j GEDUNG PERTEMUAN' UMUM MERDEKA UTARA 7255 Niet zo maarj^ rA*N^*V nÏ-^^^^"^-^. rieeft het befaamde ruft L^^SU v^^nl_ motie! in haar loopytak, _'_a__°-,V" "_" speciaal ontworpen _i_g»\'''\x _ft__^ voor 9rolef antislip _^Ty^_w//V_^l*\V en *re^v«rm°9*n- __]N k(( KVrft °*PATHf,NDE* *«»«i__ l\ .^Ssa_3^^fl WL^?^r~ Il waarborgt »oikom*i» rij» ' ' J">__^, **J"'_ —-^" " """"* 5 OVER DE GEHEIE WtßEtft - i_ - —— — RIJDEN MEER MENSEN OR GOODYEAR BANDEN DAM OP ENIG ANDER MER* (§__J__l }_\_r _M BAN HONG I.IONG & Co. en LINDETEVES N.V. Voorts Agenten over geheel - ~ _*"^_^ l-V^ Indonesië. --- IQokM'j&oeeUniprelereert men !; I ' Wint" Boi» de" Ujaen ook «aren, nimmer ondergingrts kwaliteit van Bol» enige wijziging. Zelfs uit ___ een „geblinddoekte" kruik herkent uien Bols uit __flpr~^i luizenden. Uw «maak kan zich immers niet ver- Mm t_«r-0 gissen in deze zuivere Z. O. graangencver. die _____W'« vi«rn_»rfl»» gedistilleerde op, fust j gerijpt 1 en _M_';j steeds op volle-sterkte wordt afgeleverd. Daarom __& is Bols zcsjjutUg 'ca toch zacht r __f£ ' ■aaaaaaa. n _P_ *""/ J- "*" *» Kfö-*-""-'*'"' tt _W. __Jr JLfl__B *"?' TT?• j'w B___rV' vßMhp _r_p ;i^ _etw/.: dan my __— _" _ _«. -£.-!__.' "de aroma en de _________*".$* XXmc aap mtfSao^e. pinigt maak gth:t, Bj piM MWffUKßÊfé'' Fiüültoln^Kt-mt* :tcA-tttrdam%Schndam?S Brusstt, ____f il T.nMj-G>arei)te, NtusitlO).,'Mmtreux',* Bilb-e. Sao Paul., |_fS __» _**), Mtnlrtal, EngUu/aoJN.J., Kaapstad, Milt/ou— \S Wier m — _ a»i«J i"r"-»J"i«i" «, _J_#_»_ «■», _j _ *•• ■* «■ w _ — Bij ioïeoding'Mo.'dete'1 coupon ' aanï de» N.V. Borsuml] afd. Sales Promotion te Djakarta Kotalt Pos 33, ontvangt U gratis een ex. van onze f taaie bouwplaat „'t Lootsjc inno 1575';. en cco ex., van onze interessante oitgSTe: „Bob Z.O. G." Kaam:-—— »«_,._~__ —..— 7251 | „DANSENDE JEUGD" | j W^; DAM CE' HMI j£h \ j HEDEN PREMIERE in ASTORJA 17 Jaar J 0.30 v.m. - 3 - 6 - 9 n.m. "^ 727 H J !'.........•,..»......- — -———' LYKES ORIËNT LINE CENTRALE ï Kindly note that on SEPTEMBER lst the \ djatineg.aba ' SS. „DOCTOR LYKES" "iHE D E N is expeeted to arrive at I andjong Priok. i • Sailingdate : SEPTEMBER lst. S ..SU BEI TU" l Aceeptance of cargo for GULFPORTS. in view of the serieus congestion at Tandjong I Een Chin. zang-film Priok eonsignees are rcquested to take prompt J Vanaf vrijdag 24 Aug ! deliverv of their cargo. ! ' a.s, Agents: i „The three BORNEO SUMATRA TRADING CV. LTD.. I ___ MUSKKTBEBS» J HEADOFFICE JACARTA 'r^ . -i' -m il ' Shipping Department , , .■_... Dj. Pintu Besar Utara No. 11 _-_..._.. Telf. Kota Nr; 176 _^ GEERTJES v , ~, , „ , J ï___rr.j_:r" . :_■_ 4tËBßËSE_l__B__Wm Ê( i V __§_! N' - ■»__■_ Ag, behoefte aan ontspan-1--4-*' _t&rMÊm __t ïm_. W VJ.T.507-105-H h - 7248 --- Boekbespreking „Een tijd om te doden...” Om de „schuld” van de veroveraar Ennio Flaiano, Een Angstdroom in Ethiopië uitg. Jacob van Campen, Amsterdam 1949. UET VERHAAL speelt in Afrika tegen het einde van de Ethiopische veldtocht. De achtergrond wordt gevormd door een dichte en ondoordringbare natuur: heuvels, boomstammen, wortels, stenen — iveral stenen — en grijs zand. Ravijnen en in de diepte bruine rivieren, waarin witte stammen drijven en krokodillen. Verder de hitte, een vochtige en verstikkende hitte. Dit beeld dat langzaamaan tot een obsessie stijgt, wordt versterkt door de restanten van de oorlog: enige omgevallen auto's, oudroest, cadavers van muildieren, raven en jakhalzen en de voortdurende geur van het bos, een geur van verrotting en ontbinding. ln dit deel van het Abessymsehe hoog-, land is een tentenkamp, waarin Italiaanse soldaten verveeld en moedeloos op hun repatriëring wachten. De hoofdpersoon is een jonge reserve-officier, hij jS een typische ..intellectueel . d.w.z. iemand die zich voortdurend rekenschap «eef-t van zijn positie als blanke en jonge heerser in dit land dat hem in dubbe.e zin vijandig is.. Als elke intellectueel denkt hij in ..problemen" en wat hem interesseert is een cultuurprobleem. Hn weet in dit zogenaamd „primitieve" en .bijgelovige" volk de dragers van een öudc cultuur, die al eeuwen slaapt, die vervallen is, moe en indolent geworden, maar die soms toch in enkele van 'naar vertegenwoordigers voortleeft in een gebaar of houding. Dit is wat hem in Ethiopië als intellectueel intrigeert, en di*. is het ook wat hem in het avontuur doet storten, dat het drama van ziin leven zal worden en de „intrige" van het boek zal bepalen. Deze jonge officier — een mengeling' van spontaneïteit, overweging en bereke- njng _ verdwaalt op weg naar een vailei in een poging tot een doorsteek. Als hij spiedend naar de weg, ronddwaalt, ziet hij een E-thiopische vrouw zich bij een put baden. Nu is een zich in het openbaar badende vrouw in het lios niels bijzonders, maar het bijzondere is juist deze jonge vrouw. Zij is één van die specimina. waarin de oude cultuur nog leeft in dc statigheid van het lichaam en in de ingekeerde blik van haar lichte ogen. Als elke cultuurbespiegelaar heeft hij de neiging tot romantiseren. Hij doet dit even pathetisch als intelligent. Hij mist in ieder geval de domheid van de veroveraar die altijd denkt de psychologie van de veroverde ..door te hebben"-ln deze jonge Ethiopische vrouw, die nog gekleed gaat „zoals de Romeinse vrouwen zich eenmaal .hadden gekleed", zi'. voor hem iets ondoOrgrondelijks en vertrouwds tegelijk. Het is hem zelfs alsof in haar ogen iets van een verwijt ligt van een verwaarloosde erfenis. Zij is met al haar jeugd, toch „oud" en dit oude herkent hij en drijft hem — naast de gewone drang der liefde — naar haar foe. Hij brengt de nacht met haar door in een grojt. maar het is hem onmogelijk e slapen. Een nacht in het bos is afschuwelijk ; er is het" gehuil van hyena's en er zijn telkens schimmen. Hij schiet ip het duister en verwondt haar. In zijn ■ radeloosheid bij het overwegen van zijn situatie doodt hij haar met een tweede schot- pvAN komt het eigenlijke thema van het '"' -boek : bit schuldgevoel om deze ene moord, die maar een toevallige is. gepleegd in „een tijd om te moorden en te doden", die oorlog heet. Dit schuldgevoel en het onbewuste verlangen naar straf openbaren zich in talrijke vormen, in verschrikkelijke angsten en hallucinaties. Terwijl niets of niemand uit zijn omgeving iets van de moord vermoedt, wordt hij gekweld en openbaart zich de strafbehoefte in de angst door deze vrouw te zijn besmet met lepra. Om te ontvluchten aan de gevolgen hiervan pleegt hij andere misdaden of tracht hij ze te piegen. Hij zwerft van het bos naar dé havenstad — waar de boten liggen on» naar 'Italië te vluchten — en van de stad weer naar het bos terug. Zijn angsten nemen wanstaltige vormen aan en hij stciit zijn „duizend doden", zoals het bijbelse woord zegt. Maar wat hij het meest van alles nodig heeft, vindt hij niet: straf en vergelding. Als hij tenslotte aan een jonge vaandrig zijn misdaden bekent, leert hij alleen maar dat er geen straf is : » „We zijn allen onschuldig", zei de vaandrig. ,JDes te heler", antwoordde ik. „toch is er eigenlijk geen motief zo edelmoedig te zijn". „C'csi d prendre on d laisser", concludeerde hij. * f"NIT bock is maar in zekere zin een '"' obrlogxboek. want de oorlog Zelf is eigenlijk al afgeldpen. maar het stelt het probleem van de persoonlijke schuld var de veroveraar tegenover de veroverde, van de heerser tegenover dc overheerste. Een schuldgevoel zó sterk, dat het in overgave en straf gedelgd moet worden. Hei is geen toeval dat de hoofdpersoon de vrouw moet bezitten om bevrijd te wolden, maar om haar voorgoed te bezitten moei hij haar doden. Het betreft hier een „psychologisch geval", een psychotische toestand door de oorlog veroorzaakt. In deze betekenis alleen, is dit boek een oorlogsboek. Hier is niets over van de fascistische mythe van het herstel van het oude Romeinse Keizerrijk, dat één van de leuzen of voorwendsels was voor dc Italiaanse veldtocht naar Ethiopië. Van dit soorsentimenten, van al deze heroïek, 's geen spoor in dit boek aanwezig. Geen öatriot-ismc, geen veldheren te paard, fceen triomfpoorten en geen tromgeroffel, maar een persoonlijk ervaren schuld. Er klinkt zelfs geen trompetgeschal of het zou da* voor de reveille zijn op de dag van dc repatriëring. Maar zelfs dit betrekt de hoofdpersoon nog op zichzelf en hij zegt spottend : ..Een eigenaardig trompetgeschal voor mijn Laatste Oordeel"- ÜIT is het thema, het stramien van het boek. Een stramien dat ontegenzeggelijk scherpzinnig is uitgezet en dat vele mogelijkheden biedt. Maar het valt niet te ontkennen, dat de mogelijkheden niet alle gebruikt zijn, m.a.w. dat de uitwerking er niet altijd in slaagt de intrige te dragen. Er zijn stukken (tegen het einde) welke men telkens ergens overheen moet trekken en die de suggestie van de voortdurende obsessie eer verzwakken dan versterken. Maar daartegeni.ver staan tientallen en nog eens tientallen bladzijden die even afschuwelijk als aiiembeklemmend zijn.- die ons de angstdroom mede doen beleven en de bittere nasmaak van de zonde proeven. En dan is er bij Flaiano de bijna lijfelijke benauwenis van het Ethiopische land. De troosteloosheid van steden ais Asmara of een inschee.phaven als Massua aan de Rode Zee. De harde atmosfeer van zon op ijzer en staal, van pakhuizen en barakken, van fans en douches, van stinkende uniformen en hout, de ge.r van verf en teer en een doordringende lucht van verlepte bloemen, een weeë. zoete geur. De suggestie hiervan is volmaakt ! Dit is de Ethiopische veldtocht zonder de officiële mythe van Mussolini; er is alleen maar de broeierigheid, de stank en de persoonlijke ervaring van angst en schuld. R. NIEUWENHUYS --- Bouw „Gadjah Mada”-universiteit in Jogja Op 19 September a.s. zal bij Djokja- Icarta dc eerste steen worden gelegd van een universiteitsgebouw voor de „Gadjah Mada"-universiteit. Prof. ir Tjokrodiningrat. die door het ministerie van opvoeding, onderwijs en cultuur belast is met de voorbereidingen voor de bouw. verklaarde tegenover een corresponden-' van Radio Jogja. dat het universiteitsgebouw binnen drie jaar gereed zal zijn. Voor de bouw van dat universiteitsgebouw is een bedrag uitgetrokken van .25 millioen rupiah- In totaal zal 125 ba jjrond worden gebruikt. .... --- IN een artikel waarbij de moderne Italiaanse roman- en filmkunst in onderling verband worden besproken door een zekere P. M. Pasinetti (verschenen in het Amerikaanse tijdschrift de ..Kenyon Review"), wijst deze aan het slot op dc in 1947 in Italië uitgekomen roman ..Tempo di Uccidere" („Hen tijd om te doden...'"). Het boek dat een romandebuut is, werd geschreven door Ennio Flaiano, de toneel- en filmcriticus van het weekblad „II Mondo" („the most intelligent Italian weekly". voegt Pasinetti eraan toe). Veel méér weten wc niet van Elaiano. dan dat hem op grond van dit debuut de ons weinig zeggende Strega-prijs werd toegekend. Pasinetti kondigt de Amerikaanse uitgave aan, in 1950. onder de titel „The short Cut". die hij zonder veel betekenis acht. Hetzelfde geldt feitelijk ook voor „Een angstdroom in Ethiopië". De enigszins navrante toespeling op de eerste woorden 'dl Heel. Hl. J „een tijd om te doden", zijn verloren gegaan. Vermeldenswaard is dat de Nederlandse uitgave ruim een jaar eerder verscheen dan de Amerikaanse. --- Louis Jouvet overleden Een van de grootste Franse toneelspelers. Louis Jouvet, is einde vorige weck lc Parijs op 64-jarige leeftijd overleden Voor het internationale publiek was hij in de eerste plaats filmacteur. In zijn vaderland echter was hij vooral tooneelspeh schouwburgdirecteur. Hij leidde enige tijd de Comedie des Champs Elvsees en de Athenée. Tijdens de oorlog verbleet' hij in' Zuid-Amerika, doch Je laatste jaren werkte hij weer in Frankrijk. Jouvet behoort tol degenen die de werken van Jean Giraudoux en Jean Cocteau bekendheid hebben gegeven. Flii speelde de hoofdrol o.a. in Jules Romain's bekende. ..Ie doctear Knock". de sa'yre op de pseudowetenschap en de menselijke wreedheid. Als filmacteur trad hij in meer dan 40 rolprenten op, voornamelijk Franse. Daarnaast heeft hij talrijke films geregisseerd zowel in zijn vaderland als in Amerika. Argentinië en Zwitserland. Flij heeft zich doen. kennen als een veelzijdig kaïakterspeler, die met uiterste beheersing dc kleinste nuances van een rol wist uit te drukken. Hij speelde onder meer in •Kermesse heroique en Carnet -Je bal. Ziin laatste film was God en de duivei. gebaseerd op een gegeven van Sartre. .Jouvet was docent aan de Franse academie voor muziek en dramatische kunsten. In zijn jeugd was hem de toelating tot deze academie geweigerd omdat men zijn capaciteiten onvoldoende achtte. Voorts gaf hij lessen aan een eigen institiu.l. --- Engeland helpt kunst Steun zonder controle De toneelgezelschappen in Engeland, waar de toneelkunst op een zeer hoog peil staat, hebben een harde dobber om zich staande te houden zelfs met financiële steun van builen af. Ditzelfde geldt voor orkesten, balletgroepen en de opera. In Groot- Brittanuië kan de kunst niet rekenen op steun van een van de departementen, zoals dat in vele andere tanden het geval is. Elf jaar geleden kende men zelfs geen enkel openbaar fonds dat voor dit doel beschikbaar wus. Aldus lezen we in D e T ij d. waaraan wij het volgende artikel over de Engelse steun aan de kunst ontlenen. De eerste staatssteun kwam eigenlijk toevallig tot stand als een noodmaat regel gedurende de oorlog. In het begin vau dc tweede wereldoorlog.' in December 1939, werd besloten een comité op te richten, e/at ten doel bad muziek en kunst aan te moedigen. De hiervoor benodigde gelden kwamen uit een fonds, dat de Amerikaanse spoorwegmagnaaf Stephen Harkness. van geboorte een Engelsman, aan zijn eerste vaderland had nagelaten. Dit comité, bekend Onder de naam GEMA, hielp noodlijdende toneelgezelschappen, concertverenigingen en orkesten. Het succes was ze> groot en de aanvragen waren zó veelvuldig, dat reeds in April 1940 de regering insprong en het comité een subsidie toezegde. Gedurende de oorlogsjaren organiseerde dit comité duizenden concerten in alle hoeken vt„, het Britse eiland. Goede resultaten beloonden hef. streven van het comité. Het publiek was enthousiast, want er waren heel wat mensen die op deze wijze voor de eerste maal iv hun leven kennis konden maken me! originele kunstwerken of musici en acteur.-; van vlees en bloed hoorden en zagen. Voor de artisten zeif was dit werk ook een grote voldoening : zij kwamen 2» in aanraking met een totaal nieuw publiek, voor wie he*. een genoegen was op te treden. In deze jaren gebeurde er in Engeland iets, dat men een wedergeboorte van de kunst zou kunnen noemen. Alle steden en dorpen deelden erin. En het verwende Londen werd bezield door een nieuwe geest toen ook de werkende klasse haar weg vond naar het Haymarkel Theatre. waar de bekende auteur John Gielgud triomfen vierde, naar de concertzalen en naar het Sadler's Wells Balie. De druk van de oorlog werd hierdoor voor een deel van de Engelsen weggenomen. Toen kwam de vrede en met het jaar 1945 eveneens het probleem, hoe het weix van de CBMA. dat eigenlijk uil de bijzondere omstandigheden van de oorlog was geboren, je kunst ook in vredestijd permanent zou kunnen blijven dienen. In Juni '45 besloot 't Parlement dat de CEMA zijn werk zou voortzetten, maar onder een andere naam : Arts Council of Grea' Britain. De doelstellingen van iit lichaam bleven vrijwel dezelfde, n.l. de schone kunsten binnen het bereik van het grote publiek te brengen en het peil van sic ui'voei'ngen zo hoog mogelijk te houden. Het in oorlogstijd begonnen werk werd op vredesleest geschoeid : inplaats dat de Arts Council gezelschappen ui' Londen naar de provincie zond. word' het eigen initiatief daar door financiële steun zoveel mogelijk gestimuleerd. Kunstzaleri, theaters en concertzalen zijn heropend. Het exploiteren daarvan blijft echter een particuliere zaak. Toch zijn er nog wel enkele toneelgezelschappen van de Arts Council die de meest afgelegen gebieden bezoeken. zoals de Arts Council ook ~pionier-concerten organiseer* in dorpen, waar men anders muziek zou moeten ontberen. Verdei bestaat de steun van de Arts Council hoofdzakelijk uit subsidies aan onafhankelijke lichamen, van een dorpskoortje dal een twintig pond nodig heeft om een solist te engageren tot de Coven'. Garden Opera, die het nationale tehuis van opera en bailet is geworden en die jaarlijks 150.000 pond nodig heeft om haar begroting in evenwicht te houden. The Old Vic groep, het Sadler's Wells Ballet. Coven Garden en de vier gro'c symphonie-orkesten, het Wallé orkest, het Londens Phil-hanmonisch Orkest van Liverpool en hel orkest van de stad Birming'ham krijgen jaarlijks belangrijke subsidies. Soms heeft een toneelgezelschap gekl nodig om een nieuw reper- Op to houwen en dan komt dc Arts Council met een lening. --- Schilderijententoonstelling in Gedung Pertemuan Umum Volgens de catalogus is hel doel van de tentoonstelling van schilderijen en beeldhouwwerk die op liet ogenblik in de Gedung Pertemuan Urnurn word', gehouden hij het publiek belangstelling te wekken voor en de aandacht te vestjjgen op de beeldende kunst. Dit is op zichzelf natuurlijk een bijzonder nobel streven. Waar echter al degenen die voor deze expositie verantwoordelijk zijn een ontstellend gebrek aan belangstelling en aandacht aan de dag leggen voor de zaken waarvoor zij liefde zeggen te willen aankweken lijkt het mij waarschijnlijk dat hun streven goeddeels tot mislukken is gedoemd. Het inderhaast bijeengeharkte allegaartje beschilderde doeken kan hoogstens verwarring stichten onder hen die doordat zij kwamen kijken reeds belangstelling bleken te bezitten en nu aan de kunsten aars rekenschap kwamen vrager. Zij wilden weten of de in hun land voortgebrachte kunst hun iets heeft *e vertellen en zo ja. wat. Er kan eindeloos gepraat worden over doel en beteken/, van de kunst, maar hoe men hierover ook redeneert, één ding blijft altijd waar : een kunstwerk is een gesprek „van har' '.ot hart" over menselijke dipgen. Een gesprek dat — als elk menselijk contact — ♦erhelderend en verdiepend kan werken. En daarom gaal het nie' aan om in de catalogus van deze tentoonstelling te spreken over ..geen strenge selectie" en elders te klagen over gebrek aan tijd voor de voorbereiding. '(Tussïii haakjes: Wist men dan nie* lang genoeg van levoren dat op 17 Augustus 1951 het to'standkomen van de Indonesische onafhankelijkheid diende te worden herdacht en dat een manifesta'ie van Indonesische kunst een waardig onderdeel var, zulk een herdenking zou kunnen zijn?) Voor een tentoonstelling als deze behoeft de selectie helemaal niet ..streng" te zijn. als zij maar menselijk is. als men zijn har' maar laat spreken en alle andere bijkomstige overwegingen ter zijde stelt. Dan is het gemis aan critische maatstaven, dat in Indonesië nog bijna' volkomen is, van geen betekenis meer en dan kan ook elke gedachte aan ..kwaliteit" achterwege blijven en dan waren als vanzelf al die schilderkunstige probeersels, waaraan elke persoonlijke inze' vreemd is, gebleven «nar ze waren! En dan zou er een bescheiden tentoonstelling zijn geweest van de werkjes, die wel wat te zeggen hebben en die nu verdrinken in een stor'vloed van onvermogen, kitsch en dikdoenerij. En clan zouden tenslotte a! die jonge mensen, die van hun kunstenaars een boodschap verwachten, niet niet een kluitje in hel riet zijn #gestuurd Voorzover valt na te gaan bestaat de tentoonstelling slechts uit werken die i,i Djakarta toevallig voorhanden ware i. Contact en overleg met kunstenaars uit andere centra van artistieke activiteit (zoals Djokja. Solo en Bandung) van we geen werken hier ter stede aanwezig waren heeft kennelijk niet plaatsgehad. In vele gevallen blijkt er evenmin overleg te zijn gepleegd me' de auteurs van het geëxposeerde werk. Zo lijkt het mij niet waarschijnlijk da' b.v. Sudiojono vrede zou hebben gehad met zijn ..inzending". He- vertrouwen da: velen in hem stellen kan door deze vier schilderijen alleen maar worden be schaamd. Het ..kembang" is nog redt lijk : het ..drbelakang rumah" niets meer dan een stuk textiel met grondverf waarop in het midden het begin van een vrouwenfiguur opdoemt. Ik vind het van hem niet aardig tegenover zijn vrouw da-' hij haar beeltenis op deze wijze de wereld instuurt. lets dergelijks geldt voor Suromo : waarom hangt er dat ..merdeka" dat in alle ojizichtcn een onbeduidend ding is en nog bar slecht geschilderd op de koop toe. als hij ook .„pcrpisahan" (afscheid) blijkt te kunnen maken, dat door kleinen compositie — duizendmaal persoonlijker dan wat zijn beide andere doeken te zien geven — het gevoel van leegte en verlatenheid na het afscheidnemen intens suggereert. Van hem ook niet te vergeten de vier kleine, zeer decoratieve hou'sneden. Dan zijn er de vrij omvangrijke col■ van de gebroeders Djaya. Voor mijn gevoel ligt hun werk teveel in de sfeer van snobisme en zaken doen om er hier veel ruimte aan te kunnen besteden. Heel wat aantrekkelijker, zijn Je aquarellen van Basuki Resohowo. Zaini en O lillend!. Zij schilderen op een wijze die misschien gemakkelijk in een ..maniertje" kan ontaarden, maar vooralsnog is hun werk — dat ik ondanks onderlinge velschillen kortheidshalve onder één noemer breng — pretentieloos en volledig acceptabel. Verder zal ik mij ertoe beperken enkele doeken te vernielden die om de een of andere reden temidden van deze massa i!7l nummers vermeld', de catalogus !j opvielen. Het bovenstaande zal trouwens wel doen begrijpen dat het niet alleen de hoeveelheid is die mij 'ot b' perking dwingt Nasroen A-S. is vertegenwoordigd met een enkel doekje, voorstellende twee Deüschï dansers, dat mooi is om de heldere tint die we steeds veeivuldigcr in dc Indonesische schilderkunst aantreffen. Kartono geeft met zijn groot landschap (met guerillastrijdersi ervan blijk Jat hij heel Wat kan. Het ..keluarga" van G. A. Sukirno is vooral vermeldenswaard omdat het buiten het conventionele valt. iets wat strikt genomen weinig voorkomt hier te lande. Ook zijn zelfportret is lang nie' slecht. Handrijo en Subidjo doen in de verte denken aan Hynckes of misschien Dali, Subidjo meer dan Handrijo. maar beiden vertonen een hang naar sinistere troosteloosheid. Mooi is „putus harapan" (ontmoedigd) van Subidjo. De gestyleerde tekeningetjes van ■ Suparto zijn trclfend maar men zou nieer van hem moeten zien om ze op hun juiste waarde te kunnen beoordelen. Van Trubus moet vermeld worden het meisjesportret (no. 157). dat met zijn zach'.grijze toon een heel gevoelig werkje is geworden. En hierbij blijve het. in afwachting van een met meer toewijding .samengestelde tentoonstelling. I. H. --- RADIO DJAKARTA Woensdag, 2 Augustus 1951 07.00 Nieuws — 07.10 „Dc Scheerspiegel" — 07.30 Voor de Zieken — 08.00 Nieuws. 13.00 Ensembles r- 13.1X1 Nieuws — 13.40 Kamermuziek — 14.20 Nieuws. 19.00 Nieuws. De Binnenlandse situatie door Fried Sprengers — 10.30 Ensemble ..Pitloresq^ue" — 20.00 ..Actherpnlct" — 21,30 Componist vnn de Week : John. Sebast.'.i'i Baoh — 22.00 Nieuws in 't kort — 22,10 „Serenade". --- AGENDA BOGOR Woensdag 22 Augustus 1951 CAPITÜL: ..Hari Carroll Vanilies" 16.00 — 19.00 — 21.00: CENTRAAL: ..Fantasia" 15.30 — 18.30 -— 21.00: MAXIM : ..Battïem-ounJ" 16.00 — 19.00 i- 21.15: ORIËNT: ..Vanishine Shadow" (2e deel) 16.00 — 18.45 — 21.00: SUKASARI : ,;Fung Lui She Kav" (Chin. IHm) 19.00 — 21.00 ---