Tribune voor de Vakbeweging. Voor het Eenheidsfront. EEN GROOT ALGEMEEN CONGRES. Stemmen uit het Neutrale Vakverbond. Stenhuis, Oudegeest, Jensch, enz., zult gij hooiende dooi en ziende blind blijven? ertijd namen wij uit „De Banier" rtikel over, waarvan de schrijver opkwam een eenheidsfront. Dit keer kunnen wij uit hetzelfde orgaan het Neutrale Vakverbond) en van den,i schrijver, een vervolg artikel overnenieii, hetwelk wij hier laten volgen, zonder het nu juist precies met elke letter eens te zijn — vooral niet wat het punt leger en vioot betreft. Maar zooals al dikwijls door ons b tic ernstige wil tot eenheid maar is, over ie wijze waarop en hoe valt te praten. Ons inziens moet er komen een groot algecongres waar de verschil .misatic-s aan kunnen deelnemen. Wij hebben dit al aldelijk' gezegd. wij echter thans het artikel volgen --- OP WELKE GRONDSLAG IS EENHEID MOGELIJK? ïn aansluiting met het artikel in 't Octoberr vau „De/Banier" „Is eenheid noodkV" ben ik van nieening dat het zijn nut kan hebben, dat wij moeten trachten aan t,- toonen op welke grondslag dat het mogeeen eenheidsfront tegen de reactie te sren. Hoe nuchterder wij deze zaak beschouwen, beter, ik wil vooraf opmerken als wi] de eenheid spreken in de Vakbew dat ik daarmee niet bedoel, de principieele d, maar eenheid voor een zeker stuk is tl 1 de reactie en haar gevolgen. Het zou volgens mijn inzicht een utopie zijn, te willen gaan spreken over eenheid, op princ;, er zal dan ook nog hei water door de zee moeten vloeien, eer de ars zullen begrijpen, dat er inplaats van zes Vakcentrales, één moet zijn. is echter de moeite waard, eens even te zien wat alzoo de Vakorganisaties gecrd hebben in de jaren van oorlog, ook oei van de Nederlandsche Vakbeweging algemeen vervuld daarin een groote rol. Het is natuurlijk ondoenlijk, hier'vak voor e bespreken, elke arbeider weet wel dat zi.'n loon in den oorlogstijd goed vooruit is ■ !, ik wil b.v. hier een vak noemen, nik kkersvak. Voor den oorlog was he, amheid.dat een bakkerij-arbeider, vau 14 gulden verdiende, met een arbeidstijd i'• - 78 uur, contractueel, terwijl het loon thans i f 35.— tot 38.50, nu is het een feit dat •on laag loon hard noodig hebben, in id dat ook den levensstandaard zich geeft, de prijzen der levensmid gebaseerd op hetgeen een arbeider aan verdient. is het gegaan in alle bedrijven, bovenn wij een groote verkorting van ari kregen, het valt niet te ontkennen, landsche regeering. met haar aan- ik bedoel de groot-werkgevers, zaten in ar 1918 in zak en. asch, waren toen be- I, dat de buitenlandsche revoluitegolf -.er onze grenzen zou komen, daar vau dat zij zoo goedgeefsch waren m.t een .ook te geven van 45 uur. (Wat intusalweer verlengd is met 3 uur, plus de :satie voor overwerk) de bakkerijarbei- I:regen een Wettelijk verbod van Nacht- I, (waar op 't oogenblik ook de hand . elicht wordt). Zoo ging het haast in elk bedrijf, de Nederhe 'vakbeweging ging vooruit van 15 tot 514.633 en in 1920 was dat cijfer «3.468 leden. hebben wij ons af te vragen, /hebben wij ö'o verbeteringen nu te danken omdat de ■vers zoo goed op ons waren? niets is r waar, dat al is verkregen dooi" den van den arbeider, maar bovendien, was er in die jaren een samenwerking, al ging het ad niet even kameraadschappeiijk. ienwerking in elke strijd voor lotsverbewas toen stijl. zijn nu eenmaal feiten als koeien, dat r' • Vakorganisatie zelfstandig niets klaar maakt, die het anders zegt heeft niet voldoenjk op de Vakbewegii Vanaf 1921 tot.en met nu worden de arbeiders teruggedrongen, de revolutie-vrees is 'weg, en Werkgevers en Regeering trachten de arbeiders weer terug te dringen, naar den tijd yoor het jaar 1914. Nu is het onbegrijpelijk, dat in dc jaren toen de loonen enz. verbeterd moesten worden, er haast altijd de grootst mogelijke samenwerking van dc Vakbonden was, terwijl nu het levenspeil van den arbeiders naar omlaag wordt gedrukt doen de leiders niets anders als elkaar bekampen, de eene Vakbond kruipt weg achter den anderen Vakbond en zij geven elkaar de schuld,dit is op zijn zachtst uitgedrukt misdadig, want daarmee worden de "belangen der arbeiders verwaarloosd. Ik wil slechts nog even wijzen op hetgeen het werkgeversorgaan „Het Bedrijfsleven" zegt: „dat zij het een groot voordeel vindt, dat dc verdeeldheid van de arbeiders zoo groot is." Deze uitspraak alleen moest de leiders genoeg zeg, Eenheid tegen het monster reactie moet er komen, in 't belang van het Nederlandsche proletariaat, tevens in 't belang van de v sterking van de organisaties. Ik meen dan ook, dat er op de volgende punten eenheid moet en kan komen. le. Handhaving van den 8-urigen arbeids-2e. Strijd tegen elke loonsverlaging. 3e. Productieve werkverschaffing voor werkloozen tegen het geldend loon. 4e. Tegen verslechteringen van sooiale wetgeving. 5. Tegen uitbreiding van leger en vloot. lk hoop dat afdeelings- en hoofdbestuurders met mij dezelfde gedachten zijn toegedaan en dat dezen wil dan door zal dringeu in den boezem van het Algemeen Nederlandsch Vak- verbond. --- Revue van de week. Allereerst vraagt de strijd in Twente onze aandacht. De textielbaronnen zullen hun plan, door uithongering de in verzet gekomen arbeiders neer te slaan en tot gedweeë slaven te maken, uitvoeren. De volgende week zal met de uitsluiting worden begonnen. Op onze makkers in Twente, de textielarbeiders, heeft dit geeri andere indruk gemaakt, dan dat de strijd scherper de situatie ernstiger worden gaat. Hoewel zij de groote ernst — de moeilijkheid van den strijd — volkomen begrijpen, denken zij er niet aan, nu maar in hun schulp te kruipen. Geen sprake van, zij zijn vastbesloten den strijd door te zetten. Zij hebben gesproken, besloten en nu is het woord aan hun uitzuigers, de kwelduivels. En zij bereiden zich dan ook op een harden, zwaren strijd voor. Wij hopen dat alle maatregelen genomen zullen worden, die den strijd — het volhouden ervan — mogelijk kunnen maken. Dan zal deze strijd ongetwijfeld tot sterkere maclïtsformatie, tot grootere eenheid der textielarbeiders leiden. Onder de havenarbeiders is het nog steeds niet tot een gezamenlijk optreden gekomen. We! werken de christelijke en moderne organisaties samen, maar de Federatie treedt gescheiden op. Dit nu, zal ongetwijfeld niet ten vcordeele der arbeiders zijn. En er dient dus in de haven met alle kracht gewerkt te worden voor een samengaan, voor een gezamenlijken strijd. Het is mogelijk, dat de moderne leiders liever met de christelijken dan met de Federatie samenwerken, maar door de goede, taktische kameraadschappelijke propaganda voor samenwerking, en van het Federatiebestuur en van de leden, dus vau de havenarbeiders onderling, moet het mogelijk zijn tot gezamenlijk optreden te komen. Nogmaals er dient op de hier aangegeven wijze gewerkt te worden. De havenarbeiders hebben vrecselijk te lijden onder de werkloosheid en de aanvallen der havenbaronnen, de zich schatrijk gewoekerde reeders. Zij hebben elkander noodig en dienen elkander te vinden in den strijd tegen algeheele wegzinking. Daarom havenarbeiders, zie elkaar eens flink in de oogen, spreek met elkaar en tracht tot een gezamenlijk optreden to komen tegen de aanvallen der havenbaronnen. Te meer zeggen wij dit, daar door dc groote staking in de Houthaven in Amsterdam, die op 't moment geheel stil ligt, de arbeiders blijk geven van wei ter dege iets te kunnen als de wil er maar is. Maar eveneens leert deze staking weer eens, dat de arbeiders absoluut één moeten zijn. Dat zij, zonder nu juist tot één en hetzelfde kerkje te behooren, gezamenlijk hebben op te treden. En dat dit gezamenlijk optreden leiden moet tot een blijvend hecht verbond. Kameraden in de haven, zorgt dat het spoedig zoo wordt. Ook in de bouwvakken bereiden de patroons weer een nieuwe loonsverlaging voor. De aangekondigde verlaging varieert van elf tot vijftien procent, waarbij, zooals „het Bouwvak" zegt, het moet opvallen, dat de geoefende arbeiders, wederom het hardst zouden worden getroffen. Voor nauwkeurige cij■ fers verwijzen wij naar het, enkele dagen geleden door ons uit het Bouwvak-orgaan overgenomen artikel. Wij wenschen het hier alleen vast 'te stellen. Ook daaruit blijkt weer, dat de geschoolde arbeid meer en meer in waarde — voor de kapitalisten vermindert. Immers vroeger stond de geschoolde arbeid torenhoog boven ongeschoolde, dit verschil is aan 't verminderen — wat naast het beroerde dit tot gevolg heeft, dat geschoolde en ongeschoolde arbeiders meer naar elkaar worden toegeslagen. Wat de strijd tegen de kapitalisten tegen de patroons ten goede komt. De redactie van ,het Bouwvak" beschouwt het terecht „als een lichtpunt, dat de Moderne bond ook weer den 8-urendag op zijn program heeft gesteld, waardoor er tuschen de Moderne Bond en de Federatie een belangrijk punt van overeenstemming is, aangenomen dat deze bond het niet alleen bij het stellen van den eisch zal laten,, doch ook bereid zal blijken iets voor de doorvoering daarvan te doen." Hierop meenen wij wel eenigszins te mogen vertrouwen, vooral door 't optreden van een der leiders van de moderne bond van der Lende, op de laatst gehouden vergadering van het N.V.V. Hij kwam daar nog al flink voor den 8-urendag op. Maar ook hier zal het weer geboden zijn, door rustelooze agitatie voor het eenheidsfront — voor gezamenlijk optreden — vooral ook van de arbeiders onderling op de werken te maken dat modernen en syndicalisten één blok vormen. Ik b-grijp het pogen om samen te werken met de katholieken al geloof ik niet, dat er eer tot overeenstemming met de katholieken te komen is dan met links. En dan veroorloof ik mij te zeggen: „Geen zwartkijkerij". Fimmen in zijn rede te Rotterdam. --- Van over onze grenzen. (—l.) Moed, kracht, organisatie en opoffe■ozindheid, maar bovenal nuchterheid en inzicht ln de machtsverhoudingen van het oogenblik zijn de allernoodzakelijkste voorwaarden voor elke proletarische revolutie, maar in het bijzonder voor die van het Duitsche proletariaat. Indien er dan ook iets is dat ons tot bewondering en vreugde in de zaak van de Duitsche arbeidersklasse moet stemmen dan is het juist de nuchtere vastberadenheid. waarmede de Duitsche communistische partij dc revolutionaire arbeidersbeweging weet te leiden. Honger, pogroms en andere fascistische provocaties laten de partij niet van den weg dringen die zij heeft ingeslagen. Zij en zij alléén wenscht het moment voor den grooten slag te bepalen. Het is niet gemakkelijk, integendeel buitengewoon moeilijk om voor een land als Duitschland met zijn kunstmatige en werkelijke nationale tegenstellingen, met zijn kapitalisuie-bij-cie-gratie-van-het-jonkerdom-en-de-sociaal-dernocratie en vooral met zijn uit militairstratcgisch oogpunt geziene moeilijke positie (men denke, slechts aan de militaire ring die een proletansch-Dnitschland Idellijk omsluit — Polen Beieren, Tsoho■ Fransche Rijn en Roerbezetting n _, een ring, dio. indien het Hollandsche proletariaat zich hiertegen reeds thans niet eensgezind weet te organiseeren, door Nederland 'als sluitsteen zal worden gesloten — het juiste moment voor den strijd te kiezen. Van uit dit oogpunt gezien zijn gebeurtenis: n als in Hamburg, Saksen en Thüringen de beste graadmeters voor de revolutionaire voortroep d irsklasse om te constateeren hoe 'het proletariaat nationaal en internadaarop reageert ten einde aan de hand hiervan eigen n natie te toetsen. Dit is de tank der communistische partij en wordt in Duitschland thans op voorbeeldige wijze toegepast. , Tegelijkertijd werkt de geheele parti] nu dag 'in- dag wit aan de versterking van het eenheidsfront. Na het schandelijke verraad der Duitsche sociaal-democratische en rrformistische vakvereenigingsleiders opnieuw in de laatste twee weken gepleegd, is het voor belangrijke groepen die tot nog toe steeds geloofden of minstens hoopten dat hun leiders op het beslissende moment uit het kleinburgerlijke moeras zouden uitkruipen, duidelijk geworden dat hun plaats alleen kan zijn achter de vaan der C. P. Er dreigt daarbij echtereen groot gevaar. Deze nog niet volkomen gedisciplineerde groepen vertoonen in hun verbittering ook neiging om uit de reformistische vakbeweging te loopen. Zeer terecht zegt het Rotes Gewerkschafts Bulletin van deze week hierover het volgende: „Het verlaten van de vakorganisaties in dit oogenblik beteekent het strijdperk voor den contra-revolutionairen vijand ruimen, het terrein van den revolutionairen klassenstrijd verlaten, te deserteeren. D't kader van het klassebewuste proletariaat moet behouden blijven. Zij zijn de organisaties die de gedisciplineerde proletariërs-massa's voor de revolutionaire partij van het proletariaat voor den strijd moften gereed houden." De worsteling van het Duitsche proletariaat is, zoo men zliet geweldig zwaar. In het belang van dezen strijd, in het belang van den internationalen klassenstrijd moeten nu eindelijk ook de Hollandsche arbeiders gaan ben dat bewondering en afwachten-wat-er".u-we!-zal-gaan-gcbeuren niet voldoende ls. In de fabriek, in de werkplaats, op het atelier, bij mannen en vrouwen en bij de jeugd moet deze strijd, die onze strijd is, het thema van den dag zijn. Daar moet gewerkt worden het eenheidsfront der arbeidersklasse. Daar moeten de maatregelen besproken worden voor de directe en indirecte hulp aan onze Duitsche makkers. Daar moeten de fabnekscomité's gevormd worden, die tot taak hebben dezen strijd in de diepte en in de breedte voor te bereiden. Daar moet de eisch van het congres van den arbeid van het gezamenlijke proletariaat, als eerste etappe in den daadwerkelijken strijd tegen eigen bourgeoisie gepropageerd en tot leven gewekt worden, een eisch, die binnen den kortst mogelijken tijd op de bureaus van de reformistische vakvereenidikzakken met kracht moet neersuizen en die hen er in hun gemoedelijke rust aan zal herinneren dat er iets in de wereld aan de hand is wat wel eens op een revolutie zou kunnen uitloopen. De heeren hebben zoon opfrisschertje zeer, zeer noodi-g. Daarvoor in de fabriek aan het werk Hollandsohc kameraden. --- FRANKRIJK. DE PARIJSCHE POSTBHAMBTEN VOOR HET EENHEIDSPRONT. De postbeambten van het Parijsche district Montparnasse hebben bij een verkiezing van het bestuur voor de postfedceratie een overwinning behaald. Het gelukte hen n.I. dat drie voorstanders v; eid der vakbeweging zen werden. --- BELGIE. ARBEIDSAANGELEGENHEDEN EN LOONBEWEGINCEN. METAALINDUSTRIE. ' De onderhandelingen betreffende het loon :n de madrhnebouw-industrie eindigde met de enting van het aanbod der ondernemers. Het metaalarbeidersverbond is geheele knie zonder strijd teruggeweken. Hoewel het zelf constateerde dat haar vordering voor een loonsverhooging van 10 pet. ver werkelijke duurtetoestand blijft, liet liet zich met 5 pet. afschepen. --- SIGARENMAKERS. Op 21 October __ een staki: makers uitgebroken. De arb, een verhoog ng van den duurtetocs.. op 5 spet. In Brussel hebben de meeste patroons reeds toegegeven. In het overige deel van bet land duurt de strijd voort. ' • --- ENGELAND. ROBERT WHLIAMS STEUNT DE DUITSCHE ARBEIDERS. In een brief aan de „Daily Herald" wekt Robert Williams, de secretaris der Trar.s,K_rtarbeidersfederatie, de Engelsche arbeiders op, een beweging „Handen weg van Duitschland" in het leven te roepen. De beweging im.. zelfde doel hebben als de bekende bev van 1918 tot 1920 onder de leuze „1; weg van Rusland." De Engelsche arbi mogen thans niet toelaten dat in Duits weer de 10-urige werkdag wordt ingevoeld, want dit beteekent dat ook in Engeland de arbeidstijd zal worden verlengd. Meer dan ooit is innternationaie solie noodzakelijk en indien het de Duitsche dersklasse langs constitutioneeien of niet-constiUitioiieelen weg gelukken mocht, een regeering, die haar vertegenwoordigt, te v< dan mag de Engelsche arbeidersklasse nooit een interventie van hare re ook niet, indien deze interven quasi tot herstel van de rust en de orde geschiedt. --- TSJECHO SLOWAKIJE. VOOR DE REVOLUTIONAIRE ARBEIDERS VAN DUITSCHLAND. In geheel Tscheho-Slowakije hebben op 28 October, de herdenkingsdag van de nationale revolutie 200 massa-vergaderingen plaats gevonden ter ondersteuning van het Du proletariaat. Ook de oproep va_ de I. A. H vindt groote sympathie. --- HONGARIJE. MEER BEWEGING. Er komt langzamerhand meer en meer beweging en beroering onder de Hongaarbeiders. De eene staking volgt de andere. Zoo staan op dit oogenblik de bouwvakarbeiders van Raab, de textielarbeiders van Szombathelye de bakkers in Boedapest, een groep metaalarbeiders eveneens in Boedapest 'in staking. In Szegedin gelukte het onlangs zelfs na een langdtirigen strijd, een indexsysteem er door te krijgen, waardoor de loonen ten deele in overeenstemming met de duurte worden gebracht. Het moet weer gaan stormen als in 1.18. Stenhuis op een vergadering te Rotterdam. --- APPINGEDAM. LEDEN VAN C. P. EN W. A. C. OPGELET! Zondagmorgen 18 Nov. 's morgens 9.2 uui houdt de C. P. haar h.h. vergadering bij Wieringa, Bolwerk. Zeer belangrijke agenda, o.a vormen van een steuncomité voor Duitse Alle pg. zijn dus preeent. Het W.A.C, houdt Maandagavond 19 Nov. 's avonds 7 uur h.h. vergadering bij Wieri.iga. Bespreking toestand werkloozen enz. P. R. HARKE.MA. --- pT VAANDELS, INSIGNES-VAN OVEN, DEN HAAG -VLAGGEN, MIDAILLES^ --- FEUILLETON Speculanten. Roman van FRIEDRICH SPIELHAGEN. 26). Waarom zal ik het ontkennen, zei hij, dat de strenge Pruisische discipline een ttigen indruk op me. gemaakt heeft? Bij ons, iv onze kleine republikeinsche maatschappij, gaat alles een weinig slordig toe; i.d verstaat goed de kunst vau comman-, en niemand wil zich laten coramani.' Dan komeu we aan boord, waar één bevelen kan eu de anderen gehoorzamen moeten Maar geen ceu heeft geleerd wat hij nu te doen heeft: den officieren ont- I het maar al te dikwijls aan tact; zij er met schelden en razen op los, waar bedaard beslissend woord op zijn plaats zou zijn; op een anderen tijd zien ze wcêr door de vingers en vieren de teugels, ze juist ze stevig aan moesten trekken. volk van zijn kant zoon ongeregelde deling des te muider verdragen, daar het meest ruwe klanten-zijn, die maar op een gelegenheid wachten om den dwang die op ben rust, af te schudden. Dat gaat dan met zohder allerlei geharrewar, en men moet God danken, als het niet van kwaad tot erger en tot het uiterste komt, zooals het, helaas, dikwijls genoeg gebeurt en mij ook ecu- en andermaal overkomen is. En heeft uien gedurende een lange reis zijn autoriteit gelukkig weten te bewaren en eindelijk tucht eu orde in de menschen gebracht, dan komt men weer in dc haven, en bij een nieuwe *eis beeint de dans van voren af aan. .Vau dat alles is in het leger geen sprake. leder weet van te vor.en, dat onvoorwaardelijk gehoorzamen schering en inslag is; ja, wat veel zeggen wil, ieder, ook dc onbeschaafdste, gevoelt, dat tegenkanting niet a.Ueen verkeerd, maar ook onzin zou zijn, en dat, als men er maar in het geringste aan toegaf, het geheel in dc war zou loopen; ja, dat het reusachtige, wonderlijk ingewikkelde raderwerk, dat men een leger noemt, alleen werken kan, als ieder klein raadje en ieder fijn tandje van het kleinste rad op zijn plaats en tijd nauwkeurig doet wat zijn taak is — En bijvoorbeeld menschen, die anders over het welzijn van het vaderland denken, ia de stadsgrachten van Rastatt neerschiet, en zoo voort, zei oom Ernst. Reinhold antwoordde niet. Wat zou hij daarop antwoorden? Hoc kon hij hopen tot eenstemmigheid te geraken met een man, wiens inzichten in alles lijnrecht tegen de zijnen iudruischten, die zijn meeningen altijd tot het uiterste dreef, die nooit een concessie deed, zelfs niet tegenover een gast, dien hij voor een uur zoo hartelijk had ontvangen, als een vader zijn zoon, die uit den vreemde thuiskomt? — Misschien heb je 't nu voor altijd bij hem verkorven, dacht Reinhold. Dat doet me leed; maar je kunt je toch ook niet aan handen en voeten gebonden aan den ouden dwingeland op genade en ongenade overgeven! Als je nu volstrekt niet in staat bent om snaren aan te roeren, die in zijn ruwe ziel een aangenamen weerklank vinden, dan mogen de dames haar kracht er aan beproeven; dat is toch zoo wat haar vak. Tante Riekje had blijkbaar die gedachte in zijn oogen gelezen. Zij beantwoordde zijn zwijgende aanmaning- met een van haar scherpe, vlugge, stcclsgewijze blikken en met een nauwclüks merkbare schouderophalinov alsof ze zeggen wou: Zoo is het nu altijd; daar is niets aan te doen! — Ferdinande scheen dc storing in 't geheel niet te bemerken. Ze staarde, zooals ze nu bijna al ender den gansenen maaltijd gedaan had, met zonderlingen somber droomenden blik voor zich uit en bewoog zich ook nu niet, toen haar tante zich naar haar tocboog en haar eenige woorden toefluisterde. Oom Ernst, die zijn geledigd glas weer vullen wou, zette dc opgenomen flesch woest neer: — Ik heb je al wel duizendmaal verzocht, ( Rika, dat afschuwelijk fluisteren te laten! Wat heb je nu toch weer? Over tante Riekjes ingevallen oude-jongejuffersgezicht vloog een plosclinge toornige blos, toen de hatelijke naam haar oor trofmaar ze antwoordde op den toon van gelaten onverschilligheid,.dien ze gewoonlijk, bij haar broeders terechtwijzingen aansloeg: — Niemendal! Ik vroeg maar aan Ferdinande, of Justus van avond niet thuis komt — Wie is Justus? vroeg Reinhold, verheugd, dat er een ander onderwerp op het tapijt gebracht werd. — Rika houdt er van, de menschen maar zoo familiaar mogelijk bij deti naam te noemen, zei oom Ernst. — Als ze half tot de familie behooren, waarom niet? antwoordde tante Riekje, die besloten scheen, om zich ditmaal niet te laten bang maken. Justus, of, zooals je oom wil, mijnheer Anders, is een jonge beeldhouwer — Van al een eind in de dertig jaar, viel oom Ernst in. — Dus van al in de dertig jaar, ging tante Riekje voort, nauwkeuriger, drie-en-dertig. Hij woont al wie weet hoe l^tng bij ons — Weet jij het niet, Ferdinande? vroeg oom Ernst. — Ferdinande, moei ie weten, is zijn leerlingc, ging tante Riekjc voort. — Aha! zei Reinhold, ik maak u mijn compliment. — 't Is dc moeite niet waard, zei Ferdinande. — Zijn beste leerling, riep tante Riekje; hij heeft het me gisteren nog zeli gezegd, en dat je Herdersjongen de commissie heel goed bevallen was. Ferdinande heeft eenherdersjongen op de tentoonstelling naar het gedicht van Schiller — Van Uhland, tante! — Neem me niet kwalijk; ik heb niet het geluk, een geleerde opvoeding te hebben genoten, zooals andere menschen nu weet ik niet meer wat ik zeggen wou —Dat zal er wel niet veel op aankomen, bromde oom Ernst. — U spraakt van Ferdinandes herdersjongen, tante, zei Reinhold, haar te hulrj komende. Zijn tante wierp hem een dankbaren blik toe; maar eer ze antwoorden kon, ging de bel in den gang en dadelijk daarop vroeg een heldere stem: Is dc familie nog aan tafel? — Het is Justus! riep tante Riekje; ik dacht het wel! hebt u al gegeten? --- VIERDE HOOFDSTUK. — Nog niet, tante Riekje, zei de binnenkomende. — Goeden avond dames en heeren. Ik vraag excuus, mijnheer Schmidt, dat ik zoo laat kom. — Mijnheer dc kapitein Schmidt? Ik zou het wel aau de familietrekken gezien hebben, al had ik niet geweten dat u vandaag komen moest; veel genoegen, kennis met u te maken. — Nu, geen complinmen ten, tante Riekje, een boterham en een kopje thee, als ik u geen moeite aandoe, anders liever niet. — Hoe gaat het juffrouw Ferdinande? De herderskuaap heeft een prachtige plaats gekregen, yooraan in de eerste zaal aan het raam. Mijn koppen in de tweede, het kan er nog even mee door, ondanks het afschuwelijke rcflcxielicht; maar mijn groepen in de derde. Ze zij"n in nacht en duisternis gehuld; ze zullen wel doodgezwcrr.n worden, doodgezwegen door het publiek, o.'der een nijdigen spotlach van dc critici;. Wij arme kunstenaars! — Zoudt u wel zoo willen zijn. mijnheer Smidt, me een klompje suiker aan te reiken?. Reinhold had bijna overluid gelachen. Het voorkomen, het gelaat, dc spraak van den ii gebaarden beeldhouwer, d; slapen reeds kaal was, zijn levendi; en vrijmoedigheid, dat alles maakte zoon zonderlinge tegenstelling met de eeni gedrukte, ja, gespannen stemming, die op het laatst aan tafel geheerscht had. I oom F.rnst om wat suiker te verzoeken! Was dat niet alsof men van een leeuw dat hij door cen hoepel zou springen? lin de leeuw deed wat hem gezegd werd, heet lig, met een soort van vriendelij'-.e glimlach zelfs, die het sombere gezicht eigenaardig deed ophelderen. -7- Die kan meer dan jij, dacht Reinhold, je moest je schamen. Hij had bij het zien van den vreemden man, die onschuldig als een kind door de \ scheen te gaan, zonder haar gevaren te kennen of te achten, zijn eigen aard 'terug den en dankbaar sloot hij zich bij den nieuwen vroolijken bondgenoot aan. Ock dea beeldhouwer beviel dc krachtige man, met zijn open, wakker gelaat, zijn groote heldere blauwe oogen en zijn bruinen,, gek; nnghaard uitstekend; zijn eigen vendige oogen met ecnigszins roode randen werden telkens opnieuw tot hem i en hij richtte zich met zijn woorden bij voorkeur hem. ---