Inleven- in mentaliteit voorwaarde voor vellen van juist oordeel Vreemdeling beticht DE Italiaan ten onrechte van oneerlijkheid Geen Beatle-cultus, Teddyboys, lange baarden malle pruik Het zich inleven in en het begrijpen van de mentaliteit van een ander volk is altijd, waar dan ook, een hachelijke opgave. Zoals de kustvaarders in de oudheid, die de straat van Messina trachtten te passeren, de klippen van Charibdis proberende te ontwijken terecht kwamen in de draaikolken van Scylla, zo kan de reiziger, die zich van vooroordelen poogt te bevrijden stranden op een evenzeer onvruchtbare en onwaarachtige idealisering. Wij vinden de juiste waarheid als wij midden tussen de klippen en de draaikolken weten door te sturen. Geen gemakkelijke taak voorwaar! Het oordeel van „de vreemdeling" over ■ ..de Italiaan" varieert dan ook van stralend blank tot het al—rdiepste zwart. Hij of zij, dfte met vooroordelen dit land binnenkomt, zal geneigd zijn de negativa te be—«drukken. Ook het omgekeerde kan het geval zijn. Ik meen, dat het alleen maar mogelijk is tot een juist oordeel te komen als men dit volk, met zijn merites en zijn gebreken, herhaaldelijk en nogmaals herhaaldelijk heeft meegemaakt --- Overeenkomsten met Zuid-Limburg Verschillen Vooreerst: wie is „de vreemdeling" en wie is „de Italiaan"? Om met het laatste te beeinnen: „de Italiaan" bestaat niet. Er zijn Italianen en onder hen komt men allerlei rassen en volkeren tegen. De Piemontees verschilt hemelsbreed van de Siciliaan, de Toskaan verschilt van de Romein, ja zelfs de Trasteverino, bewoner van Trastevere, de buurt van Rome aan de overzijde van de Tiber, is anders, grondig anders, dan de Romein van de overzijde. De Piemontees heeft in zijn uiterlijk en in zn taal veel van de Fransman, de Siciliaan is een halve Arabier. De Toskanen zijn afstammelingen der Etrusken, verfijnd en bijna Grieks — U merkt het in Fira—se! — de Romein—t daarentegen zijn typische Latijnen, van huis uit een boerenvolk, en ook dit laatste doet zich voelen. Beluistert U maar eens het zangerige Toska—is van Firer_e en daar- ; naast het inderdaad rustieke en ruwe , Romai—sco, het Romeinse plat. Sympa- ; thiek, wanneer U het leest in de verzen ■ en sonnetten van Beili en Trilussa, maar i onmiskenbaar rauw en boers wanneer 't i gesproken wordt. i Voor de Romein is weer het Bergamasco — het dialect van Paus Joannes z.g. — het toppunt van lelijkheid, en wellicht heeft hij dan ook weer gelijk. Men beweert hier, dat het mooiste Italiaans is „I—qua Toscania in bocca Ramana", Toskaanse tong (taal) in Romeinse mond. Het zal wel. Dan zijn er nog de Sardijnen, die eer een Spaans dialect spreken. En al deze dialecten — en dit zijn er nog maar enkele — zitten weer vast aan aparte geaardheden der bevolkingsgroepen. Er zijn plekken in Zuid-Italië waar Grieks en zelfs Albanees gesproken wordt. --- Vreemdeling En dan: wie is „de vreemdeling"? Ook h. brengt zijn eigen instelling en aard mee. Een Hagenaar reageert hier anders dan een Limburger. Mijn vriend Felix Kutten. Romein sinds talloze jaren, schiep het gevleugelde woord: Italië begint in Limburg. Dat dit er zo is ingegaan, duit op een ruime kern van waarheid. Wellicht zouden we het moeten corrigeren In: Italië begint In Zuid Limburg. En zo heeft de auctor intellectualis het ongetwijfeld ook bedoeld. De jonge keizer Heliogabalus, een Romeinse teenager van zeventien eeuwen geleden. Zuid-Limburg ie een intens geromaniseerd gebied. Dit blijkt niet slechts vilt de bodemvondsten, maar vooral ook uit de volksaard. Misschien is de Zuid-Lim' burger meer „Italiaan", dan menige bewoner van de noordelijke streken van *t Apeninijnse schiereiland. Dit Noorden en vooral de Po-vlakte is gedurende de lange periode van de volksverhuizing een ware vergaarbak geworden van allerlei stammen en volkeren, die niets met de oorspronkelijke Italiërs van doen hadden De meeste Zuid-Limburgers zullen dus gemakkelijk aarden in Italië. Zij zullen zich meer thuis voelen in Firenze, Rome of zelfs Napels, dan in Milaan. Voor menige „Hollander" zal dit juist andersom liggen. Milaan is nuchter en zakelijk, ordelijk en actief. De bewoners van de meer zuidelijke streken en steden verstaan echter oneindig veel beter de kunst van het schone leven, zij zijn luchtharttiamr *»n onbezorgder. --- Geduldwerk van Broeder Tagage Kaart oude Maastrichtse vestingwerken gereed Gecompliceerde berekeningen BROEDER SIGISMTJND TAGAGE van „De Betfaert" te Maastricht, die zich als Limburgs historicus een bekende naam verwierf, heeft een kaart vervaardigd van de oude vestingwerken van Maastricht, volgens de toestand omsteeks 1868, het jaar waarin tot ontmanteling van de stad werd overgegaan. Om tot een betrouwbare reconstructie te geraken van de plattegrond van deze vestingwerken, moest Br. Tagage de gegevens van talrijke oude archiefkaarten en kadastrale tekeningen, die overigens slechts onderdelen van de vestingwerken weergeven en die in zeer uiteenlopende maatverhoudingen werden opgesteld, herleiden tot zodanige proporties, dat het mogelijk werd het gehele Maastrichtse vestingstelsel, zoals dat de stad omsloten hield, in eenzelfde meetkundige schaal weer te geven en dat wel met zodanige nauwkeurigheid, dat het mogelijk kon zijn de huidige toestand van stratenuitleg en bouwcomplexen op de ondergrond der voormalige vestingwerken, met eenzelfde precisie en in dezelfde schaalverhoudingen in te tekenen. Daarvoor moest een onvoorstelbare hoeveelheid berekeningen worden gemaakt omdat de herleiding van de veelsoortige oude maten, waarin de beschikbare archiefkaarten werden getekend, slechts met veel omslag en veel meetkundig vernuft mogelijk bleek. Br. Tagage, die niet de beschikking had over een moderne computer voor de ingewikkelde berekeningen, heeft daartoe dan ook de hulp moeten inroepen van ervaren wiskundigen, die slechts via zeer omslachtige en uitvoerige berekeningen een betrouwbare herleiding van de uiteenlopende maatverhoudingen tot éénzelfde schaal wisten te bereiken. ?a-Tvrschülend