstigen strijd. Dit is echter niet alleen hier, maar, naar luid van verhalen en brieven , ook in vele andere kleinere steden en plaatsen van ons Land het geval, en in deze zijn de gevolgen van de opgewekte hartstogten en partij-belangen het droevigst. De stembus, volgens sommigen het kostelijk voorwerp dat alleen 's volks materieel geluk verzekerr.is gewis ook de oorzaak van veel Verkeerden en blinden ijver, van kuiperij, twist en verwijdering, en naauwelijks heeft de tijd de wonden , door Wezenlijk of vermeend onregt roegebragt, weder geheeld, of het periodiek verkiezingswerk rijt die weer open. „Wij hebhen vrije verkiezingen." Eene goede pen zou over de beteekenis vun dat zoogenaamde voorregt ernstige beschouwingen en luimige tooneelen kunnen schrijven. De pers heeft gezweet sedert de Paus zijne allocutie hier ter openbare kennis bragt. De Amsterdamsche voerde den boventoon. Hare stem was echrer niet altijd even krachtig en het onderwerp waardig; drift deed haar wel eens onwelluidend zijn, en velen spraken die zich daartoe niet geroepen mogten achten. Menigmaal echter liet" zich iemand hooren, die, van den ernst des tijds doordrongen, eene taal kon voeren, geheel beantwoordende aan het gewigt der zaak, aan de belangen der Protestantsche Kerk voor het heden en de toekomst en aan het waarachtig heil des Vaderlands. Dat woord zal blijven als een gedenkreeken des tijds. Ook ten aanzien der verkiezingen leende de pers hare kracht ten goede en ten kwade, liet Handelsblad, dat sedett 1848, met een geduld dat Job zou hebben beschaamd, de roepende in de woestijn was, voorde Vrijzinnige kiezers-vereeniging alhier, gespre dezer dagen Weder de volle wapenrusting aan, ten einde de hoofdstad in het verkiezings-tournooi te brengen rer gunste van het vorige ministerie Thorbecke. Wat haar steeds mislukte , mislukte ook nu weder. De kiezers-vereeniging de Grondwet, die altijd de grootere en kleinere aanbevelingsmanifesten van het Handelsblad, nu in stouten dan in weemoedigen toon gesteld , met eenvoudige , doodprozaïsche advertentien, niets anders behelzende dan den naam der door haar gekozen candidaten, ontzenuwde, regelde ook de jongste verkiezingen in de hoofdstad. Zij doet dit, ondersteund door de kiezers-vereeniging Nederland en Oranje , die , over eene bepaalde magt beschikkende , nog geene overwinning, die zij beoogde, kon behalen en zich dan bij herstemming gewoonlijk met de Grondwet vereenigt. Het Handelsblad meent, dat eene meer rrouwe opkomst der kiezers aan de stembus een beter resultaat voor de vrijzinnige beginselen zou opleveren, doch dit is zeer te betwijfelen. Wij gelooven integendeel dat de Grondwet nog veel grooter kracht zou ontwikkelen als zij minder zeker was van hare zegepraal. Het kost haar te weinig moeite om de vrijzinnige kiezers-vereeniging te verslaan. Het laat zich tian ook met vrij groore zekerheid berekenen, dat haar candidaat voor de Tweede Kamer, graaf G. Schimmelpenninck, de meerderheid zal erlangen. Het Handelsblad, dat ter Zake van de vaststelling der R. K. hiërarchie de zijde van het vorige Ministerie koos en zich tegen de Protestantsche manifestatie verklaarde, lokte daardoor ook eene manifestatie tegen zich zelve uit en verloor abonnés. Hoeveel? die genoemd blad vijandig zijn , noemen een getal dat tot in het belagchelijke toe overdreven is, maar het is toch groot genoeg om de redactie zelve daarover te doen spreken. Had de manifestatie der Protestantsche bevolking des Lands eene wijziging van het Ministerie ten gevolge, al spoedig liep ook het gerucht dat de desertie van abonnés eene verandering in het personeel der redactie van het Handelsblad bragt of zou brengen. Men sprak zelfs van eigendoms-overgang enz. enz. De directeuren van het blad vonden her geraden om een en ander aan het hoofd der Courant herhaaldelijk tegen te fpreken, doch dir versterkre veler vermoeden dat er roch iets gaande is of gewijzigd werd. Waarom ook over „kwade bedoelingen" niet duidelijker gesproken of die ontmaskerd? De redactie der Amsterdamsche Courant bleef ten aanzien der verkiezingen in de hoofdstad op neutraal grondgebied , of liever, zij liet zich in dien strijd niet zien. Dit baarde nog al eenige bevreemding, wijl zij in de zaak der R. K. hiërarchie van dag tot dag sprekender kleur aannam. Het schijnt dus dat zij zich het liefst buiten het strijdperk wil houden, zoo lang op de schilden der kampvechtcrs kerkelijke deviezen zijn te zien; —datzij schuchter is om verder te gaan op het godsdienstig gebied of zelfs te blijven waar zij den voet zette. Dat zal haar echter moeijelijk vallen. Verlaat zij de Protestantsche Partij, die haar in den jongsten rijd krachtig ondersteunde, dan kon deze haar ook wel eens vergeten , en De Tentoonstelling van voorwerpen van scheepsbouw trekt hier verdiende belangstelling. Nu en dan hoon men °ok spreken over eene hier te houden wereld-tentoonstelling. Kan die te Amsterdam plaats hebben, dan haaste men zich met het openbaar maken van een plan-daartoe £n bepaling van den tijd wanneer, want elk oogenblik Kan uit de eene of andere hoofdstad van Europa het be"gt worden vernomen dat datir Londen, Dublin en Parijs zullen worden gevolgd. Nederland is immers in menig opzigt geschikt om eene belangrijke tentoonstelling te openen. De handel is hier op dit oogenblik niet zeer levendig en de suiker-fabrikage kwijnt. Het laatste vooral berokkent velen schade. Londen echter trekt veel geraffineerde suiker en de stoomboot, die geregeld 's wekelijks usschen genoemde stad en Amsterdam in de vaart is, a ïV den J°nSsten tnd hoofdzakelijk met dit fabrikaat geladen. Als een voorbeeld hoe spoedig zij zich helpt