Negara Sumatera Timur ontbonden verklaard Tengku dr. Mansoer legt zijn functie neer Tijdens een sobere plechtigheid, die nog geen kwartier duurde, heeft Tengku dr. Mansoer hedenochtend de Negara Sumatera Timur voor ontbonden verklaard en het bestuur van Sumatra's Oostkust overgedragen aan de heer Sarimin Reksodihardjo, voorzitter van de commissie ter voorbereiding van de eenheidsstaat in Oost- Sumatra, als vertegenwoordiger der centrale regering. --- BENOEMINGEN IN TOPFUNCTIES De heer Sarimin Reksodihardjo maakte vervolgens een aantal voorlopige benoemingen bekend betref fende de leiding der in diensten herschapen vroegere NST-departementen en het bestuur van de autonome districten, waarin Suma tera Timur thans is onderverdeeld. --- „Intermezzo” „Het is voor mij slechts een intermezzo geweest. Ik ga me nu weer rustig vestigen als arts. Maar ik ben van plan eerst even vacantic te nemen" — zeide Tengku dr. Mansoer, toen wij hem hedenochtend — enkele minuten na de formele ontbinding der Negara Sumatera Timur — vroegen, wat zijn plannen voor de toekomst zijn. De man, die 2>/_ jaar niet alleen de leider, maar ook de ziei van de NS.T. is geweest, bleak geenszins terneergeslagen door de politieke ontwikkelingen, die vanochtend haar climax vonden in de uitroeping van de eenheidsstaat, en dus het einde betekenden van zijn Negara. Dc grote politieke controverse is thans verdwenen" — zo zeide hij „en alleen de individuele sentimenten blijven nog bestaan Ik'heb een goed lopend apparaat kunnen overdragen, waarvan thans alleen de top verdwijnt. Maar de rest draait normaal door. Sumatera Timur gaat vlot en ordelijk, zonder schokken, op in de eenheidsstaat. En dat is de hoofdzaak, niet waar ?-' --- ISLAM-STEUN AAN BERTHA DE HARTOG De Islam-organisatie „Muslim Welfare Association of Singapore" heeft een uit vijf personen bestaande sub-commissie gevormd, welke tot taak heeft te zorgen, dat Bertha de Hartogh niet van haar echtgenoot wordt gescheiden, aldus werd meegedeeld door de voorzitter van deze organisatie, A. Majid. Majid verklaarde dat dit is gedaan naar aanleiding van berichten uit Den Haag, dat de Nederlandse minister van buitenlandse zaken de zaak van Bertha ter hand "heeft genomen. Majid voegde hieraan toe, dat deze sub-commissie zal samenwer- i ken met de leden van alle gemeen- i schappen „om te helpen strijden teneinde deze zaak tot een succesrijk einde brengen". Hij betoogde, dat het huwelijk was gesloten op grond van de vrije keuze van Nadra (de Islamietische naam, welke Bertha heeft aangenomen) en elke poging om het geluk van het echtpaar te verstoren zal stuiten op-hevige protesten van . de Muslim Welfare Association. Majid zei verder, dat de Nederlandse regering en het Nederlandse volk de sympathie en „cjoodwill" van Malakka en de Islamieten zouden kunnen winnen door de zaak verder te laten rusten. De beschermheer en voorzitter i van de All Malay Muslim Missio! nary Society, 5.1.0. Alsagoff, heeft ! een brief aan de „Straits Times" I gezonden, waarin hij o.a. schrijft: „Het zou veel beter zijn geweest wanneer aan Nadra was geadviseerd te wachten tot zij meer 1 geestelijke rijpheid zou bezitten ! eer zij tot het huwelijk besloot, in- I dien zij wilde. ' Nu het huwelijk ongelukkigerwijze al is gesloten betwijfel ik of i het opperen van bezwaren hierte! gen op enigfli-lei wijze zou kunnen bijdragen tot het geluk van het meisje of haar toekomst of bevor: der lijk is voor de goede en vriendschappelijke verstandhouding, die thans tussen de Christenen en Islamieten op Malakka heerst. Het is mogelijk dat het tegendeel het gevolg is. Tenslotte is zy met een i ontwikkeld man gehuwd", aldus '• besluit deze brief. --- V.N. benoemen Hoge Comm. voor vluchtelingen De sociale commissie van de sociale en economische raad van de Verenigde Naties heeft een ontw erp-resolutie aangenomen, cüe voorziet in het kiezen door de algemene vergadering van de Verenigde Naties van een hoge commissaris voor vluchtelingen. Deze zal volgens het ontwerp , voor drie jaar worden gekozen, j met ingang van 1 Januari 1951. Hij ; zal zijn kantoor vestigen in Gene- < ve. De resolutie werd aangenomen j met 9 stemmen voor, 0 tegen en 6 onthoudingen van Engeland, Canada, Australië, Denemarken. Pakistan en Idia. Na te zijn aangenomen door de ;, sociale en economische raad zal het ontwerp worden voorgelegd aan de Algemene Vergadering. Bij de debatten over het ontwerp had de Britse delegatie naar voren , gebracht, dat de werkzaamheden ; van de hoge commissaris alle soor- | ten vluchtelingen zouden moeten omvatten. Dit werd bestreden door de Amerikaanse delegatie, die de werkzaamheden van de hoge commissaris slechts beperkt wenste te zien tot de Europese vluchtelingen. Bij de stemming werd het Britse voorstel verslagen met 6 tegen 5 stemmen en 3 onthoudingen, terwijl een afgevaardigde afwezig wai». Verder werd bekendgemaakt, dat de voorzitter van de sociale en economische raad, tijdens de plenaire zitting van dit lichaam, een resolutie zal indienen met betrekking tot Korea. --- NAAR SACHONG Communistische lichte artillerie heeft de Amerikaanse aanvoerwcg naar Chinju onder vuur genomen en Amerikaanse mariniers zijn in actie gekomen, om dit vijanderijke steunpunt op te ruimen. Naar schatting bevinden zich 400 Noord-Koreanen in de heuvels tussen de achterhoede van de strijdkrachten van het vijfde regiment en de vooruitgeschoven eenheden van de „Task-force Kean". Verder naar het zuiden zijn eenheden van de mariniers verder opgerukt naar Sachong. Ook zij ontvangen vuur van vijandelijke sluipschutters in hun achterhoede, op een punt ongeveer 5 tot 6 mijlen ten westen van Kosong. --- NAKTONGFRONT Aan het Naktongfront, ten Noordwesten en ten Zuidwesten van Taegu trekken Noord-Koreaanse troepen over de rivier. Officieren van de eerste cavaleriedivisie, die in deze sector strijdt, gaven echter te kennen, dat de situatie nog steeds niet critiek kan worden genoemd. Zü schatten, dat gedurende de nacht en ondanks het hevige Amerikaanse tegenvuur 500 tot 600 Noord-Koreanen over de rivier zijn getrokken. Vele Noord-Koreanen, die de rivier zijn overgestoken 15 | mijl ten zuidwesten van Taegu, j hebben vermoedelijk de strijdgroep I versterkt, die tracht een bruggehoofd te vormen bij Kochang. --- 330 Nederlandse vrijwilligers voor Korea Tot gisterochtend hebben zich in totaal 330 gegadigden in Den Haag gemeld voor de marinierscompagnie en de compagnie infanterie, welke de Nederlandse regering overweegt ter beschikking van de V.N. te stellen voor de strijd op Korea. Intussen meldt U.P. uit Washington, dat het Amerikaanse departement van defensie aan de Nederlandse regering gegevens heeft verzocht aangaande de landstrijdkrachten, welke Nederland naar Korea zou zenden. Hoewel het departement zeer erkentelijk is voor de geboden Nederlandse hulp is het desondanks van mening, dat een bataljon het minimum is, dat op Korea kan worden gebruikt en dat de twee Nederlandse compagnieën een te kleine strijdkracht vormen om doeltreffend te kunnen worden ingezet. --- BEVOEGDHEDEN OVERGEDRAGEN De plechtigheid vond plaats op het secretariaat van de militaire gouverneur aan de Djalan Djakarta (Poloniaweg) te Medan en werd bijgewoond door vele APRÏS-officieren en civiele autoriteiten. Om 5 minuten voor negen arririveerden Tengku dr. Mansoer, Radja Kaliamsjah Sinaga en enkele andere hoge autoriteiten der NST, vijf minuten later gevolgd door de militaire gouverneur van Noord-Sumatra, kolonel M. Simbolon. Om tien over negen traden tenslotte de heren Sarimni Reksodihardjo, voorzitter, mr. Moh. Jusuf en mr. Moh. Amin, leden van de commissie van voorbereiding, binnen. Zij werden vergezeld van hoofdcommissaris R. Soemarto, totdusver hoofd der politie in de R.L, thans plaatsvervangend hoofd van de politiemacht van de eenheidsstaat, die naar Medan was gekomen voor de officiële inpassing van het politie-apparaat der NST in de „Kepolisian Indonesia". --- DR. MANSOER SPREEKT Als eerste sprak Tengku dr. Mansoer, voor de laatste maal als Wali Negara van de N. S. T. Hij zeide, dat de eenheidsstaat vanochtend is geproclameerd, zodat er in Indonesië geen plaats meelis voor een deels «aat. „Daarom leg ik mijn mandaat thans neer. Ik draag het bestuur over aa.i de centrale regering" Hierna las dr. Mansoer de volgende verklaring voor: „Overeenkomstig het besluit van de voorlopige raad der Negara Sumatera Timur d.d. 13 Aug. 19Z.0, zoals vervat in de acte van erkenning, is thans het ogenblik voor de vorming van de eenheidsstaat gekomen. Hierbij wordt verklaard, dat deze acte op dit ogenblik in werking treedt. Daarom wordt de Negara Sumatera Timur thans ontbonden. Alle bevoegdheden, plichten, rechten, goederen en middelen van bestuur gaan over naar de regering van de eenheidsstaat, die wordt vertegenwoordigd door de commissie ter voorbereiding van de eenheidsstaat in Sumatera Timur." Om kwart over negen overhandigde Tengku dr. Mansoer, die slechts twee minuten had gesproken, het papier, waarop deze door hem ondertekende verklaring was gesteld, aan de heer Sarimin Reksodihardjo. --- RIS-KABINET THANS DEMISSIONNAIR Hedenochtend om 8 uur zou president Soekarno de voorlopige unitarische constitutie ondertekenen, waarna hij zich naar het parlementsgebouw zou begeven voor de proclamatie van de eenheidsstaat in een gecombineerde zitting van de volksvertegenwoordiging en de Senaat. Vanavond om 8 uur zal premier Hatta zijn mandaat ter beschikking stellen van president Soekarno. Van dat ogenblik af zal het R.1.5.--kabinet demissionnair zijn. De R.1.5.-senaat heeft in haar vergadering, die na de zitting van de volksvertegenwoordiging werd gehouden, de ontwerp-grondwer, van unitaristisch Indonesië bij acclamatie aanvaard. Bij deze vergadering was de regering vertegenwoordigd door de ministers 1 Leimena, Kcsasih, Mononutu, I Sjafruddin en Suparmo. President Soekarno zou zich vandaag naar Djokja begeven voor het aanvaarden van het mandaat van de waarnemend president van de R.1., nadat eerst het kabinet Halk_. s_£a mandaat ter beschikking heeft gesteld. Vanavond wordt in Djakarta een onderzoek naar de geloofsbrieven van de leden van de voorlopige volksvertegenwoordiging van de eenheidsstaat ingesteld en morgen zullen deze leden iii het paleis Merdeka de eed aan president Soekarno afleggen. Morgenmiddag omstreeks 5 uur zal de voorlopige volksvertegenwoordiging door president Soekarno worden geïnstalleerd. (Een uitvoerig verslag van - de debatten en het regerings-antwoord in de tweede termijn publiceren wij op pag. 2 — red. H.NJ. --- Nieuwe „atoomarrestatie” De FBI heeft voor de zevende maal een arrestatie verricht in het grote onderzoek naar Amerikanen die ervan worden beschuldigd geheimen over de atoombom te hebben uitgeleverd, aan Rusland. De laatste arrestant mevrouw Ethel Rosenberg-Greenglass de 34-jarige echtgenote van Julius Rosenberg en' zuster van David Greenglass die beiden reeds eerder zijn gearresteerd op dezelfde beschuldiging. De directeur van de FBI, Edgar Hoover, zeide dat mevrouw Rosenberg ervan wordt verdacht haar man te hebben geholpen bij het inwinnen en uitleveren van kostbare informaties over de atoombom, en haar broer bij deze practijken te hebben betrokken. Greenglass de broer van de arrestante, wordt ervan beschuldigd belangrijke inlichtingen over de atoombom aan Rosenberg en Harry Gold te hebben verstrekt. Mevrouw Rosenberg, die twee kinderen heeft, is niet gevangen gezet, maar werd na de arrestatie vrijgelaten onder een borgstelling van 100.000 dollars. Het is nu gebleken dat het echtpaar Rosenberg onmiddellijk na de arrestatie van Gold pogingen heeft ondernomen om Amerika te verlaten. --- STAKING IN ATOOMFABRIEKEN Voor het eerst sedert het uitbreken van de oorlog in Korea zijn 1700 arbeiders van de atoomfabrieken in Oakridge in Tennessee in staking gegaan. De staking begon bij 75 schil ders, die zijn aangesloten bij de AFL. Deze waren ontevreden over een werkbaas. Andeiie arbeiders van de AFL sloten zich bij de stakers aan en binnen enkele uren was de derde algemene staking in de atoomfabrieken binnen een jaar een feit geworden. --- STAPPEN De Nederlandse zaakgelastigde in Londen, baron W.J.G. Gevers, bracht een bezoek aan sir William Strang, van het ministerie van buitenlandse zaken om de zaak Bertha de Hartogh te bespreken. Vernomen wordt dat baron Gevers bij twee voorafgaande bezoeken reeds heeft geïnformeerd of de Britse regering enige doeltreffende stappen kan nemen om te bewerkstelligen dat Bertha naar haar ouders terugkeert en voorts een aide memoire heeft achtergelaten waarin de geschiedenis van de zaak wordt uiteengezet en de hulp van de Britse regering wordt ingeroepen. Het ministerie van buitenlandse zaken in Londen heeft geantwoord dat het geen hulp kan verschaffen in rechtskundige kwesties. Het heeft geadviseerd ;de consul generaal in Singapore i contact te laten opnemen met |de rechtelijke autoriteiten in Singapore. Voorts heeft — naar j Reuter vernam — het Colinial I Office de gouverneur van Singapore Sir Franklin Gimsom om een ! verslag verzocht. In de nota aan ! de gouverneur zegt het Coloniai Office dat het welzijn van Bertha beschermd dient te. worden indien zij wordt beschouwd als een minderjarige". . --- BRUGGEHOOFDEN OPGERUIMD Piloten van de Amerikaanse luchtmacht hebben meegedeeld acht afzonderlijke vrachtautoconvooien te hebben waargenomen, die in de richting van Waegwan rijden. Zij komen uit de richting Taejon en Kumchon. Deze convooien zijn gisteravond door jachtbommenwerpers aangevallen, doch de resultaten zijn nog niet bekend. Deze piloten daelden voorts mede, dat grote troepenconcentraties worden gezien op verscheidene plaatsen langs de Naktong, tussen Waegwr.n en Songiu. Een woordvoerder van het hoofdkwartier van de Amerikaanse luchtmacht deelde mede, dat de communistische strij dmacht op de westelijke oever van de Naktong. ten noorden en ten zuiden van Wasgwan, zich nog steeds uitbreidt. Volgens schatting bevinden zich thans in dit gebied 3 Noord-Koreaanse divisies. Een ander communistisch bruggehoofd, even ten westen van Taegu, werd door eenheden van de lste cavalerie-divisie aangevallen. Ongeveer 7 tot 800 communisten werden hierbij gedood. De vroege ochtend uren van vandaag brachten geen tekenen van het grote offensief, waarop de concentratie wijst van 6 vijandelijke divisies van in totaal 60.000 man langs de 20 mijl lange strook op de westelijke oever van de Naktong, die door dé communisten wordt bezet. --- BENOEMINGEN De heer Sarimin Reksodihardjo, vervolgens het woord nemende, i verklaarde, dat hedenochtend om I 8.50 uur (Javatijd) te Djakarta ! de eenheidsstaat is uitgeroepen. 1 Er zijn dus thans geen deelstaten meer, en alle bevoegdheden in Sumatera Timur zijn overgegaan op het door mij voorgezeten , comité — aldus spr. I Teneinde een bestuutffsvacuum ite voorkomen, zo vervolgde de i heer Reksodihardjo, is een aantal voorlopige benoemingen bij de | vroegere NST-departementen —■ thans diensten van de eenheidsstaat — nodig. Alle ambtenaren, die officiële benoemingen hebben van RIS of Rl, blijven inmiddels in functie. „, ■ De heer Sarimin Reksodihardjo maakte hierna de benoemingen bekend van : Tengku Has i m tot secretaris der commissie en hoofd der afd. Bestuur; Ism a 1 1 Dau 1 a y (hoofd van de dienst van onderwijs en culturele zaken); Sugondo Kartoprodjo (sociale zaken); Din o to (arbeid) ; dr. Soemarsono (volksgezondheid); S.M. Pï n.t or (justitie); Sars i d i (verkeer en openbare werken); A. W. S i r e g a r (voorlichting); Mo c h t a r .1 a h j a (godsdienst) ; Dt;a ff a Buk i t (welvaart); Tjah j o n o (financiën). --- BUPATI'S Tot hoofden der autonomo afdelingen, waarin Sumatera Timur than,s is verdeeld, zijn voorlopig aangesteld: Sampoerno Ko 1 o i> u - king tot bupati van Dcli- Serdang, tevens burgemeester van Tebingtinggi; M. ats e h tot bupati van Langkat, tevens burgemeester van Bindjei; R akuti Sembir int g tot bupati van Tanah Karo; M a d j a Poe r b a tot bupati van Simelungun-, tevens burgemeester van Siantar; Abdull*hEteng tot bupati van Asahan, tevens burgemeester van "' Tandjungbalai; Djawaludin Tambun a n tot bupati van Labuhan Batu; en mr. Djaidin p o er b a tot burgemeester van de stad Medan en naaste omgeving (welke gemeente een apart autonoom gebied vormt). Met de bekendmaking van deze voorlopige benoeming«n was de plechtigheid van Oost-Sumatra's inpassing in dö eenheidsstaat ten einde. --- Pres. Sukarno proclameert Unitarisch Indonesië I Ontwerp-Grondwet door parlement aanvaard In de pleniare openbare zitting van gisteravond heeft de R.I,S.-volksvertegenwoordiging de ontwerp-grondwet van unitarisch Indonesië aangenomen met 90 stemmen voor en "£B^ Voor stemden de leden van de Masjumi, P.N.1., P-S-I-, "f,™™6 Te_i_ku enkele partijlozen. Tegen stemden dr Diapari(partMloos), Tengku Jusuf, Muda Dalam (P.K.1.) Ngadiman Hardjosubroto (P.K.1.), mevrouw Mudigdo (Partai Sociahs), mej Suwarti (SOBSI), ir. Sakirman (P. 8.1.), mr. Tambunan (Parkmclo), Ahemerningpradja (SOBSI) Siauw Giok Tjan (Partai Socialis), Sarwono Sutardjo Sao),BdTsina°8dTsina°gka \ Parkin do) Moh. Padang O Boig™*-. mr. Iwa Kusumasumantri, dr.?° J™™*"» <ÏÏ£,Ali SoCla,lS)' Maruto Nitimihardjo (Partai Murba) en Sutan Saldi Ah. --- Geringe successen Hoewel de vijand nog steeds troepen over de Naktong ten Z W. van Changyong brengt om de Noord-Koreaanse 4de divisie te versterken, vielen de Amerikanen deze divisie aan en slaagden er in deze ongeveer 1 km. terug te slaan. In deze sector werd een vijandelijke tank op de oostelijke oever gesignaleerd. Inde Pohangsector zijn de Amerikanen en Zuid -Koreanen in gevecht met, wat wordt verondersteld, de 12de Noor d-Koreaanse divisie te zijn. Het vliegveld Pohang is.nos steeds in handen van de geallieerde troepen, hoewel de stad zelf bezet is door 200 geüniformeerde Noord- Koreaanse troepen en een onbeken d aantal guerillastnidkrachten. De situatie in het Yongdok-gebied is ongewijzigd, aldus het communiqué van generaal MacArthur. --- Wilde staking in Amsterdam en Rotterdam Gisterochtend heeft het werk in de havens van Amsterdam en Rotterdam ernstige stagnatie ondervonden door een wilde staking onder de arbeiders, die bij niet-erkende vakverenigingen zijn aangesloten. Slechts een klein aantal georganiseerde arbeiders staakt mee. De stakers eisen 10 pCt. loonsverhoging. Het comité van deze actie bestaat uit 10 leden van de E.V.C. (Eenheidsvakcentrale), een communistisch getinte organisatie. Ook de taxichauffeurs en de bouwvakarbeiders van de E.V.C, in Amsterdam staakten Er hebben zich enkele kleine incidenten voorgedaan. --- GEALLIEERDE TROEPEN HOUDEN STAND IN VOORUITGESCHOVEN POSITIES „Voorzichtig optimisme” Een telegram van het hoofdkwartier van het Bste leger maakte hedenochtend melding van een „voorzichtig optimisme" van de Amerikaanse bevelhebbers over de defensie-situatie. In het middernachtelijk communiqué van generaal MacArthur wordt gezegd, dat de strijdkrachten van de „Task Force Kean" standhouden in de geconsolideerde posities in de heuvels, 4 mijl ten oosten van Chinju, terwijl de eenheden de opruiming van de communistische verzetsposten achter de achterhoede voortzetten. Naar schatting zijn in deze verzetsnesten 1000 communisten aanwezig. --- ELECTRICITEIT 48% DUURDER Naar wij vernemen is thans vastgesteld, dat de electriciteitstarieven in Sumatera Timur met ingang van 1 Augustus 1950 worden verhoogd met 48%. Deze verhoging, noodzakelijk geworden door de aanzienlijk gestegen bedrijfskosten, geldt de vaste tarieven : De brandstoftoeslag blijft voorlopig ongewijzigd. --- Laatste nieuws De militaire gouverneur van Djakarta Raya heeft de lijst van vitale bedrijven, waar ongeregelde stakingen verboden zijn, aangevuld. Thans zijn ook opgenomen apotheken, scheepswerven, drukkerijen en olieverwerkende bedrijven. Aneta veneemt uit welingelichte kringen in Djakarta, dat de Nederlandse autoriteiten de Indonesische regering hebben meegedeeld, dat de "Kortenaer" binnenkort uit Makassar zal worden teruggeroepen. De West-Berlijnse spoorwegarbeiders hebben gevraagd een spoorwegcorridor in te stellen tussen Berlijn en West-Duitsland, welke gecontroleerd zou moeten worden door de vier bezettende mogendheden. Dit zou voorkomen dat er telkens moeilijkheden ontstaan met het interzonale treinverkeer, aldus menen deze spoorwegmensen. President Truman heeft aan Synghman Rhee, de president van Zuid-Korea, een telegram verstonden, dat de overwinning der VN. op Korea „een zekerheid" is. ---