DE OPIUMSCHUIVER Jean Desrois was als zooveel jonge mannen in de hoog-conjunctuur dagen naar Indië gegaan om er werkzaam te zijn op een tabaksplantage, waar hij een mooie positie als controleur had. Zijn werkzaamheden bepaalden zich tot het bezoeken der uitgestrekte velden, hetgeen hij meestal te paard deed. Om drie uur in den namiddag was zijn inspectie reeds afgeloopen, daar de verzengende hitte lateren arbeid totaal onmogelijk maakte In de eerste jaren, dat hij in Indië verbleef had hij zijn tijd doorgebracht in de sociëteit met whisky drinken en kaarten, hetgeen voor hem de eenige afleiding beteekende in een overigens eentonig bestaan. In zijn vacantie maakte hij af en toe een uitstapje naar de kust om er in de koele wateren lafenis te vinden voor de schroeiende warmte, waaraan hij zich maar niet had kunnen wennen. In het begin had hij er wel eens aan gedacht terug te keeren naar Frankrijk. Er overviel -hem dan een plotseling heimwee naar dat heerlijke kleine dorp in Normandië, waar hij geboren was en in zijn verbeelding zag hij zijn moeder heen en weer loopen en hoorde hij den klokketoren het Angeh'i luiden. Maar ook, het was of het geheimzinnige Indië met zijn eigenaardige bekoring reeds een te grooten fascineerenden invloed op hem had uitgeoefend. En dan, hoe onzeker was het bestaan in Europa geworden, waarin crisis en werkloosheid een omvang hadden aangenomen die bepaald schrikwekkend was. Op zekeren dag had Fin Ley. een Chineesch handelaar dien hij kende, hem overgehaald om naar een opiumkit te gaan. Hij voe'de er niet veel voor, hoewel hij min of meer nieuwsgierig was om eens te zien hoe het daar uitzag. De eerste aanblik van die kit was nu niet bepaald gunstig geweest. Een sombere in kleine vertrekken verdeelde groote zaal, waarvan de verblijven ■van elkaar waren gescheiden door lange zware afhangende tapijten. In ieder van die vertrekken bevond zich niets anders dan een rustbed en een klein vreemd afgodsbeeld waaronder steeds een lichtje brandde. Het geheel zag er een weinig luguber en doodsch uit, hoewel de eigenaar hem met alle voorkomende beminnelijkheden te woord stond, vooral toen hij hem in gezelschap zag van Fin Ley. Desrois trad nu een der vertrekken binnen en weldra werd hem door een geruischloos zich volkomen wegcijferende Chinees een lange kronkelende pijp gebracht, waarin een k'ein propje opium lag. Nu, hij was eenmaal gekomen om opium te schuiven en hij zou het ook probeeren. De pijp werd aangestoken en met kleine teugjes begon hij langzaam diep inademend de opium te rooken. Zijn eerste indruk was. dat hij geleidelijk het bewustzijn begon te verliezen, totdat hij zich uitgeput op het gereedstaande rustbed liet vallen. Het ontwaken was vresselijk. Was het een nachtmerrie geweest of een droom, een langen droom, die geen einde scheen te nemen? Maar de k:eine Chineesche bediende stond weer naast hem. Deze geleidde hem naar de buitendeur. Zijn makker, de Chineesche handelaar, zag hij niet. Buiten regende het, een van die zware Indische regens, die even snel ophouden als ze begonnen zijn. Jean Desrois voelde zich onbehagelijk, hij kreeg rillingen ondanks de broeiende atmospheer om hem heen. Hij haalde zijn horloge te voorschijn. Twee uur reeds na middernacht. Was hij dan zoo lang in die kit geweest! Hij haastte zich naar huis, maar zijn overspannen zenuwen gaven hem dien nacht geen rust. Vroeg in den ochtend moest hij weer present zijn voor zijn dagelijksche inspectietoclH Loom voelde hij zich en het heeïe leven leek hem grauw en triest als een lange nacht van lijden. Zijn rit in de ochtenduren maakte hem echter weer krachtig. In den 'namiddag, toen hij thuis was, overviel hem de vermoeienis, waaraan de opium en de slapelooze nacht het hunne hadden bijgedragen. Er bleef hem niets anders meet over dan naar de soos te gaan. Onderweg bedacht hij zich. Hij zou er weer dezelfde whisky drinken, zooals hij nu al jaren deed en dan weer bridgen, zonder einde. Waarom niet nog eens naar de opiumkit gegaan? In ieder geval was het een mooie lange droom geweest. Met een ruk nam hij zijn weg haar de Chineesche wijk. Kleine vieze kinderen, in wier oogen men reeds de ondeugd waarnam, vielen hem lastig om aalmoezen. Opdringerige venters wilden hem hun waar aanbieden. Hij stond nu weer voor de opiumkit. De eigenaar die hem persoonlijk naar een der vertrekken leidde ontving hem weder met dezelfde hoffelijkheid. Svan Lm, zoo heette de dienaar, bracht hem terstond de vergetelheid brengende p«P- Nu zoog hij er aan, diep inademend, waardoor hij die duizeling niet voelde, zooals de vorige keer. Droombeelden, onsamenhangend en dwaas, verspreidden zich door zijn geest. Hij hoorde een veraf zijnde muziek en tot zijn schrik bemerkte hij dat het een Marche Funèbre was. Bergen kwamen op hem af. om a's zij dichtbij waren en hem dreigden te verpletteren' zich terug te trekken. In afgronden daalde hij waarvan hij den bodem na lange jaren van afdalen nog niet bereikte. Bizarre vogels bewoonden de landen die zich aan zijn verbeelding voordeden. Het ontwaken was nog vreeselij ker dan den eersten dag. Vermoeid en afgemat voelde hij zich nu als kwam hij terug van een lange afmattende reis. Een bittere ontgoocheling had zich van hem meester gemaakt. Weer was het nacht. Moedeloos en zonder energie keerde hij naar huis terug. De Chineesche wijk was nu uitgestorven, a.leen zag men hier en daar wegsluipende gedaanten. Hij liet zich gekleed op bed vallen en een zware afmattende slaap overviel hem. Voor de eerste maal sedert jaren was hij niet op tijd voor zijn inspectie. Zijn chef keek hem verbaasd aan, maar Desrois gaf geen nadere verklaring. Lusteloos bezocht hij de velden. Het bezoek aan de opiumkit werd nu langzamerhand voor hem een dageiijksche behoefte Waar hij niet buiten kon. Zijn eetlust verminderde, zoodat zijn krachten en zijn uithoudingsvermogen afnamen. In zijn trekken lag nu iets hards en pvjnlijks en zijn oogen die schenen weg te zinken in hun kassen hadden een kouden glans met hun afwezigen blik. Zijn positie raakte hij weldra kwijt, mede door zijn onverschilligheid en zijn geregeld te laat komen. Heele dagen bleef hij in de opiumkit liggen als een wezen'oos wrak en wanneer hij ontwaakte, was hij als een idioot. Hij bedelde nu en kocht voor het geld opium. In de Chineesche wijk kenden zij hem reeds als een goede bekende. De Europeanen wezen hem na met den vinger: „Kijk, dat is nu Jean Desrois. Die jongeman had vroeger zoon mooie positie. Maar het is een opiumschuiver geworden." Zelf dacht hij bijna niet meer, zoo laag was hij reeds gezonken. Trouwens, zijn zenuwgestel had een flinken schok gekregen, zoodat hij soms nauwelijks op de indrukken van buiten reageerde, maar in doffe gevoelloosheid alles tot zich liet komen. Op zekeren dag, dat hij weer naar de opiumkit was gegaan, ontwaakte hij niet meer. Zijn hart, dat te veel had geleden, had met kloppen opgehouden. De Chineesche knecht bracht het lijk naar buiten en legde het voor de deur neer. Daar ontdekte hem 's morgens de dessah-politie. Op het kerkhof van de paria's werd hij begraven en er werd een doodsbericht gestuurd naar zijn ouders en zijn verloofde Evelyne, die hij niet meer had geschreven sedert hij opiumschuiver was geworden. --- WIE LATER DEN AOVENDJ WIE SJOONDER VOLK! (Dialect uit Midden-Limburg.) Pas haw de kirkklok twelf oere geslage, of de deur van de soos ging verzichtig aope en effe later koome Pie en Harie, erm in erm, boete gebotteldj, allebei dn hood op half zes. En omdet Pie dach det-ter drie dörpele woore, en Harie v/aal aan vèul dinger tegeliek dach mer jus neet aan den einden dorpel, woore ze gouwer es anges in 't midde van de straot. Boete woor het zakke-duuster! Wie de kinjerkes van Ophaove handj aan handj, schoove ze noe — nog neet gewendj aan de duusternis —- langsaam in de richting van 't dorp. Van over de spaorlien koom van wuut nog 't geschrieèf van eine sjroethaan. — Pie, wie laat woor det? Mer Pie heürdje neet — woor ei bitje zwaor oppe handj gewoore en zong, de weürd rekkendj wie einen trekmoneka, van miskendje leefdje en gebraoke herte, dat-ter wuut zoe weggaon nao vrèemdje lenjer: en det alles aus Liebe! Dees roerendje hertsoetstortinge, hie en dao get aangediktj mit. einen triller a-la-Tauber, die zelfs de kwekkerte deeje zwiege. maakdje-n-op Harie zonne deepe indruk, dat hè zich gedwonge veuldje Pie ein hentje te hclpe en saame zonge ze noe — zoêa aaf en toe vankelnuu akkaorde makendj — „Stak zij haar dierbaarst pand, ras aan een anders hand " allebei in mineurstemming! Op èns klonk vanoet de porthook van eine pannesjop, dè ze net vörbie sukkeldje: „Verstoort gij zoo de vrede van de nacht, luidruchtige knapen en (hie ging de stom over in 't plat) kondj ger aoj lvv neet rustig laote slaope?" Vanoet den duustere porthook maakdje zich eine zwarte sjeem los en koom op de twièe stilgewoore vrunj aan. — Ah, zeentj geer det oome Graadtje? Harie haw den aoje mms, (ei bekèndj dörpstype) d'rek gekèndj en ging 'm al tège, sleep geer al? — Heb altijd eerbied voor de ouderdom, gij zoontje van Herman en ook gij vreemdeling in onze stad. en doe, wiezend op Pie, sloog ter weer euver in 't plat. Dè is zeker neet van hie? Nèe, oome Graatje, dè kömp van wuut! — Nog van veul wuujer, leet Pie zich effe heüre! — Ich zoe mer make det ich gauw heives koom —ging 't awd menke verder, 't zuut sjoe oet dao baove! Det geuf onweer, kinjer, want gluif mich. vrie (en hie temperdje dr ei bietje geheimzinnig) es de sjoethaan drie maol „klio" reup rondj 't midde van den nach, kondj gr 't ergste vreeze! En zich omdrèjendj, verdween dr weer, wie dr gekomme woor, nog ens mièe stil veür zich herhaolendj; „den kondj gr 't ergste vreeze! . Ze zonge neet mieè, mer zich get vlotter aanstrengendj, sjokdje ze door. — Alla, Pie, laot-è-bietje gaon; missjien heet t'r geliek mit zien onweer. — Kwatsj onweer geuf 't bic os toch en neet zuinig ouch! Weer trokke ze wuujer en 't ging dr noe hel op lieke, det ze zonger op-en-hawd heim zoewe kcmme. Twinjtig meter verder kömp hun echter, doêadgemoodercerdj, einen ezel tège, de kortbie zeker oet einen toen gebraoke woor! Pis zoog hm 't ieèste en woor mens ein en al léve. " — Waat leups-toe hie nog te brakke zoêa laat? Schaam dich, nachsraaf! Mit sloog t'r hem effe langs ein oêar, mer noe leet 't deer zonne beuk, det ze allebei toch ei klei bietje tröksjrokke! — Pie, ich mei-j-et! Dè zeuktj natuurlik ein hotel. — Allei, doe drop, doe hubs gedeendj! Weer brènge-'m same nao de statie! Ein half oer ceder of later hulp os toch niks! Noe deej Harie den ezel zienen tesseplak ommen hals en heel 'm dao aan vas! Pie op 'm! — Verdikke 't sjinaos heet eine zaalrök! Haoj doe de veut mer get op, anges rem-ste auch nog den hielen tied! Aan 't hotel gekomme bleef den ezel mit waat trop zoot veürluipig aan de deur staon en Harie stapdje nao binne! Ei paar reizigers zoote nog te sjrieve; de baas, dè aan de stoof nog get zoot te léze, keek op— Mer leeven hemel zeetj gr noe weer trok gekomme? — Maak tich neet dik! Aan os-weurs-te niks mieè kwiet! Mer weer trof f e strak op-pe mert nog eine mms, dè nörges mieè bönne kos en daorom hubbe weer hum mer hiej er gebraqh. Pie kanj 'm van aanzeen! — Geer kondj mich nog mièe vertelle! Det geuf niks! De vrouw en de maag zeen nao bèd en ich weit neet of alle kamers klaor zeen! Zèk mer tège Pie det dr mich op miene rok.kan biaoze! — Mot hè dao veur hie komme of kömps-toe dao veur nao boete? Natuurlik werdje ms hertelik gelache en 't endj van 't leedje woor, üet Harie de angere kos bonne haole. Effe later tip-tip tip-tip get gesjravel euver de plevuuze boete — de deur ging wuut aope en doe schoof de gansen optoch nao bönne! Neet gelachtj, mer gesjaterdj höbbe ze bönne, veural mit Pie, dè mit ein doêadernstig gezich, henj dep inne tes en de veut oppe grondj, op den èze! zoot wie in eine kraomstoel! Lang kos de 10l echter neet doere, dao woor 't te laat veur. Same brachte ze den ezel nao de sjuur, wo dr tot de volgendjen daag kos blieve. En mit ein: „Noe véurgood gooje-nach!" spoodje Pie en Harie zich — door de boeteloch hièel opgefrisjt — heives! Eindhoven. F. R, --- BRIEF VAN NIKKELAKE De hellef van de vekansie hebbe we alweer gegad en we hebbe nog al gebof met het weer. 't Is warrem gewees en de zon heef hel geschijnd en van rege hebbe we niet veel las van gegad. As allemaal de mense die wat met vekans'e te maakke hebbe nouw maar kbntent met alles zijn, dan is 't alweer in order, maar ze zegge dat ers zoveel na het buitelland gaan vanwege de frangs en de tentoonstelling van Brussel. As ze dan nog maar vtfat over hebbe as ze trugkoomme, dan kunn» ze dat hier nog iltgeve en van 't spoor hebbe ze een boekje uitgegeve in velband met de busse van de A T O door Zuid Limburreg en zo en van Maastricht staan daar de beeldde in die op een van de pileere saan van de niewe Maasbrug waar je een ledderke voor moet hehbs om ze te kunne zien en dan hebbe we volgens dat bcelqe hier wat niews gekreegge waddof ze eigelik in Vallekeburreg htboe en wij maar een h?el kleine op Sm Pietter en dat is de grot van Selvruike van Lourdes. Daar hebbe ze heel gewoon Maastricht onder geze. Servee zei dat dat zeker een drukfout was. maar as wij in school zoon drukfoute maakke door te zegge dat se in Roermond aardewerrr.kfambriékke hebbe en Sn Maastricht de Staatsmijn Maurits lig en dat "ze in Heerele de grootste eiermijn hebbe van Europa dan krijg je wat op je drukfout, ofschoon ik dat van die eiermijn nooits heb gesnap. Een kolerr.ijn ja dat een mijn van onder de grond heel diep waar ze koolle uit haalle, maar een eiermijn dat is toch wel wat anders. Daar zulle ze toch geen eiere uit de grond haalle. Ik heb dat allemaal eens aan onze broeddsr gevraag, maar die heef me ook niet veel wijzer drover gemaak. Hij had het ook nog over de botermijn en omdat ik eve na Dries moes kijkke omdat die een mannetje binne in zijn hand had getekend toen moes ik na buitte omdat Ik niet op.edde terwijl ik zelvers wat gevraag had om u;t de legge en ze zijn Italië en Abessienië al lang aan 't uitlegge wie of alles kan geregeld wordde zonder oorrelog, maar 't geef niks. De ene zeg ik wil vrede en de andere roep dan ik wil nog meer vrede, en dan zeg de ene weer das niet waar, ik wil meer vrede as jij, en dan word de tweede weer giftig en zeg dat hij zich beledig gevoelt omdat de ander meent dat hij mindrr vrede wil dan hij, terwijl hij niets lievers heef as vrede, maar dat de ander niet moet meene dat hij bang is, want anders is 't gedaan met de lieve vrede. En dan zegge ze neg van alles tegeneen. Ds een nog helder as t'n ander van: al'een durref je v/el, maar kom eens met zn tweeje en voorlnf""1-'"' is 't goddank nog debey gebleve en met de feeste van de Avo in het parrek zijn trs nouw ook veel hier gebleve om te danse en nu zijn ze weer drover aan 't schrijven dat men hier tcch ook wel kan danse juis als op andere plaatse en Tiat''t toch ook wel gong als 't hier moch en ik hep wet gedaan wat eigelik niet moch, eers niet van tuis en twedens van de pliesie. Ik ben gaan visse aan 't Voedingskenaal. Ik moch niet van Ma en ik had mij een geert geleend van de broer van Dries uit de Brakke zijn neefje die ers twee had. De dag tevore waarre wij op het stort maaje gaan zoekke en ik had ouwe aarappele met moette brenge en Dries zorgde voor gekookde kempzaad. We zouwe met zijn tweeje gaan om nege uur smorregens. Dries had de geert van zijn Pa en ik die van het neefje van Dries uit de Brakke zijn broer. Maar wie ik in de Brakke kwam stonte er wel twintig jonges die allemaal met gonge. Ik had de eerappele in een gezet in mijn bloes en Dries had alles in een sjroepummerke en dat moes ik draagge. Nouw toen we aan 't Voedingskenaal kwaamme waarre we nog maar met zijn zevene. want de andere waarre achtergebleve om in het kenaal te gaan visse. Dries ging op zink met pieringe en ikp goong snikke met een vlieg en voerre met kempzaad en aarappele. Nouw maar ik was gauw moe gesnik en de andere ston'e gewoon te visse en toen ben ik met maaie begonne en obbeens had ik biet want mijn upper gong na endere- Ik houde en had er een. Hij zat wel met zijn staart aan de aangel maar ik had hem toch en eventjes dena vong Dries een briesem en ik een avel weer een kleine maar ik dcc hem weer in 't sjroepummertje. Toen kwaamme de andere wie langer wie meer -orter bij staan en ik vong niks meer vanwege allemaal 't leve en eindelijk had ik weer beet. Ik trok op en had een govie draan en obbeens versjrikde we allemaal want daar zij iemand dat we de gevange visse moestte laatte zien, en 't was een pliesie- Toen hij de mijne zag keek hij heel giftig en begon op te speelle en ik moes ze weer allemaal in 't water gooie want ze waai-e onder de maat en we moestte weg en hij vroeg me mijn naam enzoverder en van alles wat nog debey hoort en wie hij hoorde wie ik was zei hij dat hij wel eers tuis zou koomme hij moes toch nog eens over mij spreekke. Nouw hij heef koomme so'e^kke dat heb ik goed gevoeld maar as ze 't nouw de vollegende week niaor „-• .g 1 ver^ete ziin. dan mag ik mejjiens met na Breusselt. Dan vertel ik daar de vollegende keer wat over en ze hebbe de zankvereneging van 't wmenk koor en de monikahavmonie gehuldig vanwege de prii?° die ze in Eisde hebte gehaald. Ik ben met Servee in de wei gewsés waar ze allemaal gespeeld hebbe aan de Maas en er waarre er van aldefhand en 't was bij een mooi kasteel en een vereneging zat in een bus en die zonge maa" van alle klokke luie en daar hoor ik Dries alweer fluitte. Wij gaan vanmiddas: -na de "m'ejer hei brommele plukke. Ik hoop dat we ers vee' vinde- Dan maak Ma weers sjem devan voor NIKKELAKE. --- BEDEVAARTEN NAAR SITTARD Het miraculeus beeldje van O. L. Vrouw Behoudenis der kranken naar de parochiekerk IV. Een treffend voorbeeld eener bijzondere gebedsverhooring bij 't miraculeus beeld van O. L. Vrouw behoudenis der kranken, vinden we vermeld in het in 1922 bij G. Leens, Verviers, verschenen werk van P. Gérard Rensonnet, S. O. Cist. „Chez nous". In een aanhangsel wordt een en ander verteld over de geschiedenis van de aloude abdij van Val Dieu der Cisterciëners, die ook in onze streken uitgestrekte goederen bezat, o.a. de hoeve Abshoven. Ook deze abdij werd een slachtoffer der Fransche revolutie; ze werd in beslag genomen en de monniken verdreven. Een dezer paters, een Limburger, Bernard Künkenbergh, reeds op jeugdigen leeftijd in 1789 te Val Dieu ingetreden, trok in 1804 naar Limburg terug. De verbeurdverklaarde hoeve Abshoven werd door de Paters teruggehuurd en P. Klinkenbergh werd bestuurder. Het kerkelijk gezag benoemde hem tot kapelaan te Oirsbeek en later tot pastoor van Schinveld. Gedurende zijn veertigjarig werken op beide plaatsen liet de weemoedige herinnering aan Val Dieu hem geen oogenblik los en vaak zei hij: „Ik kan ze niet vergeten en iets zegt me, dat ik daar mijn dagen eindigen zal." Een groote devotie had hij tot O. L. Vrouw. Eiken Zaterdag, ondanks zijn klimmende jaren, ging hij. weer of geen weer, te voet den weg van Schinveld naar Sittard om voor het miraculeus-beeld van O. L. Vrouw de H. Mis te lezen. De abdij van Va' Dieu zal hier in zijn gebeden zeker niet vergeten zijn. Voor de Sittardsche armen was hij een groot weldoener en al wat hij maar te vergeven had, dat gaf hij hun. Zooveel volharding, zoc groot vertrouwen zou niet beschaamd worden. Dc wenschen van den vromen kloosterling zouden ten volle in vervulling gaan. Wie op de hoogte is van den toestand en de omstandigheden der abdij van Val Dieu in de eerste helft der vorige eeuw, zal grif moeten toegeven, dat herstel langs natuurlijken weg uitgesloten was. En toch herrees de vermaarde abdij, dateerende uit 1182, uit haar ruïnen 13 Dec. 1844 en Mgr. Corselis, Groot Vicaris van het Bisdom Brugge en visitator der Reguliere Orden in België had reeds den 19den Nov. 1844 tot Prior benoemd Dom. Bernard Klinkenbergh. Den 24sten Januari 1845 arriveerde hij er uit Sittard, overgelukkig. Toen hij zijn grooten wensch, het voortbestaan der abdij, verzekerd zag, zoir ook zijn ander verlangen in vervulling gaan: „iets zegt mij, dat ik daar mijn dagen zal eindigen." Reeds den 26sten April 1845 gaf hij zijn schoone ziel aan God terug. Bij de Cisterciënsers leeft de naam van dezen vromen ordesgenoot in eerbiedige herinnering voort. Vóór hij uit Limburg naar Val Dieu terugkeerde, wilde hij ook aan O. L. Vrouw te Sittard zijn vurigen dank brengen voor haar wondervolle tusschenkomst. Al wat hij te Schinveld bezat, werd verkocht en uit de opbrengst stichtte hij een H. Mis de bekende Zaterdagsche Lieve-Vrouwenmis, die ten eeuwige dage aan 't altaar van het miraculeus beeldje moet gelezen worden Een grootsche daad van een nobele ziel. --- HET MIRACULEUS BEELDJE OVERGEBRACHT NAAR DE PAROCHIEKERK. De Fransche revolutie op het einde der 18de eeuw breidde met geweld haar invloed ook over onze gewesten uit. Den 24sten September 1802 werd het klooster van Sint Agnetenbergh door de Fransche commissarissen gesloten. De zusters trokken uit naar verschillende parochies en leidden ook daar een voorbeeldig leven, hopende toch nog eenmaal te mogen wederkeeren in het klooster „het herte haer treckende nae het gheestelijcke moedershuis". Helaas, vergeefs! Het miraculeus beeldje, dat meer dan 150 jaren een toevlucht was voor duizenden, die daar heul en troost, genezing en opbeuring zochten voor leed en lijden naar lichaam als naar ziel, stond daar nu eenzaam en verlaten. En geen vrome zusters kwamen er meer „voor het weerdich bildeken van de H. Moeder Gods het roosencransken lesende" zich in dagen van armoe, en leed, in tijden van beproeving en drang der nooden aan haar hoede toevertrouwend, om „onder haere moederlycke protectie altyt te meugen schuylen." Maar lang zou deze verlatenheid niet duren. Met toestemming van Mgr. Marcus Antonius Berdolet, bisschop'va;h Alten, bracht de pastoor-deken van Sittard, W. H. Hons, het beeldje op een Meidag van 1804 naar de parochiekerk over. Daags ei na was het beeldje weer op Sint Agnetenbergh terug. De priester peinsde na over het geval en beschaamd meende hij bij zich zelf de schuld te moeten zoeken: in eerbied was hij tekort geschoten door zoon overbrenging in stilte. In een schitterende processie met de grootste plechtigheid en onder deelneming van geheel Sittard werd het nu naar de kerk van St. Petrusstoel overgevoerd en voor de vereering en huldiging der katholieken daar opgesteld. De troebele tijden der revolutie zoowel als de Napoleontische periode waren voor een devotie als die van O. L. Vrouw behoudenis der kranken niet bevorderlijk. Niettemin zullen de bewoners van Sittard en omgeving en pelgrims van wijd en zijd ook in die dagen voor het wonderbeeld vaak troost en opbeuring gezocht hebben. Sittard, steeds doordrongen van het besef, welk een voorrecht het in meer dan één opzicht bezat een Mariastad te zijn, begreep, dat het in godsvrucht tot O. L. Vrouw een voorbeeld diende te zijn. Nauwelijks had de stad Brugge de maand Mei aan de bijzondere vereering der Hernel-koningin toegewijd, of Sittard volgde in 1843 dit vooroeem en toen Paus Pius IX 8 December 1854 het dogma der Onbevlekte Ontvangenis uitsprak, heeft Sittard, de Mariastad bij uitstek, dit met grooten luister in 1855 gevierd. Uit aller harten rees de bee: Maria, slne Labe ConCepta, Inter- CeDe pro nobls. --- DE KERK IN BRAND. Op H. Sacramentsdag 1857, 11 Juni, sloeg de bliksem gedurende een onweer te 1 uur in den toren der St. Pieterskerk; de brand richtte zulke verwoestingen aan, dat de godsdienstoefeningen er gestaakt moesten worden. Het miraculeus beeldje werd naar het Ursulinenklooster overgebracht, waar het met piëteit bewaard en vereerd werd» Op den feestdag van St. Jan, 24 Juni 1861, werd de herstelde kerk door Mgr. J. A. Paredis geconsacreerd. Des middags werden in plechtige processie het H. Sacrament, de.H. Vaten van uit de St. Michielskerk en het wonderdadig beeldje op zijn kostbaar zilveren troontje bij de Ursulinen afgehaald en naar de parochiekerk overgebracht. Da', na de lange afwezigheid uit deze kerk de godsvrucht tot O. L. Vrouw behoudenis der kranken, die Sittard en omgeving meer dan 200 jaar bezielde, in geenen deele geluwd was, zal spoedig blijken. Den 20sten Augustus 1879, op den feestdag van den H. Bernardus, den Mariavereerder bij uitnemendheid, was het andermaal feest in Sittard om het oude Moeder Godsbeeldje. Mgr. Warblings, groot-vicaris van het bisdom Luik, huisprelaat van Z. H. Paus Leo XÏII, geboortig uit Doenrade, had vanaf zijn prille jeugd een groote godsvrucht tot O. L. Vrouw behoudenis der kranken té Sittard. Hoe menigen keer was hij als kleine jongen naar de stad getogen om haar te vereeren! Uit devote gevoelens en uit erkentelijkheid had hij in het kunstatelier Martin te Roermond een fraai geschilderd Maria-altaar laten vervaardigen. Zelf zou hij nu het wónderbeeldje op zijn nieuwen troon komen plaatsen. Duizenden Mariavereerders waren er dien dag naar Sittard gestroomd. Om negen uur was alles tot de plechtigheid gereed. Eerst werd om het kerkgebouw een ommegang gehouden. De Grootvicaris in het sierlijk gewaad van Romeinseh prelaat schreed achter het Mariabeeldje op een in het licht stralenden troon; dan volgde een zestigtal zingende en biddende priesters. In de kerk. zette Mgr. Warblings O. L. Vrouw op haar eereplaats, terwijl de congreganisten het Magnificat zongen. Het was een aangrijpend oogenblik en menig hart trilde van ontroering. --- Oude teekening van de parochiekerk vóor torenbrand in 1857. Mgr. zelf was getroffen door de geweldige belangstelling en heilige geestdrift. Voor de hoogmis hield hij een toespraak. In het kort schetste hu de geschiedenis van het wonderdadig beeldje. Jong en oud, leek en priester, zieken zoowel als gezonden waren geslachten lang er voor neergeknield vol devotie, vol vertrouwen, hadden hoopvol gevraagd en mild verkregen en hadden troost gezocht en opbeuring gevonden in last en lijden. De heele omgeving, maar de stad Sittard vooral, had aan haar in meer dan één opzicht zeer veel te danken. Het was zijn hartewensch, dat de huidige bevolking, zoowel als de komende geslachten dat ten volle zouden beseffen en weten te waardeeren en dat het wonderdadig beeldje van O. L. Vrouw, de behoudenis der kranken voor hen zou blijven, wat het voor hun voorouders meer dan 200 jaren was: een troost een aansporing tot vertrouwen in O. L. Vrouw.... een onderpand harer hemelsche bescherming. De hoofdversiering van het altaar stelt den stamboom der H. Maagd vóór: Jesse met twaalf koningen van Juda, die den troon hunner verheven afstammelinge omringen. Op de zijpaneelen vindt men de Geboorte van Christus en de aanbidding' der wijzen: Niet ongemerkt zou men het feit laten voorbijgaan, dat de twee Dominicanessen, Maria Sibilla van Bronkhorst en Ida Agnes Crockx voor 250 jaren, op 25 Februari 1648 uit Vallis Angelorum bij Brugge het genadebeeldje mee naar Sittard brachten. Een feestcomité had in Juli 1899 700 gulden ingezameld. Als blijvende herinnering en als voorbeeld voor h-et nageslacht zou een monument opgericht worden. De feestelijke herdenking had'plaats op Zondag 13 Mei 1900, wel twee jaren te laat. Maar het feest was er daarom niet te minder om; een der schoonste was het, die Sittard ooit aanschouwde, 't streede de St. Rosafeesten van 1925 op zij. De stad prijkte in feestgewaad; de straten staken in feestdos. Op een weelderig versierden praalwagen werd het wonderdadig beeldje door de straten gevoerd. Toen dt stoet bij de parochiekerk kwam, werd het monument door den pastoor-deken L. H. J. Rutten onthuld. Het stelt het beeld van O. L. Vrouw voor, door vier engelen als karyatiden geschraagd. Voor het altaar van O. L. Vrouw schonk de deken een fraai koperen antipendium, dat 10 Juli 1902 geplaatst werd. Met solemneele diensten in de parochiekerk werd 29, 30 en 31 Mei 1904 herdacht, dat de deken Hons in 1804 het wonderdadig beeldje van Sint Agnetenbergh overbracht. Op Zondag 29 Mei werd deze gebeurtenis met een plechtige processie door de versierde straten gevierd. Bij het klooster in de Plackstraat werd halt gehouden, een Magnificat gezongen, waarna de pastoor van Valkenburg, F. Sarton, een roerende toespraak hield. Het behoeft nauwelijk bijzonder belicht, dat deze begaafde redenaar, Sittardenaar van herkomst, met de noodige klem en nadruk er op gewezen heeft, dat, wil Sittard het oude Sittard blijven, het naast zijn taal de schoone gebruiken zijner voorzaten hoog in eere dient te houden en stellig een der schoonste: de devotie tot O. L. Vrouw, de behoudenis der kranken, wier wonderdadig beeldje troont^n het Mariakoortje der parochiekerk ---