Stadsnieuws. De Willemsbrug 50 jaar in gebruik. Deze maand is het een halve eeuw gele den, dat de Willemsbrug in gebruik werd genomen, nadat tien jaar te voren de eer ste plannen voor een verbinding tusschen Rechter en Linker Maasoever waren ter sprake gebracht. In de Raadszitting van "4 October 1878 deelde burgemeester Joost van Vollenhoven mede, dat de brug al des morgens om 10 uur voor het verkeer had kunnen worden opengesteld., „Hij had het evenwel aardiger gevonden als het ge ïneentebestuur het eerst van de nieuwe verbinding met Feijenoord zou gebruik maken, daarom wilde hij te halfvier de zitting sluiten, rijtuigen zouden dan de Raadsleden opwachten voor een rit "over de Willemsbrug. Ten koste van millioenen is de Willems hrug zoo pas een paar meters omhoog ge bracht. Waarom is ze niet ineens hooger gelegd, waar het voordeel der hoogere lig sing thans zoo evident is? Wethouder mr. De Jong heeft eenigen.tijd geleden deze vraag aan den gemeente-archivaris gedaan en men heeft toen ten archieve de stukken nog eens nageplozen, waarbij is. gebleken, dat van den beginne af is uitgegaan van «en lage brug met als uitgangspunt de eisch van den Rijkswaterstaat om ze een halven meter boven het peil van den hoogst bekeuden stormvloed te leggen. Wel is in de Raadszitting van I'Febr. 1872 aangedrongen om de nieuwe brug als nog op dezelfde hoogte te leggen als da spoorbrug, maar men zat met de opritten es reeds de bij een lagere brug noodige opriten aan Boompjes en 80l werk hadden heel wat verzet ge wekt bij de aanzienlijke Rotterdammers, die daar toen nog in de meerendeels in kantoren veranderde monumentale hee renhuizen woonden. Later hebben de Boven Rijnsche stoom bootreederijen nog eens bezwaar gemaak* tegen de lage ligging der Willemsbrug en dit heeft toen het gevolg gehad, dat men in het midden de doorvaarthoogte met 50 c.M. vergroot heeft. Aanvankelijk heeft men het denkbeeld gekoesterd de spoorbrug en de brug voor het gewone verkeer te combineeren, en de toenmalige directeur van PI. Werken, de heer Van der Tak, heeft met zijn voorgan ger Rose daarvoor een project gemaakt. Daarna is het idee gepropageerd, een brug te maken ten oosten van de spoor brug en als men alles had kunnen voor zien, dan zou zulk een brug via gedempte Oude Haven en Blaak met den gedempten Coolsingel verbonden het ideale uitgangs punt zijn geweest voor de stadsverbet» ring, waarvoor we nu met zooveel moeite den goeden weg zoeken. Het gin«r in den zeventiger iaren echter voornamelijk om het Noordereiland en de terreinen aan de Binnenhaven, waar de Rotterdamsche Handelsvereniging, de schepping van Lodewijk Pincoffs, haar be langen had. Wat ten slotte den doorslag heeft gegeven voor het maken van de Wd lemsbruar op de plaats waar ze■■■»« ligt- Van der Tak heeft ook de bestaande brug ontworpen. Eerst den onderbouw la ter ook de ijzeroonstj-uctie. nadat het ge ineentebestuur aanvankelijk had geaar zeld, dit aan een niet wetenschappelijk op geleid technicus te vertrouwen. Het ten timmerhuize voltooide project kreeg echter de sanctie van bekwame ingenieurs en •zoo kon de directeur van PI. Werken zyn leven besluiten met dit voor die dagen ■grootsche werk. Helaas heeft hij de vol tooiing niet meer beleefd en zoo heeft Wet houder Hoffmann in. de bovengenoemde Raadszitting nog eens een extra-krans om zijn nagedachtenis, mogen vlechten. Met dc dagelijksche leiding van oen bouw der Willemsbrug wks de ingenieui Wittop Koning belast, die reeds m der» beginne, door het kantelen van éen der pneumatische pijlers, voor een moeilukheirt werd gesteld, welke hij zoo voortreffeMK. wist op te lossen, dat zijn geslaagd plan om den pijler weer recht te zetten op ac tentoonstelling te Parijs een onderscnei ding verwierf. . __ __.._. Aanneemster van den onderbouw was de firma Verwaaijen en* Kooij. van den »o venbouw de firma Cail en Co., terwijl ac firma Van der Wegt en Co. de toegangs Wegen had gemaakt. . Ook deze firma's kregen, evenals «e heer Wittop Koning, van wethouder Hou manneen pluim op den hoed gestoken, terwijl de burgemeester hem en hi.l weer, den burgemeester met het geslaagde werk gelukwcnschte. _ Waarna het Raadslid, de heer Eickma, heiden genoemden heeren namens den oe -neenteraad hulde bracht. Burgemeester Van Vollenhoven han er hovendien op gewezen, dat niet enkel de volle ontwikkeling van Feijenoord door de hrugverbinding werd gewaarborgd — net %ing toen nog maar om 200 bunders •— uoch tevens werd gegarandeerd, dat het daar aan den overkant niet zou worden |en andere stad, «och een vergrooting van ■"otterdam door de tot stand gebrachte on Afgebroken gemeenschap. Behalve dan de rijtoer van den Ge meenteraad heeft de openstelling, van de Willemsbrug geen feestelijk karakter ge l^d. 7A stak, wat dit betreft, geweldig af /«J het feest der eerstesteenlegging, ter ge Jegenheid van de viering van het -25-jarig "flgeeringsubileum van, Koning Wil £öi 111, Die hier zelf dien steen kwam Juffen, in gezelschap van heel het Ka '"^klijk Huis. derioen was d 6 Maas gevuld met h°nder den ,BeDavoiseerde schepen, toen donder oev scheepskanonnen en daverden de trJers van de juichkreten der van overal hm 6^troomde belangstellenden.De beman Want oorlogsbodems paradeerde in het (rein höt was een grootsch. feest. Dat het bü eet*tebestuur de zuinigheid ook daar bew-ii€-hter niet üit het oog had verloren, tafelt het feit, dat het al het kostbare d-U n r' -gebruikt-Wj.het feestmaal in ' •ü°ele, gratis ter leen had weten te krijgen van de zilversmeden Van Loon, Van Kempen en Lucardie.Waarvan alleen de eerste iets had verdiend aan het feest bij de levering van den penhouder, waar mee de Koning de oorkonde der steenleg ging onderteekende. Deze penhouder be stond uit een slagpen van een koningsade laar met goud gemonteerd, een konings kroon eu bloemversiering als ornament dragend. Het duplicaat der oorkonde was versierd door Charles Rochussen, wiens vlotte ornamentiek men ook nu nog graag even bekijkt Pincoffs, toen nog ln zijn glorie, had aan.de Koningin een koker met teekenin gen aangeboden, betrekking hebbend op zijn plannen met Feijenoord. Ook voor h_m was de eerste steenleirging op dien ged enk waardigen 21sten Mei 1874. een groote dag. Hij kon toen nog hopen dat zijn onder neming zou slagen, ondanks de financieele moeilijkheden,.welke er al waren. Toen de brug werd opengesteld voor het verkeer, was de toestand zijner financiën echter reeds zoo kritiek, dat enkel, een wonder hem had kunnen redden. En daar dit won der uitbleef, moest siijn val eenige maan den later wel volgen. Toch zal men, ook bij het gouden jubi leum van de Willemsbrug, den man niet mogen vergeten, van wien notaris Van Raivesteyn als geschiedschrijver heeft ge tuigd, dat zonder*hem de ontwikkeling van déKe stad op het gunstigst eenige "tiental len jaren later zou zijn gekomen. Immers die 'ontwikkeling lag op den Linker Maas oever en Pincoffs was het, die de poort daarheen onteloót. De bouw vah de Wil lemsibrng was voor eén groot deel eijn ■werk. --- Zal de stoomtram van den Groene Hiliedijk verdwijnen? Do Minister moet beslissen. Tusschen de gemeente Rotterdam, de R.T.M, en de Ned. Spoorwegen zijn — naar wijl vernemen — onderhandelingen gaande over de mogelijkheid om de be ruchte stoomtram, zoo totaal onnassend in moderne hoofdstraten als de Groene Hil ledijk en de Beierlandschelaan thans reeds zijn en meer en meer nog worden, te venvijSeren. Dit zou echter met behoud van het sta tion in de Rosestraat alleen kunnen, ais de Spoorwegen een nieuwe kruising van het rangeer-emplacement Feijenoord wil len toestaan. Waartegen met het oog op den rangeerdienst ernstigie bezwaren kun nen worden ingebracht Wel is ook de spborwegkruising bij de Tweede Rosestraat voor het rangeeren hinderlijk, omdat de tram krachtens het Spoorwegreglement den voorrang heeft vóór rangeeronde treinen, maar elders op Ket emplacement zouden passeerende trams toch nog meer .stagnatie geven. Vandaar, dat een goede oplossing, wel ke alle partijen» bevredigt, uiterst moeilijk blijkt te vinden. Was __e R.T.M, een on derneming, welke er financieel beter voor stond, dan -zou het stellig aanbeveling ver dienen als ze haar station naar den zuide lijken rand der gemeente terugbracht en de passagiers met electrische tramtrei nen naar het midden van de stad ver voerde, den goederendienst met vracht auto's behandelend. Nu echter kan de tramdirectié moeilijk eenige concessie doen zonder haar hedrijf nog meer te schaden. Of de Spoorwegen ten slotte toch tot. modewvïü'Jiing zullen bereid worden ge vonden, zal vermoedelijk afhangen van het standpunt van den Minister van Wa terstaat, die in deze als in al dergelijke aangelegenheden het laatste woord heeft, en in het algemeen belang de suoorwegdi rectie kan verplichten Rotterdam — dat hier de grootste belangen heeft. — ter wil le te zijn. --- De vernieuwing der goederenloads aan het Maasstetion. Aan het „Spoorwegbouwbedrijf" is door de Nederlandsche Spoorwegen opgedragen het bouwen van twee nieuwe goederen loodsen met kantoor op het emplacement van het Maasstation, alhier . De bestaande loodsen, drie in getal, da teerend van tientallen jaren hor, zijn voel 1e klein geworden en bovendien totaal ver ouderd. Daarbij ligt de loods voor binnen landsche goederen aan de Noordzijde, op het entrepotterrein, doch daar de ruimte te klein is, moet één der twee loodsen aan den Maaskant gebruikt worden voor bin nen- en buitenland beide. Wat alweer ex tra moeilijkheden meebrengt. Dit zal in het volgende jaar verbeteren, want dan komen de beide nieuwe loodsen aan de M aaszij de -e staan, elk groot ge noeg voor het bewaren van alle binnen komend en uitgaand stukgoed. Het kan toor komt tusschen de beide opslagruim ten in. ■■ . ' . De loodsen worden z.g. semi-permanent geconstrueerd, want al blijkt uit den bouw dat er voorloopig nog aan geeirver andering of verplaatsing van het Maas station wordt gedacht, ondanks de plan nen der Spoorwegcommissie, de nieuwe gebouwen zullen in 20 a 25 jaar hun geld hebben opgebracht. Zoodat ze na dien tijd niet meer in den weg zullen staan aan een verbinding langs de rivier tusschen Oester kade en Oude Plantage, een ideaal reeds gekoesterd door vele Rotterdammers, die thans uit deze vernieuwing der goederen loodsen kunnen copcludeeren, dat ze„j_.3ze verandering en wat daarmee aan de ver betering van het Maasstation zou samen hangen, wel niet meer zullen beleven. --- Het vliegveld Waalhaven. Blijkens een bericht aan luchtvarenden zijn de werkzaamheden ter uitbreiding van het landingsplatform op het luchtvaartter rein Waalhaven geëindigd. Voorts is ter kennis van. luohtvarendeii gebracht, dat aan het verkenningslicbt op het luchtvaartterrein Waalhaven een arm is aangebracht, waaraan bij windstilte een zwart-en-wit geverfd bal zal worden ge beschen. In dat geval moet steeds worden geland en opgestegen in westelijke richting, dus loodrecht op de frontlijn van vliegtuig loods A, ongeacht de aanwijzing van de bei de windzakken en den op het dak van de vliegtuigloods A aangebraehten windwijzer. Op den hoek van de Heer Ker stantstraat en de Hillegardisstraat is giste ren de 15-jarige wielrijder M. Randolfi, uit eerstgenoemde straat aangereden door een vrachtauto, bestuurd door den 26-jari gen J M., uit de Gaffelstraat. Hij bekwam een lichte hersenschudding en is per au to van den Geneeskundige Dienst naar zijn woning vervoerd. --- Een Noor over onze havenkwartieren. WAT HIJ ZAG VAN „DIJK" EN KATENDRECHT. „Beachcombers” en de „Dundergjeng” Een redacteur van het Noorsche blad A f tenposten heeft in September onze stad bezocht en meer speciaal het leven van den Noorschen zeeman in onze buurten gadegeslagen. In een uitgebreide beschrijving behan delt hij ons havenverkeer, noemt Rotter dam de grootste havenstad van het conti nent en geeft tot slot zijn indrukken weer. die hij in de Noorsche cafétjes op onzen „dijk" en in Katendrecht opdeed. Hij schrijft hierover het volgende: Alle groote havensteden hébben haar don kere zijden. Rotterdam heeft den Schiedam schedijk. Het is slechts een klein stukje straat van een 400 meter lengte. Maar het geeft toch plaats aan 132 cafés. En welke café's! Nooit heeft de leidende plaats, die Noor wegen inneemt als zeevarende natie mij sterker gegrepen dan op den Schiedamsche dijk. Ben ik buiten in de groote, wijdte wé reld of thuis in Noorwegen? heb ik mij af gevraagd. De café's hebben Noorsche na men. Noorsche vlaggen zijn op de ramen ge schilderd. Noorsch wordt overal gesproken. Daarbij een goed deel Zweedsch en Deensch maar zeer weinig Hollandsch en nog min der Engelsch en Duitsch. Neen, hier is Noorwegen nummer één! Maar laten wij niet trotsch zijn. Er zijn andere „eerste plaatsen", waar men meer aan heeft. Overdag is de Schiedamschedijk als de meeste andere straten smal en vervelend. Maar 's avonds is ze schilderachtiger. Dan kan men we! zeggen.dat .zij een van de be fyienswaardighed'eni vian ißotterda-ir.j i} 9, echter niet behoorend tot die welke be schreven staan in Baedeker. Men moet ook niet als toerist gekleed gaan, wanneer men den' Schiicdamsche dijk bezoekt. Niet. omdat men op die wij ze op de een of andere manier gevaar loopt, maar omdat men dan niets te zien krijgt. Wanneer ik, op een herfstavond op den Schiedamschedijk loop, zijn het de Noorsche café's, die mij bovenal lok ken. Hoe interessant is het niet, kennis te maken met een dergelijk klein stukje „Nborwegenj jn het. buitenfland". Want* niet alleen de namen der café's zijn Noorsch, — de eigenaars zijn het in den regel ook. En de gasten dan? Als parelen aan een snoer liggen daar de bars met de geliefde, beleende namen: ..Skandinavien", „Stavanger", „Hauge sund". „Narvik", „Bergen", „Horten", „Os lo", „Gamle Norge", enz. De geheele ■!k)aiart van Noorwegen is vertegenwoor digd. De- 'Rotterdamsche zeem.mscafé'fe zrtjn ieenvout*(iger ei\n ffAmiiXpvei] ongericht dan die van Hamburg. Muziek mogen zij niet. hebben en zij moeten op burgerlijken tijd sluiten, klokslag half één, in ieder ge val officieel. Maar zij hebben namen, die verleidelijk genoeg zijn. Meisjes vindt men in vele cafés. Het is er vol. evenals in de dansipaleizen, „Al caizar", en „Tonhialle", waar men dans en muziek en vele meisjes vindt. Maar het havenleven in Rotterdam is niet begrensd door den Schiedamschedijk. Toen de oude, beruchte Zandstraat eeni ge jaren geleden werd afgebroken, moes ten de café's verdwijnen. Een deel verhuis de naar Katendrecht aan de andere zijde van de Maas. In dit gedeelte der sfad ligt het Chimee «in-kwartier. Chineesche café's in elk huis. In de voorkamers aan den straten kant lijken zij zeer onschuldig. Maar wel ke geheimzinnigheden bergen zij niet ach ter de zware behangen en de nauwkeurig gesloten deuren?. Duister en onhoilspeï ïend 'is diit kwartier v.fcufjr* geluidlooee kleine „Chinamen" tusschen dronken zee lui sluipen. Hier zijn echter niet alleen Chineesche cafés. Het eerste wat men ontmoet bij het aan land gaan vian het veerbootje zijn weer Noorsche cafés en gij brave café houders in Noorwegen, welke collega's hebt gij niet hier! Van Scandinavische café's ln dit kwar tier kan ik voorstellen: „Buil and Bush Trondhjem" (Noorsch), „Jylland" (Deensch), „Midnatssolen", (Noorsch), „Lu lea" (Zweedsch), „Stavanger" (Noorsch) „Scandinavisch and Énglish Bar" (Noorsch) enz. In een van deze gelegenheden, waar men ïnpjaats van den Noorschen stadsnaam bo ven de deur de woorden van Dante aange bracht had kunnen hebben: „Hij, die hier binnentreedt, laat alle hoop nu varen" trachtte ik een praatje te maken met den waard. Achter het in hooge mate schilder achtige uiterlijk bleek een sceptische ziel te wonen. Er kwam niets van het praatje, en ik moest weggaan. De man wilde niet eerts zijn geboorteplaats in Noorwegen er kennen, ofschoon zijn dialect hem toch zoo gemakkelijk verried. Menschen, die in het buitenland gereisd hebben, vertellen gaarne bij hun thuis komst, dal men in deze en in die plaats nooit dronken menschen ziet. Indien zij 's avonds eens een wandelinge tje willen maken op den Schiedamschedijk of in Katendrecht, zullen zij wel tot andere gedachten komen. Hier ziet men geen nuchtere menschen. Het meerendeel der dronken mannen, die ik buiten en binnen heen en weer zag wag gelen, v/aren Noren. Zij maakten geen goe den indruk. Men werd er eenigszins neer slachtig van. Maar zijn nu deze armzalige en leelijk uitziende individuen, die hier rondtuime len, Noorsche zeelieden? Neen, de meeste zijn slechts in naam zeelieden. Het meeren deel van hen is nooit op zee geweest. Para si eten in den zeemansstand zijn zij of vol gens een internationale benaming „beach comber»" . Een „beachcomber is een vagebond der havens, die zoo la^S gezonken is, als een man maar zinken kan, een wrak, dat leeft van het uitplunderen en uitzuigen zijner landslieden. In alie havensteden ontmoet men deze haaien, die niet alleen onzen zee lieden een slechten naam geven, maar een direct gevaar zijn voor eigendom en leven. Het is* het ergste uitschot van de samenle ving, dat losgelaten is om op roof te gaan in vreemde én vrije relden. Op d»n Schiedamschedijk en in Raten drecht 'kan men het type bestudeeren Te-rwiil ik in café „Stavanger' zit, komt „de dundergjeng" l>*mi,er**. (Dmidergjeng is te vertalen met „brandspiritus-ploeg ). De De dunde?sj"ns bestaat uit een troop ech te Noorsche heachcombers, die leven van roof en brandspiritus. Brandspiritus kan men voor 27 cent per flesch koopen, en men kan gelooven, dat dat lekkere en goed koope spiritus wordt! Hier komt de dundergjeng in al zun pracht. Alle Scandinaviers in het café kij ken schuw naar de pas aangekcnienen. De „dundergjeng" vindt geen offer en ver clwijnt weer. Men is weer gerust. Maar één van.de bende komt terug, üij heeft een gezicht, dat men niet licht ver Hij gaat zitten aan de toonbank en vraagt de imponeerende Hollandsche ma dam om een „drink". Zij kent h'-'m en scheldt hem uit in het Noorsch. Hij blijft zitten zeuren, maar daar de juffrouw hem als lucht beschouwt, maakt hij een rondje langs alle tafels en bedelt om centen. On verrichter zake waggelt hij terug naar de toonbank. Om hem kwijt te raken, biedt de madam hem tenslotte een half uitgedronken glas aan, maar hij lust geen donker bier, hij wil iets anders, hebben. Nu verlie-t dc juffrouw haar geduld. Plotseling schiet zij met haar gewicht van 100 kilo op hem af.pakt hem bij zijn kraag en als een kanonskogel schiet hij de deur uit. Afgeloopen. In een ander café ontmoet ik hem weer. Hier probeert hij het op dezelfde manier en is een plaag voor iedereen. Tenslotte stelt één van de gasten aan de waardin voor, hem kleedjes te laten kloppen. Dat doet hem eenige centen verdienen an hij neemt de kans waar. Als ik wegga, staat hij bui ten kleedjes te kloppen, dat het stof om hoog vliegt. Waar komen zij vandaan, deze beach combers en hoe blijven zij in leven? Mon vindt ploegen, die als trekvogels van de eene haven naar de andere irek ken. Den winter brengen de heeren door in Spanje en andere warme landen; tegen de lente trekken zij naar het Noorden en tegen den herfst gaat het weer naar het ZuiCfen. Zij smokkelen zich aan boord van schepen en gaan ongezien aan land, daar waar het hun schikt. Maar ze passen goed op niet in Noorwegen te komen! „Kleintje" met acte taseh. Zr. Dpnszelmann, Paradijslaan, verloor dezer dagen haar actetasch met tompouce. Zij riep de hulp van „Kleintje" in het Nieuwsblad in en spoedig werd haar nu het verlorene terugbezorgd door den eerlijken vinder, die helaas onbekend is ge bleven. Mocht hij zich alsnog bekend wil len maken, dan zal hem de Nieuws blad-medaille voor betoonde eerlijkheid worden uitgereikt. Eere wien eere. --- VERZAMELT GIJ POSTZEGELS? Veiling. Door den auctionaris J. L. van Dieten Jr. wordt een veiling aangekondigd, waarop de verzamelingen van eenige overleden stadgenooten onder den hamer zullen ko men. Er zijn fraaie en zeldzame exemplaren aanwezig, de firma Corns. Immig en Zoon verzorgde de geïllustreerde bijlage der ca talogus. --- Ingezonden Stukken. Wordt niet de Beukelsdijkbuurt geplaagd? Geachte Redactie. Deze vnaag zou ik willen stellen. Men weet. hoe al sinds heel lang de Beukelsdijkbuurt snakt naar een verbin ding van gemeentewege met de start en hoe haar telkens beloften werden gedaan. o.a door de dadelijk mogelijke omlegging van lijnen 5 of 15 bij de Henegouwer laan. Nu rijdt 12a naar het Henegouwerpl-Mn. Idem de auto-bus. Heel in het begin van de Beukelsdijkbuurt eindigen opeens deze diensten. Waarom laat men 12a of de bus niet doorrijden naar Beukelsweg? Er zijn geen rijtuigen, genoeg, zegt men. Welnu, dan late men inplaats van een 5 minuten- een 8 minuten-dienst loopen, dan zijn op deze lijnen direct veej meer wagens beschik baar en de Beukelsdijkbuurt zal, al gaat het dan om de 8 minuten, innig dank baar wezen uit haar isolement te zijn verlost. Dankbaar voor de plaatsing, Enkele bewoners van deze buurt. --- Autobussen en de Coolsingel. Mijnheer de Redacteur. Terwijl ik vanmorgen ongeveer 9 uur per fiets langs boyengenoemden singel reed, kwam mij een autobus achterop, welke vlak voor mij naar rechts zwenkte, teneinde aan het trottoir een passagier uit te laten. Eenige keeren herhaalde zich deze manoeuvre. Zou het niet mogelijk zijn om aan den Coolsingel, of liever nog in de nabijheid, één vaste stopplaats voor autobussen aan te wijzen, daar het zigzagsgewijze rijden op zoon drukken boulevard gevaren ople vert voor anderen. Met vriendelijken dank voor plaatsing, --- Verkooping Gemeente Bank van Leening. Geachte redactie. Daar bij verkoopingen van particuliere banken alle te verkoop gestelde voorwor pen te zien en te passen zijn, zoo zijn m den gemcentebank slechts «ouden en zu veren en luxe artikelen op kijkdagen te zien, maar de kleeding, waar juist de ar me drommels wat aan hebben, mag mon niet zien. Zoo doende kan die kleeding piet gepast worden, wat voor een slecht baf^afeklSK^ot^ KpeA«meel, dat in ««« koopt Seï^weirSk^^rwAl hZ(t- °*«rf Autoriteiten hier oprook MUn.ntP maken in «e hoop. dat er be g^nSk-wSS^sden getroffen. »o .£♦ «Hete verkoopen artikelen te zien ?fta Als het oo heden gebruikte verkoop ffi to klein wordt geacht kan er wel een i*T„_. ireleeenheid gevonden worden. voor de verleende plaatsruim .o verbluf 'k achtend. Èen belanghebbende namens velen. --- UIT HONGARIJE. (Van onzen correspondent). Boedapest, September. Hongarije maakt op het oogenblik een pc riode door, die men het beste kant verge lijken met het stadhouderlooze tijdperk der voormalige republiek der zeven vereenigde Nederlanden. Want het is een koninkrijk zonder koning. Evenals wij vroeger'onze Oranjeklanten hebben gehad, zoo vindt men ook in Hongarije trouwe aanhangers van het Habsburgsche huis. Het overgroote deel der natie zelf is koningsgezin. Alleen splitsen de royalisten zich in verschillende groepen: zij, die den legitiemen kroonpre tendent Otto op den toon willen zetten, en zij. die een dar aartshertogen, die nog steeds in Hongarije wonen en die om zoo te zeggen tot een Hongaarschen tak van her. Habsburgsche huis behooren, de kroon van den Heiligen Stephan op het hoofd willen drukken. De Hongaren stellen levendig belang in het wel en wee der koninklijke familie, wel ke zich te Lequeitio in Spanje bevindt. Dat zijn de gewezen keizerin van Oostenrijk en koningin van Hongarije, de weduwe van den ongelukkigen Karl, die in 1922 te Ma deira, in ballingschap is gestorven, Zita met haar acht kinderen, waarvan het laatste na den dood des vaders werd geboren. De Oudste zoon Otto, die thans zestien jaren telt is de aangewezen opvolger voor den troon van zijn vader. Hij wordt op zeer zorg vuldige wijze opgevoed en men bereid, hem eigenlijk reeds voor op de groot taak, die. hem als heerscher over een staat te wacb ten etaat. , _ .. In alle officieele bureaux m Hongarije ziet men een beeltenis van den gestorven koning Karl hangen, doch ook kan men vaak tevens een portret van aartshertog Otto ontwaren, of van „koning Otto, zoo als vele Hongaren hem noemen. Otto, zijn moeder, zijn broertjes en zijn zusjes zijn zeer populair in den Hongaar schen staat. In alle boekwinkels kan men prentbriefkaarten koopen, waarop de heele koninklijke familie is afgebeeld, en telken male wanneer een nieuwe opname ver schijnt wordt deze in de étalages tentoonge steld. De lieden verdringen zich dan voor de glazen en de nieuwe kaarten worden met graagte gekocht. Haast heel het volk voelt mee met het in den vreemde levende, gezin. Een schoenma ker te Boedapest wilde zijn aanhankelijk heid aan de koninklijke familie op déze wijze betoonen door schoenen voor al de le den van het gezin te maken en déze dan als geschenk naar Lequeitio te zenden. Een vriend van hem reisde naar Lequeitio en nam daar de maat van de voeten van alle koninklijke kinderen en van hun moeder. De schoenmaker vervaardigde achttien paar schoenen van Hongaarsch leder te Boedapest en zond de schoenen naar Span je. In den brief, die hij daarbij insloot, je. In den brief, dien hij daarbij insloot, drukte de goedhartige schoenmaker deu wensch uit, dat de leden van het, vorstelij ke gezin zoo spoedig mogelijk in zijn schoe nen naar Hongarije mochten komen. Dezer dagen is een keukenmeid van de koninklijke familie, een Hongaarsche, uit Lequeitio naar haar vaderland terugge keerd. Zij woonde oorspronkelijk te Peczel, een dorpje in de buurt van Boedapest Zij heet Helene Iskovits en zij was reeds lan gen tijd beroemd door haar uitstekende kookkunst. Enkele maanden geleden werd zij door een zuster van een sociale missie vereeniging bezodht, die haar vroeg, of zi.i niet een betrekking bij een zeer voorname familie wilde aanvaarden. De keukenmeid dacht aanvankelijk, dat zij waarschijnlijk bij de een of andere grafelijke familie in Boedapest of op een der vele kasteelen ln Hongarije in dienst zou komen, maar aldra hoorde zij, dat zij naar Lequeitio zou moe ten reizen. Via Parijs spoorde zij naar Spanje. Zij is slechts een paar maanden op het slot gebleven, waarin Zita en haar kinde ren wonen, en thans, nu zij weer naar haar geboortedorp Peczel is teruggekeerd, staat zij in het middelpunt aller belangstelling, want een ieder wil hooren, hoe het in Le quetio toegaat, en telkenmale moet Helene Iskovits opnieuw hetzelfde verhaal doen. De eerste spijs, die de keukenmeid rft haar aankomst te Lequeitio had moeten toe bereiden, was een gevulde duif met citroen ommelette geweest. De ex-vorstin moet een streng dieet houden. Zij eet niet veel en het menu bestaat des middags gewoonlijk al leen uit soep, vleesch en „Mehlspeise". Des avonds heeft men doorgaans bouillon, ha ché met rijst en wederom Mehlspeise . Des zomers echter wordtin plaats van 't laatste mers ehter wordt in plaats van bet laatste gerecht vaak ijs op tafel gebracht. Bij bet ontbijt en bij de „Jause" des namiddags drinkt de „Koningin-moeder' koffie of cno colade en zij eet daarbij brood met boter. Het klimaat te Lequeitio is helaas mrt zeer gezond. De bazaltbergen, die zich mi de buurt van het-slot bevinden, genden frisschen zeewind tegen. »°ven*en hangt in de «reheele streek permanent een door dringend vischlucht. Al het vleesch moet I' m"n ut Bilbao laten komen. De' komnkM ke kinderen eten z™ moeder Het water te Lequeitio is zeer St en ongezond en daarom komen Spaansche wijnen en mineraalwatei op den koninklijken dasch. lenigen tijd geleden kw*m een toni lic lid uit Weenen.een 'aartshertog, het gezin be zoeken. Hij had voor de kinderen een paar croofce Hongaarsche salamiworsten meega bracht, die de kinderen juichend aanna "^Helene Iskovfts was gaafme nog langer op het kasteel gebleven, maar tonilie-aan gelegenheden riepen haar naar huis terug. Voor zij haar dienst verliet-, word zij dooide kasteelvrouwe in „audiëntie" ontvan gen. Zij kwam een paar minuten te vroeg in de zaal. Zita was juist met haar acht kin deren uit de slotkapel teruggekeerd. Een voor één knielden de kinderen voor hun moeder neer. De gewezen keizerin-koningin van Oostenrijk-Hongarije téekende hen één voor één met den vinger een kruis on het voorhoofd en kuste hen vervolgens on beid* wangen. F «*-i*uj. Daarop wendde de koningin zich tot a* keukenmeid, die haar <■*..«»._*• , de en die dit tafereel intnlcLn g f VerJaten aanschouwd. Zij bK teon°ntroerd had paar vriendoliikV SSSSf *™r ™* een diensten, welke zij hTrS J°°r de gaf haar Vw^T iSiÏTiEfa eïl * daarop hetzelfde. en hand' otto d*e(i ---