(Advertentie.) ( "> NIEUWE BOEKEN: Boerenlegenden door Jan H. Eekhout ƒ 5.90 Suggestieve volksverhalen, gewijd aan de stoere gestalte van de boer, met zijn eeuwige wijsheid, „welke met de voeten de aarde prest, maar met 't hoofd de luchten niet vergeet". Je kunt niet alles hebben, zeggen ze... door Martie Verdeni«s Een bundel kostelijke humoristische stukjes. Martie Verdenirrs zegt: „Als u nou een cadeautje zoudt moeten geven aan iema»d die nooit tevreden is, wat U haar dolgraaf in haar gezicht zoudt willen zeggen, maar niet durft, dan zou misschien de titel van dit samenraapseltje een aardig effect sorteren. Zeg het eens met „Zeggen ze ...". ƒ 2JSO Ons Apenland door Cathy Hayes Het kleine chimpansée-aapje Viki wordt als kind in de fam. Hayes opgenomen. Mevr. Hayes haar pleegmoeder, vertelt van dit experiment, dat opgezet werd om te weten hoever een chimpansee, opgevoed in gelijke omstandigheden als een mensenkind, 't zou brengen in de navolging van de mens. Met voorwoord van de bekende psycholoog Prof. Buytendijk. ƒ 8.75 Alles uit voorraad leverbaar •^TSr^Lr' Saroleastr. 35 ,tel. K 4440-3616 HEERLEN L J
---

Het geheim
Allereerst is in deze boeiende ilm, die elk van onz<_ tijdgenoten iets zal doen, uitgewerkt de uk van het geheim op de man" n die HOST wisten, al wisten ~Q dan niet aanstonds het naadje a,n de kous. Een Overste werd an een commando-post van bom- overgeplaatst naar 'n **os' waar hij als invlieger zou "Ageren. Dat invliegen betrof een bommenwerper de B-29 die ***** een bepaald doel was ontwor?en Dit karwei opgeknapt zijnde, Or_ de Overste eindelijk eens naar 'Jn vrouw en kind terug en hij een tijd verlof nemen. Maar de voorbereidingen der atoombommen komen, in een stadium dat men in *** nabije toekomst grote beslisfWl'gen verwacht en Overste Tib°ets wordt de man, die het comn arido krijgt een kader op te leiöen en samen te stellen dat de Srote komende operatie met suc°es zal kunnen leiden. Van dat ogenblik af leeft de commandant ei» leven zijn helpers onder een [•ruk die soms te zwaar schijnt om Je dragen. De vrouwen trachten door praatjes en druk op hun man- Jjen iets te weten te komen, en "ibbets krijgt het wel het allermoeilijkst omdat zijn vrouw niet aan de roddelpartijtjes over fte»i ontkomt. Hüj laat eindelijk °°k zijn vrouw en kinderen overkomen naar het voor de commano-groep afgebakende terrein van w©ndover. Hiet familieleven daar °rdt op een natuurlijke, gezone Wijze uitgebeeld. De voortdu- J*l^ toenemende spanning begint . bbets humeurig te maken, hij is *°h maar al te zeer bewust van * grote verantwoordelijkheid die °P zijn schouders wil laden.
---

Spanning
_F_UN innerlijke strijd is een van . de elementen waardoor deze ji*rn een intense spanning krijgt, f^el menselijk wordt uitgebeeld oe hij met zijn geheim rond moet °Pen en werken terwijl hij zijn erni-nde vrouw er niets -«.'an kan "^Sgen, en hoe zij hem helpen wil *_ hem van zijn drukkende last ontdoen door die samen met te willen dragen. Tenslotte J-akt de verhouding in een knoop, ?f&r niet definitief, want zijn vrouw wil niet met hem breken. 2*t is echter beter dat zij uit Wendover weg gaat. De voorbe*"eid_ngen van „Operatie Silver- P'ate" die vijf jaar duurden, hebn hun beslag gekregen. De com- vliegt naar Japan. f*et vliegtuig waarin kolonel Paul de atoombom vervoert zal naar het vijandelijk 'and vliegen. Juist voordat de "roep w__ instappen, zien ze op et vliegveld nog een bommen- Vciper ontploffen. Wanneer dat ftu eens gebeurde met dit vlieg.'^g? Maar de atoombom zal eerst jn de lucht worden gesteld. De "*e_onel heeft de hele nacht niet denkend aan de mensenlevens die morgen door zijn toefen de dood zullen vinden, maar v*iu de andere kant wil hij dat de °°rlog beëindigd wordt, hij wil de Wereld helpen van die oorlog et' alle oorlogen af te komen. Hrj Schrijft nog een brief aan zijn hoeder en laat het vliegtuig naar fto moeder noemen: Eleanor Gay. ,"ï komt de order: stijgen. Weer- zullen onderweg bekenten doorgeven en daarvan zal *_* afhangen welke van de vier steden zal worden gebombardeerd. Boven Hiroshima al°6n is het helder, een fatale bla-u- w« hemel.
---

MODE-COMMENTAAR DE MODF-SHOWS
Nederland maakt in vergelijking met hoe langer hoe meer landen op het gebied van mode en smaak, een slecht figuur. Zolang we bin-
nen de grenzen blijven zouden we daar weinig last van hebben, ware
het niet dat andermans reisverhalen bijv. over Italiaanse vrouwen die het prachtig doen en ook plaatjes uit Amerika en geruchten uit Zweden het vermoeden wekken, dat we er zelfs met weinig geld en minder moeite heel wat beter op konden staan, indien er in de topregionen van onze vaderlandse modewereld maar eens iets gebeurde Dat dit nog niet het geval is, wordt ieder regelmatig bezoeker van Nederlandse shows duidelijk.
De modeshow, afkomstig van het oudste Parijse modehuis Worth. was bedacht om telkens een kwart jaar voor de opening van 't eigenlijke seizoen een uitermate critisch publiek te confronteren met stoffen, kleuren en lijnen die 'n bepaald ontwerper als kenmerkend voor dat bepaalde seizoen meende te moeten zien. De Franse „présentation" zoals het daar heet en die hoogstens anderhalf uur duurt, verloopt dan ook geheel in de
sfeer die bij een ernstige zaak past. Vergelijk daarmede vele van onze vaderlandse shows. De bekommernis om schoonheid is er eenvoudig zoek. Wat je er vindt is de koopman, die het oog gericht houdt op zijn waren (in dit geval toevallig kleren) en verder een vrolijk babbelende menigée die taartjes eet.
Toch heeft het er de schijn dat het ook in onze vaderlandse keuken begint te rommelen. Althans in Amsterdam, dat ook op dit gebied het hart is van ons land. Een jaar of wat geleden waren wij er te gast bij Charles Montaigne, de Franse couturier van Tilburgse komaf, waarvan U in de rue Royale te Parijs, vlak bij de Madeleine, de naam in grote letters op een imposant pand kunt zien prijken. Hij showde toen met zn uitstekende mannequins de japonnen en mantels, waarvan hij de knippatronen later in de Nederlandse handel heeft gebracht. Dit jaar gaat hij nog een stap verder. Hij opende n.l. zojuist in de Amsterdamse Van Baerlestraat 'n mode-academie, waar het op het ogenblik storm loopt. Geen wonder, want niet alleen modetekenaars, etaleurs en ontwerpers kunnen hier contact opnemen met de oude Franse traditie van uitnemend vakmanschap. Ook liefhebbers, en wie is dat niet, leren hier de beginselen van de Parijse hautecouture, en dan is er voor vergevorderden zoals coupeurs en kleermakers, nog een jaarcursus van 2 lessen van anderhalf uur per week, waarin de geheimen van de sierlijke Franse jas en het werkelijk elegante mantelpak — in Nederland op onnaspeurlijke wijze volkomen zoek geraakt — eindelijk weer eens worden onthuld. Dat de uitblinker op deze cursus de unieke kans krijgt om zes maanden in de Franse haute-couture te werken, zal de stormloop waarschijnlijk allerminst afremmen.
Op bijgaande plaatjes enige krabbels van Paquin, het oude modehuis in de rue de la Paix. In deze straat en voor de monumentale ingang van dit huis wachtte avond aan avond de grote Franse schilder Toulouse Lautrec op het meisje van zijn dromen, de mannequin Miriamme, zo vertelt althans de schrijver van „Moulin Rouge". De Miriammes van 1953 zien er echter enigszins anders uit. Op 't eerste plaatje showt er eentje „Léandre", een deux-pièces (dat er bij Dior en Fath uitligt) in anthracietkleurig broche met een variant op de boothals en driekwart mouwen. Op het andere plaatje ziet U de moderne drie-kwart-jas, hier wijd (hij kan ook aansluitend zijn) met eenzelfde soort open kraag, die het in ons vaderland wel niet zal doen, en verder de bekende nauwe, rechte, Franse mantelmouwen. De hoedjes zijn beide nog een maatje kleiner dan men in ons land meestal ziet!
---

AFGESLOTEN
Eindelijk de stem .uit Holland aan de telefoon, nauwelijks verstaanbaar. ,Het is ook zon eind weg" zegt de hotelportier verontschuldigend, wanneer we na een half uur eindelijk klaar zijn. Tussen joelende optochten door dringen we een volksherberg Ibin'nen, voor een verlaat avondmaal met gebraden worstjes. Ik raak in gesprek met een katholiek uit Maribor, de tweede stad van Slowenië. Hij vertelt hoe de bisschop gisteren vanaf het balcon van zijn paleis de demonstrerende menigte thieeft toegesproken: „Ook de geestelijken zijn zonen van dit voik. Wij zijn solidair met al onze Sloweense broeders, hier en ginds". Dit was de eerste keer sinds de oorlog dat een bisschop in Joegoslavië werd toegejuicht De volgende morgen, op weg naar onze woonplaats, word ik bij het begin van de straatweg naar ie kust weer aangehouden door politie. Waar ik heen wil? „Naar smis, naar Lovran". „Onmogelijk, de weg in *aie richting- is afgesloten". „Maar wat moeten onze arme kinderen dan beginnen?" lach ik over mijn hartkloppingen heen. Hij laat zijn blik glijden over de glanzende prijen, de kool' de worsten en de aardappelen achter in de auto, alles ingekocht op de markt in xjjnbljana, omdat er in onze woonplaats bijna niets meer te krijgen is, en dat overtuigt hem blijkbaar panstonds van de waarheid van mijn bewering, dat ik geen toerist ben, maar tijdelijk inwoner. We mogen gaan. In onze dorpsstraat kom ik onze vriend tegen, met schelvieogen en een baard van een week. Overdag coet hij zijn werk, 's nachts zit hij op hij de telefoon en de radio. Want hij is de man die het mobilisatieapparaat in beweging moet zetten. „.,Geef mij maar mijn partisanentijd" klaagt hij mat, „Toen kreeg je tenminste nog een paar uur slaap een nacht." En hoeveel nachten nog moeten de soldaten in de modder liggen, eer de diplomaten een oplossing vinden die waarschijnlijk toch niemand bevredigt?
---

'N OGENBLIK PUZZELEN
Horizontaal: I stad in Z. Nederland; 6 de provincie, waarin vorengenoemde plaats ligt; II titel; 12 It. dichter (1265-1321), zijn achternaam was Alighieri; 14 voedsel; 15 titel (afkort. Frans); 17 lor; 18 gevang; 20 satan; 21 vale kleur; 23 arbeid...; 24 hij die baadt; 26 groot bouwland; 27 Annie; 29 van de; 31 riviertje; 33 filmregisseur, de achternaam is Welles; 35 riviertje; 36 op 't spreekgestoelte; 37 vruchten; 38 de oudste; 39 rust (Fr.); 41 bekende races in Assen; 42 meisjesnaam; 44 namelijk (afk.); 45 lyrisch gedicht; 47 heel veel; 49 hoogmoed; 51 vent met horens en bokspoten in het bos; 52 voorspoed; 54 rivier in Rusland; 55 tam; 57 gesteente; 59 Imperator Rex (keizer en koning); 61 hoofdstad van Tsjecho- Slowakije; 63 middelbaar onderwijs; 64 geen winst; 65 de Engelsen. Verticaal: 1 paard; 2 daar; 3 (twee woorden) Russische satellietstaat en klein handvüurwapen; 4 en dergelijke; 5 naar aanleiding
van; 6 Limited (afk.); 7 hij; 8 (twee woorden) broer en lusteloos; 9 noot; 10 schreeuw; 13 na Dr. Schaepman (1903) leider van de R.K. Kamerfractie; 15 verstard brein; 16 natie; 18 vlek; 19 broos, breekbaar; 20 zegt de baby; 20a nieuwe testament; 21 bescherming burgerbevolking; 22 kracht (afk.); 25 plaats waar betaald wordt; 27 sleden; 28 een der steden in Kanaan vol zedenbederf; 30 seizoen; 32 maand (afk.); 33 ijzerhoudend; 34 Ned. Rundvee Stamboek: 35 vorm van eten: 40 land dat geheel door een kunstmatige waterweg doorsneden wordt; 42 met en daad; 43 de 4 hoogste kaarten; 45 stad in Rusland; 46 foedraal; 47 motorschip; 48 partij in Nederland; 49 ter gelegenheid (afk.); 53 diversen (afk.); 55 de pastoor van..; 56 Katholieke Arbeiders Beweging; 58 nachtkleding; 60 voorvoegsel; 61 per expres; 62 gram; 63 mij. De volledige oplossing vinden de puzzelaars weer elders in dit blad.
---

EEN BEKLEMMENDE FILM „Het grote geheim" MOBERT TAILOR IN DE ROL VAN MOEDIGE ATOOMHELD
s(i moest eÖKtelijk -wel van komen, diat de wereld via de « ilm kennis zou krijgen van de voorbereidingen die - pmerika trof voor het doeltref__.tend plaatsen van zijn eerste In „Above and tsey-ond" kan men die operatie De film geeft een goed ijijeeld van de gedragingen der Mensen die onmiddellijk betroken waren bij bet commando dat Peze operatie kreeg uit te voerden.
■Als film zou men ze kunnen vergelijken met de productie, die de Bngeisen gaven in „De geluidsbarrière. En dan denkt men voor■^ aan de twee in-een sluitende ftelen van dit werk; aan één kant het menselijke in de hoofdfiguren, ®an de andere kant, we zouden haast zeggen het bovenmenselijke dat het lot worden moest van deze exclusieve soldaten uit Wereldoorlog H. Robert Taylor is de man die de commandant uitbeeldt en N doet dit sterk en boeiend. James Whitmore speelt de rol van zijn Persoonlijke M. P. majoor. Elea- n°r Parker brengt de vrouw van *e kolonel natuurlijk, en op zn Amerikaans.
Pas vlak voor het opstijgen w ordt het doel van de tocht bekend g em.aakt.
---

De bom
O? 10.000 meter hoogte wordt de eerste atoombom uitgewor- ?e«- De parapluie-wolk, een schok 'n het vliegtuig, de brandende st.ad. Een enorm complex daar <-**eP beneden hen is een vlammende. r>e operatie is „goed" afge°Pen, maar hoe bitter smaakt de c°r»_ma__da_it dit woond „goed".H_ wordt beneden aanstonds door reporters geïnterviewd: Een van hen zegt: „Ik vertegenwoordig 16 millioen Amerikaanse lezers. Ze willen weten wat u voelde toen u hoorde dat door de ontploffing 80.000 mensen om het leven zijn gekomen. Hij antwoordt: „Vraag hen wat zij gevoeld hebben toen zij het hoorden." Het einde komt met zijn terugkomst in Amerika, waar zijn vrouw hem opwacht. Het kan het verhaal van dit verschrikkelijk avontuur lezend, er de schijn van hebben dat de filmmakers hier een der verschrikkelijkste zaken uit de afgelopen oorlog hebben gebruikt om de mensen naar de bioscoop te lokken. Welk motief bij hen ook heeft voorgezeten, ieder denkend mens zal deze film allereerst opvatten als een waarschuwing. Een waarschuwing- aan de wereld, aan alle mensen die tezamen in deze wereld het beste ervan moeten zien te maken en aan elk mens afzonderlek, die met dit voor ogen, in 't geweer moet komen en blijven tegen de krachten die de mensheid dreigen te verscheuren. Een andere vraag is of men deze waarschuwing niet nog sterker zou kunnen doen voelen: door bijvoorbeeld van Hiroshima uit zon film te laten beginnen. Maar de wereld is al zo veel gewaarschuwd. Wanneer zal hij verstaan en inkeren? De film draait vanaf Vrijdag in het Royal-theater te Heerlen. P. H.
---

RICHTING TRIEST
Ook die avond weer geen telefoonverbinding met Nederland. Ik krijg er genoeg van, en besluit naar Ljubi'jana te rijden, de hoofdstad van Slovenië. Misschien lukt het daarvandaan. Onder een sombere hemel gaan mijn vrouw en ik op weg, de richting Triest uit.' Lange rijen geduldige werkpaarden worden door hun boeren-eigenaars naar de naaste kazernes gebracht. Waarom gaat het je nog altijd meer aan het hart van de beesten dan van de mensen? Waarschijnlijk omdat ze hulpelozer zijn. Als ik die glanzende beesten zie, met hun trouwhartige ogen, denk ik aan de woorden van een vriend een oudgediend partisaan: „Wij waren taaier dan de paarden. Soms gingen ze plotseling liggen en waren dood." Dicht bij Triest slaan we een smalle weg in, die regelrecht naar het grensplaatsje leidt. Weldra zien we de eerste tanks, verscholen in de maïsvelden. Soldaten en officieren staan in groepjes bij boerderijen. Dicht buiten het dorp, bij een wegkruieing, houdt 'n politieagent de auto aan. „Rechtsaf alstublieft" zegt hij vriendelijk „X is afgesloten". „En de'weg. naatr V?" vraag-ik. „Alleen open voor militair verkeer." „En de weg over Z naar de zone B?" „De zone B is alleen toegankelijk voor inwoners." Als ik hem mijn perslegitimatie toon, glimlacht hij. „Wij hebben speciale orders om alie journalisten tegen te houden... goeie reis". Gelijk hebben ze. Het zou voor een kwaadwillende vrij gemakkelijk zijn om de troepenopstellingen uit te knobbelen. Het sPiJt mij intussen, dat ik niet naar X kan, want daar woont de vader van een vriend, een oude wijnboer. Hij kan zo smakelijk vertellen over 1918, toen de Italianen deze zuiver Sloweense streek van Engeland en Frankrijk cadeau kregen. „Het eerste wat ze weghaalden waren alle Sloweense naambordjes. De tweede dag zag ik, dat er van mijn druiven was gegapt. Ik laadde mijn jachtgeweer met hagel en ging tussen de struiken op de loer liggen. Net na donker hoorde ik geritsel, en ja daar waren de dieven, een heei peleton tegelijk. Ik knalde er midden tussen in, en ze gingen schreeuwend op de loop. En ik heb
ze ook nooit meer in mijn wijngaard teruggezien". Hij lachte met zijn jonge 70-jarige gezicht, en toonde mij zijn geweer, zorgvuldig Ingevet. Want hij stond nog altijd ingeschreven als partisaan.
---

MOBILISATIE-STEMMING IN JOEGOSLAVIË Koortsachtige dagen aan grenzen om Triest Wegen afgezet voor vervoer van militaire colonnes
IK heb bij mijn vriend in Opatija naar de krant getelefoneerd, want de telefoonlijn 'houdt op een kilometer van mijn huis op, en het laatste toestel staat in een kroeg, waar de stamgasten vrijwel ononderbroken en met zeer luide stem volksliederen zingen, ook al omdat de pruimen-jenever èn goedkoop èn goed is. Bovendien worden deze volksliederen thans voortdurend onderbroken door luide vaderlandslievende kreten, want we liggen hier hemelsbreed amper 50 km van Triest. Als we door de nacht terugrijden naar huis, zegt mijn vrouw opeens: „Doe je grote licht aan, ik zie schimmen voor ons". En als de schijnwerpers aanvlammen: „Zie je wel. Het is zo ver". En inderdaad, voor ons uit trekt de eerste kolonne infanterie in volle oorlogsuitrustirug. De eerste kolonne van vele, die langs een omweg in de richting trekken van de zone B van het zogenaamde vrije gebied van Triest, dat zowel de Joegoslaven als de Italianen nu gelijktijdig willen bevrijden.
De voorstelling in de bioscoop wordt Zaterdagavond drie keer onderbroken. Telkens komen er 'n paar mannen in burger binnen, ambtenaren van het gemeentehuis, die de rijen langslopen en hier en daar iemand wenken. Dan flapt t licht weer uit, en de film gaat precies verder waar hij afbrak: midden in een omhelzing van held en heldin. De volgende dag, Zondag, speelt het plaatselijk elftal een uitwedstrijd. Wanneer de- moegespeelde groep uit 'de bug stapt, kunnen zeven van de elf man en de helft van de supporters meteen overstappen in een klaarstaande vrachta.uto. De „completering der staande divisies" klopt beter en sneller dan het. telefoonverkeer: verbinding met Nederland blijkt onmogelijk, 's Middags spreekt Tito in Skopje. Door de radio huilt de snerpende bijval van een kwart millioen Macedoniëre, wanneer hij zijn ultimatum uitspreekt ter bescherming
I door A. den Doolaard
van een goede 50.000 Slovenen in de zone A. Het gaat tegen Italië, en dus is het hele land één.
De Joegoslaven hadden muren en alle beschikbare ruimte aan de openbare weg volgeklad met slagzinnen. De Italianen lieten het niet op zich zitten. De foto toont een van de resultaten. De W op 't bovenste bord zegt: „Viva Triest", ,Jtalia" prijkt op het onderste bord.
---

DEMONSTRATIES
Op weg naar Jjuibljama moeten wij een paar keer wachten voor lange kol'onn<-s militair verkeer. Bij liet naderen van de hoofdstraat hor rtn we al het gejuich van een optocht. En dat gaat de hele avond zo door, tot middernacht. Hoe die protestdemonstraties tot stand komen?
Op de straathoek dicht by het hotel staan een man of drie onder een lantaarnpaal. Eén leest er iets voor uit een krant. Plotseling geven ze elkaar een arm en gaan midden op straat lopen. „Weg met Polla! W« geven ons leven, maar Triest nooit! Weg met het Italiaanse imperialisme! Weg met..." Terwijl ze de straat uitlopen, sterven de kreten niet weg, in overeenstemming met een bekende natuurkundige wet, maar ze zwellen juist in kracht en volume. Want tien meter verder lopen er al negen man. en op dc volgende straathoek zijn het er al minstens honderd. En zolang er geen baldadigheden worden uitgehaald kijkt de politie toe. Een ding hebben de monster-demonstraties, die na 8 October in Joegoslavië plaats vonden, trou- : wens doorslaand beweaen: deze zo- j genaamde „politiestaat"- heeft te weinig politie om het vDlk baas te kunnen.
---