Brunssum exposeert het beste wat Limburgse kunst biedt Kostelijke parel aan gewestelijke kroon HET aanheffen van een hooggestemd loflied op Limburg en zijn beeldende kunsl en kunstenaars zou een dankbare inzet iü" voor dit artikel. Te veel wordt er van alle kanten geofferd op 't altaar van chauvinisme, te veel worden de goede kwaliteiten naar voren gebracht en de fontei vergeten. Het zoo van weinig gezond oordeel getuigen als wü alles wat op deze tentoonstelling te zien is na maar direct als kunst met een grote K gingen betitelen Dat dit by een zo ruime tentoonstelling onmogelijk is, zal ieder met raft eens moeien zijn. Van de andere kant moet de aangelegde maatstaf ruim genomen worden om te kunnen laten zien wat er in Limburg gepresteerd wordt. Op al de beeldende kunstenaars die de eeuwen opgeleverd hebben is het maar aan enkelen beschoren geweest een onsterfelijke naam te verwerven en als onze generatie een of twee dergelijke figuren kan opleveren, dan kannen wij ons gelukkig prijzen. Het stemt reeds tot grote voldoening, dat wij gerust kunnen zeggen dat ons gewest zich niet met een secundaire plaats tevreden behoeft te stellen. Dit blijkt uit de grote belangstelling, die men in het Westen van ons land voor onze kunst en kunstenaars heeft, uit de opdrachten, waaronder zeer eervolle, die aan onze mensen gegeven worden en de vreugde, waarmede onze artisten in het Noorden begroet worden. Toonaangevende kringen spreken zelfs van Limburg als van een centrum, dat, hoe-wel nog doende zich te vormen, reeds een eigen plaats inneemt, waar iets leeft en broeit, dat binnen afzienbare tijd als een vlam laaiend naar buiten zal slaan. * . • HET is vooral de religieuze kunst, die hier de grote rol speelt en men kan geen kerk binnen komen zonder dat het oog getrokken wordt naar een of ander specimen hiervan. Het licht valt mysterieus binnen door de kleurige glasscherven, liefdevol tot wonderlijke combinaties samengevoegd door de werkzame handen van onze glazeniers, die er zich in hun diep geloof van bewust zijn. dat het beste niet goed genoeg is om deze gewijde ruimte aan te kleden en de nodige luister te geven. Machtige muurschilderingen, waarbij de beschouwer zich klein gaat gevoelen, rijzen voor u op en verkondigen de glorie van Hem tot wiens eer ze gemaakt zijn. Kruiswegstaties uitgevoerd in diverse technieken sieren de wanden en wekken diepe religieuze gevoelens op. Dit alles, deze ramen, deze fresco's, deze beeldhouwwerken, zij zijn van ónze schilders en beeldhouwers en de kerken zelf, voor zover wij ze niet geërfd hebben van ónze voorouders, zijn van onze moderne architecten. Vam Zuid tot Noord, links en rechts verspreid, vindt men de ateliers waar de godin der kunst troont, waar de artisten gebogen staan over de glaskasten, waar de flonkerende scherven met liefde, geduld en vakmanschap tussen de loodlijnen geperst worden en de ovens hun wondere kracht uitspelen. De schilders staan als vurige strijders voor hun ezels, de beeldhouwers vechten met hun materialen en voeren een taaie strijd met de schoonheid en hun glorieuze overwinningen zijn kostelijke parels aan de Limburgse kroon. Zijn onze oudere artisten allen min of meer autodidacten, die zich later aan de Belgische of Amsterdamse Academies gevormd hebben, de jongere generatie heeft het gemakkelijker door de Middelbare Kunstnijverheidsscholen en de onlangs opgerichte Jan van Eyck Academie. Vooral voor deze laatste kan een grote taak weggelegd zijn. In de verschillende steden wordt op diverse manieren gewerkt om de kunst te stimuleren en het publiek in kennis te brengen met de producten ervan. Wat met beperkte middelen, goede wil, doorzettingsvermogen en opoffering kan worden bereikt, toont ons Brunssum door de organisatie van zijn jaarlijkse Kunstweken. W. J. T. SPRENGER. Lid artistiek comité --- „DEICIDE - HOMOCIDE - SUICIDI Merkwaardig beeldhouwwerk te Brunssum RECEPTEN-BOEK voor moderne kunst De bezoekers van de „Kunstweken" zullen, buiten de étalage-expositie, in het smaakvol aangelegde plantsoen op het tentoonstellingsterrein van de „Parel van de Mijnstreek" een beeldhouwwerk vinden, dat de naam „Waarschuwing" draagt met het randschrift „Deicide - Homocide - Suicide". Het is een compositie, ontworpen en uitgevoerd in gips door de schilder-beeldhouwer J. J. G. Essers in het kleiatelier N.V. Nikema te Brunssum. De bedoeling van dit beeld, waarvoor de idee ontstaan is in deze tijd van internationale spanni.igen en meningsverschillen — welke zich doorwerken tot in de landen, provincies, steden, dorpen, bedrijven, ja zelfs de woonhuizen en gezinnen toe — is: de mensheid te waarschuwen tegen alle geweld en te wijzen op de verderfelijke moderne „overredingsmiddelen". Immers, losgeslagen van alle binding met het hogere (gebroken kettingschakel), raast de mens, groot en klein, gewild en ongewild, over de aarde, diepe en onherstelbare materiële en geestelijke sporen achterlatend. De mond, gemaakt om God en Zijn schepping te loven, wordt gekluisterd:' de ogen, ons gegeven om de schone natuur te bewonderen, loeren rond als kanonslopen, gereed om dood en verderf te zaaien; de oren zijn niet meer bestemd om edele kunstuitingen als muziek te horen, maar getransformeerd 'in luisterapparaten, die elk verdacht of mogelijk verdacht geluid opvangen. Zo is de huidige wereld! Met de Deicide (Godsmoord) aan het begin van onze jaartelling zijn we er 19 eeuwen lang in geslaagd homocide (men- S,enmoord) te plegen op steeds verschrikkelijker wijze, lichamelijk zowel al_s geestelijk. Mensdom, bundel uw krachten, eerst in engere en daarna in steeds ruimere kring, om te trachten de kapotte schakel te herstellen en het razend onheil over de wereld af te remmen en tot staan te brengen, opdat niet het slotstuk de suicide (zelfmoord) zij!!! „Hoe word ik schilder in 26 uur ? CHARLES EYCK, die het gelukkig soms ook niet laten kan zijn mening te zeggen over de dingen van het seizoen, overhandigde ons laatst de eerste bladzijde van een boek, zijnde een „uittreksel uit een binnenkort te verschijnen nieuwe verhandeling over t maken van kunst". De eigenlijke titel van het merkwaardige werk zal heten: „Hoe word ik .schilder in 26 uur?" Zijn geestige persiflage dateert nog uit de tijd zijner reactie op het befaamde werk „Vader en Zoon", dat zon grote deining in de artistieke wereld van lauw Nederland vermocht te veroorzaken. Met de expositie of de kunstweken van Brunssum, waaraan dit blad gewijd is, heeft deze geestige inval dus niets uit te staan. De broeders-in-de-kunst mogen zich met deze humor amuseren zoals wij het deden. Recept 1 „Neem een of meer springlevende palingen. Doop ze in een kleurbad, voor iedere paling een andere kleur, leg ze op een blank vel papier of schilderlinnen en laat ze daarop, één voor één of allen tegelijk, gedurende vijf minuten hun capriolen botvieren. Geef de dieren af en toe, naar gelang dit nodig zal zijn, een speldeprikje om de artistieke pretentie vitaal te houden (dit na verlof der vereniging tot bescherming van dieren). Maak de pierepalingen daarna schoon, kook deze volgens het beste recept van Weremeus Buning met de pollepel, consumeer ze met smaak, en hang het bemorste papier of linnen in een lijstje tegenover u op de muur uwer eetkamer onder de titel: „Maanlandschap" of „de 9de symphonie van Beethoven". Recept 2 „Herhaal hetzelfde procédé van boven, nu met kakkerlakken en kikvorsen, zonder deze op te eten". Recept 3 „Besmeer de voetzolen van Uw hulshond met verf, doe insgelijks zo met de poten van uw knapste kip, en laat deze één voor één paraderen op maagdelijk linnen. Ge kunt deze experimenten herhalen met allerlei soorten dieren, tot kevers en mieren toe, zo lang tot het u begint te vervelen, want dan is het ogenblik gekomen ermee op te houden, wilt gij niet voor een arrivist uitgescholden worden. Gegarandeerd nooit tweemaal hetzelfde resultaat. Onderteken alles met uw eigen naam, geen luis die ernaar kraait. Stuur de resultaten uwer onderneming in naar een museum voor moderne kunst, ge zult versteld staan over de onuitputtelijke schat van terminologieën waarmee uwe kunstproducten worden verheerlijkt en hoe hoog de heren existentialistische kunstcritici van de ivoren toren blazen om de nieuwe openbaring op het gebied van beeldende kunsten, die gij aldus verpersoonlijkt". --- De schiUlerachtkn te Brudssum op nooggelegen puntenwelke eest taode uitzicht ooer dc om^eutnfi biedt. --- JONGE INDUSTRIEPLAATS ONTPLOOIT BEDRIJVIGHEID Brunssum ,maakte furore met zijn straat-expositie van schilderijen Scheveningen heeft zijn festival, Tegelen zijn passiespelen en Brunssum zijn kunstweken BRUNSSUM; 10 Aug. — Elke tentoonstelling is, behalve een blijk van vooral een meditatie. Voor de deelnemers is het een confronj*Ue van zichzelf met de wereld, de kleine wereld van het toevallige, «bekende publiek; voor het niet-ingewijde deel van het publiek is het i ontmoeting met die vage, onbekende grootheid, de kunst, waarin Keen tenminste iets van een mysterie vermoedt. Nog steeds is men het tet eens of deze kunst .nu maar a bout-portant temidden van het volk yjag worden geplaatst. Na een tentoonstelling in 1946, in de straten van Maastricht, werd onder kunstenaars, studenten en intellectuelen een *ielne enquête gehouden, waarin werd gevraagd wat men over deze expo"e dacht, of men ze moest voortzetten dan wel of men met de schilderijen eer in de cenakels der gedempte expositie-zaaltjes moest terugkeren. uitslag dezer enquête die in het Limburgs maandblad „Zuidenwind" *erd gepubliceerd, was niet overtuigend. Er kwam wel in tot uitdrukking, jat de kunstenaars zelf hun geestes-producten liever niet voor een publiek daar nog niet rijp voor was, zagen gebracht — de Maastrichtse be°lking heeft haar eigen zeer plastische uitdrukkingsvorm welke voor kunstenaar te hard in de oren moet hebben geklonken — er werd °°k, vooral door leraren en onderwijzers op de grote cultureel-vormende gewezen, die ongetwijfeld van de expositie uitging. tn u nog sPreken bezoekers aan de Maas'ehtse winkelstraten-vol-schilderijen, /er die gebeurtenissen. Men hoort dan ijj*l niet-geregelde musea-bezoekers /ich v*rschillende doeken dier straat-expositie erinneren mét de zaak waarin de kunst' ,erken waren geëtaleerd. Een teken dat :* expositie wél indruk heeeft gemaakt P het volk, dat in groten getale tot voor ® kunstwerken van onze eigen kunstewas komen te staan. Cultureel festijn t,Kan men in plaatsen als Maastricht en *.eerlen, waar men over geschikte expo- beschikt, het nut en de . °or«ielen van een straat-expositie be- Jf'sten, temeer wijl daar reëels eeD tralie bestaai en het tentoonstellings*'ezen. in de nieuwe bevolkingscentra, *°nder tentoonstellingsruimte, en zonder ""s ook een bevolking die over de kunst ~J hare geheimenissen het hare wel weet ?j meent te weten, kan zulk een noodmaatregel een opzienbarende manifestatie £'°rden. Brunssum heeft verleden jaar -' zn anderhalve kilometer lange atraaïppositie furore gemaakt. Want heel r'imburg nam hier aan de expositie deel, B het organiserend comité, met Bruns?ums nieuwe burgemeester aan het hoofd, l'ad deze beel den de-kunst tentoonstelling n. het kader van een uitgebreid cultu.fei festijn geplaatst, dat er een prachc,& reliëf aan gaf. Voor de eerste maal maakten vele bewoners uit het land van Brunssum en de -^■der-Banken kennis met de schilder- en ?*elcl_iouwkunst zoals deze zich de laatce halve eeuw in Limburg ontplooide, in j^i rijkdom die het ontzag van geheel r"ederland afdwong. Honderden toeristen "ödernamen vanuit hun rustige vacantie°°rden — het was September — de tocht «aar dit openlucht-museum, zelfs de jpote bladen van boven de rivieren, die in ~.e beginne, sceptisch, met 'n klein beentje over de Brunssumse kunstwerken r^aren gekomen, voelden na een week de Portie van dit gebeuren en zonden volleerde kunstredacteuren om weer bij te jj°rnen. De deelnemende kunstenaars wa*pn enthousiast, — er zal wel een uitzondering geweest zijn, ook dat hoort erbij p" degenen die door omstandigheden verseten waren, protesteerden. Harmonisch volksleven Het welslagen der kunstweken deed het ?°ttiité nog hetzelfde jaar besluiten dat voort te zetten, en nu, mo- Sen we ree(js zeggen: heeft Scheveningen ?to festival, Tegelen zyn Passiespelen, rJ?ondschau zijn Festspiele, in Brunssum *!Jö er de kunstweken die nu in popula'teit willen wedijveren met het zo geëerde Limburgia, die andere exponent Brunssums nieuwe dynamiek, en harmonisch samengroeiend volksleven. . Een merkwaardig feit kan men heden ?} Limburg constateren: dat het niet meer r'leen de oude plaatsen zijn met een cul"reel verleden van naam, welke nu in e algemene belangstelling komen, maar jj* nieuwe jonge industrieplaatsen. Deze Xjtpiooien een bedrijvigheid die respect s*dwingt. Ze zijn niet alle even mooi, ?e_;e te sne[ groeiende dorpen, die moeilijk u?. stad groeien, er is echter een plaats X die (wel eens) met een parel wordt ergeleken. Brunssum beschikt over veels°ortig natuurschoon, de prachtige vijver jT" er drijven nu twee zwarte zwanen met ,o D_>lln_f_ n> _-_■/■_ bracht; in de gelijktijdig gehouden middenstandstentoonstelling vindt -men weer een gelukkige vergoeding hiervoor. De étalage-ruimten worden uniform aangekleed — 500 vierkante meter stof heeft het comité-kunstweken hiervoor aangeschaft — de grote schilderstukken zullen met behulp van ezels zó worden geplaatst dat de belichting geen storende effecten teweeg zal brengen. Benijdenswaardig is de taak. van een jury. die over ingezonden schilderden moet oordelen, zelden Wat doet men met het grensgeval van de jonge kunstenaar die vaak evenzeer een aanmoediging als een opstopper verdient? Waar is precies de grens tussen kunnen, kunde en kunst? Een tienledige jury, met verschillende vak-bekwame figuren, heeft in Brunssum geoordeeld over inzendingen van bekende meesters en talentvolle leerlingen. Verschillende nieuwe namen staan ia de catalogus waarvoor Edmond Belfroid een alleszins fraaie omslagtekening ontwierp. Als de gehele Brunssumse expositie in het teken dezer meesterhand staat, mag men iet.s rijks verwachten P. H. L *U^w«rK*i« W.«<____»i*l^ «M(( «.__.,__«> --- Muziekdag in openluchttheater te Brunssum BRUNSSUM, 10 Aug. — (Eigen corr.) — Op Zaterdag 2 September zal in het nieuwe openluchttheater van Brunssum een grootse muziekdag gehouden worden. Deze wordt georganiseerd door de prot. culturele raad en beoogt een jaarlijks terugkerende gelegenheid te zyn tot onderling contact tussen de bij de raad aangesloten verenigingen en tevens een toetsing van de in het afgelopen jaar bereikte vooruitgang op muzikaal gebied. Elk der deelnemende verenigingen zal enige nummers uitvoeren, die door een deskundige jury worden beoordeeld. --- Standhouders op de Middenstandstentoonstelling „Parel van de Mijnstreek” I—2 , van Zandvoort (.Kools), Brunssum 3 Groothandel „Limburgia", Klimmen 4—5 Janssen, Rijwielen, Brunssum 6—7 Huijstee, Lindeplein, Brunssum 8 Secretariaat tentoonstelling 9 Kdnigs, Rumpenerstraat, Brunssum 10—11 Kohnen, Kerkstraat, Brunssum 12—13 Watervoort, Rumpenerstraat, Brunssum 14—15—16 Wernick, Rumpenerstraat, Brunssum 17—18 Ruiters, Lindeplein, Brunssum 19 P. Schilfers, Kampstraat. Heerlerheide 20 Reijnders, Kerkstraat, Brunssum 21—22—23 Knibbeler, Dorpstraat, Brunssum 26 Oberjé, Rumpenerstraat, Brunssum 27 Wegman en Tromp, te Amsterdam 28—29 Siebrand, Kampen 30 Stijffs-Eidams, Rumpenerstraat, Brunssum 31 Loonen, Kerkstraat, Brunssum 32 Stoffels, Lindeplein, Brunssum 102 Beekers, Kerkstraat, Brunssum 103—104 Gropthedde, Kerkstraat, Bmnssum 105—106 Driessen, Julianastraat, Brunssum 108—109 Courtens' Winkelmachines, Maastricht 115—116 a Licht en Liefde, Maastricht 116b—117 Voedingsraad, Den Haag 118 Pancratius Spaarbank, Heerlen 119—120—1" Leers, Kerkstraat, Brunssum 122 Chemicische Industrie Hecht, Arnhem 123 Rotterdamse Bank, Brunssum 124—125—' Crijns, Rumpenerstraat, kerkstraat, Branesam 127—128 Kohnen, Kerkstraat, Brunssum 129—130 Knipa, Dr. Jaegerstraat, Heerlen 131 Gevato, Vleeswarenfabriek, Driebergen 132 Renckens, Kerkstraat, Brunssum 66—67 Tillemans, Kerkstraat, Brunssum 62—23—64—66 * Knols, Maastricht 61 Kronenburg, Den Bosch 58—59—74—75 Canton Reiss, Heerlen 55 Meeuwissen, Rumpenerstraat, Brunssum 53—80 Klinckers, Julianastraat, Brunssum 81—82 Hoppers' Boekhandel, Brunssum 48—49—50—83—84—85 Vromen, Kerkstraat, Brunssum 46—47—86—87 Ruiters, Lindeplein, Brunssum 93—96 Arets, Kerkstraat, Brunssum 36—97 Souren, Kerkstraat, Brunssum 51—52 Drukke!*) „De Nieuwsbron", Brunssum 112—113—114 Textielafd. Stoffels' Magazijnen, Brunssum 37—40 „De Oude Zon", Kerkstraat, Brunssum 78 Penners, Kantoormachines, Heerlen V-«—l—— I ma—mmmamaaaaaammaamammmm*m-+ --- Kunstweken dienen de cultuur Als typisch kenmerk van een vooruitstrevende gemeenschap mag zeker genoemd worden het zich steeds meer bewust worden van haar culturele taak. Gaarne zij toegegeven dat ook Brunssum bezig is zich met een vlot tempo in alle opzichten naar een hoger plan te werken. De verheugend grote belangstelling, die het vorig jaar mocht worden geconstateerd voor het gebodene in de z.g. ..Kunstweken" lag daarom, achteraf bezien, eigenlijk in de lijn der ontwikkeling. Toch bleef het toen, als bij ieder begin, voor de velen, die belangeloos hun tyd en werkkracht aan de voorbereiding gaven een proef, waarvan de uitkomst moest worden afgewacht. Dit zomerseizoen zijn de culturele werkers en organisatoren van de Brunssumse V.V.V. andermaal voor hetzelfde hoge doel —'volk en waarachtige Kunst dichter bijeen te brengen — met de Limburgse scheppende en uitvoerende kunstenaars in contact getreden, doch nu in de morele zekerheid, dat zij zich niet aan een onbereikbaar ideaal wijden. Moge het resultaat van hun arbeid de waardering kunnen wegdragen van leder in opbouwende zin denkende beschouwer en toehoorder. Laat allen die in enigerlei vorm steunden of medewerkten, verzekerd zijn van onze hartgrondige dank. Brunssum, Augustus 1950. J W. QUINT. Burgemeester, --- Programma Kunstweken 1950 VRIJDAG, 11 AUGUSTUS r Harmonie „Kunst en Vriendschap", Brunssom ZATERDAG, 12 AUGUSTUS: Opening Kunstweken om 4 uur in de raadszaal, daarna koffietafel en vervolgens feestavond. — Wereldberoemde Akener Dom-knapenkoor onder leiding van dr. F. Muller. ZONDAG, 13 AUGUSTUS: Opening sportveld B.S.V. — Philharmonie van Bocholtz. MAANDAG, 14 AUGUSTUS : voordracht in de leeszaal, door dhr. A X. J. Scheffers. DINSDAG, 15 AUGUSTUS : Openluchtspel: voor kinderen: „De gelaarsde Kat", door „Ons Genoegen" o. regie van H. Consten en met Baletten van „Fidelitas", Brunssum. Voor volwassenen: „De midzomersnachtsdroom". WOENSDAG, 16 AUGUSTUS : Culturele film: „Paljazzo". DONDERDAG, 17 AUGUSTUS : Culturele film: „Paljazzo". — Rumpens Mattnenkoor, Brunssum; Fanfare St. Caecilia. Jabeek. VRIJDAG, 18 AUGUSTUS Voordracht Leeszaal, door Bernard Verhoeven over Henriëtte Roland Holst. ZATERDAG. 19 AUGUSTUS : Harmonie-orkest der 0.N.-mijnen. ZONDAG, 20 AUGUSTUS: Fanfare St. Lainbertus, Sehinveld (met o.a. „De Slag bij Waterloo", met vuurwerk en kanongebulder): R.K. Gemengd Koor, Treebeek. MAANDAG, 21 AUGUSTUS: Veldeke-avond in de Leeszaal. Inleider Harry Loontjes. DINSDAG, 22 AUGUSTUS: Brunssums Mannenkoor; Harmonie Concordia, Treebeek. WOENSDAG, 23 AUGUSTUS: Culturele tilm: „Euroica" (leven van Beethoven). DONDERDAG, 24 AUGUSTUS: Culturele film: „Euroica" (leven van Beethoven). — Harmonie St. Caecilia, Sehinveld; Harmonie St. Caecilia, Bingelrade. ZATERDAG. 26 AUGUSTUS: Harmonie-orkest van Stm. Wilhelmina. ZONDAG, 27 AUGUSTUS : herdenking 50-jarig bestaan K.A.B, met tentoonstelling in Unitas en openluchtspel „De weg der Werkers". V-. J ---