(Advertentie) SPAAR REGELMATIG met kleine bedragen voor uw grote uitgaven bij de SPAARBANK SINT PANCRATIUS HEERLEN — BRUNSSUM — KERKRADE — GELEEN De Spaarbank voor de Mijnstreek Jw spaargeld is daar veilig en bovendien ontvangt U rente ! --- Commentaar Onderwijs in debat WIJ willen gaarne de aandacht vestigen op de voortreffelijke rede die Magister Stokman bij de onderwijsdebatten heeft gehouden. Liever dan zich in onvruchtbare kritiek te verliezen, heeft hij zijn aandacht namens de K.V.P. fractie vooral gewijd aan de wyze waarop positief het onderwijs kan worden voortgeholpen. Dat hij daarbij ook kritische geluiden liet horen, zal niemand verwonderen of ergeren, zelfs — neem ik aan de jonge bewindsman van onderwijs niet. Want ook hij heeft aan de rede van Mag. Stokman iets gehad. ZONDER te willen beweren (het zou namelijk onwaar zijn), dat minister Cals de redevoeringen van de meeste afgevaardigden wel als onvruchtbaar ter zijde zou kunnen schuiven, menen wij dus toch .dat die van Mag. Stokman de prijs heeft behaald. Hij heeft namelijk konkreet aangegeven wat er zou moeten gebeuren om ons onderwijsbeleid produktief te doen zijn. Hij noemde vier zaken. DE EERSTE was: kontinuiteit in het beheer van het Departement. Het spreekt vanzelf, dat wij ons daarmede van ganser harte verenigen. De socialisten hebben trouwens duidelijk de waarde daarvan ingezien, toen zij bij alle kabinetswisselingen hun voornaamste figuren hebben gehandhaafd en i liefst op hetzelfde departement: Min. Lieftinck en Min. Mansholt zijn er sprekende voorbeelden van en, in ander opzicht, ook Min. Dr'ees. Behalve aan de tegen dit beginsel indruisende gang van zaken op onderwijs, wijs ik ook op wijlen Min. Maarseveen, die van Justitie naar Overzeese Gebiedsdelen en van daar weer naar Binnenl. Zaken verhuisde. Slechts in geval van noodzaak kan dit gebillijkt worden. In andere gevallen is het fout, én voor de partij én voor het land. Daarom: kontinuiteit. DE TWEEDE was: een goed georganiseerd departement. Een minister kan niet behoorlijk werken als hij het departement niet in zijn hand heeft. Impliciet is dit toegegeven door een socialistisch voorman, die zelf het „slachtoffer" is geweest van de reorganisatie op onderwijs in 1946, Dr Idenburg namelijk. Deze heeft immers jaren later in Socialisme en Democratie verklaard, dat de departementale opzet zoals die in 1946 bestond, bestemd was voor het voeren van een socialistische kultuurpolitiek, waartoe zowel de organisatie-zelf als de „bemanning" bedroeg, (voegen wij er aan toe). Wat wonder dat onderwijs in 1946 een onhandzaam instrument bleek voor een minister van andere richting! ALS derde zaak noemde Mag. Stokman: voldoende geldmiddelen. Moet ik, die meermalen gepleit heb voor het investeren van een half milliard meer in „onderwijs" en „kuituur", verzekeren dat dit deel van het betoog van Mag. Stokman my' als muziek in de oren klonk? TENSLOTTE wenste de spreker als vierde: een urgentieschema, waarbij Mag. Stokman achtereenvolgens noemde: de wet op het kleuteronderwijs, wettelijke regeling van het onderwijs in verband met de achtjarige leerplicht, verlaging van de leerlingenschaal, herziening van de finantiële en maatschappelijke status van de onderwijzer en leraar, meer vrijheid in het onderwijs enz. WANNEER de lezer het voorgaande summiere overzicht van Stokman's rede overweegt, ben ik overtuigd dat hy' met mij zal menen dat het hier een rede in grote stijl betrof, vol konstruktieve aanwijzingen en vergezeld van opbouwende kritiek. Jos. J. G. --- 50.000 Doden op verzoek der Sovjets? Tien jaar geleden stierf de oude stad Dresden Duitsland herdenkt bitter geallieerde bombardementen BONN, 21 Februari. — Het was in Februari van het jaar 1945 en Carnavalsdinsdag. Tien jaar geleden dos. De Russische militaire wals rolde onweerstaanbaar West- en Noordwaarts. De Duitse legers waren geslagen en nog slechts de legergroep „Midden" — onder veldmaarschalk Schömer, de Bloedhond genaamd — hield stand. Schörners soldaten aarzelden niet en vochten- Ze hadden geen keuze. Dag in dag uit liet Schömer zonder enige vorm van proces „lafaards" opknopen. Hij schreef het woord discipline met bloed en strafte nog slechts met de strop. Tegenover het leger van Sohörner stonden de divisies van de Russische maarschalk Koniew. Koniew rukte op naar Dresden, de nog vrijwel ongeschonden stad van waaruit Schörners troepen bevoorraad werden, 's Avonds om half tien op die Carnavalsdinsdag van het jaar 1945 loeiden in Dresden de sirenes. Vier en twintig uur later was Dresden een dode stad. Het Duitse Florence; de stad met het wereldberoemde silhouet die onschatbare kunst- en cultuurschatten borg, de mooiste stad van Duitsland, die in eeuwen gebouwd werd, werd binnen de vier en twintig uur vernietigd. Na de dodendans van de geallieerde bommenwerpers bleef van wat eens Dresden was nog slechts een rokende en brandende puinhoop van zeven bij vier kilometer over. Een puinhoop en vijftig duizend doden. Tien jaar geleden op Carnavalsdinsdag loeiden in Dresden de sirenes. Een millioen mensen zagen hoe de eerste geallieerde vliegtuigen magncsiumfakkls uitwierpen De stad baadde in een zee van onwerkelijk helder Ucht. De fakkels waren bakens voor de 800 R.A.F.-bommenwerpers, die cm tien uur in de avond aanvingen met een last van 9000brisant- en 400.000 brandbommen uit te strooien over een gebied van zeven bij vier kilometer. Er zijn boeken geschreven over de vernietiging van Dresden. Boeken waarin geen begrip getoond, maar bittere haat gepredikt wordt. In die boeken wordft het feit van de meedogenloze vernietiging van Dresden uit het historische verband gerukt en de geallieerden voorgehouden als een misdaad. Een vijftigduizendvouddge moord op weerloze vrouwen en kinderen De oppermachtige Gauleiter van Dresden, Mutschmann, had bevel gegeven de vluchtelingenstromen, die in Februari Dresden naderden, om de stad heen te leiden. Maar niets en niemand kon de ellendigen, die zich te vq(jt en met paarden en wagens door sneeuw en ijs voortsleepten, beletten Dresden binnen te dringen. Voor deze opgejaagden betekende Dresden veiligheid, warmte en voedsel. Op Carnavalsdinsdag van het jaar 1945 waren de straten van het stadscentrum overvuld met vluchtelingen. Het verkeer stokte, 's Avonds om half tien loeiden de sirenes. Een half uur later vielen de bommen. De eerste slachtoffers waren vluchtelingen. Het eerste bombardement duurde dertig minuten. Tegen half twee in de morgen naderde de tweede bombardementsvloot. Dit keer werden in het brandende carree van zeven bij vier kilometer vrijwel uitsluitend brisantbommen geworpen. Puinhopen versperden de straten, 'n Millioen mensen zaten in 'n brandende val, waarop ononderbroken zware bommen neervielen, die de vluchtenden in stukken reten. Waar het ene moment nog de vlammen huizenhoog oplaaiden en naar de zwarte hemel wezen van waar de vernietiging kwam, daar werden deze vlammen het volgend moment gedoofd, weggevaagd door explosies, die de vlammenhaarden met puin dekten en de slachtoffers genadiger waren dan het vuur en de verstikkende rook. Dresden was na deze tweede aanval al verloren. In de resterende nachtelijke uren kon practisch niets gedaan worden voor de gewonden en voor het behoud van de stad. Er werd, zo staat het in de boeken die de dood van Dresden beschrijven, veel gekerm gehoord, maar niemand kon geholpen worden. De chaos, de vernietiging, de hitte en het aantal doden en gewonden waren te groot. Maar alle leed was toen nog niet geleden. Aswoensdag Op Aswoensdag en tegen het middaguur naderden 1100 zware bommenwerpers van de achterste Amerikaanse luchtvloot de stad, die nog uit duizend wonden bloedde. De overlevenden hoorden het zachte, zingende brommen der vliegtuigmotoren. Ze zagen de vliegtuigen, die blonken waar ze zonnestralen vingen en ze zagen de condensstrepen. die de vliegende Forten trokken in de blauwe lucht. Maar ze hoorden geen sirenes huilen. Ze hoorden de luchtafweerkanonnen niet blaffen. Dresden antwoordde niet meer. De overlevenden wisten, dat Dresden overdag weerloos was, want Görings luchtmacht was zo dood als hun brandende stad. De Amerikanen bombardeerden de voorsteden. Ze wierpen het strategisch belangrijke stationsemplacement in puin en — zo staat het althans in de boeken — ze beschoten met boordwapens de mensen, die op de vlucht voor de hitte van de brandende stad en het vallende puin samenhokten in de parken. Nadat ook het laatste Amerikaanse vliegtuig zijn bommenlast geworpen had in de zee van vlammen, die eens trots de naam Dresden droeg, was de tuchtiging door vuur en staal ten einde. Dresden had opgehouden te bestaan. De eeuwenoude en roemrijke stad vervulde haar laatste functie. Die van massagraf. Bittere taal Berlijn werd in de oorlogsjaren 29 keer gebombardeerd. Brunswijk 21 keer. Ludwigshafcn en Mannheim 19 keer. Kiel, Keulen en Frankfurt 18 keer. Hamburg en Munster 16 keer. Koblenz en Hamm 15 keer. Hannover en Magdcburg 11 keer. In totaal werden 131 grotere Duitse steden vanuit de lucht bestookt. Van 1 Januari 1945 tot de laatste oorlogsdag wierpen geallieerde luchtvloten in 267 dag- en 137 nachtvluchten 329.000 ton bommen op Duitsland, dat in die tijd al weerloos genoemd mocht worden, maar de oorlog desondanks voortzette. Het 'waren Hitler en de zijnen, die dóórvochten en het Duitse volk meesleepten naar de ondergang. Moor ols er in Duiisland sprake is van de bombardementen door de geallieerde luchtvloten, dan wordt er bittere taal gesproken. Bittere taal, maar niet aan Hitlers adres. Men is in Duitsland Hitler langzamerhand gaan zien. ais een geniale waanzinnige, die met de zijnen het volk nu eenmaal in een stalen greep hield. Men is Hitler gaan zien als een duivels en onontkoombaar fatum. Die bittere taal is gericht tot de geallieerden, die niet waanzinnig waren die moraal predikten, maar niet aarzelden weerloze vrouwen en kinderen met phosphor-bommen te bestoken. Tot de geallieerden, die — volgens Eisenhowers woorden — niet als de bevrijders, maar als veroveraars Duitsland binnenrukten. Men meent, dat de geallieerden als bevrijders hadden moeten komen. In Neurenberg, zo zegt men, werden de Duitse oorlogsmisdadigers tot de strop veroordeeld. De geallieerden oorlogsmisdadigers echter gaan vrij uit. Want oorlogsmisdadiger is hij, die niet-soldaten, die weerlozen doodt zonder zich op militaire noodzaak te beroepen. Manke redenering Van het bombarderen van Rotterdam, door de Duitse luchtmacht, zo zegt men, kon en mocht het Duitse opperbevel verwachten, dat dat bombardement de capitulatie van de Nederlandse strijdkrachten tot gevolg zou hebben. Deze verwachting kwam uit en door deze vroegtijdig afgedwongen capitulatie werd meer bloed gespaard dan in Rotterdam vloeide. De geallieerden, zo zegt men, konden en mochten niet verwachten door het bombarderen van onze steden en onze vrouwen en kinderen de capitulatie af te dwingen, want Hitler en zijn trawanten hoorden het kermen der gewonden en telden het leven niet. Deze redenering gaat mank. Geen woord over aanval en het recht en de plicht van verdediging. Geen woord over de strijd van goed tegen kwaad. Deze redenering is grotesk. Ze hoeft niet eens weerlegd te worden. Het is echter belangrijk te constateren, dat vele Duitsers, ook de vele Duitsers, die goedwillend zijn en die — hoe grotesk ook dat weer klinken mag — vergeven en vergeten hebben, inderdaad zo redeneren. Het is belangrijk te weten, dat velen van hen niet weten, dat Rotterdam gebombardeerd werd en dat velen van hen het bombardement van Warschau zien als een eerbare oorlogshandeling. Het is belangrijk te weten, dat de meeste Duitsers 'van mening zijn. dat uitsluitend en alleen doordat zij en niet de geallieerden de oorlog verloren, Duitse en géén geallieerde oorlogsmisdaden geboekstaafd en Duitse en géén geallieerde oorlogsmisdadigers opgehangen werden. Slechts het feit van de vermoording van ruim anderhalf millioen Joden wordt ook door de Duitsers als een eenzijdige Duitse misdaad gezien. Maar de oorlogvoering als zodanig, zo zegt men, werd door beide partijen totaal gevoerd. De partijen hebben elkaar op dat stuk niets te verwijten. Dat de Duitsers en niét de geallieerden aan de schandpaal kwamen, is uitsluitend terug te^ voeren op het feit van de Duitse nederlaag en de geallieerde overwinning. Pamfletten Er circuleert op het ogenblik een circulaire onder dc voormalige Duitse officieren. In die circulaire wordt van deze officieren geëist straks na de opstelling van -de nieuwe West-Duitse strijdkrachten elke samenwerking met vijftien met name genoemde Franse officieren-oorlogsmisdadigers te weigeren. Als nummer één op die lijst van Franse oorlogsmisdadigers staat dc verdediger van Dien Bien Phoe, generaal de Castries, die indertijd Freudenstadt in het Zwarte Woud liet' plat branden en Spahi's drie dagen lang de gelegenheid gaf het stadje uit te plunderen. Dat veldmaarschalk Schörner, die kortgeleden uit Russische gevangenschap naar West-Duitsland terugkeerde, niet als andere officieren als held ontvangen en begroet werd, heeft hij uitsluitend te wijten aan het feit, dat hij zich niet — als vele anderen — slechts vergreep aan burgers van vijandelijke staten en Duitse burgers, die de Duitse Hitlerstaat vijandelijk gezind waren, Schörner vergreep zich aan Duitse soldaten en daarom en daarom alléén noemt men hem in Duitsland oorlogsmisdadiger en wil men hem voor het gerecht brengen. Geen schuldgevoel Het heeft geen 'zin over deze dingen met deze Duitsers te praten. Er zijn blijkbaar impressies en suggesties en instellingen, die geteund door persoonlijke belevenissen, dermate sterke residue-en in een ziel kerven, die elk objectief stelling nemen bij voorbaat uitsluiten. De instelling van deze Duitsers — en deze Duitsers vormen een meerderheid — is niet te corrigeren en ze is in zoverre niet belangrijk, als ze een samenwerken met deze Duitsers niet uitsluit en de mogelijkheid tot' samenwerken volko..ien open laat. Waareen Duitser oprecht van mening is, dat Duitsers en geallieerden inzake het veroorzaken van de oorlog en de oorlogsvoering gelijke schuld dragen en zich met de meerderheid tegelijkertijd distancieert van Hitler en de nationaal-socialistische beginselen, is zelfs een positieve uitgangsbasis voor een samenwerken aanwezig! Het heeft geen zin de Duitser van zijn schuld te overtuigen, omdat hij niet overtuigd kan worden. Het zou daarom alleen al ontactisch zijn. Het zou verder ontactisch zijn. omdat het de basis van samenwerking — zoals de Duitser die ziet — zou aantasten. De in Duitsland algemeen gehuldigde opvatting luidt: We hebben oog om oog, tand om tand gevochten. Wij willen nu hand in hand samenwerken. Het toonaangevende dagblad in West-Duitsland, de „Frankfurter Allgemeine Zeitung", schrijft: „Wolven gaan niet zo te keer als toen (in Dresden) mensen, vertegenwoordigers van de Westerse beschaving gedaan hebben. Het is te hopen, dat de Duitsers daardoor niet de gruwelen vergeten, die op bevel van een Duitse regering begaan Werden en dat ze nu niet beginnen op te tellen, teneinde „we zijn quitte" te kunnen zeggen. Voor dat wat in onze naam gebeurd is, dragen wij de verantwoording en de misdaden van anderen kunnen ons niet van die verantwoording ontslaan. ... Als Dresden iets bewezen heeft, dan hoe dun de laag der beschaving, in onze eeuw en hoe sterk de demonen der onmenselijkheid zijn en hoe zeer alle, in waarheid alle volkeren door deze demonen bedreigd worden. Alleen als de goedwillende overal ernstig samenwerken, zullen we kunnen hopen die demonen voor goed te overwinnen". De „Frankfurter Allgemeine Zeitung" is het enige blad waarin we een veroordeling van de quitte-rekening lazen. In tal van andere bladen, in de meeste bladen resulteert de herdenking van de dood van Dresden in een bittere aankalcht. En dat is verklaarbaar. Dresden was een hel. En net is het goede recht van iedere Duitsers zichzelf en zijn land en zijn volk te verdedigen. Het is bovendien niet makkelijk mea culpa te ze£7en. Het is het recht van iedere Duitser na te gaan hoeveel schuld hij persoonlijk draagt en het is zijn recht zijn persoonlijke onschuld te bepleiten. Het begrip collectief-schuld is een wetenschappelijk en zelfs in de wetenschap een omstreden en niet juist omschreven begrip. Het is een begrip, dat de eenling vreemd is. Dat die eenling zijn schuld en die van zijn volk tracht weg te vagen door te wijzen op de misdaden van anderen, mag eenieder veroordelen, die zelf niet en nooit naar dat middel grijpt. Kloof De instelling van de Duitsers is zo te verklaren. Het accepteren van een verklaring heet niet onderschrijven. Het is echter een stap op de weg naar een begrijpen, dat het mijden van onderwerpen gebiedt waarover opvattingen bestaan, die gescheiden zijn door een onoverbrug bare kloof. Degene die met de Duitsers wil samenwerken mag bovendien bedenken, dat een voortdurend beschuldigen een partnership niet bevordert en dat hier en nu een rouwmoedige en passieve, in zich zelf gekeerde partner niet méér dan een zeer stille en vooral niet actieve vennoot kan zijn. Er zijn practisch geen Duitsers, die openlijk schuld bekennen en om vergeving vragen. Er bestaat alleen een innerlijke gewetensstrijd, die bij velen hard is. Uit deze instelling van de Duitsers is te verklaren, dat Schörner wél en Christiansen géén oorlogsmisdadiger is. Zo is te verklaren, dat de Breda-vluchtelingen hier op vrije voeten gesteld en als Duitse staatsburgers beschouwd worden. Herdenking Maar elk jaar weer rond de carnavalstijd, als men zich van Munchen tot Hamburg opmaakt om de drie dolle dagen te vieren, wordt in Duitsland de dood van Dresden herdacht. Nooit herdenkt men de dood van Berlijn, of het eerste bombardement op een Duitse stad. Neen, Dresden wordt herdacht, omdat het bombardement op Dresden het verschrikkelijkste was en omdat het meer dan waarschijnlijk uitgevoerd werd op uitdrukkelijke verzoek van de Sowjets. Zoals Schukow de opstanddelingen van Warschau dood liet bloeden om een dode stad te kunnen veroveren, zo wilde ook Konieuu; een dood Dresden binnen rukken. Konieuw zou de geallieerden verzocht hebben Dresden te bombarderen en zijn verzoek met deels onjuiste meedelingen en bewuste leugens over Duitse troepenconcentraties in Dresden onderstreept hebben. Generaal Fuller schrijft in zijn boek „De Tweede Wereldoorlog": „Als verontschuldiging van deze daad van vandalisme kan aangevoerd worden, dat Dresden een knooppunt van spoor- en autowegen was en dat het noodzakelijk was de Duitsers te beletten troepen uit de stad naar het front te sturen om de Russische opmarsch op te houden". In ChurchiU's memoires wordt met geen woord over het bombardement op Dresden gerept. In Eisenhower's boek wordt met geen woord over het 'bombardement op Dresden gerept. Montgomery zwijgt. Maar elk jaar weer, rond de carnavalstijd, vragen de Duitsers naar de feiten. Ze willen horen, dat de geallieerden inderdaad op verzoek der Sowjets Dresden tot een ruine en massagraf maakten. Elk jaar weer halen ze de woorden van luchtmaarschalk Harris aan, die schreef: nadrukkelijk moet gezegd worden, dat afgezien van Essen, wij nooit een speciale fabriek als doel voor onze bommen kozen. De vernietiging van fabrieken werd door ons steeds als een soort extra premie gezien. Ons eigenlijke doel was altijd de binnenstad". Dit jaar werd ook in Dresden — in de Duitse Sowjetzone dus — het bombardement van de stad herdacht. De Oost-Duitse communisten spraken op massa-bijeenkomsten van de Amerikaanse spion Charles Noble, die vanuit zijn in de nabijheid van Dresden gelegen villa „San Remo" het bombardement geleid zou hebben. De Amerikanen werden „schaamteloze moordenaars van moeders en kinderen" genoemd. De herdenking werd tot een agitatie tegen de „Parijse oorlogsverdragen". Terwijl de Oberburgemeister van Dresden, Walter Weidaur. „de Amerikaanse beulen van Dresden" vervloekte, werd de dood van de stad ook in de kerken herdacht. Protestanten en katholieken herdachten de dag gezamenlijk in de H. Kruiskerk. Zij verenigden zich in een gebed „om de vrede en om sterking voor allen, die om de vrede en de verbroedering der volkeren worstelen. Wü willen God vragen, in het bijzonder ook de machtigen der aarde in vredelievende samenwerking tot elkaar te voeren. Het is aa~ de Heer onze God barmhartig te .ijn en te vergeven". --- Vastenbrief van kardinaal Kardinaal Feltin wijdt hieraan zijn vastenbrief. Nadat hij gewezen heeft op de noodzaak van de inschakeling der Katholieke Actie, komt de kardinaal te spreken over de apostolische taak der priesters, die aangewezen zijn voor het apostolaat in de wereld van de arbeid. De kardinaal herinnert er vervolgens aan, dat na de breuk, welke er ontstaan is tussen volk en Kerk, het aan de priester is weggelegd, zoals onlangs, mgr. Montini geschreven heeft, deze breuk uit de weg te ruimen en niet aan de leken. Hij dient te zorgen, dat het christendom is en blijft een gist van beschaving. --- OFFERS Om dit zo tere en moeilijke werk tot een goed einde te' brengen, is het noodzakelijk, dat deze priester ten koste zelfs van zekere offers, een harmonieus evenwicht tussen dc verschillende facetten van hun zending weten te handhaven. Inderdaad moeten zij werkelijk in de wereld van dc arbeiders verkeren, hun leven zo veel mogelijk delen, voorzover een priester dat kan doen, en zover de toestemming van de bisschoppen hun zulks toestaan, maar tegelijkertijd moeten zij tegenover deze wereld een voldoende zelfstandigheid handhaven en een obejetief oordeel. Evenmin als een priester, die in een burgerlijk milieu zyn werk uitoefent, evenmin kan een priester in een arbeilersmilieu alle situaties en voorwaarden van dat milieu aannemen, zelfs al zou hy onder presie van dc omgeving, ertoe aangeef worden een der hunnen te worden. Als zij eenmaal met hun klassieke opleiding in deze milieux worden gezonden, moeten hun vorming en beschaving niet verstikt worden ten gevolge van de omgeving, waarin zij komen te verkeren bij de uit oefening van hun priesterschap en het getuigenis voor Christus in de wereld der arbeiders. Zij moeten verbonden blijven aan het milieu waarin hun priesterschap zich heeft ontwikkeld omwille van het priesterschap zelf. Zij moeten er voor waken, dat men door aan te passen aan de omgeving de waardigheid van het priesterschap niet vertekent en het verliest. Tenslotte verlangt kardinaal Feltin, dat de priesters gemeenschappen vormen, die speciaal gericht zijn op de arbeiders. Deze gemeenschappen dienen een eigen spiritualiteit aan te kweken en in nauw contact blijven met de parochiegeestelijkheid en de aalmoezeniers van de katholieke actie. --- Probleem in Frankrijk wordt opgelost Nieuwe methode beproefd met priester-arbeiders PARIJS, 19 Febr. 1955 (K.N.P.) — Het hoogtepunt van de crisis van de priester-arbeiders is voorbij. De helft van de priesters, die in 't werk van het apostolaat betrokken waren, heeft gehoorzaamd aan de richtlijnen van het episcopaat, de andere helft zoekt nog zijn weg. Van haar kant zoekt de Kerk in Frankrijk voorwaarden te vinden, die meer aangepast zijn om dit noodzakelijke apostolaat voort te zetten. In Maart zal dc vergadering van kardinalen en aartsbisschoppen een onderzoek hiernaar instellen en zal zij een nieuwe modus vivendi proberen te vinden voor de priesters, die direct betrokken zyn bij de werkende massa en tegelijkertijd zal de vergadering de noodzakelijke maatregelen treffen teneinde een einde te maken aan de periode van afwachten alsmede de moeilijkheden op te lossen, die gerezen zijn. Te Parijs en Lyon en te Bordeaux in het bijzonder zijn enige nieuwe proefnemingen aan de gang. In de banlieu van Parijs, in 20 parochies van Boulogne en Argenteuil, worden thans ook nieuwe methoden beproefd. --- Fataal 'IT'RIJWEL steeds bestaat de oor' zaak der moeilijkheden hierin, dat veel te veel op afbetaling is gekocht en geleverd. Tot welke fatale gevolgen de verkoop op afbetaling leiden kan, moge blijken uit de volgende cijfers, gepubliceerd in het Rapport omtrent het afbetalingswezen, uitgegeven bij de Staatsdrukkerij. Een broodbakker, met een gezin dat uit zes personen bestaat en een inkomen van ƒ6O,- per week, moest op drie plaatsen afbetalen. Zijn totale afbetalingsschuld bedroeg ƒ 1236,87, die hij afloste met ƒ 17,- per week. De aflos^ singsdruk bedroeg daardoor 28,3 pet. van zijn inkomen. Er zijn evenwel nog veel zwaar dere gevallen. Een chauffeur met een gezin, dat uit drie personen bestaat en een gezinsinkomen van ƒ 83,22 per week, moest op 33 plaatsen afbetalen. Zyn totale afbetalingsschuld bedroeg ƒ 2217,—, welke hij afloste met ƒ 52,--per week. Dat betekende een aflossingsdruk van 62,7 procent op zyn inkomen. Een metselaar met een gezin van drie personen en een wekelijks inkomen van ƒ 55,-, heofde slechts op een plaats af te betalen. Maar het ging om een bedrag van niet minder dan ƒ 2900,- dat hij afbetaalde met f 22,50 per week. De afbetalingsdruk op het inkomen was dus hier 40,9 pet. Deze aflossingsdruk is in al deze gevallen berekend op het totale netto-gezinsinkomen. In het eerste van deze drie gevallen was de aflossingsdruk 28.3 pet. Reeds dit percentage is meer dan tweemaal zo hoog als in de volkscredietkringen algemeen toelaatbaar wordt geacht. --- Credietbanken |~)E Volkscredietbanken zijn ten nauwste bij het afbetalingswezen betrokken. Alleen al door het feit dat het herhaaldelijk voorkomt dat" mensen, die op vier vijf plaatsen tegelijk op afbetaling hebben gekocht en er uiteindelijk niet meer uitkomen, naar een volkscredietbank gaan en smeken: geef me alsjeblieft vijftienhonderd gulden of daaromtrent In de negentien gemeenten: Bocholtz, Simpelveld. Kerkrade, Bingelrade, Schinveld Nuth, Hoensbroek, Voerendaal, Brunssum, Schaesberg, Waubach Nieuwenhagen. Eygelshoven en Amstenrade, Merkelbeek, Oirsbeek, Wijnandsrade, Jabeek en Heerlen worden jaarlijks om en nabij drieduizend leningen verstrekt, die totaal ruim een millioen gulden bedragen. Deze volkscredietbanken hebben andere normen dan de afbetalingsbedrijven. Waar in de meeste afbetalings bedrij-en als norm wordt genomen, dat iemand 15 pet. van zijn bruto inkomen kan afbetalen, rekenen de volkscredietbanken 15 pet. van het netto inkomen. En met netto wordt dan niet bedoeld dat de belasting er van af is getrokken, maar ook huishuur gas. water, licht en levensmiddelen. Men mag evenwel ook gaan tot 20 pet. van dit nettoinkomen. Neem nu als voorbeeld een man die per maand 500 gulden verdient. Hij heeft vier kinderen, van respectievelijk drie. zes, elf en veertien jaar oud. Als loonbelasting en sociale lasten van zijn loon zijn afgetrokken, dan houdt hij nog circa 400 gulden over. Volgens het landelijk gemiddelde heeft dit gezin per maand 191 gld. aan levensmiddelen nodig. Men rekent 50 gld. voor huishuur, water, licht en gas, waarna dan nog 159 gld. overblijft. Moet deze man elke maand 25 gld. afbetalen, dan betekent dat een aflossingsdruk op dit netto inkomen van 17 pet., hetgeen toelaatbaar wordt geacht. --- MENSEN en DINGEN Kopen op afbetaling (III) Fatale gevolgen van goederen in huurkoop U hebt het recht om naar de vergunning te vragen ONS tweede afbetalingsverhaal — in de krant van verleden week Donderdag — besloten wij met enkele goede zijden van het afbetalingssysteem te belichten. Daarnaast staan de mislukkingen. Wel-is-waar vernamen wij van de zijde van een financieringsmaatschappij dat men nog met geen enkele mislukking te maken had gehad, maar dat zegt weinig. Deze maatschappij bestaat n.l. nog geen half jaar en kan dus nog niet het juiste oordeel vellen. Want de eerste termijnen van de afbetaling worden wel door nagenoeg iedereen betaald. Het gaat er echter om: vol te houden! Zeer vele werkers op sociaal terrein hebben geconstateerd, dat talloze afbetalingsbedryven niets doen om het gemak, waarmee gekocht wordt, tegen te gaan. Blijkens recente cijfers, door het Departement van Justitie ter beschikking gesteld, werden in een half jaar tijds meer dan tweeduizend civiele vonnissen uitgesproken of dwangbevelen afgegeven in verband met huurkoopof afbetalingstransacties. In welke verhouding het getal dezer procedures staat tot het uiteraard onbekende aantal gevallen van buitengerechtelijke dwangmaatregelen, kan alleen maar worden vermoed. --- Aan de lage kant OERSOONLIJK zouden wij aan deze berekening willen toevoegen dat o.i. de 50 gld. voor huur, water, licht en gas aan de lage kant zijn geschat en dat dc 191 gld. voor levensmiddelen heel zeker te laag zijn, althans als men het heeft over een gezin in onze Limburgse mijnstreek. Volgens dat landelijke gemiddelde zou een man per week 10 gulden aan levensmiddelen nodig hebben en een vrouw 9 gld. In de mijnstreek wordt ongetwijfeld méér opgegeten Anderzijds echter is het afbetalingsbedrag van 25 gulden op een bruto inkomen van 500 gld. oneindig veel acceptabeler dan de vele afbetalingsbedragen, waarvan wij in de afgelopen weken hebben vernomen in gezinnen die lang niet aan dit loon van 500 gld. per maand toekomen. In dit laatste licht gezien is de norm welke men bij de volkscredietbanken gebruikt, alleszins aanvaardbaar. De mensen die bij de volkscredietbanken gaan lenen kopen dus ook op afbetaling. Het verschil zit alleen hierin dat zij de leverancier é contant betalen en hun schuld bij de credietbank moeten voldoen. De leningen die de volkscredietbank verstrekt zijn over het algemeen niet groter dan zes maal het weekloon of anderhalf maal het maandloon van degene die deze lening vraagt. Dit gerekend van een week- of maandloon waar de vaste lasten van af zijn getrokken. Zon lening mag nooit langer dan twee jaar duren. --- Financiering DEEDS eerder maakten wij in onze afbetalingsverhalen melding van de financieringsbedrijven. Niet iedere leverancier maakt gebruik van zon financieringsbedrijf. Velen financieren uit eigen middelen, maar vele anderen zijn daartoe niet in staat. Handelt men met' een financieringsbedrijf, dan is men na de verkoop van een of ander artikel van alle risico's af. Deze risico's zijn dan volkomen voor het financieringsbedrijf. Maar ook de winst. De leverancier krijgt dus in zo een geval het totale bedrag van het verkochte betaald, onmiddellijk. Als regel krijgt hij van de koper zelf een aanbetaling van tien procent en van de financieringsmaatschappij het resterende bedrag. De extra procenten zijn dus niet voor de leverancier, maar hij heeft toch 't voordeel dat zijn cliëntenkring aanzienlijk toeneemt. Die procenten zijn voor de financieringsmaatschappij. Bij de maatschappij waar wij waren is dat 9 pet. per jaar. Daarbij komen administratie- en informatiekosten, waardoor de koper toch als gemiddelde twaalf a dertien pet. op het verschuldigde bedrag méér moet betalen. Om met een financieringsmaatschappij te kunnen werken, moet de leverancier met betrekking tot de koper een gunstig advies van een informatiebureau kunnen overleggen. --- Wantoestanden pN hier komen wij dan bij cc*« feit, waarvan de behandeling in ons land nog vere van ideaal is. Er zijn namelijk leveranciers die koste wat kost een dergelijk gunstig advies trachicn te krijgen. Slagen zij niet bij het ene informatiebureau, dan wenden zij zich tot een ander c« zo verder! Hebben zij eindelijk het gunstige advies kunnen verkrijsen dan is dc financieringsmaatschappij tevreden! Het spreekt wel vanzelf dat men hier lang niet serieus genoeg te werk gaat. Alleen al het feit dat het mogelijk is, dat men bij het ene informatiebureau een gunstig advies krijpt over een persoon die door een ander informatiebureau veroordeeld werd, spreekt voor zich! Wij geloven dat dit vooral ook voor dc financieringsmaatschapijen een punt voor overweging is, maar daarover is een volgend artikel. Een andere wantoestand welke in dit geval mogelijk is, is de volgende: Een leverancier vraagt een advies aan een informatiebureau en betaalt voor dat advies ruim drie gulden. Dat informatiebureau legt de vraag voor aan de correspondent in de betreffende gemeente en krijgt van hem het advies tegen betaling van minder dan een gulden. De leverancier gaat met het verkregen advies naar de financieringsmaatschappij en krijgt ongeveer twee-derde van de adviesprijs van deze financieringsmij. terugbetaald. Nu is het voorgekomen dat een leverancier tegen de cliënt zei: u kunt inderdaad dit artikel op afbetaling krijgen, maar ik heb vijf gulden moeten betalen om over u een advies te krijgen; die vijf gulden moet u mij terugbetalen Kan de koper zijn aflossingsverplichtingen niet meer voldoen, dan krijgt hij van het financiëringsbedrijf een waarschuwing. Na een tweede, dringende waarschuwing volgt loonbeslag. Hoe groot het percentage van dit loonbeslag is? „Altijd zó, dat het betreffende gezin toch nog net in leven kan blijven", zei men ons.. --- Vergunningen ¥N ons vorige artikel hebben wij geschreven over de vele uitwassen van het colportagesysteem. Die uitwassen zijn eensdeels te danken aan het feit dat het nog altijd mogelijk schijnt te zijn, dat colporteurs die geen vergunning hebben hun goederen komen aanbieden. Wel is dit bij de Wet verboden, maar het is niet altijd gemakkelijk om een dergelijke colporteur te betrappen. Mede doordat de mensen, aan wie hij zijn koopwaar aanbiedt, te weinig van de Wet op de colportage afweten. Daarom zij het goed hier te vermelden dat ge ten allen tijde het recht hebt om een colporteur — die bij u aan de deur komt — naar zyn colportagevergunning te vragen. Deze vergunning moet hem verstrekt zijn door de Kamer van Koophandel en moet voorzien zijn van een foto van de colporteur. Op de vergunning behoeft niet te staan, met welke goederen hij mag colporteren. Want een selectie indeze bestaat niet. Daarom blijft de mogelijkheid bestaan — die overigens historisch is — dat er iemand bij u komt, een vloerkleed voor u uitrolt en zegt: „Kijk mevrouwtje, dat is nu een échte Pers". De dame in kwestie vroeg: „Ja? Waar is hij dan gemaakt?" en de colporteur antwoordde: „In Almelo " Een colporteur die wèl een colportage-vergunning heeft, heeft een blanco (of nagenoeg blanco) strafregister. Anders zou hem deze vergunning niet zijn verstrekt. Deze vergunning moet elk jaar opnieuw worden aangevraagd, 't Aantal aanvragen neemt hand over hand toe. Had de Heerlense Kamer van Koophandel in 't jaar 1952 tussen 30 en 40 colportage-vergunningen lopen, thans zijn er dat rond 70. Geleidelijk aan is men er toe overgegaan om deze vergunning-houders met grotere regelmaat te controleren. --- Gedupeerden rpENSLOTTE voor vandaag nog even een woordje over de levensmiddelen-leveranciers. Zij behoren tot degenen die de grootste nadelen ervan ondervinden als mensen niet aan hun afbetalingsplichten kunnen voldoen Deze mensen weten dat loonbeslag het gevolg zal zijn als zij niet regelmatig afbetalen. Uit vrees voor dit loonbeslag zoeken zij andere uitwegen. Zij voldoen hun afbetalingsplicht wèl, maar onthouden de levensmiddelen-leveranciers het geld waar zij recht op hebben. „Kom de. volgende week maar terug, bakker. Kom de volgende maand maar terug melkboer. Ik heb nu geen geld groenteboer", is dan het steeds weerkerend refrein. Om u te laten zien dat wij geenszins overdrijven kunnen wij u hier dan nog het op waarheid berustende voorbeeld geven van de brood-, banket- en chocolate- rie-zaak, waarvan de eigenaar een jaarlijkse omzet van 120.000 gulden heeft. Hij had de balans over het afgelopen jaar opgemaakt en begon aan dc eerste maand van het nieuwe jaar. Na afloop van die éne maand had hij al een tekort van vier-en-een half-duizend gulden, welk tekort was ontstaan door achterstallige betalingen van de klanten. In één maand tijds. ---