(Advertentie) UaL aofid mm U! --- (Advertentie) / Voor u, mevrouw... V een stuk Castella^ Schoonheidszeep \ GRATIS > bij aankoop van 3 stukken /^ --- (Advertentie) Een deur is méér dan een slagioom Wat vraagt U van Uw huis: dat het Uw grondgebied begrenst - meer niet? Of wilt U een echt „thuis" ? Vraag dan bij de vakman de nieuwste stalenboeken van R&D-behang. Een kleine bloemlezing uit de grote collectie ontvangt U als U een briefkaart (voorzien van 30 et. extra postzegels) stuurt aan Ram & Doodeheefver, afd. Dj Postbus 375, Amsterdam. -ft W m W _____ \ \ 1 | RATH & DOODEHEEFVER ontwerpers ca fahritanfm van behang. --- Verborgen schatten ÏJet u., van*° '°f\vaj. j*n de adjunct-directrice k»' de v.7TdlS- omdat het bestaan •t? LH v amelineen van kerkelijke O*' in T een belangrijk deel min l*Tl ■ oBpeiiiv Verborgene afspeelt. De *K« l,ioeiii?tI.milsea hebben met alli* e' is k» heden *« kampen: het Ve,] ttitote,Perkt en de tentoonstel- Ui.. ** Wen *** sonunlge gevallen in LVerwoMn,-over- Het ls &>*Tom Hi-^ liin k" dat deze musea niet lW't't- Een u museumbezoekend 5S?> he.f. betrekkelijk kleine groep '"«sT... van het bestaan van de feth|^ is mede het gevolg "hr, at de collectie van het Ssuft4^EPKPpeliJk muzeum in Utrecht C*alW"aSht in het centraal mv- W^oern, de collectie van het bis- V ir- M= in het Bonnefantenmu* Bteda • icht en die van het bis" "*& '^00/ u het gemeentemuseum te öfc nïU\v*v- Disdom Der> Bosch kan Ve"jks van museum spreken. W seftünl .Col^ectie ondergebracht in >jj uit«onrt ** 9t- Michielsgestel. Jvcring van een serie Pa_ h*> *o>vj in bet huis vam de bis- V en bewaard- omvat ruim 300 W^n, beeldhouw'v amer''ten' bandschriften en d voor de ere.*, V 01'm van kelken, kruisen, ,-iJ°stiedozen enz. Deze keur- dus uit de verzamelin' nL aa:r,tsbi9dom en de bisdom•.?e?°nd, Den Bosch en Breda. e°ht oud-katholiek museum lv^erken voor deze unieke i*n« afgestaan. Met deze tentoonstelling is het Haag se Gemeentemuseum een wegwijzer naar de bisschoppelijke musea. Het wil de kerkelijke kunst bekend en bemind maken, de ogen openen voor wat uit het verleden van de kerk in ons land is overgeleverd. Als hieruit zou volgen een grotere waardering voor de kerkelijke musea, dan zou de expositie in haar opzet volkomen geslaagd zijn. Voor de grotere waardering moeten uiteraard ook mogelijkheden worden geschapen. Want als belangrijke stukken uit deze kerkelijke kunst blijven opgeslagen in beperkte ruimten, als de musea niet ruimer in hun financiële middelen komen, moet de schemer vßjn die onbekendheid weer over de collecties vallen. Bij de opening van de expositie heeft kardinaal Alfrink gewezen op de in de kring van deskundigen levende wens tot het bijeen brengen van de verschillende verzamelingen in één centraal museum. De oud-directeur van het bisschoppelijk museum, drs. Van Haaren, is hiervan ook een voorstander. De huisvesting van de collecties bestempeld hij als een „noodsituatie". ..Er zal idte met de kerkelijke collecties moeten gebeuren: of huisvesting in één nationaal museum of onderbrenging in gemeentelijke musea. Er zou bijvoorbeeld een Rijksmuseum voor kerkelijke kunst worden gesticht. voor welk museum de verschillende collecties in bruikleen zouden kunnen worden afgestaan", zon Rijksmuseum zou beter in de financiën ziUten waardoor grotere aankopen kunnen worden gedaan en de veramelingen ook door een uitgebreider personeelsbezetting, beter kunnen worden verzorgd. --- Overzicht *erd JVfWh; reeds in Den BoscJl een * tifter' "fc van kerkelijke kunst '■ftift^e tA Zes?'ig jaar later, biedt $ W*t v-J "toonstelling een prachtig V*i de schatten die ons land ?.\ftêt. van de kerkelijke kunst %T de !•■,, reeh-t kan men stellen ' SiïUn-« i"Jï*>iMrien van de kerke>i£ Uit hLhet lichrt worden gesteld, Nu>«4 '«mlkJ'Jgen die ze verdienen. "4» s geef,n' de topstukken uit de ** Wl eer> afgerond overzicht g&knieid voor Si. Augustinus --- Volkskunst De beeldhouwkunst is rijk vertegenwoordigd in deze verzameling van kostbare relieken. De beelden vormen de heUJt van het tentoongestelde. Prachtige exemplaren van middeleeuwse kunst —drie bijna geheel kerkelijk was — zijn, te bewonderen. Gelukkig heeft de beeldenstorm niet overal gewoed. Hier is nog de „pure volkskunst" te zien, niet gebonden aan allerlei ismen, maar voortgesproten uit een samengaan vsn nobel vakmanschap en een groot geloof. De middeleeuwse beeldhouwer was een nijver handwerksman die zijn geloof manifesteerde in uitbeeldingen van Maria met kind, de geboorte in de stal of het lijden op de berg van Calvarië. Ontroerend van eenvoud is een notenhouten Johannes onder het Kruis uit het begin van de veertiende eeuw beschikbaar gesteld door het Bonne-fantenmuseum in Maastricht. Uit het zelfde museum komt een lindehouten piëta, in welk werk de maker al zijn bewogenheid vastlegde. Vertederend zijn enkele madonnas met kind. verheven voortbrengselen vam de gothiek. hoogtij van de kerkelij- --- Honderd jaar na geboortedag weinig meer gekend Wie was deze Maeterlinck, die, tijdem6 het zenith van zijn leven een celebriteit was verkerend met de groten der wereldliteratuur, doch honderd jaar na zijn geboortedag. Rna/ar weinig gekend meer is? Zijn lyrische, symbolische drama'? worden nie* meer gespeeld, zijn figin-en zijn schimmen geworden, zijn gedichten leden bij hun geboomte al aan bleekzucht en schemeren thans bijna geheel weg in een wazigheid die alleen de heel sensitieve matuur pijnlijk bekoort. Uit zijn beschouwingen over abstracties, als de stilte, * do/^ het verleden en over concrete verschijnselen, over insecten en kleine dieren, tijd dart de wetenschap betredd is als eein . machtige bulldozer atöie menselijke oo- I den ean te grijpen en op te ruimen moe* men ons niet aankomen met symbolische achtergronden en onvermoede diepten, met een subliem** hoogte die binnen het bereik van de menselijke ziel ligt --- Unieke expositie in het Haags Gemeentemuseum RELIGIEUSE KUNSTWERKEN UIT BISSCHOPPELIJKE MUSEA Wit, (van een onzer redacteuren) F*alonu aanden geleden werd met de verschijning van de nieuwe \\rkke M Van beeldhouwwerken in- het honderdjarige Aartsbisschopm 0 land^111 *n trec^t de aandacht gericht op de kerkelijke kunst Kl^ente ans 9e°eurt het weer. Tot 28 april wordt in het Haagse l|Pe 'cuns'r»US^Urn een tentoonstelling gehouden, gewijd aan „kerkelioor de c 77 U^ e bisschoppelijke musea. Deze tentoonstelling zou ILUn?ïen bl'-tC^es van kerkelijke kunst wel eens van grote betekenis jr^irig orf^n" zou namelijk startpunt kunnen zijn voor een bel^t de betekenis van deze kunstcollecties en op de vraag wat 1 Lr.. 2e co^eetles in de toekomst het best kan gebeuren. IP-^Ul>ct-Q-IlSte^^nS is te danken aan het lofwaardige initiatief van de t'ertoe g-/60^06 van het Gemeentemuseum, dr. B. Jansen. Zij werd H^atory nspireerd door een artikel van drs. H. Van Haaren, confft°ns la museurn' over de problemen van de kerkelijke musea !J is direot rs" an Naaren is geen vreemde in Jerusalem, want HTaarhii hifUr Van et bisschoppelijke museum in Haarlem geweest, vernieuwingen tot stand heeft gebracht. --- Collecties versnipperd CENTRAAL MUSEUM wens van deskundigen ke kunst. Uit Maastricht komt ooik de interessante groep: Christus en de twaalf apostelen van rond 1500, alsmede enkele heiligenfiguren en uitbeeldingen van Maria onder het Kruis. Maar de grootste bijdrage is uiteraard gekomen van het Aartsbisschoppelijk Museum in Utrecht, waarvoor honderd jaar geleden door de varzameldrift van kapelaan, later monseigneur. Van Heukelum. de grondslag wend gelegd. Aan deze verwoede verzamelaar en enige latere verzamelaars is het te diamken dat veel kerkelijke kunst dei verloret dreigde te gaan. behouden is gebk ven. Deze verzamelaars, met Va; Heukelum, als voorbeeld, hebben cc spcurd op zolders van pastorieën waar op dit gebied vam de kunst onwetende zielehenders die mooiste werken als nietszeggende waar hadden opgeborgen. Onder de schilderwerken bevindt zich een Anna te Drieën (moedier Anna, Maria en kind) van een Noordniederlaodse meester (ca. 1470) en het paneel de Nood Gods vam Geertem tot St. Jams. Markamt is het doek: de verschijning vam Maria aan St. Dcwnrjjniicus, eveneens van een Noordniederlandse meester. Enkele getijdenboeken demonstreren juweeltjes van mimriatuurkunst zoals bijv. het getijdenboek vam Beatrix vam Assendelft, afkomstig uit het oud-katholiek museum in Utrecht. Voorbeelden van smeedkumst komen ondermeer uit de collectie van het bisdom Roermond: enkele kruisen en een lavaboketel. Uit de verzameling van het bisdom Den Bosch zijn ondermeer cibories, een hostiedoosje en penningen te zien. Voowts zijn er verscheidene kazuifels met mooi geborduurde afbeeldingen. De staaltjes van voor de eredienst bestemde kunstnijverheid, de gewaden en gebedenboeken zou men kunnen rekenen tot de kerkelijke kleinkunst." Voor een afgerond overzicht van de kerkelijke kunst uit vroegere tijden vormen zij een goed complement van de prachtige verzameling merendeels gotische en ook barokke beeldhouwwerken en de soms zeer kostbare schilderstukken. Het geheel is met veel toewijding gegroepeerd tot een unieke tentoonstelling, die eer geeft aan een door godsdienstzin geïnspireerde kunst en terecht de schijnwerper richt op wat tot nog toe te weinig aandacht heeft gekregen. St. Gregorius; Sippe meester, Keulen, einde 15de eeuw Corpus, afkomstig van een processietcruis, brons, einde 12de eeuw --- Opnieuw aan de beurt Komt het werk vam Maeterlinck nog ooit opnieuw aan de beurt? Zolang de mens. zoals die van nu in de roes van het intensief doorleven van zijn tijd verkeert niet, maar er is een wet van wending en terugkeer to de kunst en eerlang zal men weer uit zijn eigen tijd breken naar een universele ruimte en dan maakt het werk van Maeterlinck opnieuw een kans wamt hij zat met zijn predestinatie-gedachten niet alleen vast aan het verleden, maar dacht ook aan de nakamelingartschap. Het werk van Maeterlinck, en dan vooral zijn denkwijze — tot een vaste filosofie is hij niet gekomen, hy is steeds inrtuitiief te werk gegaan, drijvend op zijn creatief dichterschap — is door knappe essayisten indringend behandeld men heeft er zoveel tegenstrijdigheden in ontdekt dat de eens evenwichtig en harmonisch genoemde persoonlijkheid op losse schroeven is kramen te staan. Dr. Kutten zegt van hem: „bij is me altijd eerder als een baaierd van wijsheid voorgekomen dam als een bouwwerk waar je kunrt binnen- en buitengaan, omheen wandelen, en waarvan je de klare duidelijke lijnen vam een sobere weloverwogen architectuur ziet." Het Pantheon-deel geeft achter de gedegen studie weer een Interessante collectie foto's van de enige Nobelprijs-winnaar voor Letterkunde uit de Lage Landen, ac zijn afkomstig van gravin MaeterlmcK (geboren Renee Dahon, een actrice, juist als zijn vroegere favoriete Georgette Leblanc) die nog in leven is. Voor zijn werk was men aangewezen op dat deel eruit dat niet onder de Indexlijst, waarop zijn werken in 1914 werden geplaatst kon vallen. Men vindt err door Jef de Belder vertaalde gedichten uit Serres Chaudes, het lyrisch drama ..Pelléas et Mélisande", waardoor Debussy zich liet inspireren en door Jan Vercammen vertaalde fragmenten uit zn toneelspelen „Monna Vanna" en „L'oiseau bleu", zodat hij met zijn beste stukken is vertegenwoordigd. Maar daarnaast treft men er grote en kleine opstellen: over Ruusbroec, wiens werk hij in het Frans vertaalde, uit ijjn beroemde boek „Het leven der bUen", behorend tot het beste en mooiste dat hij geschreven heeft, opstellen over de stilte, over de hond aan wie hü de grootste gelijkenis met de mens toekende, en fijjn geschreven herinneringen aan zün jeugdjaren in het Vlaamse land. Een eeuwfeestboek dus dat de schrijver waardig presenteert. PAUL HAIMON. --- Enige schrijver uit de Lage Landen die Nobelprijs won MAURICE MAETERLINCK Hoopt men in Nederland nog altijd in de figuur van Simon Vestdijk toch eenmaal een Nobelprijswinnaar voor literatuur te krijgen, — die dan het aanzien van onze letteren in het buitenland aanzienlijk zou verhogen — in België heeft men met Maurice Maeterlinck een schrijver gehad die de hoogste top der officiële literatuur bereikte. Maeterlinck, geboren te Gent in 1862, uit een oude Zuidvlaamse familie van grootgrondbezitters die als vele voornamere Gentenaars uit standshoogmoed zich tegen dure kostschoolrekeningen liet verfransen, was naar zijn uiterlijk, een athlerisch type, breed gebouwd, stevig, van het Vlaamse ras, zijn moeder was een Van de Bossche uit Zwijnaarde. Nergens zo als in Gent zit een schrijver op de tweesprong van twee verschillende culturen. Soms beslist het toeval met een kleine meerderheid naar welk taalgebied de schrijver zich zal keren, meestal doet dit het familiaal milieu, een enkele keer kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Maurice Maeterlinck, Emile Verhaeren, George Rodenbach, Charles van Lerberghe, Guy le Roy kwamen aan de andere (Franse) kant terecht in die negentiende eeuw toen de liberalen nogwel katholiek waren maar de katholieken uit de betere kringen kennelijker liberaal. Het behoorde nog wel tot de modus vivendi als de zoon naar het deftige katholieke college der paters jezuieten ging omdat het een soliede en Franstalige opleiding garandeerde, maar dit mocht niet verhinderen dat de sanguinische oude heer Maeterlinck er een maitresse op na hield. Waren de Gentenaars al eeuwen lang gesteld op een burgelijke vrijheid, in de late negentiende eeuw vorderde men die vrijheid ook op voor het terrein van de moraal. De schrijver Maurice Maeterlinck trok het begrip vrijheid nog verder door en verbrak alle banden met de religie, om als onafhankelijke geest zijn scheppende verbeeldingskracht te laten gaan waarheen zij wilde. Hij behaalde aan de Gentse universiteit nog de graad van meester in de rechten, maar heeft met die studie practisch weinig meer gedaan dan zich bij de Gentse balie als advocaat laten inschrijven; de literatuur vorderde zijn persoon zo goed als helemaal op. In 1911 ontving Maeterlinck de Nobelprijs „uit waardering voor zijn veelzijdige activiteiten en speciaal voor zijn dramatische werken, die zich onderscheiden door rijke fantasie en grote dichterlijke verbeelding en die soms onder de schijn van een sprookje een diepe betekenis hebben, en die tevens op een geheimzinnige manier een beroep doen op de eigen fantasie van Ide toeschouwers", aldus de Zweedse formulel De Belgische koning schonk hem om zijn persoonlijke verdiensten de titel van graaf, iets waarmee hij zich zeer vereerd moet hebben gevoeld, want voor zijn verblijfplaatsen koos hij graag kastelen, paleizen en ook wel eens een monniksabdij. ---