Dr. Mossadeq verklaart: „Wij willen geen compromis sluiten met Engeland” Nieuwe staatsgreep tegen Mossadeq ? De Iraanse eerste minister, Mohammed Mossadeq, heeft het Iraanse leger en de politie gisteren opdracht gegeven een onderzoek in te stellen naar een samenzwering om de regering omver te werpen. Tezelfdertijd groepten aanhangers van Mossadeq samen buiten het parlementsgebouw om te demonstreren tegen de oppositie, die voor de derde maal de Majlis boycotte, met uitroepen als „dood aan de verraders en Britse agenten". Later hield de Iraanse premier een radiorede, waarin hij het volk er op wees, dat hij en zyn regering geenszins van plan zijn een compromis met Engeland te sluiten zolang hij de steun geniet van het volk en het parlement. Mossadeq verklaarde: „De Sjah heeft de regering met de steun van het gehele volk opdracht gegeven de nationalistatie van de olie-industrie door te zetten. Gij hebt in deze grootse nationale strijd bewezen, dat ons glorierlijk verleden niet voor niets is geweest. Onze kinderen zullen met trots denken aan hun dappere voorouders, die geen opofferingen hebben geschuwd voor de verwezenlijking van hun idealen. Er zijn echter bepaalde mensen, die van mening zijn, dat men het lot van een kan bepalen. Dit 's een grote misvatting. De hemel zij dank, dat deze woorden geen ingang vinden. Van nu aan zal in Iran geen gewroet meer zijn. De wereldmachten zullen tenslotte inzien, dat men te doen heeft met een volwassen natie, die zich zeker niet bij welke vorm van uitbuiting dan ook zal neerleggen. Voor hen, die niet willen gehoorzamen aan de resrering, is geen plaats in onze gemeenschap". Mossadeq vervolgde, dat zolang de redering verzekerd is van de steun van het narlement, zij ereen comnromis zal toestaan, dat de oude A.1.0.C. w°er in het leven zal roepen. Hii drong er tenslotte op aan zich te onthouden van acties en op rust in het land. Dr. Mossadeq, de eerste minister van Iran, gebruikt gezeten in zijn bed, de maaltijd met twee bezoekers, M. Makki, de leider van het nationale front en de afgevaardigde dr. Taba (rechts). --- HET ULTIMATUM Een woordvoerder van het Britse ministerie van buitenlandse zaken deelde aan Reuter mede, dat. zij« ministerie een ranport had ontvangen van de Britse ambassadeur in Teheran Sir Francis Shepherd over het onderhoud van Woensdag met de sjah van Iran. Tijdens dit onderhoud zou sir Francis Shepherd de redenen van de Engelse maatregelen op monetair gebied ten aanzien van Iran hebben uiteengezet. De woordvoerder verklaarde verder, dat de Britse regering nog niet in het bezit was gekomen van premier Mossadeq's ultimatum. Op de vraag of men ln Engeland op de hoogte was van de inhoud van het ultima-, turn moest de woordvoerder eer ontkennend antwoord geven. Volgens berichten in de pers", zo vervolgde de woordvoerder, zou het ultimatum echter afschriften van premier Mossadeq's laatste redevoeringen in de senaat en een begeleidende brief «aan Averell Harriman bevatten. Indien dit zo was, aldus de woordvoerder, zou hieruit duidelijk blijken dat premier Mossadeq — na het vertrek van] de missie-Stokes — niets had gedaan om tot een oplossing te geraken in het oliegeschil. Volgens de woordvoerder waren deze twee redevoeringen; van premier Mossadeq de oor-| zaak van het Britse besluit om| de besprekingen af te breken, | welke door de Britse Lord Ze-| gelbewaarder Richard Stokes slechts waren uitgesteld. Intussen meldt Reuter uit Teheran, dat twintig parlementsleden een beroep op het invloedrijke lid Malek Hadani hebben gedaan om als bemiddelaar op te treden teneinde de leden van de oppositie er toe te bewegen zich te scharen achter premier Mossadeq in zijn strijd tegen de „Britse overweldigers". Ten huize van de premier, hebben de afgevaardigden vanj gedachten gewisseld over dei middelen om de opnositiepartij i van gedachten te doen veranderen. --- LAAGSTE NIEUWST 34 Mensen werden, gewond, van wie acht ernstig, toen een omgebouwd tweemotorig legervliegtuig een noodlanding maakte op een terrein in de buitenwijken van Chicago. Het toestel had 48 passagiers aan boord en was juist opgestegen. De Noord-Atlantische Raad zal deze week te Ottawa een dringend verzoek van de opperbevelhebber der strijdkrachten in Europa, generaal Eisenhower, behandelen om zo snel mogelijk meer troepen uit de ledenstaten ter beschikking te stellen. Het verzoek van Eisenhower behelst, naar verluidt, ook de aantrekking van bepaalde reserves op een vroeger tijdstip dan aanvankelijk in de bedoeling lag. De Indonesische ambassadeur in de Verenigde Staten, Mr. Ah Sastroamidjojo, zal 20 September met een vliegtuig van de Pan American Airways uit San Francisco naar Djakarta vertrekken, i --- „WAAKHONDEN” VOOR ABADAN Twee torpedojagers van de „battleclass", de „Gravelines" en de „Sainies", beide 2315 ton, zijn gisteren te Basrah gearriveerd ter completering van de Britse vlooteenheid te Abadan. De torpedojager „Armada" van dezelfde tonnage, bevindt zich thans voor Abadan met de kruiser Mauritius van de FIJ I-klasse. Een vierde torpedobootjager, de „Vigö", is Zaterdag voor Abadan gearriveerd --- THANS IN KOREA MEER TROEPEN DAN OOIT TEVOREN De aanvallen van de strijdkrachten der V.N. met beperkte doelen zouden het grote communistische offensief tot uitstel hebben genoopt. De geallieerde aanvallen zouden een dusdanige wanorde hebben gezaaid in de communistische linies, dat er de komende twee weken geen sprake zou zijn van een grote aanval. Reeds weken staan de communistische linies bloot aan voortdurende aanvallen van de artillerie van de lucht- en grondstrijdkrachten. Men acht het waarschijnlijk dat de communisten de ontwikkelingen op het politieke vlak zullen afwachten, alvorens een grote aanval over de gehele linie te forceren. De zwaarste gevechten worden in het oosten geleverd. Amerikaanse troepen veroverden Vrijdagavond een strategische heuvel en sloegen Zaterdag de laatste tegenaanval af van de vijandelyke eenheden, die wanhopige pogingen deden de heuvel te heroveren. Ondanks veertien uren strijd slaagden de V.N.-troepen er echter niet in om een andere belangrijke heuvel te bezetten. Volgens ontvangen berichten hadden zij opnieuw de aanval ingezet tegen deze top. De meeste van de felle com-| munistische tegenaanvallen schenen uitsluitend van defensieve aard te zijn, bedoeld om de geallieerde opmars tot staan te brengen. Het scheen voorts, dat de kritieke periode van de . volle maan bij gelegenheic waarvan de communisten bi;* voorkeur .aanvallen, zou vnortrigaan zonder een groot vijandelijk tegenoffensief. Bij de eerste verjaardag van de geallieerde landing bij Inchon zijn zowel de geallieerde als de communistische strijdkrachten sterker dan ooit sedert het begin van de Koreaanse oorlog. Op dit ogenblik staan 850.000 man communistische troepen gereed, voor de verdediging of voor het offensief, terwijl het achtste leger voorwaarts blijft hameren teneinde de vijand geen gelegenheid te geven zich te herstellen. --- DESKUNDIGEN NAAR MEDAN Hedenmiddag worden twee deskundigen van de GIA en de afdeling Burgerluchtvaart in Medan verwacht, die een onderzoek zullen instellen naar de toestand van de startbaan. Het zijn de heren Perie en Lucas, hoofd van de afd. Stationsdiensten van de GIA. Reeds verleden week bezocht het hoofd van de afd. „operations" Medan, teneinde de startbaan te controleren. Vrijdag vertrok deze deskundige uit Medan, en reeds Zaterdag kreeg de GIA-vertegenwoordiger te Medan telegrafisch bericht, dat voorlopig geen Convairs meer Medan zouden aandoen ledere ochtend vertrekt er nu voorlopig om 7.15 een Dakota naar Padang, waar tegen elf uur een Convair uit Djakarta arriveert. Deze neemt dan de Medan-passagiers mee naar Djakarta. Het* is nog niet bekend, hoe lang deze „pendeldienst" kan worden uitgevoerd. Ook het lijntoestel voor Sm gapore — welke dienst eveneens met Convairs wordt onderhouden — kon hedenochtend niet vertrekken, waardoor o.a. de voor Nederland bestemde passagiers geen aansluiting in Singapore konden krijgen". Deze: drie passagiers zijn hedenmor-* gen naar Djakarta vertrokken, vanwaar zij rechtstreeks naar Nederland vertrekken. --- Weer vier priesters in Sjanghai gevangen gezet Volgens katholieke zegslieden in Hongkong zijn weer vier katholieke priesters in Sjanghai door de autoriteiten van Z- CüaieseVaüttspß gevangen gezet. Ze werden in de nacht van 6 September gearresteerd, doch de tegen hen ingebrachte beschuldigingen zijn nog niet bekend gemaakt. «De pas gearresteerde priesters zijn pater Francirf Legrand, Belg van geboorte, van de missie van Scheut; pater Aiden BeGrath, lerse vertegenwoordiger van het „Legion of Mary" in China, * alsmede twee Chinese paters, Matthews Chan en Sheng. De vier priesters behoren tot het katholieke centrale bureau in Sjanghai dat op 6 Juni door de autoriteiten van de Chinese volksrepubliek werd gesloten, omdat dit bureau naar zij zeiden ontrad als werktuig van monseigneur Antonio Riberi, de pauselijke internuntius in Peking, die kortgeleden uit China werd verbannen. --- Tegenaanvallen der roden keer op keer afgeslagen Communistisch offensief tot uitstel genoopt? De communistische strijdkrachten lanceerden Zaterdag herhaaldelijk tegenaanvallen tegen de V.N.-troepen, doch slaagden er in te beletten, dat de geallieerden voet voor voet terreinwinst boekten. Op vele punten langs een sector-front van 120 kilometer drongen de communisten met korte doch lelie aanvallen door de voortste geallieerde linies. Aan het oostelijk front sloegen de V.N.-troepen in 9 uur tijd 9 communistische aanvallen af. Het" waren dodelijke gevechten op korte alstand en er was nergens langs het front enige vermindering van de geallieerde druk op de communistische posities. --- SLACHTOFFERS Er zijn naar schatting 1 millioen Zuidkoreaanse burgers gedood in de eerste 15 maanden van de Koreaanse oorlog, aldus werd bekendgemaakt door de Zuidkoreaanse minister van sociale zaken, Hoh Chang. Acht millioen andere Zuidkoreaanse burgers zijn gewond geraakt of zijn oorlogsslachtoffers geworden in dien zin, dat zij persoonlijke verliezen hebben geleden aan goederen en bezittingen. De bevolking van Zuidkorea bedroeg in 1948 20 millioen zielen. Van de bijna 5^ millioen vluchtelingen, die door het land zijn getrokken, zijn meer dan twee millioen naar hun woonplaatsen teruggekeerd, alleen om hun woningen verwoest dan wel leeggeroofd en zwaar beschadigd terug te vinden. De minister raamde, dat er gedurende de oorlog 600.000 huizen verwoest waren. --- Convairs mogen niet op Medans vliegveld landen Naar wij vernemen heeft de directie van de Garuda Indonesian Airways besloten, dat voorlopig geen Convairs meer op 't Medanse vliegveld zullen m ogen landen. De toestand van de startbaan is — volgens GIA-des kundigen — van dien aard, dat de landing van een Convair hier teveel risico met zich brengt. Zoals bekend werd de laatste maanden de dagelijkse dienst op Djakarta met Convairs onderhouden. Thans vliegen deze Convairs slechts tot Padang, waar de voor Medan bestemde passagiers overstappen in een Dakota. Ook de van Medan vertrekkende passagiers vliegen ra et' een Dakota tot Padang, waar zij overstappen in een Convair. --- „REËEL GESPREK VAN MAN TOT MAN” Minister Casey deelde mede met minister Subardjo te zullen spreken over de Indonesische aanspraken op Irian, waar Aus- i tralie sterk tegen gekant is. Dp minister zeide, dat het bezoek het resultaat is van een persoonlijk door hem overgebrachte uitnodiging bij het bezoek, dat hij enige tijd geleden aan Djakarta bracht tijdens zijn rondreis door Azië. Waarnemers in Sydney zijn van mening, dat het bezoek van minister Subardjo Australië in de gelegenheid zal stellen om een reëel gesprek van man tot man te hebben over de ernstige punten van geschil, ten aanzien van Irian, die in de afgelopen twee jaar zeer zijn verergerd door de felle verklaringen, die zowel in Australië als in Indonesië in het openbaar werden afgelegd. United Press vernam dat men in Australië 'van officiële zijde er naar verlangd om kennis te maken met de makers van de buitenlandse politiek van Indonesië, in het bijzonder daar dit land eerst sedert twintig maan-; den een onafhankelijke rege-j ring heeft. Deze waarnemers wezen er op dat het moment! van het bezoek van minister Subardjo juist gekozen is, daar er in de afgeloüen maanden in feite nagenoeg geen beroering meer is geweest om Irian, noch in Indonesië noch m Australië. Voorts zeiden bedoelde waarnemers, dat het feit dat minister Subardjo een bezoek brengt aan Australië wijst op een goede ontwikkeling in de vriendschappelijke betrekkingen, die minister Casey indertijd met| zijn bezoek aan Djakarta trachtte te bevorderen, i Casey deelde op de door hem gehouden persconferentie mede, zeer aangenaam getroffen te zijn door de anti-communistische houding van de Indonesische regering, dij gebleken is uit de kort geleden plaats gehad hebbende arrestaties van communistische leiders. United Press tekent hier bij aan dat deze mededelingen van minister Casey gehsel onverwacht kwamen. --- Noodwet oplossing arbeidsgeschillen Afkondiging deze week Van officiële zijde verneemt Aneta, dat de wet ter oplossing van arbeidsgeschillen in de loop van deze week bij noodwet zal worden afgekondigd. Bij kondiging van deze noodwet zal de verordening van het centraal militair gezag no. 1/1951, •in het stakingsverbod is opgenomen worden ingetrokken. --- BEVOEGDHEDEN VAN P4 WORDEN UITGEBREID De noodwet maakt geen onderscheid tussen vitale en nietvitaie bedrijven, doch sp*re«^«fc van geschillen, die „gevaarlijk kunnen worden geacht. Aan de P 4, de commissie ter oplossing van arbeidsgeschillen, zullen meer bevoegdheden worden toegekend. Met de totstandkoming van de noodwet wordt een van de programmapunten van het kabinet Sukiman-Suwirjo verwezenlijkt. Ter gelegenheid van de afkondiging van deze noodwet zal de minister van arbeid, Iskandar Tedjasukmana, een radiorede houden. De noodwet is door vice-president Mohammad Hatta, de minister van arbeid, Iskandar Tedjasukmana, en de minister van justitie a.i., M. A. Pellaupessy, ondertekend. --- OPLOSSING VOOR DRIE JAAR OUDE GESCHILLEN ? De afgevaardigden der Ara-* bische staten zegden de com-; missie volle medewerking toe.; De leider van de Israëlische delegatie, de minister van financiën Maurice Fisher noemde de door Palmer afgelegde verklaring vergaand. Joden en Arabieren zullen waarschijnlijk in het begin van deze week antwoorden op de verklaring waarin onder meer vijf voorstellen zijn gedaan voor een oplossing van alle hangende vraagstukken. In zijn verklaring zei voorzitter Palmer, dat de vijf voorstellen zijn gebaseerd op „eerlijkheid en realiteit". „Wij hebben getracht alle standpunten zoals deze gedurende de afgelopen drie jaren door de betrokken partijen naar voren zijn gebracht in beschouwing te nemen, evenals de politieke en economische situat'es zoals deze door ons zijn aangetroffen", •aldus Palmer. „Wij zijn tot de conclusie gekomen, dat het Palestijnse vraagstuk in zijn geheel moet worden bekeken en dat de oplossing ervan moet worden gezocht in een eerlijke en realis-} tische geest van geven en nemen", zo voegde hij er aan toe. De resolutie met betrekking: tot het vluchtelingenvraagstuk; die de commissie heeft inge-1 diend stelt voor enkele de] vluchtelingen naar Israël te] repatriëren en hen daar op te nemen en anderen in de Arabische lan,den onder te brengen. „Dergelijke maatregelen bren-, gen echter met zich mede, dat; er meer land moet komen door' ontginning, irrigatie en over-j eenkomsten tussen de beide: partijen over het gebruik van waterbronnen. „In het kader van deze overeenkomsten moeten de bestaande bepalingen van de wapenstüstandsovereenkomst worden herzien of aangevuld, terwijl ook economische overeenkomsten dienen te worden gesloten , aldus de voorzitter van de commissie Palmer. In kringen die in nauw con- --- PRESIDENT NAAR JOGIAKARTA EN SURABAJA President Sukarno zal van 18 tot 23 September een reis maken naar Jog Jakarta en enige plaatsen in Oost-Java. Op 19 September zal de president in Jog Jakarta promoveren tot doctor honoris causa aan de Gadjah Mada Universiteit. Na een verblijf van drie dagen in Jog Jakarta zal president Sukarno zijn reis voortzetten naar Surabaja, vanwaar hij verder een bezoek zal brengen aan Blitar en de hellingen van de Kelut. De president zal zich op de hoogte stellen van de gevolgen van de recente uitbarsting 'van deze vulkaan. tact staan met decöïïr^^B verklaarde men, dat Palmet verklaring een „voelhoren" i! van de voorstellen die deze week officieel zullen worden gedaan. De gedelegeerden hebben de punten van Palmer voorgelegd aan hun regeringen ter bestudering. De Israëlische delegatie had na een bespreking van een half uur met de commissie een ontmoeting met de minister van buitenlandse zaken, Moshe Sharett die op weg naar de Verenigde Staten enkele uren in Parijs vertoefde. --- „Verzoeningscommissie” doet beroep op Israël Verzoek om vetlrouwen en goodwill te lonen De uit afgevaardigden van drie landen bestaande wapenstilstandscommissie voor Palestina 'deed een beroep op de gedelegeerden van Israël en de Arabische staten „extra aandacht te besteden, en extra vertrouwen en goodwill aan de dag te leggen" bij het zoeken naar een oplossing van de Pro?.lemen in het Middenoosten. De commissia had afzonderlijke ontmoetingen met de afgevaardigden der vier Arabische staten — Egypte Syrië, Libanon en Jordanië — en met de vertegenwoordiger' van Israël aangezien de Arabieren hebben geweigerd een ronde tafelconferentie te houden met de Joden. Beide partijen beloofden de grootste aandacht te zullen besteden aan een verklaring die de voor zitter van de commissie, fciy Palmer aflegde. --- GEVANGENEN ONTSNAPT Een groep van 24 gevangenen is er in geslaagd uit de gevangenis in Albama te ontsnappen, nadat zij zes bewakers hadden weten te overrompelen, die zij in hun cel opsloten. Met de wapens van hun bewakers maakten zij zich uit de voeten. --- Casey will met Subardjo spreken over Irian Minister Subardjo zal 5 dagen in Australië zijn De Australische minister van buitenlandse zaken, Richard Casey, deelde op een persconfe rentia in Sydney mede, dat de minister van buitenlandse zake n van Indonesië, Mr. Achmad Subardjo, die als gast van de regering een bezoek van vijf dagen aan Australië zal breng en, Woensdag wordt verwacht. --- CHINA INVITEERT ISLAMLEIDERS De heer Hamka, een vooraanstaand figuur op gebied van Islamietische cultuur, die door de Chinese Volksrepubliek is uitgenodigd een bezoek te brengen aan China, verklaarde aan Aneta tot zijn spijt de uitnodiging niet te kunnen aanvaarden. „Ik waardeer de uitnodiging ten zeerste en persoonlijk heb ik geen bezwaren een bezoek te brengen aan China. Het hoofdbestuur van de Muh'amaddijah, waarvan ik lid ben, heeft echter geen verlof verleend in verband met het aanstaande Congres van Indonesische Islamieten, dat op 11 October te Djakarta zal worden gehouden. Ik heb de Chinese ambassade te Djakarta hiervan reeds op de hoogte gesteld" zeide de heer Hamka. Voorts verklaarde de heer Hamka, dat in China thans 50.000.000 Islamieten zijn. Volgens te Djakarta ontvangen inlichtingen zou de toestand van de Islamieten in China echter niet bepaald gunstig zijn. Voor zijn vertrek naar Amman, waar hij de eed op de grondwet aflegde, bracht Emir Talal, die in Zwitserland vertoefde, waar hij herstellende was van een zenuw-aandoening, een afscheidsbezoek aan de Zwitserse Bondspresident. Emir Talal, de oudste zoon van de onlangs vermoorde koning Abdoellah, in het Bondspaleis te Bern. Links zijn lijfarts, dr. Ford Robertson. --- Kabinet-Sukiman heeft aan prestige gewonnen BRITSE VISIE OP ARRESTATIES In een hoofdartikel over de recente arrestaties in Indonesië schrijft de „Manchester G u a r d i a n": De Indonesische regering heeft de communisten opge- pakt op wie het werkelijk aankomt, en niet, zoals bij vorige gelegenheden, stroomannen en derde rangs figuren. De secretaris-generaal van de communistische partij schijnt de enige belangrijke leider te zijn, die wist te ontsnappen. Het zal de partij wel enige tijd kosten om deze slag te boven te kernen. Wat bracht de regering tot deze maatregelen? Naar verluidt zou president Soekarno op zijn recente tocht door het land, hebben gezegd dat de communistische organisatie te goed is en dat de partij „alomtegenwoordig" gaat worden De communisten, zo vervolgt het blad, hebben zichzelf als te doen gebruikelijk weten te wringen in kabinetsposities, vakverenigingen en regeringsafdelingen, speciaal het ministerie van arbeid. Kortgeleden besteedden de Indonesische bladen veel aandacht aan complotten voor de omverwerping van de regering, en activiteiten van geheimzinnige Chinezen. Door terug te slaan heeft het Indonesische kabinet aan prestige onder het volk gewonnen. Dit is zeer nuttig voor dit kabinet, want feitelijk is het een „tweede elftal"; de meeste leidende politici nemen er om de een of andere reden niet aan deel. Het kabinet heeft het parlement nogal hardhandig aangepakt. Bij het arresteren van enkele parlementsleden 1 et het kabinet het parlementsgebouw omringen en negeerde het de parlementarie immuniteit. Maar het parlement protesteerde niet: klaarblijkelijk keurde de meerderheid deze handelingen goed — aldus de „Manchester Guardian". ---