De Verovering van de straat TOEN EN NU Een reportage BLEKE, bedrukte gezichten, een zielige, slappe houding: zietdaar de helden van weleer. Ze hebben de straat „veroverd", ze hebben vijf jaar lang hun sinistere „macht" over Nederland uitgeoefend. Ze waren bereid, voor hun ideaal te leven (daarom kregen zij iedere dag extra voedsel uit de gaarkeuken) en te sterven (daarom zitten zitten ze nu in het „Lager" aan de Geer). Wij hebben daar eens een kijkje genomen, want we wilden niet nalaten onze voormalige landgenoten eens in deze situatie van nabij te bezien. Veel verheffends was er niet aan. Op het portaal, dat toegang geeft tot de arrestantenzaal, hingen tegen de muur enige jonge dames, wier bijna kale hoofden de schemering van een hakenkruis, met teer en menie aangedikt, gaven te zien. Zij hokten als geplukte kaketoes op een rijtje en zagen er zeker uit of zij beseften, dat een bepaald genoegen een bittere nasmaak hebben kan. Dan de wacht gepasseerd en naar binnen. Een vrij grote zaal, ten dele gevuld met arrestanten, die de indruk wekten van landverhuizers, wier schip vergaan is in het zicht van de kust van het beloofde land. Neen, dat waren geen strijders voor een goede zaak, maar slappelingen die zich even vlug hebben overgegeven als zij indertijd lid zijn geworden. De gevangenen worden behoorlijk, zij het met de meeste gestrengheid, behandeld. Zij hadden heden (Maandag) om 12 uur nog niets te eten gehad, waarmee dan dezelfde behandeling werd toegepast, die wij indertijd in Scheveningen en elders hebben ondervonden. Commandant Van der Lee, die er flink de wind onder heeft, vertelde ons, dat er op het ogenblik HO arrestanten zijn. Het aantal, dat bereikt moet worden, is ongeveer 400, zodat er nog werk aan de winkel is. Maar er wordt dan ook voortdurend aan gewerkt. Ook worden geregeld kaalgeschoren vrouwspersonen binnengebracht, waarvan niet altijd is na te gaan, of zij hun lot verdienen. Daarom nog eens: geen volksgerichten! De arrestanten werden bij hun gevangenneming in het algemeen niet in het bezit van wapentuig gevonden. Verzet is niet gepleegd. De meeste kopstukken van de voormalige beweging (en ook enkele uit de omtrek) zijn aanwezig. Er heerst een bedrukte stemming onder de heren en men voelt een latente angst, die niet tot uiting gebracht kan worden. Met den Commandant maakten we een rondgang door het „lager", waar nog allerlei bleek te zijn opgestapeld. Electrische toestellen, gasfornuizen, serviesgoed, men had maar voor het uitzoeken. Het was werkelijk prettig, te ervaren, dat ons land niet helemaal is leeggestolen... In 1940 heeft de N.S.B, de „straat veroverd." Zij deed dit onder de hechte bescherming der Duitse bajonetten en, veelal krachtdadig geholpen door hun wapenbroeders, wisten zij door meedogenloze terreur hun plan ten uitvoer te leggen. Zij zorgden er wel voor, altijd met een meerderheid in het veld te zijn en het waren voornamelijk eenlingen, weerloze burgers, die werden mishandeld en neergeslagen. En nu? De Duitsers capituleerden. Geallieerde troepen zijn nog niet aanwezig. De Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten hebben op eigen kracht de straat schoongeveegd. Waar waren zij, nu, de helden van het woord? Kwamen zij samen, om hun zaak te verdedigen met hun leven? Eilieve, neen, zij sloten zich met bleke gezichten op in hun woningen en wachtten, tot zij werden weggehaald. Verzet werd niet gepleegd. Men gaf zich over, en .... aan Neêrlands strijdmacht. Het is goed, deze zaak zo te bekijken, want hieruit blijkt wel duidelijk, wat werkelijk leeft in ons volk en wat niet. Het nationaal-socialisme is in ons land nooit een levenshouding geweest. Daarom zal het gemakkelijk zijn uit te roeien, voor zoover het al niet verdwenen is. Het zijn Nederlandse mannen, die nu de Nederlandse „straat hebben veroverd", Niet alleen, dat ze nog niet gesteund werden door gewapende bondgenoten, neen, zij moeten zelfs nog rekening houden met het feit, dat de vijand nog, zelfs gewapend, in en rond de stad vertoeft. Een woord van waardering voor onze wakkere mannen onder hun flinken commandant is hier dan ook wèl op zijn plaats. 1945. De Nederlandse straat is vrij. Ze blijft vrij, En in het arrestantenlokaal stuiptrekt het dode lichaam van het Nederlands, neen, Duits, nationaal-socialisme. v. Br. --- De Bourdon luidt : De eerste „bondgenoot" DE eerste „bondgenoot" die wij gisterenavond in onze stad hebben aangetroffen, was . . . een Nederlander. Het is de Ie luitenant J. v. Embden van het Nederlandse leger, 49e divisie, een verbindingsofficier. De heer van Embden vertelde ons hoe hij in 1942 als „Engelandvaarder" via Brussel, Lyon, Madrid en Lissabon in Engeland is aangekomen, waar hij onmiddellijk werd opgeleid. Hij bezoekt thans zijn familie in Delft en kwam daar als eerste met zijn wagen, die de „Ijsbeer" heet. Eet smakelijk GISTEREN werd een Nederlands (?) S.S.-man haar het stafkwartier van de N.B.S. op de Oude Delft gebracht. Daar snelde een omwonende dame toe, gewapend met een pan suikerbietenpulp en nu werd onze arrestant gedwongen, deze vaderlandse lekkernij achter elkaar op te eten. Wel bekome het hem! ---