NIEUWSGIER Uitgevers NIEUWSGIVR N.V.
DU. Pintu Air 23. Djakarta tel. G. 4067 on G. 1316. Van 9.00 — 15.00 Administratie (adv. en aSonn.), Van 21.30 — 2.00 redactie. Directie: N.V. IDETJM. Hoofdredacteur : J. H. Ritman, Tanah Abang Barat 36 tel. G. 276. Keuactie : W. Mooyman, Tanah Abang Barat 30 tel. G. 236 ; P. L. Engelen. Salemba 15 ; C. A. Prlncen, DJ. Teuku Umar 2 ; E. Helns (sport) DJ. Bllllton 8. Agentschappen : * DJATINEGARA, DU. Bekasl Timur I/no. 11. * KEBAJORAN, blok H. No. 71. (naast Toko ~Llngga"). * BOGOR, Djalan Raja 28, tel. 105. * BANDUNG, Djalan Windu 10, Telf. Bd. 2380. * JOGJA, Telomojo 1 * SEMARANG, Djalan Pontjol 134, tel. Smg. 1145. * MEDAN. Medaneche Drukkerij N.V. » PALEMBANG, Lim TJuwan Seck Temtkuruk OS, tel 60S mdg. * PLADJU, Nasiran B.P.M. afd. Magazlln. * SUNGEIGERONG. Mrs. Tops S. S.V.P.M. Abonnementstarief : Rp 14.— p. mnd. (bij vooruitbetaling) Losse nummers 65 cent. Advertentietarief : Rp. 0.80 per milllmeterregel. Uitsluitend a contant. Contracttarieven op aanvraag.
---

Irian en Denpasar
WIE, zoals de Nederlandse woordvoerder, de geschiedenis van de status van Irian begint met de RTC-overcenkomst, staat misschien formeel vast in de schoenen, maar historisch bepaald niet. Ook de bepaling in het charter der souvereimteitsoverdracht. waarbij de positie van dit gebied voorshand werd opengelaten, motiveert overigens uiteraard het Nederlandse standpunt niet, dat men met Indonesië niet meer wil praten. Maar tegen de achtergrond van de geschiedenis ontvallen aan dit standpunt bovendien nog allerlei steunpunten, die men er wellicht in vinden _an, wanneer men ervan uit zou gaan dat Irian nooit in discussie is geweest vóórdat dit vraagstuk in Den Haag ter tafel kwam. In Indonesië heeft iedere politicus van het eerste ogenblik af dat Irian in discussie kwam, het standpunt gehuldigd dat dit Indonesisch gebied was, en de Nederlandse regering heeft dit, met name ter conferentie van Denpasar ook ten volle erkend. De discussie liep daar meer over de vraag op welke wijze Nieuw Guinea zou worden ~ingepast"; de vraag of Irian tot Indonesië behoorde kwam daar niet aan de orde, omdat niemand, ook niet de "ertegenwoordiger van de Nederlandse Kroon, de lt-gouverneurgeneraal Van Mook, daaraan twijfelde.
rsE conferentie te Denpasar, eind 1946, *■' beoogde en leidde tot de vorming van de staat Oost-Indonesië. In de desbetreffende ontwerp-ordonnantie was het grondgebied van de nieuwe deelstaat omschreven als dat van het toenmalige gewest De Grote Oost minus het gebied van Nieuw Guinea, over de ~indeling" waarvan nader zou worden beslist. Let wel : indeling, niet status. Irian buiten Indonesië was een gedachte, die toen blijkbaar nog in niemands hoofd opkwam. Nochtans ontmoette ook deze constructie reeds aanstonds bezwaar bij tal van afgevaardigden uit alle delen van wat de staat Oost-Indonesië zou worden. Wie de discussie nog eens naleest, heeft gelegenheid zich ook te overtuigen van de flagrante onjuistheid van een ander gezichtspunt dat in Nederland nogal opgang doet, namelijk dat het alleen de president van de republiek is, die zich druk maakt om Irian en daardoor „moeilijkheden schept. Hier waren afgevaardigden bijeen die dank eij het Nederlands gezag in staat i werden gesteld, tegenover de „republiek van Jogja" een eigen zelfstandig ge- ! bied te vormen; zij stonden dus in een geheel andere positie tegenover de Nederlanders dan de republiek, die strijd voerde tegen het Nederlands gezag. Nochtans rees aanstonds verzet tegen deze uitsluiting van wat men aanduidde ais een gebied dat historisch tot Ne- j derlands Indië behoorde en als zodanig dan zou moeten toevallen aan de staat I Oost-Indonesië. Het vooiibehoud ten t aanzien -van Irian werd ter conferentie doar de heer Van Mooik gemotiveerd met twee argumenten: volksraadpleging zoals in alle -andere delen van het gebied van de toekomstige staat (voor de : aanwijzing van afgevaardigden., had niet kunnen plaatshebben; er waren dan ook geen afgevaardigden van Irian ter i conferentie, zoals van alle andere de- ' len van de toekomstige staat. De ontwikkeling van Nieuw-Guinea zou voorts een te zware last leggen op het jonge Oost-Indonesië. Dit laatste an'-guiment welks parallel men nog wel hoort in - de discussie over de status van Irian, had natuurlijk in Denpasar een geheel andere draagwijdte dan het nu heeft. In .Denpasar vormde Nederland met vertegenwoordigers der bevolking een nieuwe staat die later dccl zou uitmaken van een federatie. Nu ligt die zaak uiteraard geheel anders: er is, om nu j hst beeld van de Haagse woordvoerder ; uit te breiden, voor Nederland net zoveel reden zich te bekommeren over de vraag, of Indonesië Irian wel tot ontwikkeling kan brengen als over de vraag, of de Eskimo's wel behoorlijlk worden opgevoed. Het gaat Nederland eenvoudig niet aan, of Indonesië daartoe, naar Haags inzicht, al dan niet in staat is.
DE oppositie tegen het voorbehoud in- ■ zake Irian leidde tot een wijziging ta het desbetreffend artikel der rege- . ling tot vorming van de staat Oost-Indonesië; in de omschrijving van het grondgebied bleef het voorbehoud wel is waar staan maar werd tevens bepaald dat over de verhouding tot de staat Indonesië en de toekomstige Verenigde Staten van Indonesië nader zou worden beslist. Wie daarin lezen fcè_n, dat dus reeds te Donpasar d mogelijkheid werd geopend om Irian bulten het grondgebied van Indonesië te houden. moet het maar zeggen. Hü stuit dan overigens, bij verdere lezing, oa op de verklaring van de landvoogd (blz 81 der officiële Handelingen) „dat het bepaald niet de bedoeling van de rege-j ring is om Nieuw Guinea buiten Indonesië te sluiten, maar wel om zorgvuldig na te gaan, op welke wijze het binnen het raam van Indonesië behoort te worden ingepast". „Uit de door de regering voorgestelde toevoeging blijkt dat het de bedoeling is het gebied binnon het raam van de Verenigde Staten van Indonesië te houden". Dit in antwoord aan de voorstellers van amendementen die de strekking hadden het voorbehoud te schrappen.
Br werd tenslotte een compromis gevonden in de vorm van een motie Nadj&muddin waarmede de Nederlands-Indische regering zich verenigde. Daarin werd gezegd dat Irian onder het Nederland-s gezag „een staatkundige eenheid" heeft gevormd met Oost- Indonesië, dat de bevolking, schoon van ander ra,s, „door traditionele banden niettemin zich als een deel van Indonesië toeschouwt", dat Irian een ~strategische positie inneemt", en een „onmisbare voorpost vormt voor de militaire verdediging van Indonesië in het algemeen en Oost-Indonesië in het bijzonder", dat Irian economisch grote mogelijkheden biedt en dat mitsdien de regering wordt uitgenodigd zo spoedig mogelijk een onderzoek in te stellen naar aansluiting, van Nieuw-Guinea bij de staat Oost-Indonesië. Nadat de landvoogd had verklaard zich met deze motie te kunnen verenigen, werden de amendementen ingetrokken en de motie aangenomen.
j_ ET deze korte notities is het onder-
werp ook van de historische kant bepaald niet uitgeput. Maar het kan toch zijn nut hebben de geschiedenis nog eens in de herinnering terug te roepen. Er ontwikkelt zich in Nederland een gedaehtengang met ongeveerde volgende inhoud :in 1949 was Irian een „open" vraagstuk. Men is het er toen niet over eens kunnen worden, en de status quo, dat wil zeggen, de Nederlandse souvereiniteit werd voorlopig gehandhaafd tot onderhandelingen, binnen een jaar, een oplossing zouden brengen. En toen bleek, dat Indonesië plotseling op het standpunt stond dat Irian tot Indonesië behoorde. Daar valt natuurlijk niet over te praten en dus Men zou zich bij gelegenheid in Nederland eens kunnen herinneren, dat or nooit, ook blijkens stellige verklarjn ■. van zijn hoogste vertegenwoordiger, sprake is geweest van de afscheiding van Nieuw Guinea van het grondgebied van Indonesië, voordat dit strijdpuntwerd opgeworpen aan de Rond* Tafel.
---

Voorlopig nog geen finecbesprekingen
Op de vraag wanneer de besprekingen met Nederland zullen worden geopend voor een nadere regeling van de financieel-economische bepalingen zoals die volgens het protocol dei' Haagse besprekingen gehandhaafd blè-1 ven, verklaarde men van bevoegde zijde dat de voorbereidingen è<ligc tijd behoeven, zodat niet verwacht kan worden dat de besprekingen binnenkort gehouden kunnen worden, aangezien hierin vele factoren een rol spelen.
---

Ongeluksgetal 13
Het leger in Makasar heeft Donderdagavond 13 bendeleden op twee plaatsen in de stad gearresteerd. Deze bendelenden hadden tot taak in de st.r! Makasar wapens te kopen of te roven.
---

Stofwolk voor, slangenvrouw achter Fair Daar tussen in lachspiegels om uw buurman uit te lachen
De eerste attractie van de Fair waarvoor men geen sen uitgeeft, is een verlichte stofwolk die over een afstand van meer dan twee kilometer boven de Kebajoranweg hangt.
Er is trouwens wel meer te zien voor de hoofdpoort. Op de rechterweghelft geven motorrijders zo af een toe een staaltje stuntrijden rond de tonnen die die weghelft in tweeën delen, zó dat geen politieman er nog iets van kan zeggen.
Ergens in het midden van de afdeling volksver-maak, kermis of lunapark of hoe men dat verder maar noemen wil, staat eèn eenvoudig bamboe optrekje. De mensen die daar in geweest zijn. b-_ grijpen niet dat de wanden er niet van af gevallen zijn. Ze hebben binnen anders hard genoeg gelachen. Sommigen vegen zich de tranen van hun gezjcbt, maar dan is het duidelijk dat ze . met een groep zijn geweest, want lachen doet men pas goed als het om -il ander gaat. In dat gebouwtje hanen de heerlijk ouwerwetse lachspiegels. Het meeste amusement geven die waar je jezelf én je buurman (die ziet er immers veel stommer Uit) als een iv.-ergje ziet met lange platte voeten. 3en meisje dat hier een kort dik lijfje bij zichzelf constateerde, bekeek zich in die spiegel wel een beetje al te serieus, want verlegen wendde ze zich van dat spiegelbeeld weg. Dan nog liever voor die lange spiegel, dan had je wel een waterhoofd maar je bent dan tenminste slank. Peinzend staat een man op een verlaten stukje gras. Op een vraag of hij misschien iets verloren heeft, of dat hij ergens mee geholpen moet worden, doet hij een vreemd verhaal. „Ik ben daar binnen geweest," zegt hij, en wijst op een tentje met een schilderij boven de deur waarop een slang met een vrouwenhoofd. „Ik dacht daar zon kennismop te zien met spiegels en gordijntjes voor een tafeltje waarop het hele geval wel zou liggen. Er stond inderdaad een tafeltje op vier poten, maar zonder gordijntje er voor. En op tafel lag. het hoofd van een allerch.armahts-t meisje. Ik geloof natuurlijk dat er iets achter zit, maar niemand kan mij vertellen dat haar lichaam in die slanke" arrndikke sJangenhuid zit. Jè kunt onder het tafelblad door kijken. Laat ik er maar niet meer over piekeren. Natuurlijk ben ik beetgenomen, maar dan toch wel heel goed, want ik kan niet zeggen, hoe het nu precies in elkaar zit".
---

Djawa Rallye
Om 18.01 uur kwamen drie deelnemers van de Djawa Rallye die gelijktijdig in Djakarta, Surabaja en Jogja gestart waren in Semarang' aan. Bij de finish in Semarangi was het een drukte van belang. Tientallen vrijwilligers stonden gereed om de aankomenden met raad en daad terzijde te eiiaan. Van de 48 deelnemers die in Djakarta gestart zijn is een uitgevallen, no 65, J. G. Pesik met een Skoda 1200. Na elke etappe hebben de rijders een uur speling, aangenomen dat ze met een gemiddelde van 50 km gereden hebben. In die tijd moet er geravitailleerd worden en de wagen weer startklaar gemaakt worden voor de volgende etappe. Reeds in de aanlooproute is gebleken dat een gemiddelde van 50 niet eens zon mak gangetje is, want soms moest men 90 a 100 k,m rijden om de tij-d die verloren was op een slechte weg weer in te halen. -In Semarang kregen de deelnemers zes uur rust, nadat ze de wagens in het ;:g:i gesloten park voor de technische controle hadden opgeborgen. Zes uur rust betekent nog lang geen zes uur slapen. De meeste tijd werd gebruikt voor een warme hap en een koel bad, want om 21,20 uur Maandagochtend vertrokken de eersten uit Semarang voor de eerste gemeenschappelijke etappe van mee-r dan 500 km over Surabaja naar Kediri. Hierin liggen ook nog een paar speciale trajecten, oa een bei'gklimproef.
---

Parlementsleden naar Wenen
De regering heeft haar goedkeuring gehecht aan het plan een delegatie va.n het Indonesische parlement te sturen naar de 43-e interparlementaire conferentie die van 29 Augustus tot 3 September in Wener, zal worden gehouden. Bij referendum is bepaald dat voor opname in deze delegatie in aanmerking komen Otto Rondonuwu (voorzitt.r sectie buitenlandse zaken!, A. Moeis (vice-voorzitter van deze sectie), Sunardi, mr Tambuna.n, Abulhajat en Djokoprawiro. De regering zal uit deze lijst drie personen kiezen. Inmiddels heeft Ronclömuvu zich wegens drukke Werkzaamheden teruggetrokken. De dslegatie zal nog deze week naar Wenen vertrekken.
---

Economie Aanmoediging tot investering zou wel weerklank vinden, schrijft De Tijd
Vertrowen nu nog gering: koersen cultures geven niet Indonesische situatie weer Oe Haagse overeenkomst heeft op de Amsterdamse beurs weinig 01 geen indruk gemaakt. Trouwens reeds gedurende de loop der onderhandelingen, waarin herhaaldelijk ups en downs te constateren vielen, bleek het beleggende publiek vrijwel immuun tegen de controversen die daarbij aan de dag traden.
Zelfs de onderbreking der besprekingen nadat reeds een aceoord was tot stand gekomen en het vertrek van minister Yamin naar Djakarta ter raadpleging van zijn regering ging nagenoeg onopgemerkt voorbij en het is dan ook geen wonder, dat ook de thans tot stand gekomen overeenkomst geen invloed op het koerspeil der Indonesische fondsen heeft uitgeoefend. Dat is van het standpunt van de belegger bezien ook begrijpelijk, aldus de beursmedewerker van De T ij d. De trage en soms slordige wijze waarop de regering van Indonesië haar verplichtingen ten aanzien van de uitlotingen en aflossingen der gemeentelijke en provinciale leningen afwikkelt, heeft het vertrouwen van de belegger ernstig geschaad en de aarzelende houding dier regering ten aanzien van de onwettige occupaties van landbouwgronden op Sumatra hebben bij de directies der Indonesische cultuui'ondernemingen de lust tot verdere belangrijke investeringen in Indonesië, die zónder twijfel aanwezig „|;, sterk doen slinken, zodat men er" reeds toe overging in Ethiopië en elders in Afrika nieuwe ondernemingen te vestigen. De wederopbouw van het economische leven 'in Indonesië wordt daarmee volkomen onnodig geschaad zeer ten nadele vin Indonesië en zijn em-ome bevolking.
---

Geef vertrouwen weer
Dat gebrek aan vertrouwen en de loyale medewerking van de Indonesische regering bij het herstellen van de productie-mogelijkheden zou kunnen worden overwonnen. Nu de veiligheid in Indonesië dank zij de energieke maatregelen der Indonesische autoriteiten zozeer is verbeterd, zou een aanmoediging tot investering van de zijde der Indonesische regering wel weerklank vinden, wanneer daarbij tevens de nodige waarborgen worden versterkt. ten aanzien van de bedrijfszekerheid ' bij de ondernemingen en de .riogelijkheid tot verantwoorde winsttransfer. Nu de te 's-Gravönhage gesloten overeenkomst de Indonesische souve. reiniteit heeft bevestigd en verder heeit uitgebreid zijn daartoe de voorwaarden aanwezig, doordat elke zweem van „kolonialisme" hierbij weggevaagd is. Het gaat er thans slechts om- aan Nederlandse, Belgische, Engelse en andere buitenlandse ondernemingen het vertrouwen te geven, dat hun toestaande en nog te verrichten investeringen in Indonesië op de medewerking van de regering van Indonesië kunnen rekenen. Dat vertrouwen is momenteel bij dt beleggers^ in Nederland nog niet aanwezig en het gevolg daarvan is geweest, dat Indonesische fondsen thans verhandeld worden tegen koersen, die noca ten aanzien van het rendement, noch wat betreft de intrinsieke waarde deiondernemingen, in overeenstemming zijn met de werkelijke toestand.
Zo noteren aandelen Overzeese Gas thans 140%pct, een koers, die reeds gedekt is door dte bezittingen der maatschappij buiten Indonesië en waarbij men dus de meer dan 20 gasën electriciteitsfabrieken aldaar, cadeau krijgt. De uitgesproken wens de reeds door de commissie unaniem vastgestelde onherroepelijke overname-r_rijs van Rp 50 miljoen aan het oordeel deirechtelijke macht te onderwerpen, lijkt, mede op grond' van de thans te 's-Gr-avenhage gesloten overeenkomst niet voor inwilliging vatbaar, daar de rechter zich te dien aanzien onbevoegd zal moeten verklaren. Vooral ook in de rubriek rubberaandelen komen verschillende fondsen voor, die eveneens elders dan in Indonesië liquide middelen belegd hebben tot bedragen, die de genoteerde koers evenaren of overtreffen en daarnaast hun gehele Indonesische bedrijf niet in hun genoteerde koers verdisconteren.
Met de miljoenenbelangen die ;n Indonesië zijn geïnvesteerd komt dus vrijwel niets tot uitdrukking in het koerspeil.
---

Handelsbesprekingen met China beëindigd
De handelsbesprekingen met de Chinese Volksrepubliek zijn beëindigd. Naar het ministerie van economische zaken Maandag mededeelde, hebben de deteg-aties van de beide landen 10 Aasgystus de ondeitoandelingen beëindigd. Men Wacht thans op de autorisatie van het overeengekomene door de regering te Peking.
---


Zondagmorgen zwaaide mevrouw Sudiro met een vlag en dat was het vertrekteken voor de eerste auto in de Djawa Rallye die enige dagen tientallen chauffeurs en duizenden wedders op de proef zal stellen. (Foto Ipphos)
---

Mevr, Pandit sprak als kameraad in Jogja „Bal niet alleen de vuist en roep merdeka, besef ook uw plicht!”
PlA's speciale correspondent seinde uit Jogja, dat de voorzitster van de Algemeene Vergadering van de VN, ! mevrouw Pandit, Zaterdagavond de studenten van de Gadjah Mada universiteit een boodschap van de vrede bracht. In een openbare les hield zij de Indonesische jeugd voor, om steeds de vredeswet te volgen, doordrongen te zijn van de plichten en .verantwoordelijkheden, de eenheid van de wereld te zoeken en het algemeen belang te stellen boven het eigen belang. Spreekster zeide, dat zij niet slechts gemakkelijke slagzinnen wilde gebruiken, maar als kameraad wenst te spreken, omdat „wij allen medestrijders zijn voor een giezsmenllfk doel : Vrede". „Dit is een moeilijker taak dan het winnen vnh een oorlog. Indonesië weet, wat een moeilijke strijd betekent, doch er zullen nog meer doden en offers volgen. Maar wij zullen de strijd winnen en het volk van Az'.ë aal die strijd winnen". Spreekster vervolgde met te zeggen, dat Azië vroeger slechts „broodbeleg" was. „Azië verkeerde onder een koloniale overheersing en kreeg geen kans met de ontwikkeling der wereld mee 'te gaan. Dit zal niet meer gebeuren en wij willen dat niemand dat „broodbeleg" zal zijn. Wij moeten ::or- ' gen, dat er geen overheersing- en dis- \ criminatie meer zal zijn en wij zullen i winnen". Zij vervolgde met te verklaren, dat tijdens haar verblijf in Indonesië, twee dingen zün opgevallen, namelijk de „warmte en genegenheid van uw welkom", en de „hartstocht in het streven voor de terugkeer van zekere gebieden, waarvan u zegt, dat z_ u rechtmatig toekomen". Spreekster zeide, dat men zich bij het laatste moet bedenken, dat
men niet alleen de vuist kan ballen en merdeka roepen, doch moet beseffen, welke verplichtingen achter die eis liggen. De studenten moeten zich ernstig voorbereiden, want „de plichten en de verantwoordelijkheid, die wij op ons nemen, zijn groot en de uitvoering daarvan kunnen wij niet licht opvatten". Politieke vrijheid is geen vrijheid ronder een econömisch-sociale vrijheid. India en Indonesië bezitten nog slechts politieke vrijheid. De VN helpt ons op economisch-sociaal gebied, doch daarnaast moeten wij vooral onszelf helpen. Als wij dat kunnen, zullen wij wijzigingen aanbrengen, die nodig zijn voor economisch-sociale vrijheid". Mevrouw Pandit besloot haar rede met te zeggen, dat Azië mensen moet voortbrengen, die algemeen belang stellen boven eigen belang. Het Westen heeft veel van die mensen gehad. Azië heeft op dit punt gefaald. Wij moeten ook op dit punt eerlijk zijn tegenover onszelf. Mensen, die algemeen belang boven eigen belang stellen, zullen Azië --unnen helpen en daarmede de wereld, aldus mevrouw Pandit.
---

Handelsaccoord met Zweden verlengd
Het handolsaccoord pissen Indonesië en Zweden is voor een jaar verlengd. De voorwaarden van de eerste overeenkomst blijven gehandhaafd. Het verlengingsverdrag is in Djakarta ondertekend door drs Harsono Halrsoatmnd'jo en de Zweedse gezant, Prip, namenis de regering van zijn land.
---

Sport Sonneville en Jusuf in halve finale uitgeschakeld
De Indonesische badmintonkampiocn, Ferry Sonneville, werd Zaterdagavond in de halve finale- van de open kampioenschappen van Malakka, door de Malakkase Thomas Cupspeler, Oei Teik Hoek, verslagen. De strijd tussen beide badmintonsterren strekte zich over drie sets uit, en eindigde in een I .18 1, 5 15, 15—12 overwinning voor Oei Teik Hock. De sportverslaggevers noemden de strijd magnifiek. Zowel overwinnaar als overwonnene kregen een hartelijk applaus bij het verlaten van de baan. Na de wedstrijd verklaarde Sonneville aan een verslaggever ; „Oei Teik Hoek is een groot speler, de beste waartegen ik uitgekomen ben sinds mijn aankomst in Malakka. Hij versloeg mij door tsn grote ervaring. Hij wist, dat mijn verdediging zwai was rondom mijn lichaamen hij bleef daarom op deze zwakke punten smashen". Sonneville, die Maandag groot op_ zien baarde door de Thomas-Cup-spe. ler van Malakka, Ong Poh Lim, in strait sets te verslaan in de finale van de open kampioenschappen van Snlanggor, zal Woensdag in een demonstratie-wedstrijd uitkomen tegen de fameuze Wong Peng Soon. Beide spelers hebben reeds een maal de „rackets met elkaar gekruist", waarbij de Indonesische kampioen erin slaagde om een set van de wereldbekende badmintontovenaar af te snoepen. Eddy Jusuf Eddy Jusuf die eveneens in de kampioenschapswedstrijden van Malakka uitkwam, is intussen ook uitgeschakeld. Indonesië's runner up verloor van de Thomas Cup-spcler On f? Poh Lim met 15—4. 15—11. Ook Eddy Jusuf bracht het tot in de halve finale. Hij bleek evenwel . voor Ong Poh Lim geen partij te zijn. De speler van Singapore heeft van meet af aan de toon aangegeven. Hij speelde zich onbedxéigd in de laatste ronde.
---

Het leven te Djakarta
In het voorlichtingspaviljoen van het hoge commissariaat, Medan Merdeka Timur 3, zal Woensdag, Donderdag en Vrijdag a.s. om 20.00 uur een filmvoorstelling_ worden gegeven met als hoofdfilm ~N i e u w s uit Ni ij - d e r 1 a n d", een Polygoon journaal over de belangrijkste g'Jfcsurtenissen in Nederland in het eerste kwartaal van 1954. Voorts zal worden vertoond „R ij ksm u s e u m", eCn documentaire over het gelijknamige museum te Amsterdam. In de pauze bestaat gelsgenheid tot het bezichtigen van enige reproductiss van Nederlandse schilders uit de jaren 1600—1700 en van een aantal modellen van molens, zoals deze thans nog in Nederland bestaan. Kinderen zonder geleide hebben . geen toegang.
---

En nu maar wachten....
Het hoofd van het provinciale kantoor voor de godsdienstvoorlichting op Nusa Tenggara, Anuar Nuli, heeft zich opgegeven om te werk worden gesteld, bij het kantoor van de godsdienstvöorlichting in West Irian, indien dit gebied deel zal uitmaken van het grondgebied van de Republiek.
Zijn verzoek is door het- ministerie van gfcdsdienstzaken goedgekeurd.
---

Cultuur van eiland naar eiland via RRI
Binnenkort zal in Jogja een radiozender -van 20 kw worden gebouwd, die elke avond van 20.00 tot 22.00 uur Javaanse cultuur zal overbrengen naar gebieden buiten Java. Voorts zal naar vernomen wordt ir. Medan een zender worden gebouwd, dio tot taak heeft Sumatraanse cultuur over te brengen naar gebieden buiten Sumatra. Er Zullen in verschillende gebieden dergelijke zenders worden opgericht-, die tot taak zullen hebben de plaatse^ lijke cultuur over te brengen.
---

Bende van Daud Beureueh hield Lam Noee twee dagen bezet
In een verlaat bericht uit Kutaradja wordt gemeld, dat 30 opstandelinnen van Tcngku Daud Beureueh op 19 Augustus om circa 20.30 uur de plaats Lam Noee hebben bezet. Ze waren voorzien van automatische wapens. Lam Noee ligt 85 km van Kutaradja in de richting Meulatooh. iDe opstandelingen konden de stad bezetten, aangezien de daar gestationeerde mobiele brigade naar Tjalang was vertrokken. Toen er versterkingen naar Lam Noee werden gezonden, trokken de opstandelingen 'zich uit de stad terug zonder tegenstand te bieden. Lam (Noee was gedurende circa 48 uren in handen van de opstandelingen. Gedurende de bezetting verrichtte de bende geen sabotagedaden noch werden personen ontvoerd. De bendeleden beperkten eieh tot het bezoeken van de markten, waar ze inkopen deden. Voorts werd gemeld, dat op de avond van 17 Augustus Seulimeum gedurende circa een uur uit drie richtingen door de opstandelingen werd aangevallen. Ook werd ep dezelfde avond de plaats Sibroh, 18 km van Kutaradja, door de opstandelingen aangevallen. In de morgen van 18 Augustus troffen leden van de machtsapparaten pamfletten aan tegen de Pantjasila. Eveneens in de morgen van 18 Augustus kwam men tot de ontdekking, dat de hoofdleiding voor de drinkwp.tertoevoer -te Mata. le, Kutaradja door..opstandelingen was vernield.
---

Uit de pers West-Irian
Het Parool schrijft: De Nederlandse regering heeft prompt gereageerd op het Indonesische memorandum waarin wordt uiteengezet waarom volgens Djakarta de behandeling van het vraagstuk Nieuw Guinea door de algemene vergadering der Verenigde Naties geboden is. Zij heeft dat niet alleen zeer snel gedaan maar ook bijzonder bits in een verklaring die treft door haar scherpe en geprikkelde toon. Enige dagen geleden hebben wij er onze teleurstelling over uitgesproken dat president Soekarno de questie Irian weer als ware zij een levensbelang voor Indonesië aan de orde had gesteld en te kennen had gegeven dat zijn land zou pogen haar bij de VN aanhangig te maken. Wij vreesden daarvan enkel verwarring en verbittering maar hadden niet gedacht dat het nu juist de Nederlandse regering zou zijn die al zo spoedig zou bewijzen hoezeer die vrees gerechtvaardigd was. Toegegeven, het Indonesische memorandum is te oordelen naar de uittreksels die bekend zijn geworden, in verschillende opzichten een dwaas en irritant stuk. Het bevat een aantal feitelijke onjuistheden en zoekt zijn kracht kennelijk meer in het prikkelen van anti koloniale sentimenten dan in een zakelijke argumentatie. Zo is het, om maar een voorbeeld te noemen, natuurlijk potsierlijk om te doen alsof het Nederlandse bewind in Nieuw Guinea een voortdurende bedreiging zou vormen van de vrede en de veiligheid in het betrokken gebied. Als er geen ergere gevaren dreigden voor de vrede dan zou de toestand in die onrustige hoek van de wereld een idyl. Ie gelijk zijn.
Wij kunnen ons dan ook wel voorstellen dat men op het Plein waar iedereen juist zo zijn best heeft gedaan de besprekingen over de Unie tot een goed einde te brengen bij het lezen van zulke demagogische nonsens de neiging heeft uit zijn vel te springen. Maar het blijft de vraag of het wel verstandig was aan de menselijke neiging toe te geven. En laat men nu niet aankomen met de kinderachtige uitvlucht; „Hij is begonnen", want in die sfeer zou het antwoord moeten zijn: Jij bent de oudste; wees ook de wijste".
Wat is de zin van een verlklaring, zoals .nen die nu door een woordvoerder heeft laten afleggen en waarvan men trouwens ock maar niet ieder woord op het goudschaaltje van de feitelijke juistheid moet leggen ? Was het enkel de behoefte om eens stoom af te blazen ? Of heeft de opzet voorgezeten bepaalde groepen in ons vaderland en in de volksvertegenwoordiging, te laten merken hoe flink men onder omstandigheden tcch wel van zich af weet te bij ten V
Wij weten het, niet maar in elk ge- Val ontgaat het ons waarom de regering _i_ afwachting van het zakelijke verweer dat zij in uitzicht stelt er maar niet het zwijgen toe heeft gedaan. Dat ware niet alleen waardiger geweest maar naar onze overtuiging ook verstandiger. Nu dreigt het gevaar dat men na eerst zo hoog van de toren te hebben •geblazen later zich gedwongen ziet een terugtrekkende beweging te maken met alle narigheid die daaraan vastzit. Want stel dat de Verenigde Naties er zich toe bepalen er bij beide partijen op aan te dringen het geschilpunt Inan.Nietiw Guinea weer eens met elkaar te bepraten. Is de Nederlandse regering dan van plan een dergelijk vriendelijk verzoek hooghartig naast zich neer te leggen? Wij kunnen het ons nauwelijks voorstellen. Maar zij zal dan met een verklaring als zij nu heeft algelegd lelijk in haar maag zitten en zij heeft het alleen aan zichzelf te wijten als dan haar van bepaalde kanten Wordt verweten dat zij aan het afglijden is.
---

„Eenvoudige lesjes” voor Russische kinderen
LONDON, 23 Aug. (UPV. Rusland zal het museum voor atheïsme uitbreiden en een grote actie ter bestrijding van de godsdienst inzetten, aangezien deze „zijn plaats heroverd heeft, vooral onder de kinderen, doch ook onder ide geharde partijleden". De kinderen zullen in eenvoudige lesjes te leren krijgen, dat er geen god bestaat. Het museum van atheïsme van de academi van wetenschappen zal met twee afdelingen verrijkt worden, één over de oorsprong van de religie en de [ander over de oorsprong van het Christendom. Dit museum ia gevestigd in de vroegere Kazan-kathedraal in Leningrad.
---

Medanse samenwerkers eisen aftreden burgemeester
Het lichaam voor nationale samenwerking, de Badan Kerdjasama Nasional in Medan, waarbij o.m. zijn aangesloten de PKI, PNI, SKI en Gerwani, heeft op een dezer dagen gehouden bijeenkomst een resolutie aangenomen, waarin er bij de regering op aangedrongen wordt om de burgemeester van Medan, A. N. Djalaluddin van zij-n functie te ontheffen.
---

UMS verliest patste wedstrijd
Het Djakartase kampioenselftal UMS heeft in Singapore zijn laatste voetbalwedstrijd verloren. Met o__4 moesten de Djakartanen hun meerdere erkennen in het team van de Sino Malays. . Van d_ vijf wedstrijden die UMS in Singapore speelde, wonnen de Persidjakampioenen er twee en verloren zij er drie. In de laatste ontmoeting tegen de Sino Malays werd UMS volledig overspeeld. Gedurende de gehele wedstrijd hebben de gastheren in het veld de toon aangegeven. Zij handhaafden hiermede de reputatie, in dit seizoen geen enkele wedstrijd tegan een buitenlands team te hebben verloren. Ook het Oostenrijkse elftal GAK- Graz moest het tegen de Sino Malays afleggen.
---

Djakartase beurs RI verliest 1/8
(Overzicht van PIA)
23 Aug. De RI Obligaties verloren vandaag Va punt en zakten terug tot 56 en 55 resp. voor de grote en kleine coupures. [ De vraag overtrof het aanbod. Escomptobank werd verhandeld op 272 ; VPV bleef onveranderd. De overige transacties betroffen : t% Hypotheekbank 75, claims Grand Hotel Preanger Rp. 75, NHB 1250, NHM 1380, Stroohoedenveem 385, Sem. Stoórnb. 170, Tagals Prauwenveèr 240, Bodjong Datar 160, Pandji Tandjongsari 195, Simau 155, Unilever 2575, Puchs en Rens 800, Internatio 915, Anaconda Copper 83 en Stockdiv. Tide Water Rp. 240,—, De totaal-omzetten op Vrijdag j.l. waren : 3% Obl. RI van 1950 Rp 579.600,— nom., Aand. Escomptobank Rp. — Aand. VPV Rp 1.000 — nom., Overige Rp. fondsen Rp 8.300,— nom., Guldenfondsen Nf. 9.000,— nom. Dollar fondsen $ 1.500— nom. Claims Hotel Preanger 10 stuks, Stock-div. Tide Water 30 stuks. De koersen van enkele van de voornaamste fondsen waren : 23/8 20/8 3, Obl. RI '50 (gr. coup.) 56 g/b 56'/_ g/b 3% Obl. RI '50 (kl. coup.) 55 g/b 55% g/b Escomptobank 272 g 270 b/275 1 HVA 810 b 810 b Amsterdamse Bank 1450 b/1650 1 1525 g/b Cultuurbank 325 b/ 400 1 325 b NHB 1250 g/b 1225 g/b NHM 1380 g 1350 b VPV 305 g 305 g Sem. St. en Pr. Veren 170 g 170 g/b Dcli Spoor 160 b 160 b NIS 15 b/ 25 1 15 b/ 25 1 De Oostkust 650 b 650 b Vorstenlanden 105 1 105 1 Pandjie & Tg. Sarie 195 g 19a g Alp.. Expl. MiJ 390 b/425 1 390 b/425 1 Mijnb. Mij Simau 155 g 145 b internatio 915 b 915 b Lindeteves 1035 b 1030 b
---

Marktnoteringen Medegedeeld door Duntop & Kolff
Nivas S«,kJek?rta' 23 *<*■** ** \ f,"'13;/,,?!7-50 ra Bt«Pel Veem TJirebon K~o f'i i c M StaPel Veem Tilrebon J,iV(^™ta LamPonS V 925 G 925 Aug. MSg"*"*» K 885 SePl- Octß^Sl>amponS V 8M G *» &WV Citro n c 1 I a P c p tPrlltract G 31 Aug,/3ept. levering sTs^vüsr*v 7M eK- t-b^« STeSdY QUIET °k V Ils° °b P' ***** Tapioca \«n?\l\cTmi" vUS fr wa"°n DJakar" fe n-A prtSkUng V 105 fr wagon 'D-iakar- Tg "prk;kndUnS V 10° fr WaS°n Diakarta' Goenjczakkeß 1. H.C. Green V 7.— Ready 2. A. Twllls V 6.25 Ready KNtl. h PIM'L DJember V 240 K 215 Ready Kat. Tanah 1. Gepeld & gesorteerd V 325 Ready Mals 1. Gele V 75 Ready K il b b c r Septem.'oer fob Hoofdhavens Sheets 1 5.971,2 kopers Ondernemlngsrubber fc-neets 2 5.90 nom Onderneminßsrubbcr Sheets 3 5.75 kopers Onderneminga-üb.jer Crepe 1 ejk. Ready Prlok 6.20 kopers Ondernemlngsrubber Sheets 1 e*. Ready Priok 6.25 kopers Ondernemlngsrubber Toon : QUIET Indu cement bewijzen Ready Rp. 1.90 — 1.85 gedaan'per Rp 1.00 nom.
---

De goudprijs
De goudprijs was gist.ren voor k-valiteit A Rp 43.25 en voor kwaliteit B Rp 42.25.
---