NOG EENS: DE EERSTE KAMER Het advies der katholieke Statenfractie in Limburg. „LAAT ZITTEN, WAT ZIT!” daÏÜ,V°°r de hand' dat een Provinciaal jagblad als het onze allerlei aangelegenheden, « tot beschouwingen aanleiding geven, beziet oor een gewestehjken bril. Van onze lezers kan en wei verwachten, dat zij in vele gevallen prejes hetzelfde doen. Met deze beperking echter het woord is van prof. Gelissen, die sedert zijn noeming tot minister van Economische Zaken ok buiten onzen kring wel tot de „nationale" «uren zal worden gerekend _ dat in het gest, dus „regionaal", niets zal worden aangeat 0f voorgestaan, wat nationaal, uit een oog™nVan landspolitiek derhalve, niet verantwoord zou zijn. Het gewestelijk voorop, maar het nationale "esiissend. Dit standpunt dwingt ons en onze gewestge«ooten wel eens buiten het kader van de pro"ncie te treden om de dingen breeder te zien in nationaal verband. Steeds echter met de Katholeke beginselen als leidend richtsnoer. Zoo ook zien wij de Eerste Kamer en het weren van katholieken in die Kamer. In dien geest Jerd ons artikel van Maandag 17 Juni j.l. gedreven. Alleen de beslagen bril, die niet verder «kt dan de grenzen van het eigen gewest kan geest van dat artikel misverstaan. Hoe staat de kwestie? De katholieke fractie telt in de Eerste Kamer zestien leden. Van deze Kamer treedt om de a^e jaar de helft der leden — dat zijn er 25 — Wt. In de groep, welke dit jaar aan de beurt an aftreden is zijn er niet minder dan elf van e zestien katholieken. Als er van vernieuwing "~; wij schreven: gedeeltelijke vernieuwing — onzer fractie sprake moet zijn, dan is et nü de tijd. De nieuwe leden worden voor jj* Jaar gekozen. Bij leven en welzijn blijven zij «ten tot 1941. En dat in een tijd, dat de polsslag *an het leven sneller klopt dan ooit. De vraag is gesteld — ook buiten den kring an onze redactie —: hoe staat het met onze ractie in de Eerste Kamer? Beantwoordt hare Samenstelling aan de eischen van dezen tijd? Het is een publiek geheim, dat deze vraag door elen, die er over kunnen oordcelen, ontkennend .*°rdt beantwoord. Maar de gezonde volksinvloed is op de samenstelling der Eerste Kamer niet zeer groot. De eiding der R.K. Staatspartij kan — gesteld, dat '-' het noodig mocht achten — op de verkie-21ng van leden voor de Eerste Kamer weinig nvioed uitoefenen. De vraag, of het program der K-K. Staatspartij in alle onderdeelen bindend is .°or de katholieke leden van de Eerste Kamer s nooit geheel afdoende beantwoord. De kiezers voor deze Kamer zijn: de leden van fovinciale Staten. Zij stemmen in de vergadejng van de Provinciale colleges afzonderlijk. De temming is natuurlijk geheim. Het ligt ook weer voor de hand, dat men bij le stemming allereerst denkt aün de belangen, an de menschen uit het eigen gewest. De vere§enwoordiging in onzen- Senaat heeft — gelukg! —_ naar gewestelijk, territoriaal karakter bedden. Dat is geen nadeel, mits men er aan enkt om ook deze verkiezing, als regionaal beaS> te plaatsen in het kader van de natioale politiek. En daarom was het o.i. noodig vóór de candiaatstelling, die morgen plaats heeft, dat er verleg ZOu komen niet alleen tusschen de Stafleden van Limburg onderling, maar ook overeg met de katholieke Statenleden van andere l'°vincies, die met Limburg tezamen een groep ormen. zelfs met de katholieke Statenleden, le als afzonderlijke groep aan deze verkiezing eelnemen, om het geheel van onze Eerste amer-fractie eens te bezien, zich af te vragen, aan die samenstelling bij deze gelegenheid vlet heel wat te verbeteren valt, om de taak te ei'deelen en via de gewesten nieuw bloed van atholieken oorsprong in de Eerste Kamer te brengen. Als men de kwestie zóó ziet, dan zal men alcht voorop stellen, wat na ons met andere °orden ook „De Maasbode" schreef: In de Eerste Kamer dient het puik van de katholieke cultuur zitting te hebben. Professoren van naam, staatslieden met groote ervaring, ambtenaren met een loopbaan van beteekenis achter zich, mannen met een naam, waarin een heel gewest klinkt of die 2ich op een bepaald terrein zeer bijzonder nebben onderscheiden: dezulken zijn in de Eerste Kamer op hun plaats. * beantwoordt de katholieke fractie in haar j^'ge samenstelling aan dien eisch? m^et is niet de vraag 0f er in die fractie één of ïeeer leden zitting hebben, die ieder op hun teroo 1 let Wat boven de middelmaat uitsteken — Uk wii zouden uit de wetenschap onzer persoonj^ e ervaring wel namen kunnen noemen —, jj^ar hoe staat het met de fractie als geheel? Wgeft zij enkele mannen in haar midden, die, k gens hun algemeene ontwikkeling op staat- Uj. noi g, economisch en sociaal terrein, ten ty7*ste een evengoed figuur maken als een dr. Vo aut- een prof. Kranenburg, eep prof. de Sa- A nin Lohman, een mr. de Gijselaar, een prof. 0oetna, een mr. Briët? Die, uit een staatkundig hü!fUnt' meer wetenschap en evenveel flair in die mars hebben dan de Utrechtsche advocaat, me straks namens de N.S.B, in onzen Senaat H,',,er zal schrijven wellicht dan spreken op de iQune? Va.ft611 kan nu wel zeggen, dat het stellen öeze vragen ongeoorloofd is, maar wat blijft er dan over van de katholieke pers als orgaan der openbare meening? Men kan ook beweren, dat een ontkennend antwoord op deze en dergelijke vragen van gebrek aan fijn gevoel, van grofheid getuigen zou, — maar hebben St. Augustinus, St. Thomas, prof. de Groot z.g. en zooveel anderen ons niet geleerd, dat de liefde tot de waarheid is een verheven kracht in den mensch? Kan het verzwijgen van de waarheid, wanneer het algemeen belang tot spreken dwingt, niet bijna even erge gevolgen hebben als de bewuste leugen? * . . De katholieke fractie der Provinciale- Staten van Limburg heeft haar advies voor de candidaatstelling van leden voor de Eerste Kamer gepubliceerd. Het komt neer op de bekende leuze, welke men bij vorige verkiezingen ook voor de Tweede Kamer wel eens heeft gehoord: „laat zitten wat zit". Hoe is dat advies tot stand gekomen? Werd er gepraat met de katholieke Staten-leden van Noord-Brabant, van Zeeland, van Utrecht, — ja zelfs met die van Noord-Holland en Friesland? Is dit gewestelijk advies een onderdeel van het algemeen advies voor alle provincies, die straks aan de stemming deelnemen? Of heeft iedere provincie op eigen houtje gewerkt? Zal Brabant hetzelfde doen als Limburg? En doen ook de andere provincies hetzelfde? Wordt er dan uiteindelijk niets veranderd? Komt er heelemaal geen nieuw bloed in onze Eerste Kamer-fractie? Wat denkt de leiding van de R.K. Staatspartij hierover? Met andere woorden: hoe staat het] — niet op papier, maar in werkelijkheid — met den gezonden volksinvloed in en door middel van de R.K. Staatspartij, die straks door het volk verantwoordelijk zal worden gesteld niet alleen voor wat de katholieke fractie in den Senaat heeft gedaan, maar óók voor wat zij eventueel heeft nagelaten? * * * Een onzer collega's van de „Nieuwe Venlosche Courant" heeft dezer dagen getracht ons gerust te stellen. De drie thans zittende leden voor Limburg keeren straks wel terug in de Eerste Kamer en onze collega is ook wel voor eenige vernieuwing, maar dat verlangen is, naar zijn oordeel, al ruimschoots bevredigd, wanneer er een paar goede... plaatsvervangers worden benoemd. Die plaatsvervangers zullen dan zijn: mr. Berger, de burgemeester van Venlo en mr. dr. L. Regout, de bekwame voorzitter van de Limb. R.K. Werkgeversvereniging. Laten wij al dadelijk voor de hoorende dooven voorop stellen, dat wij, pleitend voor een gedeeltelijke vernieuwing der katholieke fractie, niet naar de Limburgsche leden afzonderlijk hebben willen kijken, maar gelet hebben op de elf uittredende katholieke Eerste Kamerleden. Onder die elf leden zijn er allicht — zoo durfden wij veronderstellen — die door betere leien kunnen worden vervangen. Of dat nu met Limburgsche of met Brabantsche stemmen gebeurt, laat ons Siberisch koud. Maar iemand moet toch voor de gedeeltelijke vernieuwing nü zorgen. En als Brabant, Zeeland en Utrecht, Noord-Holland en Friesland het Limburgsche voorbeeld volgen en laten zitten wat zit, dan komt er van een gedeeltelijke vernieuwing, welke natuurlijk een verbetering van onze fractie, naar het recept van „De Maasbode", zou moeten zijn, geen spaan terecht. Want men kan toch niet in ernst volhouden, dat het benoemen van plaatsvervangers een vernieuwing der fractie binnen afzienbaren tijd garandeert. De leden, die voor Limburg in de Eerste Kamer zitting hebben, zijn thans resp. 64 en 58 en 54 jaar oud. Er is niemand, die hun niet nog zes jaren en meer gaarne toewenscht. Vervroegde „pensionneering" — het woord heeft in dit verband alleen figuurlijke beteekenis — van Kamerleden is nog niet aan de orde. Dat „voorrecht" schijnen onze regeering en de Kamerleden nog steeds alleen aan de ambtenaren en aan de onderwijzers voor te behouden Naar den mensch gesproken maken de plaatsvervangers dan ook in de komende zes jaren geen redelijke kans En intusschen zijn ook die plaatsvervangers in 1941 natuurlijk weer precies zes jaar ouder geworden. * * * Niemand zal ons thans verkeerd behoeven te verstaan. Het is best mogelijk, dat men na het overleg met de Statenleden der andere provincies eenstemmig tot de overtuiging zou zijn gekomen: de drie mannen uit Limburg zijn zóó in alle opzichten in de Eerste Kamer op hun plaats, dat zij in ieder geval moeten terugkeeren. Ma.