Jantje de Roode schiet uit zijn slof. Een „deskundige” over de Chineesche revolutie. (Vtr.) Met toenemende verbazing hebben-we gisteravond het buiteniandsche overzicht van „Het Volk" gelezen. Jantje de Koode, een der 'verwarde kopstukken uit ihet S. D. A. P,-sclie besjeshuis, leest Edo Fimmen de les. Heel leerzaam! 'Uit dat overzicht kun je leeren,.dat niet in | 'de eerste plaats dc buiteniandsche mogend- ' heden met hun pantserkruisers en hun troe- ! pen de vijanden zijn van het Chineesche I yolk, . (de . voornaamste bedoeling toch is cen .soort beleefdheidsbezoek' en als dc regée'ringeh vinden, dat dc aanwezigheid van al die oorlogsschepen en troepen niet meer noodig is, dan worden ze immers teruggeroepen!) maar dat zijn dc... .Russische imperialisten! Die voeren, onthult de Roode, een breed opgezette campagne om dc Chineezen op te hitsen tot vrecmdcliiigcnmoord. • Ze begaan een misdaad tegenover het Chineesche yolk, op wier nationale vrijheidsbeweging zij parasiteeren. En die-Chineesche arbeiders, die, naar de Roode zegt, ,in doelbewttsten en doclmatigen klassenstrijd nog volkomen onervaren zijn"- (ze hebben de Roode's artikelen nooit gelezen!) worden daarvan "de dupe. En daarom hebben de Russen, die parasieten, DE RODE's onvoorwaardelijke verachting. De Russen parasiteeren dus. En „de com. munisten van Europa geven bij dat parasiteeren het lyrisch accompagnement, en de naloopers van dc communisten maken op die ! muziek variaties, die onze deskundige kriti- ! kus vermoedelijk niet anders zou noemen i dan hysterisch gekrijsch". Is dat niet fraai allemaal! De Sowjet-Unie, de eeltige mogendheid dié i id beeft gedaan van al de voorrechten, die dc buitenlanders in China zich hebben I toegeëigend, de 'eenige mogendheid ook, die I geen oorlogsschepen en geen troepen in j China heeft is de schuldige aan „den bur- j in permanentte?. Dit alles laat aan duidelijkheid niets te i wenschen over. Dit is het standpunt der Hollandsche sociaal-democraten. Nu wordt ook hun houding ten opzicht^ van (het zenden van den Hollandschen kruiser „Sumatra" begrijpelijk. Het is voor de Hollandsche sociaal-democratische arbeiders wel eens goed te laten zien, dat er ook nog een ander inzicht bestaat in de internationale sociaal-democratie. De Weenschc „Arbeiterzeitung" heeft in' haar Woensdagnummer een overzicht van de gebeurtenissen in China, waarin er op wordt Bewezen, dat Tsjang' Kai Sjek tegen dezelfde arbeiders met den „sabel' is opgetreden, die hem eigenlijk dc overwinning .hebben mogelijk gemaakt. Het blad schrijft; „Tsjang Kai Sjek was de degen der revolutie, op dc punten der bajonetten van zijn leger scheen dc vrijheid te naderen. Maar deze vrijheid heeft een h-cel andere beteekenis voor de Chineesche groote kooplieden, de reeders en de fabrikanten dan voor de koelies, die in de fabrieken dezer Chineesche kapitalisten zwoegen en die zij indraag stoelen over de boulevards van de groote handelsstad vau het Oosten dragen. Voor de Chineesche bourgeoisie — want in Sjanghai bestaat die klasse — beteekende deze vrijheid dc afschaffing of op zijn minst de beperking van de concurrentie der vreemde ondernemers; voor de koelie, die 16 uur in ■ innerijen te zwoegen heeft, beteekent dc vrijheid den achturendag. Voor de maclhtige Chineesche bureaukratle beteekende de vrijheid de afschaffing van alle vernederende beperkingen, die het systeem der buiteniandsche concessies niet zich brengt; voor de armen beteekende zij evenwel het ontkomen aan dc grijpgrage hand der justitie, die in de Chineczenstad zoo goed als in de concessies de armen onthoofdde en ten bloede geeselde'; En het blad gaat dan voort uiteen te zetten, dat deze verschillcndte opvattingen van de vrijheid, de uitdrukking is van toet denken, dat voortspruit uit de sociaal zoo zeer verschillende levensvoorwaarden der strijdenden. Die beide uitersten botsten tegen elkaar en dc „organisator van de overwinning" Tsjang. Kai Sjek, wordt nu als de „beul der revolutie" gebrandmerkt. Het is, zegt de .Weensche „Ai bei ter Ztg." de Chineesche bourgeoisie die geplaatst wordt voor de kwestie van het behoud van haar eigendom, wier onbeperkte recht van uitbuiting op het spel komt te staan en die de macht van de opgeheven eeltige vuist van het proletariaat ziende, vlucht in hef kamp der contra-revolutie. — Dit sociaaldemocratische blad komt de lof toe, dc dingen tenminste niet zoo hoploos oppervlakkig te bekijken als de buitenland-redacteur van „Het Volk." De groote worsteling is nog niet beslist, zegt de Weenschc „Arbeiter Zeitung," „Want de val van Sjanghai, waarvan de tijding slechts langzaam in dc onmetelijke menschenzee van het boerenland China begint door te dringeu, is het signaal tot den opstand der boeren, zooals de bestorming der Bastille van 1789 de Fransche kasteelen in vlammen liet opgaan, zooals de mare van de vlucht van Metternich de Oostenrijksche boeren in beweging bracht en zooals de barricaden van Berlijn den opstand der Duitscai boeren in het Odenwald', 1 j j .and van Sak;on en in geheel Duitschland deden ontbranfen. ' „Maar ten slotte staan achter de ontwapende gesluipmoorde arbeiders van Sjanghai en Kanton machten van wereldhistorische beteekenis: het heele socialistische proletariaat der wereld en Sowjet-Rusland, twee krachten, die huns gelijken in vroegere revolutie-perioden niet hadden. Zij kunnen bewerken, dat de bloedige dagen van Sjanghai niet definitief over het lot der Chineesche revolutie beslissen, maar ze slechts tot een tragische episode van de groote wereldhistorische worsteling maken en ten slotte krachten ontplooien, die den van arbeidersbloed druipenden sabel van alle Tsjang Kai Sjeks zullen breken." Wij wekken onze kameraden op, deze beschouwingen van hét grootste sociaal-democratische blad in de wereld onder de aandacht te brengen van hun sociaal-democratische medearbeiders, als tegengif legen.'het oppervlakkige gekloddcr van den buitenland-redacteur van „Het Volk^" > --- Zes maanden later. Van Indische „geuzen” een Stokvis -en een zee van bloed. Om te doen zien, lioe het ter Sumatra's Westkust is toegegaan bij het neerslaan van den opstand, citeeren we enkele gedeelten uit een „litdischen Brief' jn „Het Volk van 22 April, van de hand van J. E. Stokvis; — „ïn Bantam en ter Sumatra's Westkust heeft het leger ingegrepen, en dan als in de wreedste. Atjeh-tydcn. Vanuit Bantam verluiden schandelijke staaltjes, maar te onzeker nog om ze itjde openbaarheid te geven". „Men noemt die opstandelingen „rampokkers" (roovers), „moordenaars", „sloebers", maar zij waren dat dan te land, zooals onze watergeuzen het. ter zee waren. Echte rebellen, niets ontziend — ook niet in eigen kring, waar ettelijke doodvonnissen aan ohbelrouwbareh werden voltrokken 1"- „Een overmachtige legertroep was op de rebellen afgezonden en het civiel bestuur werd teruggedrongen. Het neerslaan moest op korten termijn geschieden. Niet alleen had de gouverneur-generaal bij het uitbreken van de onlusten een telegram van al te spontane aanmoediging gezonden, maar de landvoogd sou een week of drie later «elf komen. En dan moest, dat voelt men, het zaakje afdoende zijn opgeknapt. Met de opperste militaire leiding werd majoor Rhemrev belast, een rimboelooper uit de oude Atjeh-school, wien daar de vrije hand werd gelaten. Zijn soldaten bestonden voor een goed deel uit Menadoileezen eu Amboneezen, die, eenmaal losgelaten, onverbiddelijke woestaards zijn". „De (communistische opstandelingen stonden tegenover een overmacht; men had hen kunnen opjagen, omsingelen en opvatten, Maar hetkonsigne was blijkbaar: afmaken. Een. der felste rebellen, Si Patai, een onverzoenlijke nog uit den tijd van den Sumatra-belasttngopstaud van 1908, was de Kompanie langen tijd te vlug af. Eindelijk, nadat zeven patrouilles op hem waren afgezonden zonder hem te vinden, werden twee van ziju lieden opgepakt en zoo stevig onder ■. genomen, dat zij dc schuilplaats verrieden, Si Patai werd toen onder patrouille-vuur genomen en „neergelegd". Deze triomf werd bekend tijdens een feestmaal, dat te Padang ter eere van het bezoek van den landvoogd was aangericht. De hooge bezoeker zette toen een heUdronk in op. het glanzende wapenfeit"* „Ngadimin was een andere opstandeling', dien men maar niet kon pakken. De man was zoo glad, dat hij den militairen als gids diende... om zijn eigen schuilplaats aan te wijzen! Hij was er al van door, toen men de list gewaar wetfd. Ngadtmin werd echter steeds vender in dc moerassen gedreven, steeds meer uitgehongerd. En toen hij op een nacht bij zijn liefje aantikte en zijn schuilnaam noemde, ging de deur open... en schoot een Ainboneesch sergeant hem morsdood. Men had een hinderlaag' gelegd. Si Patai's lijk en dat van Ngodimin werden door den kanipong gereden „ter herkenning". De soldaten werden, legen de meest primitieve militaire bdlioorlijkheids-instinkten in, als Maleiers vermomd de kampongs ingezonden (zelfs bruin getinte officieren deden hieraan mee), om daar gemakkelijker hun slagte kunnen staan. Als er te lang naar leiders gezocht moest worden, nam men kortweg de vrouwen uit de huizen om op die wijze de mannen ld lokken. De bevolking, die al zooveel van da oproerilngen te verduren heeft gehad, had nu weer de militaire terreur te dragen. Volgens een Maleisen blad moet de naar Sumatra gezonden Minangkabausche ambtenaar van het Bureau voor Imlamdsche Zaken op een openbare bijeenkomst te Padang Pandjang zonder omwegen vau de militaire wandaden hebben getuigd, en o. a. gezegd : „...Gister ontmoette ik te Padang een drietal vrouwen, afkomstig van Siloengkang, die mij hun lot verhaalden. lek heb gehuild, toen ik hoorde, welk Öot de jonge meisjes in de streken, welke onder militaire bewaking zijn, beschoren is. Ik heb ze geen an-deren raad kunnen geven, dan gauw mogelijk de meisjes vandaar weg te halen"... Elders werden „tien der mooiste en voornaamste vrouwen als „gijzelaarstcrs" meegenomen". _ En, om te besluiten, het volgende citaat uit een brief van een der opstandelingen: „Wees sterk, mijn vrouzp, de, „nieuwe wereld" zal zich aan"ons openbaren, houdt moed en ioees er van overtuigd, dat onze vijanden reeds met één voet in het graf staan. Wij zulten elkaar wel niet meer ontmoeten VOOR DE DAG VAN DE „VRIJHEID" IS AANGEBROKEN. Zeg dit ook aan „iboe" (moeder) en de andere familieleden. Het is mogelijk, dat de vijanden mi; voor het aanbreken van den dag van „mard.eka" (vrijheid) gevangen sullen nemen en ik zal dan natuurlijk ter dood veroordeeld worden. Mocht dit gebeuren, wees jidlie dan allen sterk in het streven, om „de nieuwe wereld te veroveren".--* * * .- De met de opperste militaire leiding belaste majoor Rhemrev is voor ons geen onbekende. Deze bastaard-nakomeling van een oostinjeganger die Vermehr 3n.citc (Uv: opeenvolging der letters van achter naar voren) is zes jaren geleden door ons gesignaleerde in „Het Vrije Woord", het orgaan der P.K.F., toen hij als leider van het I.E.V. (de organisatie der Indo-Europeanen) in een bijeenkomst te Blitar de Indo-Europeesche vrouwen en 'meisjes lekker huiveren deed, door ze te onthullen, wat "de Hollandsche matrozen van de „Regentes" met ze van plan waren, toen deze in verzet kwamen. In beslag genomen was een lijst met adressen, waar „de mooiste meisjes" woonden (men ziet het klopt precies!) enne... nou en de reet deed deze voorganger in de beschaving met mimiek... Wij zijn op dat moment opgestaan en heengegaan bij wijze van protest en walging. De huisbedienden, die begéerige blikken werpen op de dochters des huizes, kwamen er ook aan te pas. En deze lugubere phantast werd uitverkoren, om op Sumatra hetgeen losgeraakt was, weer vast te zetten. Dat hij zijn lugubere phantasieën omtrent den tegenstander daar thans in praktijk zou laten brengen, was te voorzien. Het lot, dat de jonge meisjes beschoren was in de streken, die onder zijn „bewaking" stonden, deed den ambtenaar van het Bureau voor Inlandsche Zaken huilen. De „mooiste vrouwen" gingen elders mee als gijzelaarsters. De sociaal-democraat Stokvis noemt deze militairen „extremisten van rechts". Een bewijs, dat ook hij sexueele en politieke aangelegenheden niet al te best onderscheidt. En „Het Volk" drukt dit af. Zooals „Het Volk" ook afdrukte dc aansporing in een vorigen brief van denzelfde ï Stokvis, om met het opknoopen van opstandelingen met beleid te werk te gaan, en een verstandige keus te doen. En „de hooge bezoeker" daar te Padang, die „een heildronk instelde op het glanzende wapenfeit", dat is dezelfde Gouverneur-Generaal, die door „Het Volk" zoo in de hoogte gestoken is. En om hem te believen, is de moderne arbeidersbeweging eerst een half jaar na den opstand er toe overgegaan, eindelijk eens een paar „protest" (!) vergaderingen te beleggen tegen deze liederlijke „wapenfeiten" — tot meerdere glorie van een Vliegen, een Stenhuis, een Albarda en meer van die kerels — rechtdoor-zée. Maar deze zee was: een zee van bloed. En natuurlijk weer: proietenbloed. En deze Stokvis schijnt zich daarin toch niet in zijn element te voelen. Thans... zes maanden later! En de ontzetting over al deze gruweldaden, die famïsjiMltè^lêÉs&Sßü socia.al-democratisch.en „society-man" j «n in „Het Volk", is daarom ietwat ver- , dacht. Te meer, omdat deze menschen j opgetogen waren over het nobele „geluid" van den nieuwen gouverneur-gene- j raal, dat rij hooren liet in zijn openings- j rede, waarin onder andere gezegd werd, j dat hij optreden zou met alle hem ten j dienste staande middelen, ook met dezulke „die indruischten tegen zijn persoonlijke gevoelens." Toen heeft Stokvis gejuicht. Toen heeft het „Indische Volk" gejuicht. Toen I heeft „Het Yolk" — het „dagblad van j de arbeiderspartij" gejuicht. En dit is niet ongedaan te maken. De verantwoording hebben ze mee te : dragen. * * « Kameraden! Protesteert in uw Meivergaderingen tegen het optreden der imperialistische benden tegen onze Indonesische makkers, — protesteert tegen hun advocaten, die zich „socialist" tsoemen en niets anders kunnen doen dan de bende tot matiging en beleidvol uitroeien van de Indonesische revolutionairen te bepreeken, — en eischt met ons het j absolute zelfbeschikkingsrecht voor de volken van Indonesië — Indonesië los van Holland. - ;—•=== u ==- --- De Strijd in China Gespannen toestand te Hankau. Volgens berichten uit Hankou is momenteel de locale regeering bezig, een geldinzameling te houden in de Chineczenslad, terwijl ook op straat de Chineesche voetgangers worden aangehouden om ceu bijdrage te offeren. Desteenkool . en rijstvoorradeu. waaraan e-ebrek bueerd. Tsjen heeft aan dc consuls te Hankou meegedeeld, dat 'hij niet langer kan instaan voor de veiligheid van gebouwen en de eigendommen, welke door hun bezitters zijn cerlatcn; hij heeft een internationale bijeenkomst bijeengeroepen in de hoop ele buiteniandsche zakenlieden te bewegen hunne zaken weer te hervatten, (V.D.) --- Wat zal de verrader doen? De slachting te Nanking. In Nationalistische kringen houdt men zich bezig met dc vraag, welke houding dc mogendheden thans zullen aannemen in verband met de onlusten te Nanking. liet verluidt, dat een der aanhangers vau Tsjang Kai. Sjck dezen heeft geadviseerd dc mogendheden vrijwillig een schadevergoeding voor dc slachtoffers aan te bieden en de benoeming van ecu gemengde commisie voor te stellen om dc schuldigen uit le vinden en zoo mogelijk te bestraften. Dr. C. C. Woe, de minister van buitei van Tsjang Kai Sjck, weigerde zich over deze kwestie uit te laten. (V.D.) --- Een mooi verhaal Tot de documenten, die in beslag zijn genomen bij de „huiszoeking" in deSowjct-gebouwen te Peking, behooren brieven uit Aioskou aan Borodin, den Sowjet-adviseur vau dc regeering te Kanton. In een van deze brieven wordt medegedeeld, dat dc Sowjet-regeering 137.500 pond sterling betaalde aan de regeering te Kanton in November jl. en dat voorgesteld wordt, maandelijks 37:500 pond sterling te betalen totdat de vijandelijkhtdèn zijn geëindigd, Een andere brief bevat mededeclingen over dc instelling van een Russische militaire commissie voor het Kantonneeschc leger, waarvan de voorzitter de chef van den genenden staf zal zijn. (V.D.) --- De nieuwe Italiaansche Arbeidswet. De groote fascislcnraad te Rome heeft een arbeidswet aangenomen, volgens dewelke o.m. uitsluitend wettig erkende syndicaten, welke zich aan staatscontrole hebben onderworpen, het recht hebben de wettige verlegenwoordidigers te zijn van werkgevers en werknemers en collectieve arbeidsovereenkomsten af te sluiten. Voorts worden bij deze wet de wederzij dsche verplichtingen van werkgevers en werknemers geregeld alsmede de oplossing van tusschen hen bestaande geschillen; voor dit doel zullen gelijkgerechtigde rijks-arbitrage commissies worden ingesteld. Verder worden nog tal van sociale maatregelen aangekondigd. Aangehouden. — Op verzoek vau den Commissaris van Politie te Nijmegen is te Amsterdam aangehouden zekere S., beschuldigd van diefstal van een ring 'met briljanten ter waarde van ƒ iooo. Hij is heden naar Nijmegen over-fföbr*eht_en. «bevang gQsteld. . ■ -, --- De Hoensbroeksche S. D. A. P. in rep en roer. (S.) „Het Volk" deelt mede, dat de „afval, •ige" broeder K. v. d. Broek als eerste candidaat van de communistische lijst voor de gem. verkiezing in HoerfSbroek uitkomt 't Komt van den, in den laatsten tijd zeer ijverigen Limburgsche n correspondent van dit blad. — Tusschen tw.c haakjes — 't zit er wel aan bij „'t Volk": — zijn wij goed ingelicht, dan zit er en het eogeril.Uk in de mijnstreek een van uit Amsterdam gedirigeerd pg. als „Volk"-verslaggever; — nie- zoon heel gewone, — maar iemand, die * voor zn kostje doet; — iemand met r. ü iarige H. B. S.-akte, — wat anders als 'n gewune arbeiders-correspondent! — iemand, die dus vee! zal moeten leveren, en zich daardoor, ook nog al eens zal vergalopperen, — wal er nu juivt vooral in „het Liegt", wannee/ het tegen o£ ovei de C. P. H. of hat» menschen gaat, nu minder op aan komt. — Maar om tot dc zaak terug te komen: v. d. Broek is niet dc eerste candidaat van de comm. partij voor de lijst in Hoensbroek. Helaas, — dat kon nog niet. Daartoe is deze v. d. Broei te lang in de S.D.A.P. blijven hangen, wa*r hij trouwens al lang niet meer thuis behoorde. — Wel komt er een lijst in Hoensbroek waarop bedoelde v. d. Broek als no. i staat. — En in dezelfde mate als de S.D.A.P.ers — althans het .voortreffelijkste deel hiervan — je begrijpt me wel, hé? — in rep en roer is, en iv angsl zit voor deze lijst,' —' in dezelfde mate... verheugen wij ons er over, dat Kees v. d. Broek, dien wij kennen als' ecu arbeider, die altijd daar is, waar gewerkt moet worden, maar die er ook een meening op na houdt en zich niet door elk potentaatje op zij laat drukken, — als met onze opvatti sympathiseerendc medearbeider, — het initiatief heeft genomen, om, nu hij niet ; an de C. P. H. k; n ijzc te trachten, het geknoei van de soc.-dem. wethouders zijn overtuiging en beginsel — aan dc kaak te stellen. — Noteer, — wij communisten zullen hem naar - pen, dat bc: den j 'lukken ie. twee door te balen. — De. al le voortvarende en ijverige ..". ci;e doen of ze overspannen en over neven» den „Volk-. ijs — ijs — ijs op liet hoofd. --- De overstroomingen in het Mississippl-gebied. Het aantal dakloozen ie Een extra trein .Louis in Ark.. ir ver- Royat Airforce David Darcy hoogte van 8000 voet noodgegcdaan, welke geslaagd. Greig was mei het doel eenige proeven ie nemen in de hij plotseling bemerkte, dat hij meer bchc.ci schte, en dat hij in ingwekkende vaart begon te dalen. Eenige men Greig nog vertwijfelde pogingen doen bet toestel weer in zijn macht het gelukte hem niet. Toen waagde hij bc!, het toestel te verlaten; aanvankelijk ontplooide de parachute zich evenwel niet, als een steen naar beneden. Tot zijn groot geluk opende zich na eenige oogenbilkkcn het valscherm, en toen was hij gered; hij kwam prachtig neer. Het toestel had eenige minuten eerder de aarde bereikt; het werd geheel verbrijzeld. --- Brand bij de Mijn „Wilhelmina”. Gisteravond, te ongeveer n uur, is brand uitgorebken op de opslagplaatsen van mijnhout van de Staatsmijn „\\ ilhelmina", te Terwinselen. De brandweeren van de mijn en van de gemeente Kerkrade, benevens de reddingsbrigade van de mijn bestrijden het vuur. Volgens dc directie is een. hoop dwarsliggers, die aan het uiteinde van bc) mjjn-emplacement op meer dan een halven K.M. van de schachten lag opgeslagen, in brand geraakt. Het vuur werd door de brandweer vau de mijn en door de gemeente-brandweer van Kerkrade gebluscht De materieele schade wordt op f 8000 geschat en door verzekering gedekt. Naar dc oorzaak van den brand wordt een onderzoek ingesteld. Aanrijding. — Gisterenmiddag is het 4-jarig zoontje van den heer v. d. H. te Noordwijk aan Zee overreden door een 12-jarigcn wielrijder. waarbij het ventje een been brak en ook overigens zoodanige verwondingen bekwam, dat opname in het Academisch Ziekenhuis te Leiden noodzakelijk bleek. Verdronken. — Te Didam lüj Zeveuaar is hcï 2-jarig zoentje van Z. bij het plukken van bloe-i men in de sloot voor het ouderlijk huis voor*.' jbveigevallen en, verdronken. f ---