EENSTEMMIG BESLUIT VAN DE STATEN: In N. A. met 21 jaar op naar de stembus WILLEMSTAD — Zonder hoofdelijke stemming en met aller in- hebben de Staten van de Nederlandse Antillen gistermid- H na uitvoerige beraadslaging het regeringsvoorstel goedgekeurd 'ni de kiesgerechtigde leeftijd — voor het actieve kiesrecht — voor jk ttaten zowel als voor de eilandsraden van 23 tot 21. jaar te ver.Sen. De wrijfpunten tijdens de discussies waren de minimumleef- voor het passieve kiesrecht en de eventuele consequenties van *** koppeling van de bepalingen over de kiesgerechtigde leeftijd voor . eilandsraden aan die voor de staten, in casu een koppeling van de "andenregeling aan de staatsregeling. De premier maakte de heer Voges duidelijk dat de regering niet eerder met een voorstel tot verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd had durven komen omdat daarvoor — een wijziging van de staatsregeling — een tweederde meerderheid nodig is. „Nu echter", zei hij, „heeft de oppositie zich gecompromitteerd door het indienen van een initiatiefvoorstel, zodat we op de steun van de volledige staten mogen rekenen". Hij toonde voorts nog aan dat het voorstel Voges-Eman uitsluitend over het "actieve kiesrecht ging. De premier vond het moeilijk om staande de vergadering verder te gaan dan de regering thans had voorgesteld. Tenslotte zei hij nog dat de goedkeuring door de ki-oon zeker zeer spoedig te verwachten is. --- DE SIGAAR DUSSELDORP (RTR) — De politie van Dusseldorp reikt in de periode voor kerstmis sigaren in plaats van bekeuring uit aan automobilisten Ulc Lt iiüi'ü loeien, üi is ets\ uezwaar: snmmigt minnaars ovrrschrijden opzettelijk de snelhcidsgrens voor een gratis rokertje. --- VERSNELD De heer Voges gaf de DP-jongcren de eer de kwestie van de verlaging der kiesleeftijd aan de orde id te hebben, maar volgens hem was hei duidelijk flat hei initiatiefvoorstel van hem en de heer Email de zaak wel had versneld. Waarom echter, stelde hij, wachtte de heer Jonekneer dertien jaar met het indienen van dit ontwerp? Met kiesrecht hebben wij altijd het actieve en het passieve kiesrecht bedoeld, zei de heer Eman, en zo had de regering het ook moetan begrijpen. De koppeling bleef hij in strijd vinden met de bescherming van de eilandenregeling. De heer Romer zei niet te weten of het gunstig of ongunstig is „een dove, blinde en slaperige regering te hebben, die de staten slaafs wil volgen". ..Kiesrecht", doceerde de heer Braam, „is het recht om te kiezen, dus het actieve kiesrecht. De hr Abbad bleef in het duister tasten over de noodzaak de leeftijd voor het passieve kiesrecht .te handhaven. --- PARTIJKOERS («mrn(T vond dc heer c. A. Eman iv, P) het dal de regering zijns in\f eeri ie doorzichtige partijkoers heel aan dc initiatiefneoroijging. Zijn bezwaren en mgen waren verder ongeveer 6n •"* aan die van de eerste spreker. Wirtf.ai'aucl tussen militaire diensten kiesrecht werd nog eens f,,, °kken door de heer B. Ph. t^Cr (NVP), die daarom zelfs aan \ uClla§inë van beide vormen Hei ?lesre<-'ht dacht tot achttien jaar. W°ntB>ng hem kennelijk dat vrou\ buiten de dienstplicht vallen en c°nsequentie 'van zijn redene•y. "an ook geen stemrecht zouden Dat de staats- en de eilan'ing' dringend verandering n, lijdt volgens hem geen die e' en hij vroeg de regering wat ervan dacht. --- Geheime archieven van Vaticaan open voor studenten en historici VATICAANSTAD (RTR) — Paus Paulus heeft besloten studenten en geschiedkundigen toegang te verlenen tot geheime archieven van het Vaticaan die betrekking hebben op het pontificaat van paus Pius de negende, van 1846 tot 1878. Tot dusver konden studenten slechts inzage krijgen van stukken uit de periode tot het overlijden van pius' voorganger, paus Gregorius de zestiende, in 1846. De nieuwe periode beslaat de hereniging van Italië. --- Afscheid voorzitter Bikker In en na de statenvergadering van woensdagmiddag is afscheid genomen van de heer J. A. O. Bikker als voorzitter wegens zijn benoeming tot minister met ingang van vandaag. Dc heer Bikker herinnerde er aan dat hij elf jaar Ud der staten en zeven jaar uoorzrtter was geweest; de laatste maal werd hij niet algemene stemmen als zodanig herkozen. Hij dankte voor het genoten vertrouwen en voor de grote male van collegialiteit die hij had ondervonden. Hij hoopte als minister te mogen blijven rekenen op het vertrouwen van het collecte. De scheidende voorzitter werd voorts in waarderende bewoon ngen toegesproken door achtereenvolgens de heer H. L. Braam (DP), J. Geerman (PPA), Ch. Voges (NVP). CA. Eman (AVP) en premier dr. E. Jonckheer. In de koffiekamer werd na afloop van de vergadering een afscheidsdronk aangeboden. Op de foto in het midden de heer Bikker, links zijn vermoedelijke opvolger, de heer O.R.A. Beaujon, en rechts de griffier van de .-daten, de heer F.D. van Grieken. --- Gemenebest eens over sancties NEW VORK (AFP/RTR) — De gemcnebestlanden zijn tot overeenstemming gekomen over de lijst van sancties, die Engeland de Veiligheidsraad zal vragen voor alle V.N.-leden verplicht te verklaren. Het akkoord kwam tot stand bij besprekingen, die. de Britse minister van buitenlandse /aken in New Vork heeft gevoerd met de V.N.-vrtPsrenwoordigers van de gemenebestlanden. Rhodesië heeft tot zes uur vanmiddag (Ant. tijd) de tijd om de regeling te aanvaarden, zoals deze is neergelegd i:i het ..document van. Gibraltar", wanneer het niet worden getroffen door nieuwe internationale sancties, zo is donderdag in goedingelichte Britse kringen vernomen. Het Ultimatum loopt af op het tijdstip waarop de Veiligheidsraad zich aan de behandeling van deze zaak zet. Rhoaesië heelt woensdag een recht;s beroep gedaan op de Veiligheidsraad het voorstel van Engeland, om verplicht» sancties tegen het bewind van premier Smith voor te schrijven, van de hand te wijzen. Dit heeft de correspondent in SaJisi het Zuidafrikaansu pers;-u Sapa gemeld. De Rhodesische regering heeft de Veiligheidsraad verzocht een verteoordiger toe te laten om haar standpunt uiteen te zetten. Zij is van mening, dat als het verzoek van Engeland geldig wordt geacht, hieruit volgt dat Rhodesië een zelfstandige staat is. Mocht Engeland staande houden, dat het geschil een binnenlandse aangelegenheid is. dan kan er volgens de Rhodesische regering geen rechtsgeldige basis zijn voor het toepassen van sancties. Het Veiligheidsdebat over de Rhodesische kwestie begint vanavond. --- Programma DREMIER DR E. JONCKHEER * heeft gistermiddag in do vergadering van de Staten van de Neüeiianclse Antillen het regeringsprogramma voor de juist begonnen periode tot de tweede helft van 1970 aan de volksvertegenwoordiging voon[d. Men kan hierover uitvoerig lezen op pagina :i van de Amigoe. Opvallend is een vrij groot aantal maatregelen op sociaal terrein. De regering wil onder meer zo nodig maximumprijzen vaststellen, een algemene ziekteverzekering en een invaliditeitsverzekering invoeren, dc arbeidsregeling aanpassen en de arbeider bescherming bieden tegen onrechtvaardig ontslag; de vakantieregeling zal worden verbeterd. Over een aantal van deze onderwerpen schreef de Amigoe in dc laatste maanden reeds uitvoerig. De opgevoerde punten zijn bepaald gunsten, maar. het voldoen aan noodzakelijke voorwaarden in deze maatschappij. Het ontbreken van de bedoelde regelingen heeft in het verleden reeds bij herhaling tot moeilijkheden aanleiding gegeven en gezinnen zijn er door ten gronde gegaan. Het is dan ook te hopen da vierde regering-Jonckheer er kans toe zal zien dit programma var, a tot z uit te voeren. Met deze verklaring heeft de regering de oppositie een sterk wapen in de hand gegeven voor het geval bepaalde onderdelen van gramma luchtkastelen mochten blijken te zijn en zij heeft daardoor zichzelf de nodige prikkel bezorgd om de uitvoering tot dc laatste letter te verwezenlijken. Is dc r< -i aiitcit te kunnen maken? In de koffiekamer bekende dc premier dat de programma's erre ,alle uitgevoerd zijn. maar dat er thans enkele punten in zijn. die de bewindslieden voor zware iven zuilen stellen. We mogen i aannemen dat het kabinet niet zomaar wat zegt om de kiezers gunstig te stemmen. Dat zou dom zijn, want een teleurgestelde kiezer is een kwalijke vijand. In elk geval biedt het programma mogelijkheden genoeg voor een vruchtbare regeringsperiode, vooral i indien dc regering er kans toe ziet ■ ook het economische klimaat in gunstig opzicht te doen veranderen • door de in het uitzicht gestelde maatregelen, ook op dit gebied. --- Premier wachtte dertien jaar op meerderheid betrekking tot verlaging van v. j^ftijd voor net actieve kiesrecht 't,. et recht dus om te kiezen — :HVphUde de heer Ch. E. W. Voges ?'ti n'et van mening met de reren aanzien van het passieve il — het recht om gekozen te ï0g n — was het anders. De heer Vtj Wenste beide leeftijdsgrenzen st'aa§d te zien en had van de re- Ity § geen toelichting gekregen op iL handhaven van de minimum Oh ,'d voor het passieve kiesrecht j/3 Jaar. ' 4o e. fegering wenste artikel 6 van |taei,anrlenregcling zodanig gewij/.ien dat de eerderbecloelde Reling ontstaat. De hoer Voges Vtjj^'e nu dat de eilandgebieden Irtw boeten blijven in de vaststel-8 van hun eigen kiesreglementen roeg zich af of de voorgeing verdergaande con- Bes had. ito gaf hij de regering in bestuderen in egeling en de landenregeling op andere terreinen * Wijzigingen behoeven. ttoj heer A. Werleman van de \rÏA 7ag ook graag de leefti->c': Vri het Passieve kiesrecht verlaagd d 6 der" en sloot zich verder aan bij van de heer Voges. --- Anti inflatie maatregelen in Zuid-Afrika PRETORIA (RTR) — De Zuidafrigaanse regering heeft ter bestrijding van de inflatie een aantal maatregelen aangekondigd, die zullen woden genomen. waaronder beperkingen \*an het bankkrediet en een soepeler toezicht op de invoer. --- FUNDAMENTEEL vojj heer H. L. Braam (DP/RVD) S 0 d met een politiek-historiscli S d°8 over het stemrecht en kwam 0 Conclusie dat het kiesrecht een HUtg^enteel recht is en dat uniforme , daarom noodzakelijk is voor Ben^"s* en voor de eilandsverte">ij °°rd igingen. Bovendien stelde f«geifsl dat artikel 2 van de staatsfCge,jnS e duidelijk zegt dat deze %*J18 van hogere orde is dan de %t\py. w'cns van onze fractiie is 1(!euJk in vervulling gegaan", zei j»Dgeor E- R- Finck (PPA), , „De or> willen meedoen aan de (fangen». cHm ' s- D- Abbad(NVP) bc* \, "e hen dat de regering kennelijk ?c g^V^nste tegemoet te komen aan *iewU!te wensen over het passieve ' nocmf,e dit een discri- !s W'a'°' omdat het een beperking ?!4 en januari '65 werden aangeboden, waarschijnlijk voor het grootste deel niet zullen worden verlengd. De bedrijven zijn in hoge mate teleurgesteld over de prestaties van deze jeugdige arbeiders. Naar schatting zullen minstens vijfhonderd eind december of eind januari werkloos worden. Dc voornaamste klachten betreffen de aanzienlijk lagere produktiviteit en het zeer hoge werkverzuim. Bedrijfsleiders, personeelschefs en deskundigen uit kringen van arbeidsbemiddelaars menen dat voorts alles heeft ontbroken aan een deugdelijke begeleiding van de Antilliaanse contractarbeiders, waardoor hun aanpassing aan de Nederlandse levensgewoonten in vele gevallen volledig faalt. Niet het minst zou tekort zrjn geschoten door de vertegenwoordigers van de Antilliaanse regering in Nederland. Van de zijde van het Antillenhuis distancieerde men zich uitdrukkelijk van het bewuste artikel, dat men in zijn geheel onjuist en tendentieus noemde. Na 1965 hebben nog negentien wervingen voor Nederlandse bedrijven plaatsgehad, tachtig man omvattend. De selectie gebeurt in de Nederlandse Antillen zelf door het Nederlandse bedrijf, dat dus de laatste stem in het kapitel heeft. De „begeleiding" van de jongens geschiedt door de personeelsafdeling van het betrokken bedrijf zelf. De bedrijven zorgen dikwijls zelf voor huisvesting van de jongens, terwijl de maatschappelijke werker van het bedrijf de werknemer verder onder zijn of haar hoede neemt. Verder is er ook voor de Antilliaan gelegenheid zich te ontspannen, bijvoorbeeld op sportgebied, Zijn al deze maatregelen onvoldoende en dreigen er moeilijkheden, dan beschikt het Antillenhuis in Den Haag over drie medewerkers, die dag en nacht gereed zijn de moeilijkheden ter plaatse te bezien en te trachten er een oplossing , voor te vinden. Naar aanleiding van het bewuste artikel heeft het A.N.P. zich ook met enkele bedrijven in verbinding gesteld. Hieronder volgen hun commentaren. --- ALM: interinsulaire verbindingen primair WILLEMSTAD — Tijdens een bespreking dinsdag tussen de directie van de Antilliaanse -Luchtvaart Maatschappij (ALM), vertegenwoordigd door de heren C. Yrausquin en K. J. RüppHng von Keffikon, en de toer.'stenautoriteiten van Aruba, Curacao en Bonaire werd uitvoerig over verschillende luchtvaartkwesties gesproken. Uit de verklaringen van de ALMdirectie kwam ondermeer vast te staan, dat er geen- reden voor bezorgdheid voor de toeristische autoriteiten behoeft te bestaan voor een mogelijke stagnatie in het interinsulaire luchtverkeer begin 1967. Met nadruk stelde de ALM-directie, dat zij de injcrinsulaire verbindingen als haar primaire taak beschouwt en dat er derhalve naar streeft om deze verbindingen op peil te houden. Internationale verbindingen zullen, wanneer de noodzaak daartoe mocht blijken, niet verder uitgevoerd worden. De plannen voor vlootvernieuwing van de ALM vinden gestadig voortgaan. Getracht wordt om per 1 april 1967 een gehuurde jet (DC-9) en een jaar later drie DC-9's in gebruik te hebben. Tot slot zegde de d'rectie toe, dat getracht zal worden zo spoedig mogelijk de verbinding Caracas- Bonaire te herstellen. --- Ver der Heem Bij Van der Heem. waar men mei 160 'Antilliaanse werknemers is begonnen en waar thans nog tachtig vv»rken (de helft is dus tijdens de eerste contractperiode afgevallen), .rie men dc publikatie beledigend voor de goede Antilliaanse werknemer. In dit bedrijf wilde men het artikel dan ook zeker niet onderschrijven. Bij het aannemen van rlanders is het selecteren gemakkelijker, omdat men meer gegevens tot zijn beschikking heeft Natuurlijk blijven teleurstellingen met Antiyiaanse arbeidskrachten niet uit en worden van bepaalde krachten de contracten niet verlengd. Aan de andere kant heeft men bijzonder goede werkkrachten uit de A.ntillen"kunncn aantrekken. Vergeleken met dc Nederlanders is de tegenstelling tussen goed en minder goed misschien wat groter dan in het algemeen het geval is. --- Van der Jagt over Het Vrije Volk: Onnodig alarmerend (Van een onzer verslaggevers) WILLEMSTAD — De heer L. E. van der Jagt. i.djunct-directeur van het departement van sociale en economische zaken en hoofd van de afdeling sociale.zaken, noemde het artikel van Het Vrije Volk ..onnodig alarmerend". Hü zei dat hetgeen op Curacao over de Antilliaanse werknemers in Nederland vernomen wordt, over het algemeen goed is. „De contracten vorden veelal vernieuwd", zo zei d.- heer Van der Jagt, die Bron. werk als voorbeeld-noemde. Cv< r de kritiek van Het Vrije Volk op het Antillenhuis. dat de Antilliaan ■ se vertegenwoordigers in Nederland, niet bijzonder veel zouden doen voor de Antillianen, zei de heer Van' der Jagt, dat er drie personen zorg dragen voor de werknemers. „Ik neem aan dat er dus wel wat gedaan wordt", aldus dc heer Van der Ja.«t. --- Japans onderzoek kanker en roken TOKIO (RTR) — Japanse kankerspecialisten hebben geconstateerd flat mannen die veelvuldig roken 10.5 maal meer kans lopen longkanker te krijgen dan niet-rokers. Rokende vrouwen zijn hiervoor 27.1 maal meer vatbaar dan haar nietrokende seksegenoten. Dit is meegedeeld tijdens een vergadering van medewerkers aan een onderzeek naar de oorzaken van kanker, die in Osaka werd gehouden. Het onderzoek heefl zich uitgestrekl een periode van vier jaar, waarin 1.737 gewoonterokers, onder wie 406 vrouwen, werden gecontroleerd, n mand, die dertig of meer sigaretten per ciag rookt is volgens de Japanse onderzoekers een veelvuldige roker --- Nederland vlagt DEN HAAG (ANP) — De regering heeft besloten dat op 10 december 1966.de dag van de ondertrouw en op 10 januari 1967, dc dag van het huwelijk van prinses Margriet en mr. Pieter van Vollenhoven, de Nederlandse vlag met oranje wimpel van de rijksgebouwen zal worden uitgestoken. Tevens zullen op 10 januari 1967 de daarvoor in aanmerking komende gevels van de rijksgebouwen worden verlicht. --- Russisch dementi inzake kernproef WASHINGTON (AFP) — De Sovjet-Unie heeft, naar woensdag in officiële kringen te Washington is vernomen, onlangs ontkend dat bij een Russische onaergrondse kernproef op 27 oktober radioactief materiaal zou zijn vrijgekomen. Volgens de Amerikaanse commissie voor kernenergie zou dit wel het geval zijn geweest, hetgeen een schending van het gedeeltelijke kern Mopakkoord van Moskou zou betekenen. De Russische ambassadeur in de VS. Dobrynhi, heeft deze"- dagen am de Amerikaanse autoriteiten gegevens verstrekt over de bewuste pi die een kracht, zou hebben gehsü van 200 kiloton a één megaton. --- Svrisch beslag op bezittingen IPC PAMASCT.TS f RTR) — De Syrische regering heeft vandaag officieel dc inboslagnenr'ng bekendgemaakt van bezittingen van de Iraq Petro-* leum Company omdat de maatschappij niet voldaan heeft aan dc Syrische eis tot verhoging van dc vergoedingen die de IPC Syrië betaalt ruik van het deel Vdu haar oliepijpleiding dat over Syrisch ied loopt. Tegelijk zijn de nieuwe royalty's vastgesteld die de in Lenden gevestigde IPC moet betalen voor het vervoer en de export van olie. door Syrië. ---