Honderd jaar kerkkoor der Basiliek Fe, -^CHT, 22 Nov. (Eigen kri^r e daS vierde het St. Ce- v»Ji best f Basi,iek baar honderd, a« ***>* , an' Aan de vooravond lVs SoiK,erinB* had pater Apolli■>%!, vanih'E' karmeliet, voor de *t*jH '» b, koor een causerie ge•W*** *»* 7 lichtbeelden over de *!•> Van'j5jOl"dagmorgen droeg pas» fH. xj."o,nn*el om kwart voor 8 1 ter u op' waaronder de zan„ Hot * Tafel naderden. "iif, ' koor '*ts Us" «~ ZCM">g „Domme non sum '"in de aalmoezenier kape- CH; ' Waards' hield *> feestprediiari£ hij namens de parori .f^zamgers voor hun toeaankte. Om 10 uur was de « Hoogmis, gevolgd door Te P^?cessie. Het koor voerde nnv e van Martin Stegen 'n Jt-iJ-et ?%* mis van „Refici" uit 'r\ald Deum Laudamus" van naDfn i 2 lv!,s?^brvi Ul,r werd in het patro-5 -^Tukt aan dc Hondstraat een 's ■"■ Wa reeePtie gehouden. Om tk avor!<'rJS er een feestelijk lof en t ' een feestdiner in hotel .. waar ook aanzat de oud- Joo*i0*i he^ Basiliekkoor pas*en van St. Odiliënberg. --- De kleinzoon En nu de kleinzoon Peter Frans Hermesdorf — de grootvader heette immers Frans Peter! — die weer in meer artistieke richting gaat. Terwijl zijn jongere broer Godfried Hermesdorf jurist werd en advocaat te Arnhem is, heeft Peter het artistieke ambacht gekozen van her steller-restaurateur van schilderijen en beelden. Toen wij hem opzochten op zijn atelier aan de Glacisweg 3 te Maastricht legde hij juist de laatste hand aan het herstellen van een fraai grisaille, een schoorsteenstuk voorstellend Ceres-Demeter de Godin van de vruchtbaarheid en de landbouw. Dat „laatste hand" mag U niet te letterlijk verstaan, want in werkelijkheid hanteert hij de vernisspuit die met een slang verbonden aan het druk-apparaat het vernis in een prachtige gelijkmatige laag over het doek verspreidt. En meteen zitten we volop in de interessante techniek van dit beroep. Het stuk waaraan men Peter Hermesdorf bezig ziet op de foto, welke dit artikel illustreert, heeft lange tijd bij de watersnood in Zeeland halverwege onder water gestaan. Een stuk drijfhout was er dwars doorheen gegaan, maar wie nu dit mooie doek ziet, kan zich wel voorstellen, dat de jonge Hermesdorf best een beetje trots op het resultaat mag zijn. Het is een mooi vak en je wordt het niet zo maar in één-twee-drie: hersteller van schilderijen en beelden. Peter Hermesdorf is lid van de 1.1.C., het „International Institute for the Conservation of Museum Objects". Hij publiceert ook in het vaktijdschrift van dit instituut. Hij kreeg zijn eerste vorming op het atelier van de schilder Kloosterhuis .te Nijmegen, maar studeerde dan aan de Londense universiteit kunstgeschiedenis. In 1948 slaagde hij voor het ekamen analitische chemie van de Nederlandse Chemische Vereniging. Van 1949 tot 1952 was hij student in de technologie der beeldende kunsten in het Courtold Institute of Art te Londen, dank zij een studiebeurs hem verleend door de British Council. Deze technologie omvat materialenkennis, schilder technieken, physisch en chemisch onderzoek en de conservatie en restauratie volgens de methoden van de grote musea. Op zijn beurt heeft de grote Hermesdorf aan de Londense universiteit als assistent deze vakspecialisatie gedoceerd. Hij heeft belangrijke onderzoekingen met uitstekend resultaat gedaan in het weer onzichtbaar hechten van door ouderdom of andere oorzaken gescheiden houtpaneel. Een mooie opdracht, waaraan hij •al sedert 1952 werkt, is de restauratie van de wandschilderingen van de Italiaan Gianantonio Pellegrini in Kimbolton Castle, het bekende Engelse kasteel waar de eerste vrouw van Hendrik VIII, Catharina van. Arragon, haar laatste levensjaren sleet en stierf. In zijn atelier te Maastricht werkt Peter Hermesdorf aan herstel van kunstwerken, waarvoor hem uit het gehele land eervolle opdrachten bereiken. Het is voor een leek altijd interessant een vak te zien beoefenen en met verbazing zagen we, hoe de ultraviolette lamp op een schilderij zeer duidelijk en nauwkeurig door terugstraling ontdekt, wat origineel en wat later bijgeschilderd is. We zien verdoeken en op nieuw doek plakken van oude schilderijen, en vernemen, hoe men zelfs nieuw hout onder oude schilderijen aanbrengt. Bij het wegsplinteren van het hout zien we het schilderij aan de achterkant van de verflaag, kunnen er duidelijk de voortekening op onderscheiden en ontdekken in het ontwerp zelfs een kerktoren, die de schilder helemaal niet uitgevoerd heeft. Zou die man ooit er aan gedacht hebben, dat de helemaal niet uitgevoerde kerktoren toch nog eens te voorschijn zóu komen? Zo zou de moderne techniek er bijna in slagen, de diepe roerselen van het menselijk gemoed ■te ontcijferen. Voor de verificatie van echtheid en de ontdekking van vervalsingen zijn deze methoden welhaast feilloos. De vestiging van Peter Hermesdorf in Maastricht, in de schaduw van onze oude kerken en het provinciaal museum is iets wat men bijzonder graag ziet. Niet alleen is hier veel werk te doen, maar bovendien hoort dit nu eenmaal bij de academische sfeer van Limburgs hoofdstad. DE ZOON: Peter Frans Hermesd orf, restaurateur van kunstwerken DE VADER: Hubertus Hermesdorf, hoogleraar aan de R.K. Universiteit te Nijmegen DE GROOTVADER: Frans Peter Hermesdorf, kunstschilder --- Kunstenaar-hoogleraar-kunstenaar Drieluik der bekende familie Hermesdorf uit Kerkrade Dragers van een rijke traditie van kunst en wetenschap MAASTRICHT, 21 r*Wem_er. — (Eigen red.) — Op d* I Ode December zal — zoals gemeld — het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap in Kerkrade een herdenking organiseren van de Kerkraadse kunstschilder Franz Peter Hermesdorff, die vijftig jaar geleden stierf. Zijn zoon, de bekende hoogleraar te Nijmegen, is uitgenodigd om dan over zijn vader een rede te houden. Het feit, dat diens zoon weer de richting van de grootvader gekozen heeft, rechtvaardigt de titel van dit artikel, gewijd aan vader, zoon en kleinzoon Hermesdorff. Aanleiding daartoe zou ook geweest kunnen zijn de omstandigheid, dat professor Hermesdorff op 3 November zestig jaar werd en het een academisch gebruik is professoren bij het bereiken van hun zestigste jaar hulde te betuigen. --- EMIGRATIE Een ander middel tot verruiming van de werkgelegenheid is de emigratie. Deze verdient alle steun als hulpmiddel bij de oplossing van het bevolkingsvraagstuk. Met- name is zij een uitkomst voor boerenzoons, die boer willen blijven, maar in het eigen land in deze richting geen toekomst meer vinden. Doch het is niet gemakkelijk de Limburger, die van nature sterk gehecht is aan de omgeving waarin hij geboren en getogen is, tot emigratie te bewegen Indien de emigratie uit Limburg evenredig was aan het landsgemiddelde zou 7,5 procent der bevolking uit de productieve leeftijdsklasse moeten emigreren. Dit percentage wordt thans bij lange na nog niet bereikt. Bovendien kan men het persoonlijk betwijfelen of het gestelde doel — een jaarlijkse emigratie van 50.000 Nederlanders — inderdaad te bereiken is? Niet alleen de tot nu toe ta geringe lust tot emigreren speelt daarbij een rol. Om een andere factor te noemen: ook de economische toestand in het buitenland is van grote invloed. Als deze verslechtert, vermindert tegelijkertijd de animo der gastlanden, om Nederlandse emigranten op te nemen. --- Op weg naar één millioen inwoners (II) Limburg staat voor een enorme opgave Jyieuwste cijfers over de beroepsbevolking 1 (Eigen redactie) LIMBURG is niet van elastiek! Dat wordt wel eens over het hoofd gezien. Vergeleken met 't bevolkingscijfer uit 1900 is het aantal inwoners bijna verdrievoudigd. Het bedroeg in het begin van dit jaar 278 procent van dat van vier-en-vijftig jaar geleden. Doch de omvang van het gebied — 2206 vierkante kilometer, alles inbegrepen — waarop deze sterk toegenomen bevolking moet leven en werken en 'n dragelijk bestaan moet vinden, is practisch hetzelfde gebleven. Zij is in 1949 uitgebreid met de Zelfkant, maar daardoor heeft de Limburgse mens weinig „levensruimte" gewonnen. Het vooruitzicht, dat dit ge*west wat het zielental betreft over ruim vijftien jaar hoogst waarschijnlijk millionair zal zijn, is onder deze omstand'"i-c-den niet eens zo aanlokkelijk. Met het groeien van het inwonertal wordt het steeds moeilijker voor allen arbeid en brood te vinden. In de agrarische sector kan de werkgelegenheid niet worden uitgebreid. Er bestaat daar nu reeds een overschot van tussen de 5000 en 6000 arbeidskrachten. De mogelijkheid om door ontginning nieuwe cultuurgrond te verkrijgen is met de Peel vrijwel uitgeput. --- Limburgse schrijvers naar Hasselt MAASTRICHT, 17 Nov. (Eig. red.) — De Vereniging van Limburgse schrijvers te Hasselt, waar ook de Ned. Limburgse schrijvers merendeels bij aangesloten zijn belegd op Zondag 21 November om half elf in de raadzaal van het Hasseltse Stadhuis wederom een openbare voordrachtenavond. Deze keer zal optreden Pater Dr Marcel Brauns S.J. met Mariagedichten van Hadewijch en Hopkins. Om half drie in de namiddag is ledenvergadering in Hotel Schoof s. Hier spreekt Trudo Hoewaer over de Amerikaanse romanschrijver en Nobelprijswinnaar Hemingway, en worden films vertoond. --- Bouw kerk en restauratie Huis Henekens EYGELSHOVEN, 23 Nov. — (Eig. ccrr.) — De raad der gemeente komt heden, Dinsdag 23 November, om 7 uur n.m. in vergadering bijeen in de Laethof. Op de agenda staan o.a. een voorstel tot verkoop van gemeentegrond, in het Kommerveld aan het R.K. kerkbestuur ten behoeve van de bouw ener nieuwe kerk met pastorie en een voorstel tot restauratie van 't huis Henckens. --- DE NOODZAAK DER INDUSTRIALISATIE Het voornaamste middel om op de lange duur voldoende werkgelegenheid te scheppen, blijft de verdere uitbreiding van het industriële apparaat. Wat op dit gebied yooral ook de laatste jaren bereikt is, mede dank zij de stuwende steun van het Economisch-Technologisch Insti tuut in Limburg (het E.T.1.L.), dwingt diepe bewondering af. Want mén mag nooit uit het oog verliezen dat Limburg weliswaar de meest geïndustrialiseerde provincie van ons land is geworden, maar op menig ander gebied nog te kampen heeft met de fatale erfenis van een armoedig verleden. Zo is het gemiddeld vermogen per inwoner er nog steeds het laagst. Aanzienlijk lager dan in de andere provincies. Dit maakt het vraagstuk der investering voor de! industrie-uitbreiding er niet eenvoudiger op. Het is tekenend voor de gezonde ontwikkeling van het Limburgse bedrijfsleven, dat het kapitaal voor e:n voortgezette industrialisatie tot nu toe voor een aanzienlijk gedeelte uit de eigen industrieën kon worden verkregen. Bij de laatste volkstelling — die van 1947 — waren er in Limburg 268.528 personen, die een beroep uitoefenden. Dit aantal is inmiddels vanzelfsprekend nog gestegen. Daar van zyn ruim 110.000 personen in de industrie werkzaam. Maar elk jaar weer melden zich nieuwe duizenden aan, die de leeftijd hebben bereikt waarop zij een beroep gaan uitoefenen. In tien jaren tijds — gerekend van af 1951 — moeten daarom, volgens de ons door het E.T.I.L. verstrekte, hieronder verwerkte nieuwste gegevens, in Limburg theoretisch nieuwe arbeidsplaatsen gevonden worden voor in totaal 51.000 personen, ofwel voor 39.000 mannen en 12.000 vrouwen. Daarbij moeten de 7.000 werklozen, die er op 31 December 1951 nog waren, gevoegd worden, even als het latente overschot aan arbeidskrachten in de agrarische sector, dat op 5500 kan worden gesteld. Telt men deze beide groepen erbij, dan krijgt men een 63.000 personen (48.000 mannen en 15.000 vrouwen), die tot 1961 zich in Limburg voor een plaats in het arbeidsproces melden. En deze schatting is met de nodige voorzichtigheid opgemaakt en daarom aan de lage kant gehouden. Aangenomen dat de emigratie uit Limburg op het peil van het landsgemiddelde kan worden gebracht (wat geenszins zeker is), dan zullen er tot 1961 van deze 63.000 personen 15.000 (11.000 mannen en 4000 vrouwen) moeten emigreren. Er blijven 49.000 arbeidskrachten (37.000 mannen en 12.000 vrouwen) over, voor wie in Limburg nieuwe werkgelegenheid moet worden geschapen. Daarvan moet een gedeelte in het bedrijfsleven, een ander gedeelte in de verzorgende beroepen emplooi vinden. De gangbare verhouding is drie-vijfde voor de industrie en twee vijfde voor de verzorgende beroepen. Zodat in totaal in het bedrijfsleven moeten worden ondergebracht 29.000 personen (22.000 mannen en 7.000 vrouwen) en in de verzorgingssector 20.000 personen (15.000 mannen en 5.000 vrouwen). Dat dit een Mi*-m« ongave is, zal iedereen duidelijk zijn! --- Een huis van de Nacht Sterke opvoering door Toneelgroep Theater PR vond een vreemd incident *-" plaats 'aan het einde van de opvoering van „Een huis van de Nacht" door de toneelgroep Theater in de Stadsschouwburg te Heerlen: toen het doek voor de laatste maal viel bleef het publiek doodstil — beklemd haast — zitten zonder te applaudisseren, zichtbaar twijfelend of het spel nu gedaan was of niet . . . Het was een pijnlijk moment. Want ook al had een pistoolschot achter de coulissen het einde duidelijker kunnen markeren (het schot ging — naar men ons zei — niet af!), dan nog had het onduidelijke slot een pijnlijke fout in 'n overigens magistraal spel blootgelegd. Thierry Maulnier heeft met zijn „La maison de la nuit" het actuele gegeven van „het vrije Westen" tegenover „het totalitaire Oosten" aan de orde gesteld. En dat geenszins op de gemakkelijke wijze, waar op sommige films, die veel met propaganda en weinig met kunst te maken hebben, dit doen. Klossowski, een gewone materialist, heeft een huis dat gelegen is in het niemandsland tussen Oosten Westzone. Voor 500 Mark smokkelt hij door zijn sluis mensen van het Oosten naar het Westen. Öf omgekeerd; hij is immers materialist! Op een avond treft men nu in dit huis de volgende personages: een oude gravin, wier wereld in het Oosten ten onder is gegaan en in het Westen nog iets ervan denkt terug te vinden; een meisje Lydia dat er zo maar is, aangespoeld door de wilde stormen die Europa teisteren; een oppositie-minister uit een der Oostelijke staten, die wist dat hij oppositie mocht voeren zolang en zover het de partij bepaalde en nu vlucht voor zijn eigen leugenachtigheid; zijn secretaresse die hem stomweg bemint en hem volgen wil; zijn vrouw die — fervent partijlid zijnde — hem verraden heeft en hem, met de eenzaamheid in zicht, toch niet ".loslaten kan; twee communistische agenten die zich als vluchtelingen door deze sluis willen laten smokkelen om in het Westen te kunnen saboteren; en tenslotte een man genaamd Adler, die vrijwel het gehele stuk een duistere figuur blijft en uiteindelijk een priester blijkt te zijn, die zich van het Westen naar het Oosten wil laten smokkelen om daar in het verborgen zijn priesterlijk werk te doen. De eigenlijke handeling van het stuk moet u na deze opsomming van de personages al duidelijk zijn. Als de twee communistische agenten bemerken wie er met hen in de sluis is — de minister — wordt hun partijbloed wakker. Zij alarmeren de Oostelijke politie, die juist op tijd kan ingrijpen en de gehele inhoud van het huis liquideert zonder lastige politieke sporen achter te laten. Deze strakke intrige-draad heeft Maulnier wat verlevendigd ■ door enige bij-intriges: voor de minister zijn er speciale faciliteiten waardoor hij misschien juist nog „over" zou kunnen voor de Oostpolitie arriveert wat een van de agenten meesterlijk voorkomt door de wettige vrouw tegen de secretaresse uit te spelen; en de intrige van het aangespoelde meisje dat voor het eerst de liefde leert kennen in de persoon van de jongste agent. En tenslotte is daar nog de ontmaskering van de ene duistere man als priester. Maar het feitelijk slot van dit spel is dus de liquidatie. Daarmee is het „verhaaltje" uit, precies zoals er dagelijks verhaaltjes in het Oosten eindigen. Maar toneel is toneel; het publiek wil de goedheid beloond en het kwaad bestraft zien. Hier is geen beloning of bestraffing. Er is stomweg een liquidatie Dit had Maulnier niet mogen doen... van het publiek niet! Hij deed overigens nog veel meer. Hij laat communisten „mensen" blijven, die geloven in hun ideaal. En het vrije Westen schildert hij niet af als de geluksstaat, die het in de propaganda is. Maulnier graaft veel dieper; hij geeft beide ideologieën in hun zuiverste vorm en hij laat het aan de toeschouwer conclusies te trekken Waarmee men overigens niet de minste moeite behoeft te hebben. Wie echter zo „onduidelijk" wil zijn, wie zo de eeuwige toneelwet van het gestrafte kwaad en het beloonde goed wil miskennen, moet rekening houden met het feit dat er publiek komt dat eenvoudig gaat zitten wachten op de vervulling van zijn wens En toch welk een hartverwarmend spel heeft deze Maulnier geschreven. En wat een schier volmaakte opvoering heeft Theater van dit spel gegeven. In het laatste bedrijf is er een scène tussen de twee communistische agenten, die hier door Richard Flink en Piet van der Meulen zo van binnen uit en zo stralend levend gespeeld werd, dat men er koud van werd. Wij hebben ook nog grote mannelijke acteurs, al voeren de laatste tijd de vrouwelijke de boventoon! Hier was weer een perfecte Aruiy de Lange, die als vrouw van de minister momenten van subliem spel liet zien. En daar was een Mia Goossen als het meisje Lydia, een klein lelijk eendje dat te zeer door dit rauwe leven gebeten, is en in deze afgrijselijke wereld op de nauwe scheidslijn tussen leven 'en dood de liefde moet leren kennen. Mia Goossen rijpt snel tot een groot actrice, die een tekst op een geheel eigen wijze benadert. Jammer is het dat zij soms teveel terugvalt op „een toontje", dat irriteert. Misschien moet zy haar gevoel voor zinsmelodie ontwikkelen. Maar een actrice die zo snel groeit, zal zeker dit kleine feiltje onder de knie krijgen. Toen het publiek eenmaal begreep dat het stuk uit was, heeft het nadrukkelijk zijn hulde betuigd aan dit gezelschap en de vrouwelijke medewerkenden met bloemen vereerd. J. G. --- De Lerma exposeert te Heerlen HEERLEN, 22 Nov. (Eig. red.) Twee weken lang exposeert thans bij mevr. H. Classen-Eyck, Kapelaan Berixstraat 7 te Heerlen, de Italiaanse kunstenaar Luigi de Lerma, een veelzijdig artist op het gebied van schilderen, ceramiek, mozaïek. Geboren in 1907 te Reggiomigli* beleefde hij in Italië een avontuurlijke jeugd. In 183& trouwde _fc een Nederlands meisje, v. d. Djes de Willebois, die in die dagen om zich in de plastische kunst te bekwamen, ook in Italië verbleef. Samen trokken aij in 1936 naar Nederland, waar zij zich in Groenekan bij Utrecht vestigden. De Lerma is vooral ook bekend om zijn keramische kunst (vazen, schotels, kannenenz.), waarvan jammer genoeg geen exemplaren op de expositie te zien zijn. Daar hangt wel een hele collectie monötijpen en gouaches van hem welke uitmunten door hun frisse kleurige primitieve opzet en vorm. 't Is „peiirture pure", zei dr. Jos. Stassen, dde de expositie met een interessante inleiding opende. En bij nadere beschouwing blijkt, dat die woorden de zuivere waarheid zijtn. Vooral ook op het gebied van stillevens toont zich de Lerma een knap meester. Intussen gaat zijn laatste werk weer meer in de abstracte richting, maar, zo vertelde ons de kunstenaar, van dat oeuvre had hij nog niet voldoende gereed, om er een expositie mee te houden. Mevrouw de Lerma is op de tentoonstelhng present met diverse plastieken, echt fijn vrouwelijk oeuvre. In 1948 vertoefde de Lerma ook reeds in Limburg, van welk bezoek o.a. het werk „Een meisje uit de Mlijnstreek" stamt, dat ook op de expositie ie te zien. --- Bouw van viaduct in Kerkrade KERKRADE, 22 Nov. (Eig. red.) In verband met de toename van het verkeer, de goede samenhang van de gehele gemeente en een gewenste directe verbinding tussen de wijk Klein-Nulland en Kerkrade-Oentrum, hebben B. en W. van Kerkrade de raad thans een plan aangeboden, dat voorziet in de aanleg van een voetpad en rijwielpad vanaf de Kleinnulianderweg tot aan de Hambosweg (Stationstr.) te Kerkrade, de bouw van een viaduct onder het spoor van de Domaniale Mijn, en de aanleg van een nieuwe verbinding Hambosweg-Stationstr. Voor de uitvoering van dit plan vrasen B. en W. een crediet van f 104.000.—. --- Bouw gemeentemagazijnen te Kerkrade KERKRADE, 22 Nov. (Eig. red.) Gezien de bekrompen huisvesting van de kantoren van de Alg. Technische Dienst en de verspreid liggende gemeente-magazijnen, hebben B. en W. van Kerkrade de raad thans voorsteld diverse terreinen aan de Kerkrader Steenweg aan te kopen voor de bouw van een gemeente-magazijn met opslagplaatsen en kantoren voor de Alg. Technische Dienst. Bedoelde terreinen z'% "olsens B. en W. het meest gebikt en centraal gelegen ten opzichte van de verschillende delen van de gemeente Kerkrade. --- (Advertentie, ■ I ïs__S _£_o w _^BICO STANDARD Desgewenst betaalbaar met f 2.50 per week. • mhcrod 4) tnet • 1 jaar volledig gegarandeerd • dubbelwandig • speciaal gccoosJrueerde motor • royale kuip --- Limburgsch Dagblad Tweeraligheid ■cf* *ietal'^u "mensen is twee- of S ,d onze tijd nuttig f: T^akelijk. Weliswaar beat ï} nog een minderheid, .<„ ~le is reeds Zon omvangr „ . het onderwijs er niet '■"nmp *uit kan om hiermede t riitg te houden. De school V VKiSS: tip Ulo's en scholen s"nd worden drie moderne i ((".f talen onderwezen, terbun aast nog een overvloed taat nsch°olse gelegenheden 0"? zich de verlangde ta""'S te verwerven. 'S in rf dle omstandigheden, ge-2ic, c r?den voor een gemeente Wii i? deze zaak te mengen? 'lit * vraag stellen, sluiten IS1 't). no °e eventuele wenselijkheid :n„ aza.kelijkheid om door aan' ''"'«toni- * vreemde talen de *>k si„?4üng te hulp te komen; • W'J uit diezelfde om-HuSe SeaBnem t.a.v. ambtenaren, ,Ve*itypienz' Daarover willen wij """ af lilet sPreken; wij vragen I'Nlair \- de wenselijkheid c.g. ti Us de vraag: Waar is het Stuu^HOLEN? Het gemeente- Zijn +Van Arnhem zegt bereid 'f jjj te onderzoeken, of op een j^hien dagere scholen, „mis- 29 Sch ??n°s op kleuterscholen", '■ ond U^d met het geven van bg e.rw'js bij wijze van proef "jaalct Sl?r zou kunnen worden gek el.t men net nu wendt f*1* Bi' nier is dan sprake van J^genleu*e belasting van leerm vraZ s van de kleuterschool. 't rje<*ag of dit wenselijk is, en Na» geschiktheid bestaat; de i bben ■ welke invloed dit kan is liet °p ket „gewone leren", *<1 ZeBaan de orde' geweest. Dat rÜ^seliiM?' de vraag naar de ?**Um "eid, gezien vanuit het det de Van de leerling en deze, » gev«Bemeenschap, nog minder etste » enten, hebben hier de HL chten' ri'"'l«lijlru?G uJkt mij het initiatief S?cht r*-g' Het is te weinig door?et js n gezien vanuit het kind. h*" hinn n typisch voorbeeld van f'J it, °,endringen der maatschapr%ia'r r e school, zonder dat er ff*t drf r?kening gehouden wordt W. Afeisen en rechten van het ?*r, i;li.ezien van de vraag of «orler) n een initiatief moet f "itenri ondernomen, dit niet uit(f'd ügOP de weg der Rijksoverleel Jr' zijn er derhalve essen- ÉVe,, Practisch zo grote be°Peiiit t verbonden, dat het Ojjj J* oij plannen blijft. sStstaa^N misverstand te doen t»fes n_4Wl;is ik er °P. dat dit d Veranf oetekent, dat wij het r?n acr,VVoord en onpraktisch zou 'si!5kwan^en dat de Regering tesók'S 0r_",°P een vroegere beslishï°ol li * Frans op de lagere rlT* dit =„.. vak te verbieden. Ik v huirt?ltnd betreurd. Dat dit in >r j-^'ge omstandigheden niet *£■* Wnvi18 gereserveerd zou mocieVet^'.is duidelijk. Tegen ff hoo'^'Jziging, die toelaat in ir/1 Vre„^ plassen (6e, 7e, en 8e) (v 'k ri, de taal te onderwijzen, tb°°f 7l geen bezwaar hebben en 8c klassen is dit "s reeds mogelijk). Jos. J. G. --- De grootvader Franz Peter Hermesdorff werd op 20 Augustus 18S4 bij Trier geboren en overleed in Kerkrade op 10 December 1904, zodat dit jaar het honderdste geboortejaar en vijftigste sterfjaar is. Franz Hermesdorff, later werd de naam Frans Hermesdorf, kreeg zijn opleiding als kunstschilder in Muenchen en Parijs. Hij reisde veel in zijn jonge jaren en verbleef veel in Italië, totdat hij omstreeks 1890 in Kerkrade is neergestreken. Hier leerde hij een Kerkraads meisje kennen, Josephine Deutz, waarmee hij huwde. Heeroom Deutz was in die dagen deken van Kerkrade. Zijn portret geschilderd door Frans Hermesdorf hangt nog op de pastorie van Deken Ramaekers. De liefde voor Italië demonstreerde Hermesdorf door het bouwen van een villa bij de kerk in Chevremont in Italiaanse stijl. Deze villa is rond 1930 wegens mijnschade afgebroken geworden. Hermesdorf schilderde bij voorkeur portretten, daarnaast landschappen en genre-stukken. Zijn voorliefde ging veel naar de grafische kunst en vooral de etsnaald hanteerde hij bij voorkeur. Zijn werk is in hoofdzaak bij de familie en het hierbij gereproduceerde zelfportret is eigendom van professor Hermesdorf te Nijmegen. Men ziet hier tevens Hermesdorf als kind van zijn tijd. In die dagen moest de kunstenaar nog een flambard dragen en een min of meer bohémien-indruk maken, wilde hij voor vol aangezien worden. Ook het werk zelf ademt de geest van de tijd. Zo zagen wij een schilderij, dat zuiver genomen was naar een pergola bij het kasteel van Wijnandsrade, maar de doorkijk was een brokje van een Italiaans klooster en rechts krijgen we het uitzicht op een Italiaans meer. Italiaanse monniken wandelen op dit schilderij door de pergola van Wijnandsrade. Een der beste stukken van Frans Peter Hermesdorf is een oude man, een naakt, dat thans eigendom is van de medische faculteit van de universiteit van Nijmegen. Tegelijk met de herdenking te Kerkrade zal het werk van deze schilder, die wij tot de romantische Antwerpse school zouden rekenen, in een tentoonstelling samengebracht worden. De weduwe van Frans Peter stierf in 1937 en de enige zoon uit dit huwelijk is de jurist en hoogleraar. --- De zoon Hubertus, Dominicus, Bernardus Hermesdorf werd op 3 November 1894 te Chevremont geboren, studeerde in Rolduc, ging in 1913 in Utrecht rechten studeren en promoveerde aldaar in 1919. De jonge jurist was werkzaam bij de Raad van Arbeid te Heerlen, op de Boeren leenbank en werd in 1921 bedrijfsjurist bij Noury en van der Landen te Deventer. Hier vestigde hij zich als advocaat-procureur samen met mr. Pompe. In 1928 werd Hermesdorf lector aan de universiteit te Nijmegen, in 1931 professor te Leuven en in 1939 volgt hij professor van der Heiden te Nijmegen op voor Romeins en Oud-Vaderlands Recht. In de moeilijkste periode van de bezettingstijd was prof. Hermesdorf rector-magnificus. . Bij de heropening van de universiteit op 17 September 1945 schetst prof. Hermesdorf de lijdensgang van de universiteit en herdacht hij de gevallenen. In 1947 werd Hermesdorf Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In de loop der twintig jaren van zijn professoraat zag Hermesdorf wel een duizend toekomstige juristen in zijn colleges, onder wie b.v. de huidige minister van onderwijs mr. Cals. Sedert 1945 is Hermesdorf voorzitter van de Rijkscommissie voor Oorlogsdocumentatie. Professor Hermesdorf heeft een zeer groot aantal rechtskundige publicaties het licht gegeven. Met zijn „Schets der uitwendige geschiedenis van het Romeins recht", in 1936 uitgekomen gaf hij zijn studenten een goed hand boek. Nationale en internationale onderwerpen van zijn studie en publicaties beletten deze hoogleraar nimmer speciale aandacht aan de geschiedenis van het recht in Limburg te schenken, zoals aan de oudste rechtsgeschiedenis van Rolduc. Hermesdorf is bestuurslid van Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap en redactielid van de „Public ations", hét jaarboek van dit genootschap. Hij behoort ook thans weer tot de groep geschiedkundigen, die het op zich genomen hebben in onderlinge samenwerking ons gewest zijn lang verbeide geschiedenis te geven, die verschijnen zal onder de titel „Limburgs Verleden". Moge zijn zestigste verjaardag nog door een hele reeks jaren van arbeid gevolgd worden. ---