Moederlandpartij wint Turkse verkiezingen
Van onze redactie buitenland
Na de parlementsverkiezingen die zondag in Turkije plaatsvonden kan de huidige premier Özal rekenen op een absolute meerderheid in het parlement. Zijn Moederlandpartij zal met 36 procent van de stemmen 290 van de 450 parlementszetels behalen. Het Turkse kiessysteem maakt het mogelijk om met 33 procent van de stemmen al een absolute meerderheid te halen.
De sociaal-democratische partij, van professor Inönü, ligt met 25 procent van de stemmen op de tweede plaats. De Partij van het Juiste Pad van ex-premier Demirei komt op de derde plaats met 19 procent van de stemmen. Naar het zich laat aanzien zal de Partij van Democratisch Links van de vroegere socialistische premier Ecevit er, evenals drie andere nationalistische en fundamentalistische partijen, niet in slagen boven de kiesdrempel van tien procent uit te komen. Naast die verkiezingsdrempel wordt het toetreden tot het parlement nog eens extra bemoeilijkt door een ingewikkeld districtssysteem.
kondigde hij aan de komende jaren prioriteit te zullen geven aan de gezondheidszorg, het onderwijs, de volkshuisvesting en de modernisering van de grote steden.
Özal is de afgelopen verkiezingsperiode een meester in het bakken van zoete broodjes gebleken. In de sloppenwijken heeft zijn regeringspartij gratis kolen en keukengerei uitgedeeld terwijl arme families geld hebben gekregen van de sociale steun. Volgens een recente mededeling ging het om een bedrag van 200.000(!) gulden. In de afgelopen zeven jaar is de armoede en het verschil tussen arm en rijk onder verantwoordelijkheid van de huidige regering echter dramatisch toegenomen. Volgens de premier gaat het met de werkloosheid in Turkije de goede kant uit. „Met de arbeiders", zo zei hij, „heb ik geen problemen. Wel met de vakbonden, maar deze vertegenwoordigen de arbeiders niet." Tijdens de campagne hebben de vakbonden opgeroepen niet voor de Moederlandpartij te stemmen. De vakbon- Het brede scala aan communistische partijen dat Turkije rijk is mocht niet meedoen aan de verkiezingen. De twee pas gearresteerde leiders van de Verenigde Communistische Partij, moesten zoals zoveel communisten de verkiezingen volgen van achter de tralies.
_ In een eerste reactie zei premier Özal dat „de Turkse bevolking voor stabiliteit heeft gestemd". Op een persconferentie in zijn ambtswoning den zijn in Turkije onderworpen aan maatregelen die hun handelen aan strenge banden leggen. De verkiezingen zijn, op een paar incidenten in het oosten van het land na rustig verlopen. In heel Turkije was zondag de verkoop van alcohol verboden om ongeregeldheden te voorkomen. Een waarnemer van de oppositie verklaarde dat de stemming zonder fraude was verlopen zoals dat in het verleden wel regelmatig gebeurde. Er was onverwacht veel belangstelling voor de verkiezingen wat zich ook vertaalde in een hoge opkomst.
sitiepartij uit de bus gekomen. Duizenden mensen waren zaterdag een laatste maal naar de campagnebijeenkomst van Inönü in Ankara gekomen. Mensen maakten muziek en dansten in afwachting van de toespraak van de partijleider. Terwijl hij zijn gehoor voor de laatste maal voorhield dat „als de mensen niet willen worden uitgeperst als citroenen" zij niet voor de Moederlandpartij moeten stemmen, werden er vanaf de bus uitgeknepen citroenen in het publiek gegooid. Inönü's campagne was vooral gericht op de jongeren en verwacht wordt dat hij voornamelijk in de steden zijn aanhang heeft zien toenemen. Hoewel hij ook veel aan- De sociaal-democratische partij van Inönü is als belangrijkste oppodacht heeft besteed aan de arm6l' lagen van de bevolking — de boeg en de arbeiders — ziet het er volg 6 waarnemers naar uit dat die t^ steun hebben gegeven aan de M^ derlandpartij. Toch hopen velen <g de onverwacht gunstige uitslag v(a de sociaal-democraten het moge'1' maakt om vanuit de oppositiebamg een matigende werking uit te o& nen op de regering van Özal die Wg als enige partij het land zal bestu^ Özal zei maandagochtend te °-e, ken aan een fusie met de partij Demirei, de Partij van het juiste ?K die net als de Moederlandp^ rechts georiënteerd is.
De Turkse premier Özal richtte zich zaterdag in Kirshehirtot zijn aanhangers. Toen al kon hij zeker zijn van zijn verkiezingsoverwinning. winning.
---

'Zuidwaarts'
Een zwerm vogels passeerde zondag Noord-Frankrijk, op weg om in warmere oorden te overwinteren. Dinsdag dient voor het Europese Hof een zaak tegen Frankrijk. Dit land neemt de regels inzake trekvogels niet al te nauw, omdat de beesten ieder jaar veel schade zouden toebrengen aan de landbouwgewassen.
---

Arme landen willen souplesse bij afbetaling schulden
Dit weekeinde hebben twee organisaties besloten een oproep te doen aan de westerse landen zich gematigd op te stellen inzake de schuldenproblematiek. In de Mexicaanse badplaats Acapulco bereikten acht Latijns- Amerikaanse landen overeenstemming over een gezamenlijke oproep tot verlichting van de schuldenlast. In de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba formuleerde de leden van de Organisatie van Afrikaanse eenheid (OAE) de wenselijkheid van een moratorium op de schuldbetalingen voor drie jaar. Van onze redactie buitenland
De staatshoofden van acht Latijns-Amerikaanse landen bereikten dit weekeinde „zeer vergaande overeenstemming" over de schuldenproblematiek. Dit werd zaterdag meegedeeld door de Mexicaanse president Miguel de la Madrid. De presidenten van Mexico, Brazilië, Argentinië, Venezuela, Uruguay, Colombia, Peru en Panama zijn het erover eens geworden dat hun landen slechts schuldbetalingen kunnen verrichten naar eigen vermogen. Tegelijkertijd werd opgeroepen tot een verlaging van de rentetarieven, waarbij de economische groei van elk land als graadmeter moet worden genomen. De buitenlandse schuld van de Latijns-Amerikaanse landen bedraagt in totaal 380 miljard dollar. De grootste schulden hebben Mexico en Brazilië met respectievelijk 103 en 113 miljard dollar.
De bijeenkomst werd zondagavond afgesloten in een sfeer van optimisme en eensgezindheid. De deelnemers spraken van een „historische gebeurtenis". Het was namelijk de eerste keer dat de acht landen op eigen initiatief een topconferentie hielden, zonder de Verenigde Staten. In het slotcommuniqué wordt uiting gegeven aan de wens tot meer onafhankelijkheid ten opzichte van de westerse landen. Benadrukt wordt dat de „rijke landen" de Latijns- Amerikaanse landen moeten beschouwen als een volwaardige gesprekspartner, die hun eigen ideëen hebben over kwesties als de buitenlandse schuld en de toestand in Midden-Amerika. Een Mexicaanse regeringswoordvoerder sprak na afloop duidelijke taal tegen de westerse landen. „Jullie zullen moeten luisteren naar onze boodschap, want anders dwingen jullie ons tot nog meer eenzijdige acties."
---

Moratorium
Met op de achtergrond een nieuwe hongersnood, kwamen zaterdag de ministers van buitenlandse zaken van de lidstaten van de OAE in Addis Abeba overeen een moratorium van drie jaar in te stellen op de terugbetaling van schulden aan het westen. Het voorstel zal ter goedkeuring worden voorgelegd aan de staatshoofden van de Afrikaanse landen, die maandag hun overleg beginnen.
Het voorstel is een compromis tussen de wens van enkele landen om de schuldbetalingen zonder meer te staken en die van andere landen om de overeenkomsten te blijven nakomen. De buitenlandse schuld van de Afrikaanse landen bedraagt in totaal zon 200 miljard dollar. Bij de meeste Afrikaanse landen is zeker de wil aanwezig om hun verplichtingen na te komen. Dit vooral om de betrekkingen met de rijke landen, leveranciers van ontwikkelingshulp, niet te veel onder druk te zetten. Probleem is echter dat als gevolg van de dalende grondstofprijzen en het toenemend protectionisme in de westerse wereld de inkomsten niet voldoende zijn om de verplichtingen na te komen. Naast een soepele opstelling inzake de schuldenproblematiek, zullen de Afrikaanse landen ook een oproep aan de westerse landen willen richten tot meer steun. Om de eigen economie, hoofdzakelijk bestaande uit landbouwprodukten en mineralen, verder te kunnen ontwikkelen. Een woordvoerder van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) liet aan de vooravond van de OAEbijeenkomst al doorschemeren dat de Afrikaanse landen op meer steun kunnen rekenen als zij doorgaan met economische hervormingen. Hij kondigde aan dat komende week in IMF-verband gesproken zal worden over extra steun, ter waarde van drie miljard dollar, aan Afrika. Naar zijn mening is een combinatie van schuldverlichting, betalingsbalanssteun en ontwikkelingskredieten op lange termijn nodig om de Afrikaanse landen uit hun problemen te halen.
---

Kindguerrillo's in Colombia treden in het voetspoor van hun vaders
Hij is amper drie turven hoog en net negen jaar oud. Maar Fernando Sanchez heeft maar één ambitie: net als zijn vader de bergen in trekken om te vechten. Daarom meldt hij zich keurig iedere dag nog voor zonsopgang bij de commandant van zijn kamp: voor een stevige militaire training.
Fernando is één van de meer dan duizend jonge guerrillastrijdertjes in Colombia. Het dichtbegroeide bergachtige oerwoud rond de stad Uribe, ongeveer 450 km ten zuiden van Bogota, is zijn thuis. Daar woont hij met zijn ouders, broertjes en zusjes in het basiskamp van de Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (Farc), een van de vier grote linkse verzetsbewegingen in dit Latijns- Amerikaanse land.
Wegen zijn er niet. Elektriciteit en stromend water ontbreken eveneens. Maar van het leger hebben de guerrillastrijders weinig last. De afgelopen anderhalf jaar is geen regeringssoldaat gesignaleerd in de bergen rond Uribe. De Farc, die zich officieel sinds 1983 aan een met de regering gesloten bestand houdt, maakt de dienst uit in deze regio. Het kamp „Casa Verde" (Groen Huis), waar het secretariaat van de Farc is gevestigd, is een goed georganiseerd mini-maatschappijtje. En de Colombiaanse media spreken schertsend ook wel over de „Onafhankelijke Republiek van de Farc".
In dit bergachtige, verlaten staatje geldt zelfs voor een guerrillastrijder in de dop een leerplicht. ledere dag om acht uur als het al flink warm begint te worden, schuift Fernando met zichtbare tegenzin aan op de bank in het geïmproviseerde klaslokaal. Daar leren hij en zijn veertien klasgenoten lezen en schrijven. Maar alles in stijl: de onderwijzeres is voor hem „companera" (kameraad) Fabiola. Toch mag Fernando niet mopperen. Het is een hele eer dat hij met zijn negen jaar naast jongens van zestien en ouder mag meehollen en — oefenen 's ochtends vroeg. Zestien is in Farc-kringen de minimumleeftijd om voor militaire training in aanmerking te komen. Tot die tijd f ■ ten de aspirant-strijders zich tev j den stellen met politieke scholing,^ een enkele keer training zofl schieten. r Maar wie op zijn zestiende y,c( jaardag nog steeds verzetsstn] , wil worden, krijgt een schiettrair1 - en een meestal van het leger gest° camouflagepak. De 1 is aan de jonge Colombianen z j Maar in Casa Verde wordt gez(|-dat het vaak gebeurt dat de falina de jongeren onder druk zet om z ■„ aan te sluiten. „Wat kan je ander het oerwoud", verzucht een vader'
---

Achterblijven
In nederzettingen als „El Sal1 j en „El Plan" die verstopt in het v^, liggen, zijn de kinderen een ' -e; minder af. Voor hen is er zelfs u eens een school. Zij blijven t^,, achter terwijl hun ouders missies de Farc-leiding uitvoeren. Hun langrijkste uitje is het waterhalcri .ej de rivier de Guayabero of als k" van kamp naar kamp lopen. . ai Verreweg de beste koerier jS e\ dertienjarige Camila. Zij loopt j gemak in een dag waar een P g. drie dagen over doet. De „vaqu1 ZA (boodschapper) wringt zich do°r uujdichte woud van Gurpaz terwijl ,^ ters gedwongen zijn gebaande pa^ te kiezen en daardoor een om moeten maken. . jjil Camila zegt vroegwijs: „IkvU* toi wel leuk om te doen. Maar "^e liever willen studeren. Dan kan .^ mensen beter helpen. De rege laat ze toch maar in de steek"- gti De kansen op een vredesak^^met de regering slinken, geloof nuel Marulanda Velez, A^\l\^, commandant van de Farc en K \s\ van Casa Verde. Begin oktober s j zes Colombiaanse guerrillagr 0 J0f< een coalitie, het Simon Bolivar ,-< dinaat. Met de nieuwe sarnen king hoopten de verzetsgr°ej waaronder de Farc, dat de kan een dialoog met de regering toenemen. i^cf- Sinds de nieuwe coalitie m $ zich dagelijks tientallen JonJarir aan als Farc-strijder, vertelt Jg e> landa, die in Casa Verde bet^jjie'1 kend is als „schietraak". Ze allemaal net als Camila dat e ,c, gebeurt. „Zij willen een ver jt ring", zegt hij. Die komt er, voor hij. Maar niet in de goede zin vaib^f woord. De spanning neemt nier toe en daarmee de kans op n,ege<' botsingen met het regerings (IPS) A
---