TELEGRAMMEN. Telegram van Reuter.
„ liOQdOD; 28 Maart. De onderhandelen tot het bijeen komen van een Congres van Europeesche mogendheden, geheel stil. In beide Huizen der Wetgevende Macht Jll Eumenie, is de ruil van Bessarabië den JDobrutsja met algemeene stemden verworpen. St. Petersburg, 28 Maart. Scmi°*siëel wordt verzekerd, dat het doel der gading waarmede generaal Ignatieff te Reenen belast is, bestaat in het aanwenden **a pogingen om Oostenrijk er toe osrer te j^en aan het Britsche Üoevernement mede J 6 deeien, dat het op de hulp van het Oos- Bijk niet r< kenen kan. tonden, 29 Maart. Daar Buslaad haar van veto handhaaft in de diskussies j|ver de vredes-voorwaarden, en verklaart dat de diplomatieke korrespondensie geiten acht, zoo is alle hoop op het bijeen vaa een Kongres vervlogen. Een spesiale zitting van het kabinet is om het antwoord te overwegen van Busland zal worden gegeven. De Sekretaris van staat voor Buitenlandse zakea (Lord Derby) is afgetreden, ot|idat het Britsche Goevernement de ré- Zerves heeft opgeroepen. Reuters Fohtical Telegram. 28 March 1878. The uegociations for an ar°pean Congress have come to a deadlock. "oth Houses of the Roumanian Legislature have una- ,g^Ualy rejected the exchange of Bessarabia against the \brudsja. öt. Petersburg, 28 March 1878. It is semi officially »*'ed that the purport of the mission with which General jWatieff is cuarged to Viena is to induce Auslia to in ftQ the British Government not to reckon on the support jhe Austro-Hungarian Empire. london, 29 March 1878. Bussia maintaining her ttt 0f y-eto in the discussion on the peaue conditions ■ * con-idering the diplamatic correspondence closed there öow no longer any hope of the Congress meeting. , *■ Special Cabinet Council was held to consider Rus*» reply. Aoe Searetary of State foreign Department has resig., in consequence of the British Government having *"cd out the reserves. telegram van den Java-Bode. We prijs ƒ 80:000 op nummer 20287, nummers volgen. Telegram van de Handels-vereeniging. . Anjer gepasseerd: Het Dëensche schip Wüfielmina, van Amsterdam naar tyjoiarang.
---

NEDERLANDSCH-INDIE. BATAVIA, 30 MAART.
felgÜ het ter perre gaan van dit nummer was de Eran* Wail juist aangekomen.
sedert gister morgen is er storing in de telegrafische tusschen Port Darwin en Adelaïde.
. Seden morgen vertrokken naar Samarang en Soerabaji p Irins Alexander: de 2e Luits. der Inf. van Langen, Seok, v'*'°. en Wouters, allen van de laatste benoeming, bene- Hö> de wachtmeester der kavalerie van den Ende, om bij (, * »taf van het wapen te Salatiga alsnoch het praktisch eamen af te leggen, benevens 73 militairen.
i "aar men wil moet bij een der hier gevestigde Engelsche , »ken eea telegram ontvangen zij o, waarin gemeld wordt: y te Londen het diskouto met 1 prosent is verhoog i f dat 'scheiden fculjissementen verwacht worden; dat Lord Derf is afgetreden (zie hierover Keuter's telegram van he**) en dat een oorlog tussschen Engeland en Rusland is.
Ju ons oog heeft zulk bericht natuurlijk niets bizonders. ih- k*ers weten hoe wij over en wat wij van den pokken toestand in Europa denken, en spoedig z*l bc** Worden of wij ook dit maal weder goed gezien hebben. . y«len hoort men hier lachen over het denkbeeld van u '°g. Van die velen hebben slechts zeer enkelen eenige . 'ie gemaakt van de z*ak waarover zij zich een oordeel \\ fir i» er ook een die openlijk, in een wagon van de eerste e**«e der N. I. spoorweg-Maatschappij, in tegenwoordigheid k|* den heer van Daalen de hoifdredaktear van den Javae dien hij tegenover zich ziet zitten, de volgende alleen li*»k bezon met den sjef eener Nederlandsche Bank-instel*» alhier: \*^°«, die kranten hier zijn 't ook noch al goed eens. ij J«vi-Bodi zegt dat er oorlog zal komen, en het Bata'(*'"& Handelsblad zegt net andersom. Ik hou het met ls( **• B. Je mot wel krankzinnig zijn om te zeggen dat L°orlog zal komen. Duitschland en Rusland maken en Ö*u °ccl Europa." En nadat dit driftig gezegd was, Vt Bar met het doel om °P en 8,limlaclle,jden in cc" \\ gedoken heer van Daalen een vurige pijl af te schieten, H|,^e een gebaar van diepe minachting voor een oordeel J|»t van dpn Java-Bode. !{,l* ééne is de Rezident van Batavia Jhr. ' Tftn Niapen.
Het spreekt van zelf, dat de hoofdredakteur, die, 't zij tusschen twee haakjes opgemerkt, met waanwijze bekrompenheid en domheid nooit in diskussie ttendt) zich iv stilte zeer vermaakte, maar geen diskussie begon. Hij, die studie van de zaak heeft gemaakt, dagelijks haar in alle fazes volgt, en herhaaldelijk er over heeft geschreven, acht zich natuurlijk veel te goed om met personen die zoo maar wat uitlaten, zoo) maar wat, 't geen men noemt tegen de lucht praten, en wellicht meenen dat een breed goud galon zelf aan hun woorden gewicht bijzetten kan, over zoo ernstige en ingewikkelde kwestie te redetwisten.
Intusschen had de hoofdredakteur den resident kunnen antwoorden niet alleen, maar ook interpelieeren. Ja, de hoofdredakteur had daar en dan den resident kunnen dwingen, zijn woord ffkrankzinnig" in te trekken, en den heer van t Jtfispen kunnen gelasten tegenover den Java-Bode, van welk blad hij de vertegenwoordiger is, en in de beoordeeling van het artikel waarvan hij de schrijver was, zich wat te matigen. De heer van Daalen zou dan volkomen in zijn recht geweest zijn. Dat de hoofdredakteur zweeg en den spreker niet ter dege op zijn plaats zette, heeft de heer van Nispen aan het goud galon om het rezidents-distintief te danken. Doch schrijver dezes waarschuwt bij dezen den heer van Nispen openlijk, dat indien die heer weder goed vindt in het openbaar op denzelfde toon over den Java-Bode of een artikel van den schrijver te spreken, hij zich niet moet gedekt achten door zijn rezidentsmuts. Wat de houding van den rezident in deze betreft, wij onthouden ons van kritiek daarover. Een openlijke waarschuwing wegens een door den rezident tegenover den hoofdredakteur van den J. B. in het openbaar gepleegd feit, komt oas echter gebast voor. De Hoofdinzjeoieur Sjef van den Post- en Telegraafdienst, de heer Jansen, is door de Regeering geïnterpelleerd over 't geen door ons geschreven is betreffende de werkplaats der telegrafie, I Tevens is last gegeven^ dat uit die werkplaats onmidde. lijk zullen worden verwijderd alle door ons genoemde ' voorwerpen, door partikulieren en ambtenaren aan den • instrumentmaker ter reparasie gegeven. De Regeering dient te weten, dat bedoelde instrument-maker nu bij zich te huis een atelier gaat oprichten. 1 Bij de jongste promosie van ambtenaren ter Algemeene Sekretarie, hebben de ambtenaren zich vermaakt met het uitspreken van gelukwenschen in vier talen. De tweede kommies Raden Mas Ismangoen sprak in de Javaansche . taal. Waarschijnlijk kan bovengemeld feit de oorzaak ' aanwijzen van den erbarmelijk slechten stijl dien de meesie ambtenaren ter Sekretarie er in hun moedertaal op na houden, een stijl die door fransche geur en het smachtend luchten eener Heine filosofie niet winnen kan. Wij wisten ook niet, dat de Algemeene Sekretarie als een plaats Wsrd beschouwd bizonder geschikt voor ondergeschikte ambtenaren om daar hun spreek gestoelte op te slaan. Bij klaarlichten dag verkocht de Sjinees Lo Loenseng op den grooten weg aan elk die koopen wilde, amfioen, in kleine hoeveelheid. Brutaler kan het waarlijk niet; dat hij spoedig gevat werd, spreekt van zelf. De gemachtigde van den amfioen-pachter was eergister op den loer, en betrapte Lo Loenseng op heeter daad, terwijl de man uit zijn buikgordel de amfnen te voorschijn haalde. De polisie-rechter heeft Loenseng met een maand dwangarbeid gestraft. De inlandsche kondukteur van de tramwaij Mina, is met een maand dwangarbeid gestraft, omdat hij twee reeds uitgegeven plaats-kaarien, welke hij had terug ontvangen, voor de tweede maal verkocht en het geld ten eigen bate aangewend had. Wij vernemen, dat de offisier van justisie bij den Raad van Justisie alhier Mr. H.' *ï. Grobbee, de Prokureur- Generaal bij het Hoog-Gerechtshof van N. I. Mr .P. M. A. Coster, en de lands advokaat Mr. C. Henny binnen kort denken te repatrië>*rin. De afrikaan Herman oudervoud. dezer dagen de behendigheid vaa een inlaadschen zakkenroller. Hij stond naar een spel te kijken en had veel lust daaraan deel te nemen; toen hij in zijn zak tastte omzijn portemonnaie er uit te halen, was deze verdwenen. De Afrikaan maakte hierop een geweldig leven, en arresteerde eigenhandig den inlander die toevallig naast hem «tond en dien hij aan de polisie overleverde, omdat hij in hem den vermoedelijken zakkenroller meende te zien. i De polisie was echter zao verstandig den inlander zijn ..vrijheid te hergeven. Het stelen van goederen uit voorgaanderijen begint weer aan de orde van den dag te komen. < De heer Giovanni, schilder van beroep, te Molenvliet woonachtig, verloor dezer dagen een lamp uit de voorgaanderij zijner woning. , De aandacht van de polisie wordt hierop gevestigd. ' ;
Eindelijk heeft de polisie twee inlanders gearresteerd, die het reglement op het gebruik van het hydrant-water overtraden.
De polisie rechter heeft hen met geldboete gestraft,
Wij hopen dat de polisie meer nauwlettend zal toezien op het misbruik dat van dit water wordt gemaakt, en elke overtreder streng zal straffen.
In de achtergalerij van den he^r G. die in de Beerendrechtslaan woont, werd heden nacht de dispens-kast open gebroken, en daaruit ontvreemd 4 stapels borden, al de messen, lepels en varken, beneVens 3 kristallen karaffen, waarvan 1 met jenever gevuld, en eindelijk 10 eieren. Aan de polisie ia van den diefstal kennis gegeven.— 14 dagen geleden werden 2 bedienden van dienzelfden heer van^l hun kleederen beroofd.
He inlander Niran van Kampong Embrat heeft, in een vlaag van waanzin door de hevige koorts waaraan hij leed, veroorzaakt, zich met een gollok den strot afgesneden; hij was onmiddelijk een lijk.
I Van het vertrek van den heer Mooyen, rezident van Djapara> waarvan het A. D. v. N. I. melding maakt, is bij het Departement van Binnenlandsch Bestuur en bij de Algemeene Sekretarie noch niets bekend. En dan durft het A. D. den Java-Bode voorbarig noemen!
Tot lid van de Weeskamer is voorgedragen de heer Welker, thars boekhouder bij dat kollezje. De heer Ligny, ambtenaar op wachtgeld, laatst hoofdkommies ter Algemeene Sekretarie, is voorgedragen om den heer Wel-j ker als boekhouder te vervangen. ] De Europeesche ingezetene, van wien gis*er in ons blad geschreven werd dat hij zich heesters en planten zou hebben toegeëigend, die op vendusie reeds verkocht waren of djauv&s* zander vergunning van de kooper», stekken zou hebben genomen, heeft ons duidelijk gemaakt dat in deze zaak een misverstand bestaat. Btekken werden genomen van reeds verkochte planten, doch dit geschiedde met goedvinden der eigenaren; de partij planten die den Sjinees behoorden was, meende hij, niet verkocht maar opgehouden, en hij onderzocht die partij, om te zien of hij j ze zou koopen, toen de fjinees op hem toeschoot.' Met genoegen wordt eenen ander vernomen en geme'd 't Zijn wel kleinigheden waarom het hier te doen is, doch ook de zacht om fraaie planten en heesters te bezitten, mag niemand tot last worden.
De aandacht wordt gevestigd op de advertensie der Direkßie van den Planten- en Dierentuin alhier, betreffende de op 1 Juni e. k. te houden loterij. De Prezident van den Tuin, de heer van Schreven, die den len April aftreedt als Prezident van de Faktorij, en eerstdaags naar Nederland vertrekt, is vervangen door den heer mr. L. Hovy. De inlander Oedjie werd jl. Dingsdag middag op den grooten weg van het Koningsplein door twee inlanders aangevallen, die hem van zijn geld wilden berooven. Op zijn hulp-geschreeuw lieten de straat-roovers hem los en liepen hard weg. Door de ijverige bemoeiingen 'van den schout Witte is een van de straatroovers gevat en gestraft; de andere is noch voortvluchtig. Zijn Eksellensie de Goeverneur-Generaal is gister morgen met gevolg met den trein van 7 uur 39 min. van hiei naar Buitenzorg vertrokken. — Van den rezident van Amboina is dezer dagen het volgend teiegram ontvangen: Behave kleine ongeregeluheden door het korps burgerij gepleegd, geen bizouder nieuws. Weersgesteldheid drukkend warm. Gezondheidstoestand gunstig. — Aan een van den rezident ran Ternate via Soerabaja ontvangen telegram, gedagteekend 25 dezer, wordt het volgende ontleend: De sekretaris van het rijk Tidore is overleden. Het laatste der kleinkinderen van den radja van Limbotto (Menado), dat noch in handen der Alfoersshe zeeroovers was, is door den posthouder te Galela bevrijd en herwaarts opgezonden. Zeven sampans van Alfoersche zeeschuimers werden door Z. M. stoomschip Banka op den vasten wal van Sebsles in brand gestoken.
De opvarenden ontkwamen met een achtste sampan in een kreek, waar de marine hen niet volgen kon. De bij Kasoa zich vertoond hebbende zseroovers zijn door Z. M. stoomschip Batavia niet ontdekt. Said Mohamad spoort hen thans op. {Jav. Ct )
---

Program van de Staf-Muziek in de Millitaire Sosiëteit Concordia.
I. 1. Voorwaarts, PRIJS MARSCH ... W. Heiser. 2. IN TROD UCTIÜN de i'opéra L'Afrie*ine G. Meijerbeer. 3. *Entr') ACTE et AIR (2e acte) de I'opéra Le Pre aux Clcrcs Solo pour Cornet a Pistons et Clarinatte en mibémol, arrangeé par T. F. M^uttis F. Herold. 4. *GRAiNDffi FANfAlSlEsurl'opéra La Traviata, musique de G. Vekdi J. Denefve. 5. Aus Java's blauen Bergen, WALZBR T. F. Markus. 11. 6. MILITAIRMAR3CH F. Schubert. 7. * CAVAfiNE de I'opéra Le B irbier de Séoille (solo pour Cornet a Kstoa) G. Rossini. 8. * GRAMDü POTPOURRI surl'opera La Eille de Mme Angot Ch Lecocq. 9. Bitte Schot, POLKA jOH. aTftA.uss. De * nummers 3, 4, 7 en 8 op verzoek. B.iOUW, (Februari). — Het weder kenmerkte zich door droogte gepaard met harde noordoostelijke winden. In het Linggasche blijven noch steeds koortsen heersenen; gevallen van buikriekte deden zich in de afdeeling K rimonvoor'. Overigens was de gezondheidstoestand bevredigend. De opbrengst van gambir en peper was vrij gunstig. Aan te Riouw geïnde pachten werd ontvangen / 33 .52 48 Zuide*- en Oostarafdöeüng ran üoraeo, (Januarij) —De weersgesteldheid kenmerkte zich door felle hitte; slechts enkele malen vielen regenbuien. Dientengevolge bleef de gezmdheidstoestand minder gunstig; vele gevallen van buikziekten en koortsen deden zich voor; oogontstekingen en enkele gevallen van pokkea echter met goedaardig verloop, — hielden noch hier en daar aan. In de onderafdeeling Tanah-Laut (Plerari) brak een kwaadaardige ziekte onder de karbouwen uit, waarvan echter noch slechts twee gevallen met doodelijken afbop zijn waargenomen. De meeste bibit-padi voor den grooten oogst tegen het midden van het jaar werd reeds op de velden overgebracht, doch vele rijstplanters wachtten noch daarmede in de hoop op meer regen, daar zij bevreesd waren, dat de jjnge plintjes door de droogte zouden verdorren.
De heerschende droogte veroorz takte veel bekommering voor den van de lage gronden te verwachten oogst, wan hoewel van de padi in het gebergte gunstige berichten' werden ontvangen, kan men van de rgstplanters aldaar niet verwachten, dat zij ook voldoen ie tot aanvulling van den voorraad in fde benedenlanden zullen verboiwen.
Aan uitgégreikte diamant-lisensiëa werd in de afdeeling Martapoera ontvangen een bedrag van f 2238. De werkzaamheden bij de steenkolenmijn Oranje Nassau en te Assahan werden geregeld voorgezet. Ten gevolge van den buitengewoon lagen waterstand konden echter minder materialen op- en minder steenkolen afgevoerd worden dan bij normaal waterpeil. De werkzaamheden in den mijnput te Pengaron vorderden beter dan in de vorige maand.
Te Assahan werden gedurende deze maand 310^ ton steenkolen geproduseerd en van daar afgevoerd: 244 ton.
De gezondheidstoestand van het mijnpersoneel was minder gunstig.
Van 581 vrije lieden, matrozen en dwangarbeider» werden 116 man geneeskundig behandeld, van welke er 58 genazen en 5 overleden. (Jav. Ct.)
---

Aangekomen Vremdelingen te Batavia. VAN 23 TOT 29 MAART 1878.
f HOTEL - INSULINDE. Q. de Bont en familie van Palembang. Aug. Lortz. van Buitenzorg. W. G. van Merkesteijn van Meerak. M. Krol van de reede. A. de Graaf en familie van Batavia, A. J. H. Boellaard van Tuijl vaa Tangerang.
JAVA H6TEL. Mevr. de wed van Kattenburch en zoontje, Sol, van Buitenzorg. — Gomes, van Tagal. — van den .bosch van de reede. —. Platte, Maarschalk, van Soerabaja. — Beijer, van Gadok. — Luijt, Scheib, Geluk, Seck, Pnio, van Mr. Komehs. — van Amstel, Franken, van ijogrek. — van der KijU, van Langen, Schenk, Broes van l^ort, van Mr. Korndis. — Hiuter.hur, van Padang.— van den Jünde en lamdie van iebmg Tingi. —- üoersch, engelman, van der Zijl en echtg. van Atjeh. — van Touion van der Koog, van Probolingo. — Pot, Witte, van Soerabaja. — Goers van Krawang.
---

Vertrokken Passazjiers van Batavia.
i>aar ttamarang en Soerabaia via Kustplaatsen, per Ned. Ind. stoomschip Jrrms Akxa-ider, kapt. Vermaas,- de heeren Wouters, van de Ei.de, echtg en kind, van Langen, Bech, Aio, Rutgers van der Loeff, Schrieder en echtg. Eu 4 kinderen, de Graaff, echtg. en 8 kinderen, van v. Gorkum, Heuricus en echtg. Jbrewer, Cordesius, Cours, Voet, Broese van Groeuou en echtg. Maarschalk Goldoiau, mevr. Haxwijn en 2 dochters van mevr. Franck, juft. Oudkerk Pool, Bode en van Meverden benevens Z. M, troepen.
---

EKONOMIE.
In Amerika vindt men stoomfabrieken die alleen één enkel artikel iabriseeren, ü. v. alleen irhouten vleeschpenuen", zoo ook enkel «stoppen voor vaten"; ZO3 heelt ineu daar in Kauada ecu enurm uitgebreide stoomfabriek «the Carliunge*erJ uxle icork", waar alleen alieriei Boorten van assen gemaakt worden, als voor lokomotieven wagons, omnioussen, andere rijtuigen en karreüt IUUO a 12üo diverse assen is in doorsnede de dagelij ksche aflevering. Huu masjinenén zijn dan ook ekspreaselijk voor de asaen-labrikazje vervaardigd ; behalve dat dit reeds groote ükuuomie upieverdi, is hun voordeeiige faoriseriug ook seiegen in de ligplaats dier f.briek, zijnde dezelve nabij uitgebreide ijzernujuen en petroieum-oronnen gekozen; de mijntn leveren de grondstof, de bronneu het materiaal voor verhitting, terwijl water van de Niagara-val tot beweegkracht dient.
---

TANDJONG PRIOK.
YüiüsLAG omtrent de werkzaamheden aan den bouw der havenwerken voor Batavia, gedurende de maand Februari 1&78. De enkele hevige regens, gedurende de maand Februari gevallen, deden hun invloed op het werk gevoelen. In de Afueehng il kon herhaaldelijk een gedeeltevan den arbeid door te hooge waterstanden niet worden voortgezet; dit oponthoud was wel voorzien, en tot de kleinste grenzen beperkt, doch kon niet geheel voorkomen worden; bovendien staakten de inlandsche koelies uit den aard der zaak, allen arbeid in de open lucht, zoodra gedurende de werkuren de regens doorkwamen; hierdoor ging vtel tijd en geld verloren.
Uit Europa werd bet bericht ontvangen, dat wederom een groote baggermolen en een hopperbarzje de Ciyde verlaten hadden, met bestemming naar Java.
De dredger Batavia en de happerOarzje Bantam ziju den Bsten Maart te Aden bineogeljopen tot het aanvullen van den kolenvoorraad, en hebben hun reis herwaarts daarna voortgezet.
Zoodra het baggermaterieèl alhier voltallig is, en in werking» zrjn de stoornissen die door den Westmoesson nu outstaan, niet meer te vreezen.
Afdeeling I. De lossing van het zeilschip Antje, welke masjineriën en ijzeren klepschouwen uit Engeland heeft aangebracht, werd geregeld voortgezet. Veel moeite werd aan biord der Al]e ondervonden bij het lossen der zware omvangrijke dtelen der klepvasrtuigen. Het met steenkolen geUden zeilschip de Zes G zusters bleef ter reede Tandjong Priok. üe lossing van kolen werd geregeld voortgezet. De stoomklepvaartuigen aoetabaja en Kediri, waren in dienst voor het vervoer van goederen naar Merak en voerden een hoeveelheid tra«jiet aan. Het baggervaartuig Celebes, en het stoomklepvaartuig, Ketiiri werden gedokt, het laatste schip ontdaan, zoowel van alles, wat het openen \ ïer kleppen kon beletten, als van die onderdeelen, welke ' uitsluitend ten behoeve van de reis, van Europa herwaarts waren aangebracht. De schepen werden geschilderd en schoongemaakt. He emmerketüng van het baggervaartuig de Jj.va werd gesloten en het schip verder afgewerkt. Een kleine baggermolen van de Jongh eu Co. uit Ouaerwator per Pruis Hendrik, in de vorige maand aangevoerd, werdt te Tjilingtjing nabij Priok ineen geklonken en gemonteerd. Met het ineenzetten der drie per Antje aangevoerde klepvaartuigen, die te Priok gelost zijn, werd een aanvang gemaakt. He silinders van het dr.jvend dok moesten geranzjeerd worden; zonder dat toch zou het onmogelijk zijn, de verschillende deeleu van het dok aan elkander te verbinden. Uit verplaitsen der silinders was een zeer tijdroovend en tamelijk kostbaar werk. Ten einde één silinder op zijn plaats te brengen, was het soms noodig een vijfaeutal andere silinders te verplaatsen. De dokput werd uitgegraven tot gemiddeld 1.75 ond3r laag water, zoodat de verlangde diepte nu bereikt is. Alleen de taluds vereischen noch eenigen arbeid, terwijl bovendien de put aan de voorzijde noch moet verruimd worden. Met den bouw van het atelier te Priok werd voortgegaan. Al de ijzeren kolommen van de smederij en de ketel makerswerkplaats zijn gesteld en ingemetseld, terwijl men begonnen 13 met het opbrengen der kapspanten. Aan de fundering van de zware masjine, welke de drijfassen in beweging moet brengen, is begonnen. Ook met het stellen van de werkplaats voor houtbewerking is een aavang gemaakt. He eerste toebereidselen werden gemaakt voor de daarstelling van den houten steiger die in de richting Noord- Zuid, 550 Meters ver in zee uitgebouwd zal worden. Een uitwijkspoor werd aangrltgd, nabij de halte te Priok tot aan de Westergracht in de richting van den spoorweg naar den Westt-r havenriam. De aardenbaan van een gedeelte van den spoorweg naar de betonfabriek werd aangelegd tot het punt waar hij deH Noordelijken verbindinsweg snijdt. De waterleiding van den 2de artesischen put werd verder voltooid, zoodat nu in alle behoeften aan ketel water en drinkwater wordt voorzien. Met kracht werd voortgegaan met het uitzetten de spoorweglij nen en andere werken, die te Tandjong Priokr moeten jjworden daargesteld. Na de vjl ooiing van den Portland'aenentvloer in de eene koelieloods werd, naarmate er metselaars disponibel waren, een aanvang gemaakt met het leggen van een dergelijken vloer in de tweede koelieloods. Ten behoeve van do stortingen in den Wester havendam, werden drie zware ankers en de daarbij behoorende corpsmorts gelegd. Een lokomotief werd gemonteerd. Zij zal weldra voor gebruik gereed zijn.
Twaalf zandwagens werden aangemaakt uit de per Dren' the ontvangen stukken. Deze wagens, waarvan er één voor het vervoer van Europeanen als p jrso ïen-wagen is ingericht, en eenige anderen voor het transport van koelies van zeilen voorzien zijn, naarmate ze gereed kwamen, in dieast gesteld.
Door deze verbetering der trauspHtmulddelen en ten gevolge van de omstandigheid, dat door vele regens en het on-J( derloipen van het terrein iv Afdeeling 11, de arbeid aldaar! tij-lelijk moest beperkt wjrden, steeg het amtal koelie» in de Afdeeling I zeer belangrijk. Er zal dus, nu er voldoende wajens zijn, varmoedelijk een einde komen aan het voortdurend gebrek aan koelies, waarmede men te Tandjong Priok steeds te kampen heeft gehad. Gebrek aan ambachtslieden hteft zich nu voorgedaan, tengevolge van een belangrijke vermindering der daglooners van de timmerlieden en metselaars, welke reduksie met het oog op de toekomst noodig was. Thans komt er weder een voldoend aantal metselaars op het werk. Hut aantal timmerlieden is echter zeer onvoldoende. Afdeeling 11. Het graven van het kanaal en het ophoogen van het jaagpad en den rijweg werd voortgezet. Als een gevolg der hooge waterstanden, werd uit het kanaal in het jaagpad slechts 10880 kub. Meter grond verzet. In den spoorweg Pekapoeran-Batavia werd slechts bewerkt 1923 kub. Meter grond. Het afheien der funderingen van de bruggen over het aanslaande Goenoeg-Saharie-Kanaal bij Pekapoaran werd voortgezet. Het afdeelingsbureau kwam onder dak. De spoorweg vorderde betrekkelijk zeer weinig onderhoud; het zakken of inklinken der baan door de hooge waterstanden en hevige regens was zeer gering. Het aantal koelies was voldoende. Afdeeling 111. De opkomst der werklieden was gedurende deze maand ruimschoots voldoende. Het aantal koelies dagelijks werkzaam, bleef nagenoeg stasionair, niettegenstaande de cholera weder slachtoffers eischte. Waarschijnlijk heeft de onmiddelijke opname van lijders in het hospitaal, dat deze maand werd voltooid en in gebruik genomen, en het begraven der lijken, gedurende de werkuren, de b>j de vroegere epidemie, geheerscht hebbende paniek voorkomen. f Gemiddeld waren dagelijks werkzaam: 1073 koelies, 126 timmerlieden, 11 metselaars, 4 smeden, 5 bankwerkers. Zoowel het gehalte als het aantal der bankwerkers laat noch veel te wenschen over; vooral met het oog op de vele masjineriën, die thans gemonteerd moeten worden, en den aanmaak van spoorwegmaterieël, als schuif wissels, puntstukken enz., wordt zeer naar bekwaam personeel gewenischt. Voor het Êuropeesch personeel werd de dubbele woning, in het vorige maandverslag vermeld, geheel voltooid en betrokken, zoodat er thans drie woningen met houten geraamten, steenen vloer en pannendak gereed zijn. Met een volgende woning werd aangevangen, en daarvoor een groot gedeelte der houtwerden gereed gemaakt. Van de diroksiekeat werd onder handen genoman, de bedienden woning, waarvan de houtwerken thans gereed zijn; een begin is gemaakt met het in elkander zetten van het geraamte. Een zinkput werd gegraven voor de diarhij behooreude latrine, tevens dienende voor het bureau-personeel. Het emplasement voor de steenkolenloodsen werd verbreed, waartoe in ophooging werd verwerkt: een hoeveelheid van 40U M 3 grond, over een lengte van 150 M. Met het bewerken der houtwerken voor de vesteeakolenloods werd voortgegaan. Met het opzetten van het geraamte wordt een aanvang gemaakt. Bovengenoemde voor het steenkolen emplassment verwerkte grond werd verkregen door het egahseeren van het werkterrein bij het atelier en langs den spoorbaan. De overige, hiervan afkomstige grond werd gebezigd tot het plempen van de moerassige gedeelten langs het strand in de nabijheid van dat terrein. Wegens de ongelijkheid er van kan de hoeveelheid grond voor het laatste doeleinde aangewend, niet worden opgegeven. Van het atelier werden al de ijzeren spanten geplaatst en de nok en gordingen bewerkt en gesteld. Een stelling voor het betimmeren van de kap is gereedin Het tweede magazijn tot opberging v*n materieel en materiaal werd geheel voltooid en in gebruik genomen, zoodat dit onderdeel thans is geëindigd. Ook het tweede groote dinamiet migazijn-werd geheel voltooid en in gebruik genomen, zoodat thans de aanwezige voorraad dinamiet in beide magazijnen is opgeslagen, waardoor ecu geregelde inspeksie aangaande deu tjestand der ontploffingsiniddelen mogelijk is geworden. Van het kleine magazijn war i. de fundering gemetseld, en een gedeelte der houtwerken bewerkt. De gemetselde put en neuten voor de lokomotieven-remise werden gereed gemaakt, benevens het grootste gedeelte der stijlen en spanten, zoodat dit gebiuwtje in den loop der volgende maand kan voltooid worden. Van de beiaalloods werd de gemetselde fundering voltooid. Voor een ruime timmerloods kwamen de houtwerken gereed en werd het geraamte opgezet. Voer den laaditeiger IV werden de laatste vier schroefpalen van de 48 ingedraaid; een 20tal welke op steen stuitten, en daardoor niet tot op de verei=chte diepte konden worden ingeschroefd, afgehakt en begonnen met het opbrengen der sloven \an het 4de juk. De steenen dam achter genoemden steiger werd verder aangehoogd met een hoeveelheid van 97 kub. Metersteen, gedeeltelijk afkomstig uit de steang-oeven, gedeeltelijk van de losgewerkte steen van de spoorbaan langs de laadsteigers. Voor den kolensteiger No. 1. werden 6 schroefpalen, nj. voor 3 jukken ingedraaid. Alle deze palen stuitten op een diepte van 1 tot 2T/2 Meter beneden den bodem op een rotslaag. De dam achter dezen steiger werd gedeeltelijk aangehoogd met een hoeveelheid vau 50 kubieke Meter steen. De voorloopig losplaats is thans geheel gereed, voorzien van dubbel spoor met een trinsbordeur en ean 5 tons stoim kraam, zoodat daaraan minsten twee hopperbirzjes kunnen worden badiend. Voor het uitbreiden dezer losplaats werden verwerkt 224 kubieke Meter stsen, aangevoerd uit da steengroeven. Werd voortgegaan met het bezo ien dar d jkjes langs de spoorb tan en hat aanvoeren vin hallast, waarvin bij taakwerk 301 kub. M. werten aangebracht. Voor het gedeelte van de bian langs de laadsteigers wer deu losmaakt 150 kubiete Meter steen, waarvoor werden gedaan 214 schoten en verbruikt 55 kilo dinamiet: Lauo-s de steengroeven, en op het ranzjeerterrein werd over een lengte van 400 Meter, spoor gelegd, zoodat thans de totale lengte van het gelegde spoor bedraagt 1 *i)> Meter. Verder werd geplaatst een wissel op het ranzjeerterrein en voortgegaan met, het lichten en richten van dei geheele spoorlijn, terwijl met het leggen ran een tweeden wissel werd begonnen. Een steenen duiker weri onder handen genomen en ongeveer voltooid, zoodat thans in het geheel 5 duikers in de spoorbaan zijn gebouwd. IVan het rollend materieel werden ruim 80 wagens in elkander gezet en afgewerk'-, benevens 20 kipbakken aanmaakt, waarvan er op ultimo dezer 30 gereed zijn. In de steengroeven bestond de arbeid hiof izakelljk in het ontblooten der trasjietlageu, het weghikken van boomen en struiken, en het doen springen der vooruitstekende rotspunten, die bij de geregelde eksploitasie hinderlijk kunnen zijn. Voor laatstgemeld doet werden losgewerkt p. m. 1500 ku'rtieke Meter steen, waarvoor gedaan werden 1155 scho■ ten en 645 k. G. dinamiet verbruikt. 1 Tevens werd eea loodsje of remise gebouwd van houten stijlen en dito kap, met gegalvaniseerd ijzer gedekt, • waarin de lucht-kompresser met lokomobiei werd opgesteld. De ijzeren luchtgeieiding van de kompressea naar de naastbijgelegen groef werd gelegd, en zal in den loop der volgende maand met het gebruiken der rotsboren een begin worden maakt. Uit de steengroeven werden afgevoerd 442 kubieke Meter steen, waarvan 150 kubieke Meter werd verzonden naar Candjoog-Priok en het overige alhier verbruikt werd. De hoeveelheid steen in de groeven noch voorhanden, bedraagt 1510 kubieke Meter. Door den aanleg van den spoorweg was de weg, loopende van de dessa Poeloe-Merak naar Lebak opgebroken, en daardoor de kommunikasio gestremd. De spoorbaan ongeveer voltooid zijnde, werd deze maand begonnen met het aanleggen van een weg, ten einde de kommunikasie te herstelen. Deze weg 3.50 Meter breed, is thans over een lengte van 400 Meter gereed en voor een groot gedeelte verhard. Tevens werd een kleine houten brug gebouwd, met steenen landhoofden. Gedureude deze m»and, werden gelost de hopperbarzjes SoeTab yaeik Kedtrie, benevens de 15 koijangs prauw No. *, , waarvoor hoofdzakelijk zwaar materieel werd aangevoerd. Eerstgenoemde hopperbarzje keerde met een lading steen . van 150 Meters naar Tandjoug-Priok terug. 'Eenige sloepen werden gerepareerd; en aangemaakt werd een groote stoelbak voor het ladeu der hopperbarges. Gezon dheiditoestand. De gezondheidstoestand van het inlandsche werkvolk was in Afdeelingen I en II zeer bevredigend. Onder het Êuropeesch personeel kwamen eveneens weinig ongesteldheden voor. De bemanning der schepen, zoowel Europeanen als inlanders waren echter allen aanhoudend . ongesteld; een Eur. stuurman en eenige matrozen zijn overltden De oorzaak dezer ziekte a was gelegen in het verblijf te Onrust, waar de schepen deze maand gedokt zijn; aile vaartuigen der havenwerken, zonder onderscheid, welke te Onrust eenige dagen verblijf gehad hebben, zijn met zieke ekip zje teruggekeerd. Te Merak brak weder de cholera onder het werkvolk uit. Twaalf koelies overleden gadurende de maand Eebruiri aan die ziekte. Het hospitaal aldaar werd in gebruik genomen, nadat de vloer met een laag portlandsement overdekt was. Het omliggende terrein werd van de inlandsche bevolking gehuurd, schoongemaakt en gedrrine'erd. Het terrein bij de (oelieloodsen werd zorgvuldig rein gehouden, en de loodsen dagelijks gedesinfecteerd. Ingevolge advies van den geneesheer der haveawerken werd de afvoer van fekaliën geregeld. Het Êuropeesch personeel te Merak, dat overigens over het algemeen steeds gezond gewaest is, leed gedureude de maand Eabruari aan koortsen. {Jav. Ct).
---