MAIL-OVERZICHT. Batavia, 16 Juni 1875. Er is ditmaal weinig nieuws te melden, en ook de Javasche Courant levert weinig stof op tot beschouwingen. De hitte der laatste zes weken duurt onafgebroken voort, en oefent een slachten invloed uit op den gezondheidstoestand; het verlangen naar regen is groot. De cholera eiscbt slachtoffers onder de Europeesche ingezetenen en het garnizoen alhier, en heerscht overigens in vele plaatsen op Java en de Buitenbezittingen; op Celebes is zij volgens de laatste berichten zeer afgenomen, en komt daar nog slechts sporadisch voor. De stoomer Baron Bentinck kwam eergister morgen van Samarang hier ter reede met de geele vlag in top; een inlandsche matroos was aan de cholera overleden; passagiers en troepen mochten echter den volgenden morgen debarkeeren. Uit Atjeh worden geen berichten van bijzonder gewicht ontvangen. De gezondheidstoestand laat nog te wenschen over, zoowel als de verpleging der zieken; de sterfte is en blijft groot; en de verovering van Atjeh is en schijnt voorloopig wel te zullen big ven een werk dat het N. Indische leger uitput. Naar het schijnt zou men er aan denken, de gemobiliseerde barisans naar Atjeh te zenden. Wij hopen dat die troepen daar reden tot tevredenheid zullen geven. Den 12en dezer heeft alhier een vendutie van effekten plaats gehad. Voor onze lezers in Nederland, waaronder waarschijnlijk verscheiden er belang bij hebben, laten wij hier de opgave der besteedde prijzen volgen: 1/1 Aandeelen Javasche Bank 184-186 pCt. 2/2 9 „ „ 187-189^ „ „ Batav. Prauwenveer 200 „ „ „ Tjuniaveer 198-199| „ „ le N. I. Z. en B. Ass. Mg 190-190^ „ »%* „ u „e „ 147£.148_ , 1) „ Kolon. Z. en B. Ass. Mij 75-80£ „ ii 2e # n n h a 70-71 // „ Z.enß.Ass.-Mij „Oosterl." 65-65_ , „ Brand.-M. „Ned.-Indië" 193-195 i „ „ Javas. Z. en B. Ass.-Mjj 73-74 „ t N. I. Handelsbank 116-120 „ Obligatien - „ „ 97-97. „ 2) Aandeelen N. I. Droogdok-Mij 51 „3) n Geld-negotiatie Planten- Dierentuin 31-34_ „ n Bataviasche Tramway Mg. 3-8T i, Bovenstaande prijzen mogen zeer bevredigend genoemd worden, en toonen aan dat Nederlandsch- Indische bank-, handels- en assurantie- instellingen zich in alle opzichten beter houden dan zoovele dergelijke instellingen in andere streken van het Oosten, om van het Westen niet te spreken. Geen der aandeelen vinden wg genoteerd beneden 50 pCt., met uitzondering van die der geld-negotiatie Plantenen Dierentuin die slechts tot 3472 pCt. mochten bedingen; de Planten- en Dierentuin is echter in zijn opkomst, en gaat een goede toekomst te gemoet. Minder gelukkig is het gesteld met de Bataviasche Tramway Maatschappij, die als 't ware geen toekomst meer schijnt te hebben, en wier aandeelen dan ook slechts 3 a 3/2 pOt. golden, 't geen nog gunstig heeten mag daar naar het schijnt aandeelen tegen 2x/2 procent aangeboden zijn. Over den weg worden in den laatsten tijd nog al eens klachten gehoord, -aar met de Indiër meenen wij dat de Regeering wel wat zou kunnen te gemoet komen. Van Makasser wordt bericht, dat aldaar het plan bestaat om op den aanstaanden jaardag vau den l^rins van Oranje een paardenmarkt te houden. — De vorstin van Baroe, Sitti Aisjah, echtgenoote van den Kroonprins van Goa, is den 4en dezer overleden; haar verlies wordt in Goa en Baroe zeer betreurd, en het Gouvernement verliest in haar een getrouwe hondgenoote. Kraeng Bonto-Bonto is nog niet in 0-derwerping gekomen. Van den Resident van Tagal is onder dagteekening y&u den 31en Mei jl. het bericht ontvangen, dat de ?erg Slamat sedert eenige dagen een iv de laatste Jaren ongekend sterke werking heeft vertoond. Een dof gerommel als van een ver ver wij derden donder vergezelde het opstijgen van een dikke rookkolom, die in den vroegen morgen van. den 22en Mei werd waargenomen. Door den wind in Noorden Oostwaartsche richtingen voortgedreven, loste zij 2lch in een fijne aschregen op, die op sommige Plaatsen tot den volgenden dag aanhield. In den ochtend van den 23en bereikte de rookkolom haar grootste afmetingen. Schokken van aardbeving werden, voor zoover bekend, niet gevoeld. Ook in de residentie Banjoemas werd de buitengewone werkzaamheid van den Slamat waargenomen. In den voormiddag van den 29en Mei viel in de afdeeling Poerwokerto een vrij sterke asch- of steen-8 ruisregen. Met gevoelens van erkentelijkheid en ware ingenomenheid is hier kennisgenomen van den uitslag "er pogingen, in 't werk gesteld door mej. E. de "an te Arnhem en eenige andere dames, om het J°t te verzachten der verminkte Atjeh-strijders en «er onverzorgd achtergebleven betrekkingen van de te Atjeh gesneuvelden. De belangrijke som van / 5669,86 is door Z. E. den Gouverneur-Generaal ontvangen. Bg besluit van Z. E. den Gouverneur-Generaal dato 7 dezer, is krachtens daartoe door Z. M. den Koning verleende vergunning bepaald, dat de lichttoren op P«»eloe Bras aan den Noordelijken ingang van straat Malakka, den naam zal voeren van Willemstoren. In de Javasche-Courant van den Hen dezer maakt de Direkteur van Onderwgs, Eeredienst en Ng verheid bekend, dat op Woensdag den len December 1875 des voormiddags ten 10 uur, ten zijnen bureele op öet paleis te Weltevreden, na openbare mededinging °nder nadere goedkeuring der Regeering aan den zal worden toegewezen de exploitatie "a« het «teenkolenterrein Soeban, gelegen in de ommelanden van Benkoelen (Sumatra), hebbende een *) Tegen laatstgenoteer, Juni 22, Juli 17, Augustus 18, September 10, Oktober 5« November 17 en December 13. In Januari 1875 12 en in Februari 15. Ia 1874 hebben dus in 't geheele Duitsche leger, Beieren uitgezonderd, 193 personen zich van 't leven beroofd of ongeveer 0,54 per 1000 man. De statistiek van 't Oostenrijksche leger wijst 0,85 zelfmoorden per 1000 man aan. Frankrijk heeft 0,51, België °.45 0p de 1000 soldaten. In het Engelsche leger, waar _el betaald en buitengewoon goed voedsel gegeven wordt, komen slechts 0,38 zelfmoorden voor op de 1000 man. VERSLAG omtrent de verrichtingen der Zeemacht in de wateren van Atjeh, als een vervolg op het voorkomende in de Javasche Courant vun 21 Mei jl., no. 41. 1. Ms. stoomschip Citadel van Antwerpen kwam den laten Mei de reede van Atjeh opstoomen om den voorraad viktualie aan te vullen, en keerde den daaropvolgenden dag naar het station der Noordkust terug. Terwijl Z. Ms. stoomschip Aart van Nes den 2dea de reede kwam opstoomen om de opname aan de Oost- en Noordzijde van Poeloe-Waij voort te zetten, vertrok Z. Ms. stoomschip Bdi naar Singkel. Z. Ms. stoomschip Palembang kwam don 7den Mei op Atjeh's reede ten anker om rapporten over te brengen van den station-kommandant ter Noordkust, en keerde den daaraanvolgenden dag naar het hem aangewezen kruisge bied terug, terwijl de Aart van Nes voor de opname vervangen werd door de Pontianak en naar Pinang vertrok. Z. Ms. stoomschip Sambas, den lsten Mei vertrokken tot bekruising van het Noordelijk gedeelt der Westkust, keerde den 9_en ter reede terug, zonder eenige bijzondere ontmoeting gehad te hebben. Na de benoodigde viktualie overgenomen te hebben, nam dat stoomschip den Uden d. a. v. zijn post weder iv. Na de opname van Poeloe-Waij voltooid fe hebben, vertrok Z. M. stoomschip Pontianak den 13den Mei tot het volbrengen van een aan den kommanderenden officier opgedragen zending naar de Westkust, wordende die reis tevens benuttigd om Toekoe Lampasei naar Kloewang over te voeren. Z. Ms. stoomschip Watergeus verliet den 15den Atjeh's reede met bestemming naar Singapore, om aldaar in een der dokken te worden nagezien. Stations der Noordkust. Z. Ms. Stoomschip Sumatra vertrok den 25sten Maart van Gighen tot bekruising der kust van Sambilangan tot aan Telok-Semawe en kwam den 28eteu daaraanvolgende voor laatstgemelde plaats ten anker. Door herhaaldelijk gedurende den nacht gewapende sloepen op brandwacht te zenden, werd het binnensmokkelen van peper uit Simpang-Olim zooveel mogelijk belet. Den 9den April vervangen door de Citadel van Antwerpen, stoomde de Sumatra naar Gighen en deed onderweg Kloe.m« pang-Doea en Pasangan aan. Den 15den weder om de Oost vertrokken tot handhaving der blokkade, bezocht de Sumatra achtereenvolgens de verschillende plaatsen ter Noordkust, vertoefde van 28 April tot 4 Mei te Telok-Semawe, en keerde op laatstgemelden datum naar Gighen terug. Z. Ms. stoomschip Banda bleef gedurende de maand April gestationeerd vo ,r Gighen en belast met de handhaving der blokkade tusschen Koeala-Segli en Ëndjoeng. Na de dienst aldaar te hebben overgedragen aan Z. Ms. stoomschip Palembang, vertrok de Banda den 26sten April naar Singapore om te dokken. Z. Ms. stoomschip Riouw bekruiste gedurende de maanden Maart en April het gebied van Pedir. Een prauw, die om zich aan de visitatie te onttrekken het op den wal zette, werd door dat stoomschip door geschutvuur vernield. Z. Ms. stoomschip Palembang bewaakte Kroeng-Rijah tot Batoe Poetih, Den 2ls ten April werd een prauw, die bij de nadering van het stoomschip op het strand liep (ongeveer \ mijl bewesten Sigil) en door de opvarpnden verlaten werd, door de gewapende sloepen genomen. De lading bestaande uit peper en huiden werd aan boord genomen ; de prauw was door een granaatschot zoodanig ontredderd, dat zij aan haar lot moest worden overgelaten. Na tot den 26sten gekruist te hebben, ankerde de Palembang voor Gighen en nam aldaar de dienst van de Banda over. Op den 30sten April werd op de hoogte van Pakan- Baroe een met huiden geladen prauw van Pedir door de gewapende sloepen buit gemaakt. Z. Ms. stoomschip Bommelerwaard hield van 2 tot 13 Maart station te Telok-Semawe en kruiste gedurende dien tijd herhaaldelijk voor Koeala-Karang en Koeala-Itam; voortdurend werden door de gewapende aioepen nachtelijke ronden gedaan tot het beletten van den steeds op vrij grooten schaal beproefden smokkelhandel. Twee met peper geladen prauwen, komende van Simpang- Olim, werden den 7den en den 16den Maart door gewapende sloepen van de Bommelerwaard genomen. Na Kloempang-Doea, Pasangan en Ëndjoeng bezocht hebbende, kwam het stoomschip den 23sten Maart ter reede van Gighen ten anker. (Jav, Ct.) P.kalongan, (Mei). — Het aantal koortslijders nam weder aanmerkelijk toe, vooral in de kontröle-afdeeling Bandar en Batang. Het aantal dier lijders vermeerderde in 't geheele gewest van 26 April tot en met 20 Mei jl. met 233, waardoor het totaal aantal 251 bedroeg, waarvan 77 herstelden en 2 overleden. Het aantal choleralijders nam van 21 April tot en met 20 Mei jl. toe met 215, zoodat het totaal aantal 242 bedroeg, waarvan 221 geneeskundig werden behandeld. Van dat aantal herstelden 126 en overleden 58, terwijl van de niet geneeskundig behandelden 13 overleden. In de laatste dagen der maand kwamen onder de Inlandsche bevolking en de vreemde Oosterlingen nog 12 gevallen van cholera voor; 5 lijders herstelden, de overige bezweken. Ook heerschten er in dit gewest intermitterende koortsen met een gastrisch bilieus karakter. Sommige gevallen waren van een zeer ernstigen typheusen aard. Remhang. — Van 22 tot en met 29 Mei jl. vermeerderde in de afdeeling Rembang het aantal koortslijders met 463; waardoor het totaal aantal 2089 bedroeg. Hiervan zijn 411 hersteld en 54 overleden. In den afdeeling Toeban werden van den 19den tot en met den 26sten Mei jl. 19 personen door de cholera aangetast, waarvan 2 herstelden en 16 overleden. Soerabaia — Van den lOden tot en met den 20sten Mei jl. vermeerderde het aantal choleralijders in de regentschappen Soerabaia, Modjokerto en Sidajoe met 39 personen, zoodat het totaal aantal 66 bedroeg, waarvan 18 overleden en 7 herstelden. Sumatra's Westkust. — Aan een suppletoir verslag omtrent den stand van zaken in dit gewest gedurende April jl. wordt het volgende ontleend: De marktprijzen van rijst en padi varieerden, als volgt: Rijst per pikol. Padi per pikol. in de Pad. Ommel. van f 7.50 tot/ 8.50; ƒ 3.—tot/ 3.25 » Tapanoli » h 7.— « » B.—j - 3.50 ti n 4.— te Priaman o u 7.— «r , 7.50 ; n 450 u n 5.— . Ajer-Bangis n u 7.-— n • 7.50; , B.— . - 8.50 ii Painan «r » 7.-— « * B.— ; . 3.__ „ „ 4__ inde Pap. Bovenl. n * 450 » » 5.75; _ 2.85 - . 3.__ De inkoop van koffie bedroeg: iv de residentie Padangsche bovenlanden ruim 42925 pik. „ „ „ Tapanoli _ 2819 „ „ „ afdeeling Ajer-bangis en Rau... „ 26] » » » Painan' _ 390 _ » » » Priaman „ 12 „ Zekere Malim Saïdi van de kampong Bonan-Dollob (Groot- Mandheling) heeft zich in een vlaag van ijlhoofdigheid in zijn woning opgesloten en deze in brand gestoken, met dat gevolg, dat hij zelf daarbij omkwam, en nog een 6tal anderen huizen een prooi der vlammen werd. Aan de van huievesting beroofde personen werd de noodige hulp verleend. Paembang, (April). — Het weder onderging geen verandering; de drukkende warmte werd ook in deze maand slechts nu en dan door regen afgewisseld. In de onderafdeelingen Ampat-Lawang, Moesi-Oeloe Tebing-Tinggi en de Pasoemah-landen heerechte de cholera. Overal elders was de gezondheidstoestand over bet alge^ tneen gunstig. Ter hoofdplaats deden zich twee gevallen van pokken voor. De aangetaste personen waren onlangs per stoomboot Ruby van Mekka gekomen. In de meeste afdeelingen was de bevolking bezig met den padi-oogst. De pasanggrahan, het passentenhuis, de kazerne en twee partikuliere woningen te Talang-Padang zijn een prooi der vlammen geworden. {Jav. Cl.) Samarang, 10 Juni. Gebruikten de straatroovere van Samarang tot hiertoe in den regel slechts die wegen tot veld voor de uitoefening hunner industrie, waar zij in verschillende richtingen gemakkelijk ontvluchten konden en opkoopers van gestolen goederen in de nabijheid vonden, — somtijds toonen zij zich zoo brutaal om zelfs midden in de stad karren aan te vallen en te berooven. Eergister stal een kadet van een kar in de nabijheid der Roomsche kerk drie blokken wit katoen, en gister roofde een ander op Karang-bidara een kleine krandjang met klontjes van leen glinding van Demak. Geen van beiden is gevangen Senomen- . (.Uamotief.) Soerabaia, 10 Juni. Men schrijft van Pankadjene 26 Mei jl. „De inspektie voor den overste is zeer goed afgeloopen ; — ZHEGest. betoonde zich uiterst tevreden. Zooals ik u vroeger meermalen schreef, kwam de Gouverneur van Celebes alhier eenig en alleen voor de zaak vao Kraeng Bonto-Bonto. Deze heeft zijn onderwerpings-kwestie brjna vier maanden lang gerekt en blijkt nu, hij het Gouvernement gedurende al dien tijd om den tuin heeft geleid ; — ten minste de Gouverneur is nu wederom te veigeefs hier gekomen. Een oproeping aan alle Hoofden van het distrikt heeft toen plaats gehad, waarbij een ultimatum van 14 dagen is verleend aan Kraeng Bonto-Bonto. Komt hij binnen dien tyd zich niet onderwerpen, dan wordt wederom jacht op hem gemaakt, en is hij met ophanging bedreigd, indien hij in handen onzer troepen valt. In 't begin van Juni begint dus wederom het patrouilleren, dat echter weinig of niets zal opleveren, om de eenvoudige reden niemand van ons Kraeng Bonto-Bonto kent en die van de bevolking, welke hem kennen, zich niet leenen zullen om hun radja uit te leveren." . (Soer. Ct.) Padang, 2 Juni. Als een snelloopend vuurtje heeft zich hier het gerucht verspreid, dat bij het gewestelijk bestuur zeer officiëele maar ook zeer onaangename berichten omtrent Celebes ontvangen zijn. „De Vorst van Wadjoe zou de gehoorzaamheid aan onze Regeering opgezegd en zijn rijk onafhankelijk verklaard hebben; terwijl een gewapende macht zou gereed staan om een inval op gouvernements grondgebied te doen." Wat hiervan waar is, weten wij niet. Wij zijn niet ingewijd in de geheim der antichambres van het gouvernements hotel. Maar dit staat vast, dat het gerucht algemeen verspreid en zelfs tot de inlandsche bevolking doorgedrongt n is. Men behoeft zich echter niet ongerust te maken, een blik op de kaart maakt zelf een ernstig onderzoek naar de gegrondheid van het gerucht overbodig. Intusschen zij in herinnering gebracht, dat Wadjoe een rrjk is op Celebes Zuidoostelijk schiereiland, grenzende ten Zuiden aan Boni, ten Oosten aan de bocht van dien naam, ten Noorden aan Lawoe en ten Westen aan Adja-Tamparang Labaya. Het wordt, behalve door den Vorst, door veertig datoes bestuurd onder welke ook vrouwen worden toegelaten. Bedriegen wij ons niet dau wordt onze staatkundige verhouding tot Wadjoe uit.luit.Bd bepaald door het verbond van Bongay, in 1669 door den admiraal Speelman met de vorsten van Celebes gesloten. Zijn tegenwoordige vorst is La Tjintjing Kraeng Mangappé, Datoe van Pamana. 5 Juni. Gister morgen is door den kolonel Wiggers Van Kerchem het Militair kommando van deze kust overgegeven aan den luitenant-kolonel Wiegand. (Sutn. Ct.) ---