Bibliography of Pidgin and Creole languages verschenen: Papiamento-afdeling heeft 1213 titels ORANJESTAD _ Dezer dagen kregen wij inzage van een onder hoofdredactie van dr John E. Reinecke te Honolulu verschenen "Bibliography of Pidgin and Creole Languages," een boek van 803 pagina's en verschenen bij de University Press of Hawaii. Het werkelijk monumentaal te noemen boek verschaft historische, sociologische en taalkundige gegevens over meer dan honderd zg. pidgin- of mengtalen over de hele wereld, alsmede over gebarentalen van bepaalde Indianen en Australische volken, 118 bij elkaar. Enkele van deze mengtalen worden ww nnH^rwrWeeld, --- Medewerking geprezen van Martinus, Hartog De samenstellers hebben bedoeld — en naar wij menen ook bereikt — een definitieve bibliografie van dit momenteel in de wetenschappelijke belangstelling staande onderwerp te geven. Velen die zich op onze eilanden met het Papiamento bezig houden, herinneren zich nog dr Richard Wood, de Amerikaanse taalgeleerde die een studie van het Papiamento heeft gemaakt. Professor Wood, inmiddels hoogleraar in de Verenigde Staten geworden, behoort tot de medewerkers van dit enorme compileerwerk. Het is trouwens belangwekkend te constateren, dat van de 120 afdelingen in het boek. de Papiamento-sectie veruit _ tde grootste is, en niet minder dan 1213 titels telt. De samenstellers betuigen voor het bereiken van dit grote aantal hun dank aan Frank Martinus Arion, die zijn Bibliografie van het Papiamento indertijd publiceerde, en op de tweede plaats aan Johan Hartog voor zijn boek "Journalistiek leven in Curacao" uit 1944. Wij belden dr Hartog, thans emeritus, op en hij deelde ons mede inderdaad in de laatste jaren van zijn bibliothecarisschap in drukke briefwisseling te hebben gestaan met dr Reinecke voor het verstrekken van bibliografische gegevens over honderden boeken "en artikelen. Sindsdien had hij het contact verloren, vertelde hij ons en hij was verrast dat het boek tenslotte toch verschenen was. Uit de Inleiding van de Bibliography blijkt trouwens dat de lijst "reeds eind 1971 werd afgesloten en dat het jaren heeft gekost eer men alles in rubrieken en op alfabet had, waarna tenslotte alles nogeens gezet, gecorrigeerd en gedrukt moest worden. Alle grammatica's woordenboeken en studies van een over het Papiamento zijn vermeld, waarbij het ongetwijfeld een wijs woord van de samenstellers is (blz. xxii), dat het vermeld staan van een titel één ding is en de toegankelijkheid tot, of de vindbaarheid van deze titel een tweede kwestie omdat heel veel titels uiterst zeldzaam zijn geworden. Na een historische inleiding van onze taal, zeggen de samenstellers dat er ook een groeiende letterkunde is. Lauffers bloemlezing van 1972 wordt daartoe een goede inleiding geacht. Genoemd worden o.a. Corsen, Tuyuchi, Nita, Ortega, Coloma, Raphaela, de Jongh, Hernandez, Daal, De Palm, De Rooy, Fraai, May Henriquez, Elis Juliana, Kroon, Lauffer, O.K. Martina, Martinus, Romer, Rosario, Henry Habibe, Hubert Booi, Padu Lampe, Lauffer, Aletta Beaujon en anderen. Alles wat ooit ergens over het Papiamento is verschenen, wordt genoemd en eventueel gekarakteriseerd. Zo staat bijv. aangetekend bij het stuk van dr. W.J. Goslinga in het boek "Oranje en de zes Caraibische Parelen," dat hij een onjuiste definitie van het Papiamento geeft" en bij de boeken van Hartog, de "definite history" zijn en een "major historical work with much information on language", worden alle pagina's aangegeven waar iets vermeld staat over het gebruik van de taal der vroegere Indianen, de Nederlanders, het Papiamento en het Géné. Van Goilo's grammatica's merken de samenstellers op dat deze niet gebaseerd zijn op een bepaald opvoedkundig systeem en bij het in 1884 verschenen artikel van Gatschet over Aruba worden Indiaanse invloeden van het Papiamento weergegeven. Rona's referaat uit 1970 over de herkomst staat evengoed vermeld als "Mi promer Missaal" van pastoor Schipper uit 1951. Wij geloven inderdaad niet dat deze bibliografie ernstige hiaten zal vertonen. Een bijdrage als van M.C. Alleyna: Afrohispanic dialects in the New World," in 1970 staat vermeld, maar ook een verwijzing naar de blz. 715-721 van M. Alvars in 1960 verschenen werk Textos hispanicos dialectales, of het boek „Paz cv Dios" van Billy Graham, dat in 1964 in het Papiamento op Aruba verscheen. De prijs van het boek is vanzelfsprekend niet gering: 25 dollar. Het adres voor bestellingen is: University Press of Hawaii, 2840 Kolowalu Street, Honolulu, Hawaii 96822, (ISBN 0-8248-0306-X). --- Juan Carlos bij Franco-parade MADRID — De Spaanse koning Juan Carlos heeft zondag in Madrid voor de eerste maal de militaire parade bijgewoond die jaarlijks wordt gehouden „ter ere van de overwinning van de nationale troepen van Francisco Franco". Ongeveer 80 minuten lang defileerden de militairen over de Castellana boulevard terwijl luchtmachteenheden overvlogen. Ondanks de bezwaren daartegen van de regeringszijde werd de parade „zegetocht" genoemd. In de regeringskringen had men liever gezien dat de festiviteiten de „dag van de strijdkrachten" genoemd zouden zijn. Men wil van het onderscheid „overwinnaars" en , .overwonnenden" af. De militaire leiding heeft daar kennelijk anders over gedacht. --- Pier St Eustatius éénkeergebouwd WILLEMSTAD - Van de minister van Welvaartszorg ontvingen wij een rechtzetting Van de berichtgeving met betrekking tot de door de minister van Nederlands- Antilliaanse Zaken gedane uitspraken tijdens het beleidsdebat in de Eerste Kamer inzake de bouw van een pier op St. Eustatius. Vermeld werd dat de pier op St. Eustatius tweemaal gebouwd is op een Plaats waar je geen pier kunt bouwen en dat er binnenkort een derde poging zal worden ondernomen. Ter voorkoming van misverstand wijst de minister van Welvaartszorg, de heer M. Pourier, op de volgende feiten. De financieringsovereenkomst voor de pier werd op 1 december 1971 ondertekend. Het werk werd conform het door de Nederlandse deskundige ir. Josephus Jitta, oud-direkteur rijkswaterstaat uitgewerkte ontwerp en bestek op 16 januari 1973 aan Eneca Spa Rome gegund. De aannemer Eneca Spa werd op 16 mei 1974 failliet verklaard. Op 29 oktober 1974 werden nieuwe inschrijvingen voor de afbouw van de pier ontvangen. Het werk werd op 23 januari 1975 gegund aan de aannemer Ludwig Voss Hoch — und Tiefbau, E.E.A. volgens de oorspronkelijke situering. De pier is thans voor plus minus 80 procent gereed terwijl de eerste oplevering zeer waarschijnlijk eind juli a.s. zal plaatsvinden. Wat de plaats van de pier betreft kan gesteld worden dat dit bepaald is op advies van de Nederlandse deskundige voornoemd, die in het kader van technische bijstand, het project had voorbereid. Tot nu toe is er echter geen enkele reden om te twijfelen aan de door deze deskundige uitgekozen plaats. --- WILLEMSTAD - De Italiaanse componist Augusto Martelli heeft er belangstelling voor een langspeelplaat uit te brengen met tien Papiaments liederen van de Curacaose kunstenaar Oswin Behilia. Martelli is behalve componist ookorkest-leider , arrangeur en zanger van het formaat van Paul Mauriat, Manchini enz. Zo staat te lezen in een uitvoerig communique van de heer Behilia die onlangs het muziek festival van Mallorca bijwoonde, waar hij Martelli ontmoette en de Italiaanse colleee zo enthousiaste maakte da t deze er wel inziet om zo 'rt LP te vervaardigen. De heer Behilia woonde het internationale muziekfestival van Mallorca bij, op uitnodiging van de organisatoren. Martelli won daar de hoofdprijs van tienduizend dollar met zijn door Morris Albert gezongen lied So nice. Het Mallorca festival wordt door de internationale organisatie van festivalorganisatoren Fidof beschouwd als het beste festival. Op eigen kosten is de heer Behilia vier dagen naar Milaan geweest om Martelli de juiste uitspraak te leren van de Papiamentoliederen, hetgeen fantastisch gelukte. Behalve de persoonlijke onkosten voor deze reis en dit verblijf in Milaan, heeft de heer Behilia, aldus het communique ook andere onkosten voor zijn rekening genomen, in verband met deze zaak. De enige, voorwaarde welke gesteld werd, was de afname door hem van een bepaalde hoeveelheid LP's van de betrokken grammofoonplaten fabriek. De opname met een Italiaanse orkest, de layout en het vervaardigen van de hoes komen voor rekening van Martelli. Om aan de verplichting te kunnen voldoen heeft de heer Behilia reeds de landelijke en eilandelijke overheid benaderd voor een bijdrage waarbij men de grammofoonplaten voor propaganda doeleinden zou kunnen gebruiken. Enige particuliere ondernemingen hebben al belangstelling getoond voor deze LP. Deze erkenning van de heer Behilia, zal het zeker vergemakkelijken voor andere Antilliaanse componisten en muziek ook op de internationale markt te komen. Bij de foto: Augusto Martelli. --- LATIJNS AMERIKA: verdeeld over Chili (Van onze correspondent.) CARACAS. — De zesde Algemene vergadering van de Organisatie van Amerikaanse Staten OAE belooft een roerige gebeurtenis te worden. Op de agenda staan onderwerpen die aanleiding kunnen geven tot flinke ruzies, maar voor het zo ver is zijn er al moeilijkheden over de plaats waar de vergadering zal worden gehouden: de Chileense hoofdstad Santiago. De Mexicaanse regering heeft aangekondigd dat er geen Mexicaanse delegatie naar Chili zal reizen. De Mexicaanse minister van Buitenlandse zaken Alfonso Garcia verklaarde dat de Mexicaanse aanwezigheid in Santiago „zou kunnen worden uitgelegd als een erkenning van de Chileense diktatuur" en „verraad aan de nagedachtenis van president Salvador Allende". De Mexicaanse president Luis Echeverria was een vriend van president Allende, die in 1973 tijdens de militaire staatsgreep in Chili om het leven is gekomen. Mexico heeft daarna de diplomatieke betrekkingen met Chili verbroken en zal nu „zelfs geen waarnemer" naar Santiago sturen. Het is ook nog steeds niet zeker of de Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken Henry Kissinger zelf in Santiago aanwezig zal zijn. De belangrijke vergadering in Chili begint op 4 juni en de meeste Zuidamerikaanse landen hebben inmiddels bevestigd dat zij wel een delegatie naar Santiago zullen sturen, al proberen groepen parlementariërs in bepaalde hoofdsteden gedaan te krijgen dat in deze delegatie geen prominente figuren zullen meereizen. De Chilenen hebben erg hun best gedaan om voor elkaar te krijgen dat deze Algemene vergadering van de OAS in hun land zou worden gehouden. Er is in januari in Santiago zelfs een officieel decreet uitgevaardigd om folteringen tegen te gaan. Dit ontlokte een bekende Venezolaanse politieke tekenaar de opmerking dat de Chileense president Pinochet „zich bovenmenselijk inspant om menselijk te lijken". Zoals bekend zijn in Chili sinds de staatsgreep op 11 september 1973 veel mensen in gevangenissen en concentratiekampen gestopt; een onbekend aantal is gedood en tenminste tweeduizend Chilenen zijn spoorloos , .verdwenen". lemand die in Zuid-Amerika verdwijnt is meestal vermoord. Volgens een onafhankelijke commissie van juristen uit dertig landen zijn sinds de militaire junta aan de macht is 180.000 mensen gearresteerd; nog ongeveer 7.000 mensen zitten om politieke redenen gevangen en de helft van hen is gemarteld. De protesten tegen de schending van de rechten van de mens in Chili worden door de militairen steevast afgedaan als „een onderdeel van een internationale communistische samenzwering". Pinochet heeft ook nu maar vast gewaarschuwd dat er „een marxistisch plan" bestaat om de OASvergadering te saboteren, en ook acht hij het niet uitgesloten dat „de internationale campagne tegen Chili zal toenemen". Tijdens de OAS-vergadering zal de heer Pinochet merken dat hij met de bijeenkomst ook een dccl van de campagne in huis gehaald heeft, want de schending van de rechten van de mens op liet westelijk halfrond zal in Santiago zeker ter sprake komen. Als het bij die gelegenheid tot directe aanvallen op de Chileense regering mocht komen, krijgt Chili zeker steun van landen als Brazilië en Uruguay. Pinochet en de president van Uruguay beschouwen elkaar als de grote voorvechters in de strijd tegen „het wereld-communisme" en zij zullen elkaar niet gauw in de steek laten. De Latijnsamerikaanse landen zullen elkaar dan echter weer vinden in de discussies over het Panama-kanaal. Dit is een van de weinige aktuele onderwerpen waarover vrijwel alle landen het eens zijn: het Panama-kanaal is van Panama en de Verenigde Staten dienen zich uit de kanaal-zone terug te trekken. In de Verenigde Staten is het kanaal inmiddels uitgegroeid tot een van de belangrijkste onderwerpen bij de presidentsverkiezingen; veel Amerikanen vinden het dat Panama-kanaal niet mag worden „weggegeven". Het derde grote onderwerp tijdens de komende oas vergadering is dan nog de Boliviaanse aanspraak op een uitgang naar zee. De Bolivianen zijn in het verleden een belangrijke kunststrook kwijt geraakt aan Chili en proberen daar al jaren een deel van terug te krijgen. Deze zaak is inmiddels uitgegroeid tot een ingewikkeld diplomatiek spel waarin ook Peru en Brazilië een rol in spelen. --- UNCTAD geen echte stap vooruit NAIROBI - De UNCTADconferentie van Nairobi was geen echte stap vooruit ten gunste van armen en onderdrukten, al viel er op enkele belangrijke punten enige beweging te constateren. Aldus Beverly Keene, de vertegenwoordiger van de wereldraad van kerken bij de conferentie. Van groter gewicht is volgens hem dat in Nairobi enkele machtsverschuivingen duidelijk zijn geworden. De geindustrialiseerde landen waren tot het laatste moment verdeeld in een groep, die alles bij het oude wilde houden, en een groep die veranderingen noodzakelijk acht. Het is een hoopvol teken, dat deze vooruitstrevende landen in de Derde Wereld het streven erkennen naar eigen ontwikkeling, sociale gerechtigheid en inspraak door de brede massa. De Vatikaanse vertegenwoordiger bij de conferentie, aartsbisschop B. Gantin, noemde UNCTAD een mislukte poging een nieuwe grondslag voor gerechtigheid en menselijkheid tussen de naties te vinden. --- Paus pleit voor stilte VATIKAANSTAD - Paus Paulus heeft zondag aangedrongen op een kritische houding tegen de massamedia. Ook vroeg hij tijdens zijn toespraak voor het .'.Angelusgebed dat iedereen momenten van innerlijke stilte in zijn leven veilig stelt om met zichzelf in gesprek te treden en niet overspoeld te worden door een veelvoud van meningen. Zondag werd voor de tiende maal de R.K. werelddag van de massamedia gehouden. Dit jaar luidde het thema: Media en mensenrechten. --- Rode Khmer ontmoet steeds groter verzet Anti-communisten winnen terrein in Cambodja PARIJS - De Franse freelance journalist Yves-Guy Berges, die onlangs een bezoek bracht aan Cambodja, heeft in de France-Soir verklaard dat hij een groeiend gewapend verzet tegen de Rode Khmer heeft geconstateerd. Volgens hem beheersen gewapende anticommunistische guerrillaeenheden grote gebieden van de Cambodjaanse jungles. De Rode Khmer zou niet eens een poging gewaagd hebben om die gebieden onder zijn controle te hebben. Berges, die zijn lauweren oogstte in de oorlog van Vietnam en ook verslag heeft gedaan van de gevechten tussen de huurlingen-eenheden die in Angola tegen de MPLA vochten, zei onder meer dat de groep waarmee hij door Cambodja trok, was aangevuld met gedeserteerde Rode-Khmer soldaten die hun post zouden hebben verlaten nadat de communisten de macht overnamen in Cambodja. De groep, ongeveer honderd man, werd aangevoerd door een zekere kolonel Rithysac. Deze was van mening, aldus Berges, dat de rollen zijn omgedraaid. De Rode-Khmer zit nu op de plaats waar wij hebben gezeten en wij zitten op hun plaats, het initiatief in is nu aan ons. Contact met de Rode-Khmer wordt volgens Berges zoveel mogelijk vermeden omdat na elke confrontatie de Rode Khmer represaillemaatregelen uitvoerde tegen de bevolking. Volgens Berges heeft de Rode Khmer het trouwens te druk met het bewaken van de orde. Hij citeerde voornoemde kolonel met de opmerking dat „de vrede van de Rode Khmer maar tijdelijk is". --- Ford wil nieuwe economische top WASHINGTON - President Ford van de Verenigde Staten heeft plannen voor een economische topconferentie in de loop van de zomer. Woordvoerder John Carlson van het Witte Huis heeft meegedeeld dat de president de mogelijkheden onderzoekt om de zes landen bijeen te brengen die vorig jaar november in Rambaillet. bij Parijs vertegenwoordigd waren. Ook Canada heeft een uitnodiging ontvangen. In Rambouillet spraken staatshoofden of regeringsleiders van Frankrijk, West-Duitsland, Groot- Brittannie, Japan, Italië en de Verenigde Staten met elkaar over de economische vraagstukken van de wereld. ---