Uit het gevangenisdagboek van Dimitrof (IV) Andere getuigen volgen Vrijdag. 2. Bij de kas ontvangen — 50 Mark uit Parijs (E. Dariag.) 3. Geantwoord op de brief van Detsjeff uit Parijs. 4. Schriftelijk verzoek aan den president: „Zimmermann als getuige te verhoren" (Völkischer Beobachter"). 3 November (Vrijdag): 1. Voorlezing verslag zitting van Woensdag. 2. President deelt mede, dat Rosner uitgenodigd werd, ook door dr. Sack buitenlandse getuigen voorgesteld. 3. Mijn bewijsvoering — Visser, Albada, Hegefeld, Vink over v. d. Lubbe in Nederland. 4. Verhoor van mevrouw Weiss uit Moskou — pogingen van officier, de uitspraken van de getuige te ontzenuwen, omdat ze zogenaamd onder valse naam reist en ware naam van haar man niet zeggen wil. Ik vraag: „Is het de getuige bekend, dat de vrouw in de Sowjet-Unie bij een huwelijk haar eigen naam houden mag? — Ja! — Is het juist, dat in de Sowjet-Unie ieder een andere naam aan mag nemen, wettelijk, officieel? — Ja. Ik stel deze vragen omdat ik verbaasd ben over de onkunde van den aanklager over recht en wet in de Sowjet-Unie — het grootste en beste land ter wereld! President: Wat heeft hij gezegd? Opperrechter eist maatregeler tegen Dimitrof. Dimitrof: Mijnheer de procureur moet nog heel veel leren. Hof verwijdert zich. Na korte beraadslaging. *u__«*Wd President: Beklaagde Dimitrol wordt vandaag-en de twee volgende dagen van de zitting verwijderd. 4November (Zaterdag): Toegelaten bij verhoor van Goering. Brutale, laaghartige rede van Goering. Mijn vragen; botsing, herrie. Weer verv/ij derd. ÖNovember (Zondag): 6November (Maandag): Verwijderd! ■ 7November (Dinsdag) 1. Verwijdering duurt voort! 2. Verlangde en kreeg van Kolaroff documenten over mijn verblijf te Kislowodsk in 1932. 3 Was terug van de wasserij. — (Schitterend gedaan — weer „groeten" aan de briefjes!) BNovember (Woensdag): 1. Duits-Franse grammatica besteld. 2. Kreeg envelop met 10 sigaretten er in en een briefje in machine-schrift: „Wij zijn met U!" 3. Bij de zitting toegelaten. a) Goebbeis verhoord. Mijn vragen — mijn bewijsvoering! b) Mededeling over mijn vonnissen in Bulgarije. Mijn voorstel om naar Bulgarije terug te gaan en daar een openlijk proces te voeren. c) Kellner van „Bayernhof" — Niemand heeft v.d. Lubbe met mij gezien. Ik stel vragen. ★ 9November (Donderdag). 1. Verhoor van ex-majoor Schröder, controleur Kurt Heinrich (bioscoop Nollendorferplein) en andere getuigen. Ik stel vragen — verklaring — „Ik acht het beneden mijn waardigheid, <*ze lieden nog verder vragen te stellen!" Ten slotte: Mijn voorstel, een commissie van Duitse en buitenlandse Juristen en persmensen om mijn privé-leven in Duitsland na te gaan. 2. Uit Genève een geldzending — 2.42 mark. 10 November. (Vrijdag): Geschreven aan Rrjksgerechtshof over inbeslagname brieven (vanwaar en van wie ze komen). 11 November. (Zaterdag). Verhoor van Rijksdagbeambte Kaufmann, Mirtschina, Krause, Wihle (uit Moabit), hulpbeambte Einike (Popoff in de Rijksdag), politie-inspecteur Gast (v.d. Lubbe in Henningsdorf), politie-commissaris dr. Braschwitz, assistent Stelnbach, Fassbender. Getuige dr. ir. Girgold — (Italië). Procureur zal later verklaren, of men dezen getuige kan missen. (Getuigenis over woning van Taneff). Mijn verklaringen en vragen. 12 November (Zondag) — (Verkiezingen). Bevestiging van ontvangst 2.42 Blach. Lenz, 16 bl. de Roeher, Genève. 13 November. (Maandag). Verhoor directeur Telephon-Union Gerecke, Keil, Schlips, Mulms en prof. Fritz Gartner („Volk. Beob.") — in verband met telegram van „onderzoek-commissie Parijs." Mijn verzoek Chef-redacteur „Volk. Beob." en reporter te verhoren in verband met herkomst, aanwijzingen en vragen over de medelingen inzake Rijksdagbrand (verklaring van Göring, enz.) Dr. Albrecht — nationaal-socialist, die tijdens de brand in Rijksdag was — die Rijksdag vluchtend verliet — Waarom werd hij niet eerder verhoord? (Henningsdorf: kwestie nr. 1. dr. Albrecht: kwestie nr. 2.) Muller — Zwervend type met Oganitzke (bespreking met v.d. Lubbe) Kapper Gravne Henningsdorf. 14 November. (Dindag:) 1. Verhoor: Kampfer (bankwerker) — wegens zware misdaden gestraft — zijn vrouw: bioscoopjuffrouw Pasekol. Een getuige dr. Sack, bespreking met Torgler op 28 Februari. — Kasper. Ik vraag: Waarom twee dagen voor verhoor van Kampfer politieverhoor plaats greep? President: Mijn vragen aan Kynast (is hij geen Russisch witgardist?) — vraag niet toege- Mijn vraag aan Kasper (opstand of eenheidsfront der arbeiders tijdens brandstichting). 2 Kreeg anonieme brief met scheldwoorden en bedreigingen — terug aan gerechtshof — met begeleidend schrijven. 15 November. (Woensdag). 1. Verhoord: vrouw Ryschowsky (waar Popoff zogenaamd in de kost is geweest), kenner Hellmer, dr. Neubauer, Kaufmann, Lesitschewa (Popoff in Sowjet-Unie), Bernstein (comm. beambte in Karl Liebknechthuis), vrouw van Taneff. 2. Mijn voorstel om Thalmann te dagvaarden. Inlevering van documenten over mijn verblijf in Kislowodsk (lj_ maand sinds 5 Augustus 1932). Incident met dr. Teichert. Heb stenografisch verslag geëist. ★ „Geen voogdij! De kans, me te verdedigen, zoals tk dat opvat en verlang. Ik moet als verdediger van mezelf behandeld worden". Laatste zitting in Berlijn, Zaterdag, daarna weer naar Leipzig. 16 November (Donderdag) — 1. Spreekuur, waarop moeder en zuster komen. Na tien jaar heb ik ze dan weer gezien en gesproken! De Bulgaarse tolk Tarapanoff: ledereen is vol geestdrift over de door u gestelde vragen en de verdediging. Maar deze vreselijke toon! Het is de toon, die de muziek maakt! 2. Politie-inspecteur meegedeeld, dat ik twee pakketten brieven niet ontvangen heb, daarboven nog: een brief uit Berlijn, een brief uit de provincie, een brief uit Zürich en een briefkaart (van ?), daarnaast nog een telegram uit Moskou. 3. Kreeg 8.50 Maïk. Hal B. Lary, 121 Rue de Lausanne, Genève, Suisse. 17 November (Vrijdag). — 1. Verhoord. Grothe, Singer. Ik stel vragen! Bewijzen geleverd door: Schmidt, Reinickendorferstrasse 114. („Alarmtoestand" op 26 en 27 Februari — Grothe thuis geweest?) Schlüter — (0f Grothe Schlüter in gezelschap van Kampfer werkelijk op de Leopoldsplatz heeft ontmoet?) Verzoek om de geestvermogens van Grothe eens te onderzoeken. November j 933 (Zaterdag): l. Verhoord: Kempner, vrouw Firschon, Moichne, en Franz Koch (Rode Hulp), twee portiers van de Rijksdag (over het verblijf van Torgler in de Rijksdag op 27 Februari). Verzoeken van dr. Sack (over Torgler — alle aanvaard). Mijn verzoek — Schmidt en Schlüter (in verband met Grothe) te verhoren — aangenomen. Verzoek om stenografisch Verslag afgewezen Mijn verklaring inzake de Rode Hulp. Mijn verzoek, Heisig te verhoren betreffende complex van Grothe. 2. Brief van moeder (14 November» pas nu gekregen. 3. Schelden dreigbrief (anoniem) vandaag weer teruggekregen (van het hof). 4. Zitting te Berlijn gesloten. Donderdag a.s. voortzetting in Leipzig. 19 November (Zondag) — ik tel maar niet meer, de hoeveelste Zondag dit is! 20 November (Maandag) — Afscheid van Moabit — Réis naar Leipzig. Niet geboeid, maar opgesloten in de kooi. — Des middags om 1 uur gearriveerd. — Formaliteiten gaan gemakkelijker, bad genomen, gewogen (72 kilo, dat is 11 kilo minder dan in begin Maart!) 21 November (Dinsdag) — Verzoek, om moeder en zuster als getuigen te verhoren. , „ . 22 November (Woensdag) — Boetedag. — Geen zitting. Verleden jaar — en nu! , „ 23 November (Donderdag) — 1. Verhoor: liftboy Düsterschaft (over Torgler); Bar (in verband met de verklaringen van Grothe) — Huis van bijeenkomst; — v. d. Lubbe (eensklaps verontwaardigd) verlangt vonnis kort en goed. Nieuw verhoor van v. d. Lubbe — Steeds hetzelfde liedje! Mijn vragen, dr. Sack, Vogt. 2. Een brief van Jean Vircent (?) en nog twee anonieme brieven — in beslag genomen. 24 November 193 3 (Vrijdag): — 1. Verhoord de getuigen over andere beklaagden: vrouw Beyer, juffr. Maxke; Meyer (complex van het soort Grothe); de kok Krause (Aschinger — Vögler); Charlotte Kirst, (de reis van dr. Hertz — 27 Februari volgens mededeling Gutsche); kellners Domherd, Borcherdt, Hachmann, Kynast (Popoff — Tanef bij Aschinger aan Potsdamerstrasse op 27 Februari). Mijn verklaring insake het alibi! 25 November (Zaterdag): — Moeder en zuster zijn nog niet in de zaal te zien! En ook geen berichten van hen sinds zittingen in Berlijn. 26 November (Zondag) —Politiek gedeelte begint. — Kriminalrat ïïoller (de berichtgever over het communistisch gevaar). Vijf uur lang documenten voorgelezen en gepraat. Dit „referaat" niet voltooid. 28 November (Dinsdag) — Vervolg van het referaat van Heller. Schleicher; dr. Brüning, von Papen als getuigen door mij verzocht. 29 November (Woensdag) — 1. Verder verhoor door politie-amb.enaar. Mijn vragen acn alle politiemannen. Mijn bewijsvoering. Referaat van don rechter van instructie dr. Lüschsr (Leipzig). ik stel vragen. 30 November (Donderdag) — Geen zitting. Brief van Detsjeff gekregen. Aan de Schotse en Scandinavische kusten is de haringvangst in volle gang. De eerste vangsten zijn reeds in Yarmouth aangekomen. Schotse jongemeisjes bij het verpakken van de haringen op de kade van Yarmouth Dimitrof in zijn werkkamer te M oskou, na zijn bevrijding uit de Nazi-kerker. --- U VtRKRUC.BAAk <- MPEKHANDEL EN UITGEVERIJ „PEGASUS" P- HfcMONYSTRAAT S AMSO.RDAM ZUIP , 'RU UAARC_jJjrolu*)lKSprN *i'"tAAK UMi :' A,MSTÏ.BPAM »('WHANDLL „CUirUKA UIKICHTSCHI-TRAAT »0 ' - t>tM KAAG 'iOEKHAKDEL '*$_; VONK JAN HENIiIUICSTBAAT 10 ; ROTTERDAM AOIMTSCKAf- .PtCAIUS, TUVEIHOrtTIAAT 137 --- Anno 1792 We maken onze lezers hiermede bekend met den Hoogedelgeboren heer Graaf Premislao-Zannovich, zoon uit een oud Italiaans geslacht, man van de grote wereld, bekend in alle speelholen van Europa en oplichter van grandioos formaat. Om vergissingen te voorkomen, willen we meteen mededelen, dat hij geen volgeling van Mussolini is, zoals de heren Wiegerinck, Muschter, Bijlsma enz., vurige aanhangers van onzen Mussert, hoewel we geenszins kunnen ontkennen, dat de grote zwendel-affaire - met-een-politiek-luchtje ons op het idee gebracht heeft, één der vermaardste historiën uit de kriminele. geschiedenis van de 18de eeuw hier té vertellen. Want de hoogedelgeboren heer graaf heeft reeds langer dan een eeuw geleden het tijdelijke met het eeuwige verwisseld, hoewel we geloven, dat hij ongaarne van hier vertrokken is, waar hij zoveel plezier beleefd heeft. In elk geval, Amsterdam zal hij altijd een goed hart hebben toegedragen, immers, hier kon hij, dank zij de goedgelovigheid van verschillende welgestelde burgers zijn grootste slag slaan in zijn bewogen loopbaan als opper-oplichter In December 1792 arriveerde per extradiligence uit Parijs een deftig geklede jongeheer in Amsterdam. Hij nam zijn intrek in één der deftigste logementen te dezer stede en liet zich nog op de dag van zijn aankomst naar de toen rijke en zeer geziene firma Chomel & Jordan rijden. Hij had zojuist in Parijs een Engelsen Lord voor enige tienduizenden guldens uitgekleed, was in connectie gekomen met een Parij sen zakenman, die hem een aanbevelingsbrief meegaf voor de heren Chomel & Jordan. En het was juist deze brief, waarmede alle ellende begon, voor de Amsterdammers althans! Want onze Amsterdamse handelslieden bezweken onmiddellijk voor de klinkende naam en de mooie Parijse brief: zij openden den Italiaansen heer een crediet van ca. 30.000 goede Hollandse guldens, voor die tijd een buitengewoon bedrag. Een deel van dit geld besteedde de heer graaf voor de aankoop van diamanten, de rest liet hij zich in contanten uitbetalen tegen achterlating van een schuldbrief van den Engelsen Lord. De schuldbrief had maar een onbetekenend gebrek: hij was namelijk vervalst. De diamanten werden naar Uit het leerboekje van de heren Wiegerinck, Muschter & Co. een handelsrelatie van de heren Chomel & Jordan in Venetië opgezonden, waar de graaf ze tegen betaling van het verschuldigde bedrag In ontvangst zou nemen. Hij vertrok dan ook onmiddellijk, niet zonder met veel ophef verkondigd te hebben, dat een schip met de kostelijke Italiaanse wijnen onderweg was naar Amsterdam, welke wijnen de heren Chomel & jordan voor hem mochten verkopen. Hij ging naar Italië, maar wendde zijn schreden naar Napels, waar hij eerst de goede Hollandse guldens opmaakte, onderwijl vriendschap sloot met den gezant van Venetië in Napels (Venetië was toen nog een zelfstandige republiek) en tenslotte een zekeren meneer Peovisch bij den gezant introduceerde. Deze Peovisch, die in werkelijkheid de broer van den graaf was, koesterde de vurige wens, om zaken te drijven in het rijke Holland, alleen hij had aanbevelingen nodig. En daar de goede gezant de gouden guldens reeds zag blinken, gaf hij hem een eigenhandig geschreven aanbevelingsbrief voor de firma Chomel & Jordan in Amsterdam mede. De graaf bracht de Amsterdamse kooplieden op de hoogte van de aanstaande komst van den heer Peovisch, met wien hij samen inmiddels een grote zaak had opgericht in Napels, op papier althans. In Amsterdam aangekomen, was de eerste zorg van den heer Peovisch, de diamanten los te krijgen, die nog steeds in Venetië op zn broer lagen te wachten. Het schrijven van den gezant had de gewenste uitwerking: de diamanten mochten zonder betaling aan den graaf overhandigd worden. "Deze had inmiddels zijn tijd zoek gebracht met het vervaardigen van een prachtig Italiaans schip —0p papier althans. Hij doopte het schip „Minerva" en I zond de bewuste papieren aan zijn makker in Amsterdam. Deze vriend, ook niet lui, stevende onmiddellijk af op de heren Chomel & Jordan, met wlen hij over de verzekering van het mooie schip onderhandelde. Men kwam overeen, de lading voor 153.000 gulden in Amsterdam en Londen te verzekeren en de heren Chomel & Jordan waren wel zo vriendelijk, om de premie even voor te schieten. Helaas, het schip verging in de hevige stormen van de beruchte Golf van Biscaje, de Amsterdamse en Londense Verzekeringmaatschappijen moesten dokken. De heer Peovisch vertrok onmiddellijk met de.... Zuiderzon en werd niet meer gezien. Maar de verzekeringmaatschappijen iets voorzichtiger dan de heren Chomel & Jordan, kregen plotseling argwaan. Zij stelden een onderzoek in naar de „Minerva" en het vermoeden rees, dat dit schip slechts een fata morgana was. Daar zij slechts een gedeelte van de verzekeringssom hadden uitbetaald, werd verdere betaling gestaakt en in Italië bracht men een proces tegen den graaf aan de gang. Onder deze bedrijven door verscheen plotseling in Amsterdam een zekere mijnheer Buzoni, directeur van een grote verzekeringmaatschappij in Napels. (De lezer heeft natuurlijk direct in de gaten, dat deze onderneming alweer een uitvinding van den graaf was). De heer Buzoni trad met de grootste brutaliteit in Amsterdam op, hij dreigde er mee, dat de rijke heren Premislao-Zannovich (onze graaf dus) en Peovisch, voortaan geen zaken meer zouden doen met de Amsterdammers, daarna bood hij aandelen van zijn maatschappij als garantie voor de rest van de verzekeringssom aan en bereikte, dat alles tot op de laatste cent betaald werd! Dit was nu inderdaad de laatste slag van den graaf! Want hij vergat maar steeds de diamanten te betalen, die de heren Chomel & Jordan geleverd hadden met het gevolg, dat zij opnieuw een proces tegen hem aanhangig maakten. Ook dit proces liep op niets uit. Wanhopig wendden zij zich tot de Staten Generaal der Verenigde Provinciën, die eerst schriftelijke vermaningen stuurden. Later vertrok zelfs een zekere Tor naar Venetië, die men voor dit doel tot „gevolmachtigd minister" bevorderd had. Want, afgezien van de wetenschap, dat de „Minerva" nooit had bestaan, wist men ook, dat de gezant van Venetië in Napels een handje had meegeholpen. Het was dus een staatszaak geworden! De regering van Venetië beloofde een onderzoek. Maar het is moeilijk, om een gezant als zwendelaar te laten ontmaskeren. Er gebeurde dus niets. En terwijl de heren Chomel & Jordan en vele andere gedupeerden in Amsterdam, die de kostelijke Italiaanse wijn verzekerd hadden, zenuwziek werden uit gramschap over de verloren guldens, werd onze graaf door een zakenrelatie van Chomel & Jordan in Berlijn gesignaleerd, waar hij bezig w~s, de dames der Internationale diplomatie het hof te maken en met guldens te smijten. Het schandaal werd daardoor steeds groter en de verontwaardiging in Amsterdam bereikte haar hoogtepunt. In hun woede besloten de Amsterdamse kooplieden, beslag te laten leggen op elk Venetiaans schip, dat de haven van Amsterdam mocht binnenlopen. Een smaldeel werd in gereedheid gebracht. Oorlogsconflict tussen Amsterdam en Venetië dreigde! De Staten Generaal echter, die destijds andere zorgen hadden, dan de lichtzinnig weggegeven schatten der Amsterdamse kooplieden na te lopen, vermaanden onze vroedvaders tot bezonnenheid. Het oorlogszuchtige besluit werd nooit uitgevoerd. Aan de verschillende processen in Italië kwam geen einde, maar het geld kwam ook niet terug. De zaak verliep, zonder ooit opgehelderd te worden. De heer Chomel trok zich terug uit de zaken, terwijl de heer Jordan nog Jaren achtereen verzoekschriften tot de Staten Generaal richtte. Langzamerhand ging men aan zijn geestvermogens twijfelen, want nog altijd had hij het over de kostelijke wijnen aan boord van de Minerva", welk schip toch zonder twijfel nooit had bestaan en de hoge heren konden zich ten slotte aan de indruk niet onttrekken, dat ook de geheimzinnige Italiaanse graaf een uitvinding van de gekwelde hersenen des heren Jordan moest zijn! --- Nieuw verschenen boeken Een nieuw boek over Japan „Japan contra de wereld" door H. Chassagne. HET JAPANSE FASCISME BEDREIGT DE WERELD! Binnenkort verschijnt bij de uitgeverij ..Pegasus" het bekende boek van den Fransen schrijver H. C h a s s a g n e : „J a- P a n contra de wereld". Dit boek heeft in Frankrijk grote opgang gemaakt. Het is het eerste werk, dat op wetenschappelijke wijze, volgens de Marxistische methode, een overzicht geeft van de geschiedenis van Japan en van de dreiging, die het Japanse fascisme voor de gehele wereld vormt. Hier vindt men bijzonderheden over de oudste geschiedenis van het land en over de aardrijkskunde van de Japanse eilanden; over de ontwikkeling van het kapitalisme en van de arbeidersbeweging; over de veroveringspolitiek van de Japanse militaristen en de aard en het wezen van het ■Japanse fascisme. In het bijzonder is grote aandacht gewijd aan de Japanse overval op het Chinese volk, alsmede aan de plannen, die de Japanse fascisten ko-steren. om zich meester te maken van Indonesië. Het treurige bestaan van de Japanse arbeiders en boeren, onder de zweep van de fascistische beulsn, wordt geschilderd, evenals hun heldhaiüge strijd daartegen. Da cultuur en de beschaving- van Japan zijn daarbij niet vergeten. In dit boek krijgt de Nederlandse lezer voor het eerst een denkbeeld van de werkelijke drijfveren voor de Japanse veroveringspolitiek, die reeds aan millioenen mensen het leven heeft gekost. De houding van Japan tegenover Engeland en de Verenigde Staten, en tegenover de Sowjetunie, wordt geschilderd. Aan de hand van het werk van Chassagne krijgt men pas een denkbeeld van de dreigende Internationale betekenis van het Japanse militaire fascisme! De vertaling is verzorgd door M. van Rees, met een voorwoord door Ir. S. J. Rutgers. De omvang van het boek is 240 bladzijden. De prijs bedraagt ingenaaid ƒ 1.50, gebonden ƒ 1.90. „Japan contra de wereld" is reeds te bestellen bij uitgeverij „Pegasus" Hemonystraat 5, Amsterdam-Z. en bij de bezorgers van „Het Volksdagblad". --- „De geschiedenis van de Sowjet-Unie" Het werk van Sjestakow in het Nederlands. Onze lezers hebben reeds kennis kunnen nemen van enkele gedeelten uit het zo boeiende en interessante boek over de geschiedenis van de Sowjet-Unie, van de hand van prof. A. Sjestakow. Het doet ons genoegen te kunnen berichten, dat dit boek in de loop van November in Nederlandse vertaling zal verschijnen. Voor het eerst zullen wij dan een korte, voor ieder bevattelijke geschiedenis van de Sowjet-Unie bezitten, van de vroegste tijden tot op heden. In dit boek is de geschiedenis van het Russische volk beschreven, maar bovendien ook de geschiedenis van al de andere volkeren, die de Sowjet- Unie bewonen, zoals het Oekraiense, het Wit-Russische, het Georgische en vele andere. Hier vinden wij de geschiedenis van de vroegste beschavingen op het grondgebied van de Sowjet-Unie, de invoering van het Christendom, de strijd tegen de invallen van de Mongolen, de oprichting van de Moskouse staat, en de veroveringen van Peter de Grote. Uitvoerig is de strijd van de arbeiders en de boeren van het oude Rusland tegen de tsaristische onderdrukking geschilderd. De revoluties van 1905 en 1917 worden beschreven, evenals het ontstaan van de arbeidersbeweging en de oprichting van de bolsjewistische partij, met haar leiders, Lenin en Stalin. Tenslotte geeft het boek een zeer duidelijke schets van de ontwikkeling van de Sowjet-Unie en de opbouw van het socialisme, en van de strijd tegen de binnen- en buitenlandse vijanden, tegen het trotzkisme en tegen het fascisme. Dit boek is het resultaat van een prijsvraag, waarbij het uit vele mededingers als het beste werd gekozen. De Nederlandse uitgave is rijk geïllustreerd met meer dan 100 portretten en andere fotografieën. Bovendien zijn er vier historische kaarten bijgevoegd, die een duidelijk denkbeeld geven van de ontwikkeling van Rusland in het verleden. De omvang bedraagt 268 bladzijden. Dit prachtige boek werd in de Sowjet- Unie In niet minder dan zeven millioen exemplaren gedrukt en verkocht. De prijs van het boek van Sjestakow bedraagt slechts f 2.25, in luxe uitvoering. Te bestellen bij de bezorgers van Het , Volksdagblad, --- Practische wenken op electrisch gebied ZELFGEMAAKTE SCHEMERLAMPEN Schemerlampen brengen een gezellige sfeer in huis. Op dit gebied zijn wij nogal verwend. Er zijn grote lampen met grote zijden of papieren kappen of zelfs met gebatikte doeken, maar ook kleine lampjes of kleine houten- of gemonteerd op porceleineh voetjes. Maar wat ik nu behandelen wil, Is: hoe u zelf mooie schemerlampjes kunt maken van vazen of glazen bollen of pullen, die u dikwijls gevuld met water voor sieraad In de kamers heeft staan. Dat is heel eenvoudig als u maar goed oplet. Wanneer de pul een gat heeft van 8 c.M. grootte, en ze heeft een rand of kraag, kunt u daarop een kapdrager schroeven (dat is de houder die u ook gebruikt om een kap op te hangen, er zitten 3 schroefjes in, dus die schroefjes klemmen gewoon op die kraag van de pul, op de kapdrager schroeft u een Edison- of schroefsluitfitting). U doet dit zo: aan de onderkant van die kapdrager draait u een ringnippel (dat is een klein stukje buis met schroefdraad met een ring eraan) als u dit nlppeltje in de kapdrager hebt geschroefd, past daarop de Edison-fitting. De snoer kunt u natuurlijk niet aan de onderkant van de kapdrager zetten, anders zit ze gekneld tussen het glas. Maar u maakt een gaatje in de kapdrager en steeks daar de snoer door, naar de fitting, die makkelijk te verbinden is. U maakt er ongeveer 2 a 3 M. snoer aan, en aan het eind van de snoer een goede bakelieten stekker. Maar nu moet de kap er nog op. Er zijn voor een paar dubbeltjes karkasjes te koop, dit zijn ijzerdraad-geraamten, waar de kap op steunt. Dan Is uw schemerlamp klaar. Op deze karkasjes kunt u alleen losse kapjes of plooikappen zetten, het karkasje past op elke Edison-fitting. Als u de porceleinen brandring van de fitting schroeft, zet u het karkas erop, en als u dan de brandring er weer op schroeft, zit de karkas vast. Zit er geen kraag >.p de pul, dan gaat het niet zo gemakkelijk, maar het is ook voor leken te maken. Zit er een gat In de pul van 8 c.M. wijdte, dan neemt u ü stukken bandijzer, 12 c.M. groot. U maakt dan een gaatje in die stukjes Ijzer ze groot dat er ook een ringnippel doorgaat U doet zo: u draait in een ijzertje de ringnippel en zet dit in de pul tegen de bovenkant van het glas, dan doet u een stukje gummi of vilt op dat stripje, dan op de nippel het tweede stukje ijzer of stripje en op dit geheel draait u een moer M kopermaat op en dan zit het geheel tussen het glas geklemd. De stukjes Ijzer moeten Juist een paar c.M. groter zijn, anders gaan ze door het glas. En op dit nippeltje schroeft u weer de Edison-fitting en de rest gaat precies zoals met de pul met de kraag. Als de pul doorschijnend is, kunt u er water in doen. Dit staat prachtig, als de lamp brandt, maar u moet hem niet geheel voldoen, het water moet geheel vrij van de fitting staan, want het mag niet met de stroom in aanraking komen. Maar u kunt er ook fijn wit zand in doen, dit is tevens ook goed voor de zwaarte van de pul, want anders wordt deze topzwaar. Schemerlampen eisen ook onderhoud, steeds moeten de snoeren nagekeken worden, want bij veel gebruik slijten de snoeren van het In de handen nemen. Vooral de stekker niet aan het snoer uit het stopcontact trekken! Wilt u iets weten over het maken van schemerlampen, meldt dit aan mij. p.a. redactie van „Het Volksdagblad". Veel genoegen met het maken van uw schemerlamp. DE ELECTR. HUISVRIEND. ---