C. SAUR Hzn., HOFLEVERANCIER, ROKIN 134, over de Nederl. Bank. -:- Tel. 240 en 5971 N. ViSCHRESTAURANT en geheel nieuw ingerichte OESTERSALON. — Dagelijks Lunch. (Advertentie). --- \ \ Xjapanse \\/ pan™ " \ HOED MET LINT GE- A%o^ GARNEERD— J SPECIALE PRIJS --- BINNENLAND. BOND VAN R.K. MEISJESPATRONATEN EN MEJSjESVEREENIGJNGEN. Leiden, 21 Juni. De Bond van R. K. Meisjespatronaten en Meisjesvereenigingen in het Bisdom Haarlem hield hedenmorgen in Café „Zomerzorg" zijn 13e algemeene jaarvergadering, onder presidium van den weieerw. Pater R. C. H. Bouters O. F. M. Van de 58 patronaten waren er 40 vertegenwoordigd. Pater Bouters heette allen hartelijk welkom en wijst erop, dat de viering van den Hanzedag te Haarlem waarschijnlijk wel eenigen invloed zal hebben op het aantal aanwezigen. Deze vergadering is vroeger dan gewoonlijk uitgeschreven, allereerst ter voorziening in de vacature van Rector Kok, in de tweede plaats, omdat is gebleken, dat het beter is de vergadering te houden vóór dan na de groote vacantie. Spreker uitte den wensch, dat de vergadering vele vruchten rncge afwerpen en opent de vergadering met gebed. Mej. M. 'W. A. v. d. Donk, uit Voorburg, bracht het jaarverslag uit. Aan dit verslag is het volgende ontleend. Het in den laatsten tijd weinig floreerende tijdschrift „liet Meisjespatronaat" is mede door het verschijnen der periodieken van het R. K. Centraal Bureau van Onderwijs en Opvoeding, thans opgeheven. Een krachtige opwekking wordt gedaan tot het bijwonen van het R. K. Nationaal Jeugdcongres, dat van 30 Juli tot 6 Augustus te Den Haag zal worden gehouden. Het jaarverslag, uitgebracht door den penningmeester, den v/eleerw. heer Lucasscn, pastoor te 's-Gravenhage, geeft aan inkomsten een bedrag van ƒ422.00, aan uitgaven ƒ 161.89V2» zoodat er een batig saldo is van /260.70J£. De penningmeester deelt echter mede, dat enkele te betalen posten nog niet zijn gedaan. Hierna verkreeg het woord de weieerw. heer D. J. J. de Kok, pastoor te Zuid-Zijpe, die een inleiding hield over het godsdienst-onderwijs in onze meisje s-p atronaten. Zijn eerw. behandelt in dit onderwerp de volgende drie punten: 1. Het doel van het godsdienstonderwijs. 2. De inhoud van het godsdienstonderwijs. 3. Een en ander over de methode van het godsdienstonderwijs. Het doel van dit onderwijs is de voltooiing van de opvoeding der meisjes tot zelfstandige meisjes, die als Christenen op eigen beenen door het leven kunnen gaan. Katholiek zijnde, moeten zij ook worden zelfstandige Katholieken, die volgens de beginselen der H. Kerk het leven door moeten gaan. Het leven moet doordrongen worden van den godsdienstigen deesem. Wanneer dus beoordeeld moet worden wat het resultaat is van het godsdienstonderwijs, moet niet gevraagd worden: wat weten de kinderen? Dat is eigenlijk de maatstaf niet, wel moet gevraagd worden: Hoe leven onze kinderen? Spreker wijst er dan op, hoe de geestelijken zich beijveren voor het Catechismusonderricht. Want bij een verhoor moge een kind of een ouder meisje al niet aanstonds 'n vaardig antwoord weten te geven, zulks is nog geen bewijs van onkunde. Immers wanneer men ze helpt komen ze over hun'onbespraaktheid heen. Als men nu het doel van dit godsdienstonderwijs kent is het gemakkelijk den inhoud samen te vatten. Wat toch moet het godsdienstonderwijs op de patronaten omvatten? Allereerst de catechismus. Spreker vraagt zich af, of die catechismusvorm wel gewenscht is en hij antwoordt hierop volmondig ja. Bovendien zou het wel jammer zijn, indien de Nederlandsche Katholieken deze kostbare relikwie van den Zaligen Petrus Canisius zouden wegwerpen. Ten tweede bestaat deze inhoud uit de Bijbelsche en Kerkelijke Geschiedenis, zulks volgens de woorden van den H. Augustinus, „dat men de catechumenen moet onderrichten in de geschiedenis der Kerk". Verder is hiervoor noodig: onderricht der Liturgie, zulks wat betreft de gewone dagelijksche plechtigheden. Over de methode zal spreker niet te veel zeggen, hij wil slechts enkele punten aanstippen. Vooreerst moet men voortbouwen op de grondslagen, die gelegd zijn. Al die verschillende vakken behoeven echter niet afzonderlijk behandeld te worden. Het voornaamste is eigenlijk het leerplan, dat van het hoogste gewicht is voor het godsdienstonderwijs, bestaande uit een redelijke stofverdeeiing. Verder vraagt spreker of men concentrisch te werk moet gaan evenals bij het catechismus-onderricht, of dat men een cursus moet volgen. Ten dezen opzichte zou spreker den middenweg willen volgen. Een algemeen leerplan zou volgens den inleider veel zelfopoffering kosten, maar dit i's noodzakelijk om tot een goede godsdienstkennis te komen. Zonder zich uit te spreken over 't al of niet noodzakelijke van 'n dergelijk leerplan, zegt spreker, dat in ieder geval toch ieder'voor zich een goed leerplan moet hebben. Spreker besluit tenslotte met een opwekking tot eendrachtige samenwerking in deze. Pater Bouters dqnkt den geachten inleider voor zijn practische en nuttige uiteenzetting, waarna Pastoor De Kok enkele gestelde vragen beantwoordde. Vervolgens had de béstuursverkiezing plaats wegens aftreden van den weieerw. heer Rector Kok. Na tweede stemming werd gekozen de weieerw. heer L. J. J. Schamper, kapelaan te Amsterdam, met 21 stemmen, tegen 20 op den weieerw. heer De Greeve, pastoor te Rotterdam. In de middagvergadering deelde de voorzitter mede, dat er van den weieerw. heer L. J. Schamper uit Amsterdam telefonisch bericht was ingekomen dat hij zijn benoeming als bestuurslid aannam. Spr. gaf alsdan het Woord aan den zeereerw. heer G. P. J. v. d. Burg, professor aan het Seminarie Hageveld tot het houden van een inleiding over Ouders-avonden. Spr. ving aan met te zeggen dat het hier een bij uitstek geschikte plaats was voor dit onderwerp, omdat hier aanwezig waren degenen, die de opvoeding der jeugd in handen hebben. De inleider wijst er op, dat de vrouw op het oogenblik niet gemist kan worden, omdat zij zich een hechte positie in de maatschappij heeft veroverd. Het werken van zoovele mannen om de wereld den vrede te brengen is niet gelukt. Maar wanneer even zoovele moeders hieraan beijverd hadden, dan zou wel beter resultaat bereikt zijn. Daarom moet men terug, om den grondslag van de maatschappij te bevestigen. Deze grondslag is het huisgezin en door de ouderavonden bereikt men degenen, die het huisgezin vormen. Van de ouders op de eerste plaats, hebben de sociologen in hun boeken geschreven, moet de medev/erking tot de opvoeding der kinderen komen. Wanneer zij dit niet^ doen, dan belemmeren zij de opvoeding der jeugd. In dezen tijd van vereenigen vergeet men zoo licht den eersten bond door God gesticht, het huisgezin n.l. Hierin moet het kind gevormd door de ouders, die als de eerste opvoeders door God zijn aangesteld. Ouderavonden zijn ingesteld, om het jeugdwerk mede te helpen bevorderen door de belangstelling der ouders. Deze avonden zijn echter niet alleen voor de goedwillenden, zij moeten ook dienen om degenen, die hiervan met willen weten een ouderavond te doen bezoeken. Spr. brengt hierbij hulde aan de organisatoren der Hanze-ouderavonden, die steeds succes hebben. Spr. wijst er op, hoe de moderne moeders slechts denken aan uitgaan en opschik, zonder haar kinderen te leeren kennen wat hun noodig is. Gelukkig doen velen dit onnadenkend en uit steur, maar de ouderavonden zijn daar om dezen sleur weg te nemen. Op aantrekkelijke wijze schetst de Eerw. spr. vervolgens, hoe de ouderavonden practisch nut kunnen afwerpen. Tot het welslagen van de ouderavonden draagt ongetwijfeld het huisbezoek veel bij, een huisbezoek wel te verstaan, dat niet alleen als koffiepraatje is te beschouwen. Met duidelijke woorden wijst spr. er op, dat de moderne ouders zoo weinig belangstelling hebben voor hun kinderen van 14—20 jaar. Zij begrijpen hun kind niet meer, weten niet, wat het wil of doet. Daarom moeten de ouders belangstelling toonen voor deze kinderen,,die juist in de moeilijke crisisjaren meer hulp dan anders noodig hebben. Zij moeten hun kinderen voorlichten in de richting, die zij hebben te gaan en die hun tot geluk en vreugde zal strekken. Met genoegen constateert spr., dat de ouderavonden in het jeugdwerk van het bisdom Haarlem flink gehouden zijn in het afgeloopen jaar. De bewering, dat het woord ouderavond verkeerd gekozen is, omdat het te „ordinair" is, verwerpt spr. ten sterkste, wijl er geen schooner naam dan ouders, vader en moeder is. Nog zoovele moeilijkheden zijn gefingeerd, omdat men van den ouderavond niet weten wil. Ten slotte wijst spr. er op, dat de eigenlijke bedoeling van de ouderavonden is in de organisaties, met het jeugdwerk belast, de ouderavonden in te lasschen. Het geven van ouderavonden is naar spr.'s meening, allereerst de taak der geestelijkheid, omdat het vooral zielzorg betreft, zonder dat er echter een preektoon moge heerschen. Groot succes is echter ook te verwachten van een leek, mits men een goede keus doet. Spr. eindigt dan met den wensch, dat allen mogen overtuigd zijn van het groote nut der ouderavonden, en dat zij willen medewerken om hierdoor de jeugd op te voeden. Een dankbaar applaus beloonde spr. voor zijn fraaie uiteenzetting en de voorz. voegde er den wensch bij, dat de ouderavonden meer en meer ingang mogen vinden in het bisdom Haarlem. Aan de orde was het punt: Meisjespatronaat en Vakorganisatie. De voorz. deelde naar aanleiding hiervan mede, dat eenige correspondentie is gevoerd tusschen de Commissie voor Vakorganisatie van den R. K. Dioc. Bond en het bestuur. De kwestie komt hierop neer, dat bedoelde commissie de medewerking van het bestuur der Meisjespatronaten vraagt ter overname van de meisjes uit het patronaat in de vakorganisatie. Door een bestuurslid van bovenbedoelde commissie werd deze zaak nader toegelicht, waarna hierover van gedachten gewisseld werd. Besloten werd in deze richting verder te werken. Over het punt: Meisjespatronaat en Jonge Vrouwenbond, gaf de weieerw. heer H. Kooy uit Amsterdam een uiteenzetting omtrent de verhouding die er bestaan moet tusschen beide volgens de leidraad der R. K. Dioc. Commissie voor het Jeugdwerk. Zijneerw. deelt hierbij mede, dat in Amsterdam een regeling is getroffen tusschen patronaatsdirecteuren en Jonge Vrouwenbond, waarbij de meisjes van 18—21 jaar, die geen patronaat bezocht hebben, zich kunnen aansluiten bij den Jonge Vrouwenbond. Verder geeft het patronaat de meisjes van 18 jaar over aan den Jonge Vrouwenbond. Tenslotte zegt zijneerw., dat de meisjes van 13—18 jaar, die zich bij den Jonge Vrouwenbond willen aansluiten, worden verv/ezen naar het patronaat. Spr. wijst er verder op, dat men zich er niet yan bewust is, dat de meisjespatronaten feitelijk zijn ondergebracht in den Jongevrouwenbond. Pastoor Lucassen stelde het volgende voor inzake de indeeling van de meisjeskringen: Het Diocesaan Centraal lichaam, genaamd de Jonge Vrouwenbond, bestaat uit: 10. Diocesane Bond van Meisjespatronaten; 20. Diocesane Bond van M.U.L.O. meisjes; 30. Diocesane Jong-Studentenbond. Het algemeen plaatselijk lichaam bestaat uit: 10. Plaatselijke Bond van Meisjespatronaten; 20. Plaatselijke Bond van M.U.L.O. meisjes; 30. Plaatselijke Bond van ong-Studentenbond. Het bestuur, diocesaan zoowel als locaal, bestaat uit afgevaardigden van elk der drie bonden, waaraan een lid van den Vrouwenbond kan worden toegevoegd. Langdurig werd gediscussieerd over de al- of niet opname van de klasse burger-meisjes, die niet het patronaat bezoeken. Uit deze gedachtenwisseling concludeerde de voorzitter, dat men betreffende deze kwestie aanmerkelijk dichter bij elkaar is gekomen en verwacht mag worden, dat een definitieve oplossing in dezen tot stand zal komen. Bij de rondvraag werd over verschillende kwesties nog breedvoerig van gedachten gewisseld. In zijn slotwoord uitte de voorzitter den wensch, dat de vergadering vruchtbare resultaten moge afwerpen. --- DE HAARLEMSCHE HANZE. (Slot.) Telegraaf en telefoon hebben hun werk gedaan, zoodat wij weinig meer hebben toe te voegen aan ons uitgebreid verslag, dat in ons nummer van gisteren reeds bij het begin van het feestmaal aan bestuurderen en genoodigden kon aangeboden worden in de bovenzaal van „Brinkman", aan de Groote Markt te Haarlem. Het bleek ons weldra, dat dit „officieel" feestdiner er een was van intiem karakter, waaraan de courtoisie wel de pers genoodigd had, maar dan ook uitsluitend als gaste. Het is een schitterende feestviering geweest, waarmede de regelingscommissie eer heeft ingelegd. Welk een geestdrift op dc vergadering, die opgeluisterd werd door het gezagvolle woord van Haarlems Kerkvorst en de aanwezigheid van Minister Aaiberse. Die geestdrift moest zich telkens en telkens uiten in applaus en gejuich. Hoe kleurig teekenden zich de vanen der middenstanders — meer dan 25 vanen werden meegedragen — in den optocht door Haarlems straten. Hoe wijdingsvol was de aangrijpende plechtigheid der toewijding aan Jezus' Hart in de kathedraal. Het Hanze-Staar heeit wèl een bevoorrechte plaats in kathedraal, gekregen en de ontelbaren, die heel het transept en meerdere ruimten daarouiten zelfs nog vulden, hebben gisteren den schoonsten indruk van dit altaar verkregen, middenpunt als 't werd van den kerkelijken luister van dat uur. Machtig klonk, oprijzend in den grootschen koepelbouw, de zang van Joh. Nelissen, die ook 's avonds heeft meegewerkt het Hanzefeest schoon te doen eindigen. Daarover zal echter een onzer medewerkers, N., voor de muziek nog iets tot slot vertellen: Dat bij de 3e Lustrumivieiing der Haarlemsche Hanze het Mannenkoor der Gez. R. K. Kerkzangers „Voci et Amicitiae", werd uitverkoren het groote feest met een concert te sluiten, is wel een zeer verblijdend teeken. De roem van dit kcor moge alom weerklinken en de behaalde overwinningen op den jongstleden gehouden Zangwedstrijd brengen liet koor in de voorste gelederen van onze Nederlandsche zangvereenigingen. Daarom achtte het bestuur der Hanze het van groot belang en droeg daarbij de overtuiging dat niets beter geschikt was om den luister van hun feest nog op te voeren, dan „Voci et Amicitiae" uit te noodigen. Men had zich bij dit concert tevens van een schitterende medewerking verzekerd en als wij de namen hooren en mevr. en den heer üeijsel-Gestman en den heer Joh. Nelissen, dan weten wij dat de zaak in orde is. Zoo vond ik dan Toon ter Steege met zijn jongens en genoemde solisten, gisteravond in de groote zaal van het gebouw „De Vereeniging" te Haarlem en mocht wederom getuige zijn van een aantal schitterende prestaties. Ongetwijfeld zullen ook de zeer talrijke toehoorders, die van verre waren gekomen om het groote feest der Hanze mede te vieren, een grootschen indruk van dit sluitingsconcert mede naar hun huis nemen. Alhoewel de stemming in do zaal eigenlijk te enthousiast bleek voor een werkelijke genieting der kunst, welke zou geboden worden, verstomde eik geluid, toen de Amsterdamsche kerkzangers het „Adoro te" van B. Kothe aanhieven. Wat ik in „Voci" steeds zoozeer op prijs stelde, waren ook nu de fijne pianissimo's, die de zangers in deze kerkelijke muziek wisten te behalen. Met „Veni. Creator", Alphons Vranken, was een schoon succes van den avond reeds verzekerd. Geen wonder dus dat de sympathie-betuigingen bij de verdere prestaties van „Voci" steeds slcgcn. Zoo werd bij onderbreking der soiisten, nog een drietal mooie koorwerken uitgevoerd, n.L „De Boschwachter" H. J. den Hertog, met welk verplicht werk de zegepahn werd behaald op den wedstrijd; „Tranen" en „GrooSl is de Heer", beide werken van Fred. J. Roes' ke. er werd den geheeien avond zeer enthousiast gezongen en de heer ter Steege had met zijn staf heel wat ovaties ia ontvangst te nu-'f men. Zeer vleiend waren voor den heer ter Steege de wxorden, die de heer Chris. Jansen, directeur van het Centraal Hanze Bureau tot hem sprak. Spreker wees op den grooten naam, welken deze emniento dirigent met zijn zangers heeït weten te verwerven en hoopte, dat do R. K. Kerkzangers aan de spits zouden mogen blijven staan van den Nederlandschen Mannenzang; als sympathiebetuiging overhandigde de heer Jansen Toon ter Steege een fraaien krans. Bij het vernemen van de groote onderscheiding, welke den heer C. J. O. Struyckent voorzitter van het hoofdbestuur der Haarlemsche Hanze te beurt was gevallen, n.l. dat hem door Z. H. den Paus de St. Gregorius-orde werd geschonken, hief het koor het „Leve Lang" van v. Paaschen aan. Een daverend applaus ontstond door deze spontane uiting en de heer Struycken kon daarom niet nalaten, in hartelijke bewoordingen dank te brengen voor de sympathie, welke hij van ter Steege en zijn zangers mocht ondervinden. Een eveneens groot aandeel in het succes van den avond hadden voorzeker de solisten. Mevrouw Géijsel-Gestman wist wederom met haar zilveren-materiaal allen in groote verrukking te brengen. Aria uit: „Figaro's Hochzeit". W. A. Mozart, alsmede twee kinderliedjes, gecomponeerd door Ben Geijsel, op zeer aardijjen tekst van mevr. Truus Gode-Postma. en „In 't Woud", Ph. Loots, werden door haar in Zeer prijzenswaardige vertolking gezongen. Een schat van bloemen had de zeer sympathieke zangeres in ontvangst te nemen. Ook de heer Joh. Nelissen kreeg zijn aandeel in het succes. Na het zingen, alsook reeds bij zijn optreden, ontstond een daverend handgeklap. Hij zong: Aria „Rigoleto". G. Verdij Cavatine Figaro, uit ;,De Barbier van Sevilla." Rossini; Aria .JBenvemuto", Eugene Diaz en „De Twee Grasmaaiers", S. Kroon. De heer Joh. Nelissen heeft de sympathie der Hanze, want meerdere malen mochten hare leden getuigen zijn van zijn groote prestaties op zanggebied. Een woord van lof komt ook voora! toe . aan den heer Ben GeiiseL met zijn steeds groot muzikaal gevoel. --- GEMENGDE BERICHTEN. Weer een regeeringscrisis? Onze Berlijnsche correspondent schrijft d.d. .19 Juni: Dezer dagen bracht een blad de schertsvraag, wanneer een of andere persoonlijkheid rijp is, om door de film vereeuwigd te worden. En bij den naam van Rijkskanselier Wirth stond: als hij zijn vijfentwintigste regeeringscrisis gelukkig heeft overwonnen. Of hij al zoover is? Ver er vanaf zeker niet. Wij zijn trouwens de tel kwijt. Van buiten dreigt crisis op crisis. Het reparatieprobleem bevat niets meer, wat op „herstel" lijkt en is een zuivere oorlogsschatting geworden. De onverzoenlijke Fransche politiek drukt op heel de politiek van het Rijk, dat gedwongen wordt, om aan den wil der Parijsche regeering alleen te voldoen. En daarbij komt 'nog, dat Duitschland nog aanhoudend staat onder het teeken der „Kreditunwürdigkeit", die de bank van Engeland in November 1921 uit• drukkelijk constateerde. Maar ook van binnen uit wordt de regeering Wirth door verschillende crisissen bedreigd. Ten eerste door de verontrusting der openbare opinie, door berichten over voorgenomen aanvallen op den staatsvorm. Ten tweede door den komenden schoolstrijd. Ten derde door de „Entwertung" van de mark, die voortdurend toeneemt. En ten slotte — en dit gevaar is nu acuut geworden — door het gevaar, dat het graanontwerp der regeering wordt verworpen. De zaak is deze. Op alle gebieden is de vrije handel weer hersteld. Alleen het huren en verhuren van huizen staat nog onder staatsdwang. En tevens een gedeelte van den graanhandel, i Een brood zal bij den nieuwen oogst 30 tot 40 mark kosten. Om nu de minvermogenden in staat te stellen, om in de toekomst brood voor een eenigermate dragelijken prijs te koopen, eischt de regeering, evenals verleden jaar, twee en een half millioen ton van den graanoogst voor een bepaalden prijs van de landbouwers. Om deze wet wordt heet gestreden. En wijl het in Duitschland zonder crisis niet gaat, construeert men er ook hier eene. En men gaat ditmaal zelfs verder en spreekt van ontbinding van den Rijksdag, van nieuwe verkiezingen onder de leuze: Voor goedkoop, tegen de woeker! Vandaag wordt het wetje in eerste lezing behandeld. Van rechts en links wordt het crisisvuur opgestookt. Er wordt, met het potlood in de hand, gerekend en gerekend, of de regeering een meerderheid zal krijgen. «Maar het is de vraag bij al dit malle gedoe, of wel een mensch ernstig gelooft, dat de regeering over deze volkomen onpolitieke graankwestie kan struikelen. Zelfs de Duitsch-nationalen zijn in deze kwestie verdeeld. Ook in hun rijen dreigt het contrast tusschen producent en consument, tusschen stad en land. En dit is het nog meer het geval bij de Duitsche Volkspartij, het Centrum en de democraten. De heele kwestie zou dan ook niet veel om het fijf hebben, als de sociaal-democraten niet gedreigd hadden, om hun minister uit de regeering te doen treden, mocht het ontwerp worden verworpen. Dat zij dit zullen doen, lijkt zeker. En zij zouden graag willen zelfs, dat het zoover kwam, want zij zijn van meening, dat verkiezingen onder de leuze: tegen de woeker, hun heel wat wankele kiezertjes zou toevoeren. Ik geloof niet, dat het zoover zal komen. Er is nog een week tijd, om achter de coulissen te konkelen. Tijd genoeg, om een compromisje te bekonkelen. De volgende crisis, bitte! --- „Semaine des Ecrivains Catholiques” te Parijs. Onze correspondent te Parijs schrijft d.d. 19 Juni: - Het „Laicisme en de houding van den Staat" was in deze week, waarvan iedere vergadering ruimschoots een bespreking waard was, zeker het onderwerp, dat het meest de aandacht verdiende. Het is ongetwijfeld aan de zekere leiding van Jean Guiraud te danken, dat dc besprekingen een buitengewoon kalm verloop hebben gehad en dat men zich slechts op principieel gebied is blijven bewegen. Geen onderiwerp, waarbij men zoo licht op zijwegen verdwaalt, waar verschil van meeningen eindeloos is, geen onderwerp ook, waar men het, wat de hoofdbeginselen betreft, zoo over eens is. Tusschen het „laicisme en de kerk", zeide Jean rGuiraud, is een essentieele tegenstelling; het j laicisme heeft zich in onze dagen gekeerd tegen Ide wet van God en op politick gebied heeft de mensch slechts op eigen kracht willen bouwen. Gevolg, een onevenwichtige wetgeving, die in ! strijd is met de rechten en met de voorschriften van de kerk. De overwinning van het laicisme zou beteekenen, de vernietiging van iedere godsdienstige gedachte. Eerbiediging van de wetten der kerk, een luisteren naar de stem dcs Pausen, zal alleen die overwinning kunnen weerstreven. Het rapport van Reni Johannet was in alle opzichten voortreffelijk, zeer gedocumenteerd, .wetenschappelijk en bovenal zeer helder. Hij I heeft gewezen op de geestelijke verwoesting voor den oorlog, door het laicisme in Frankrijkaangericht en op de droeve gevolgen der vervolging in de jaren 1880—1910, die zich nog steeds doen gelden. Hij toonde aan hoe de oorlogsjaren een omkeer hebben teweeggebracht en met weik een groote vaderlandsliefde de katholieken deel hebben genprnen aan de redding van hun land. Hij wil van de thans gunstige gezindheid gebruik maken, een volkomen erkenning van de rechten der kerk voor te bereiden, zonder op dit oogenblik aan te dringen op een geheele herziening der laique v/etgcving. Hij heeft niet zoozeer de wegen aangeduid, die tot een oplossing leiden, dan wel aangespoord om de rol van principieele katholieken te blijven I vervullen en hun meening bij anderen veld te doen winnen. Zijn betoog getuigde van een vertrouwen in de geleidelijke ontwikkeling der katholieke gedachten, die het beste bevorderd worden door het goede voorbeeld der katholieken van de daad. Gelijk ik reeds in een vorige correspondentie '.mocht veronderstellen, heeft bij de gedachten! wisseling de huidige toestand in Elzas-Lotha-1 ringen een onderwerp van bespreking uitge maakt. De directeur van de „Lorrain" te Metz,~i Abbé Ritz, heeft duidelijk gewezen op de gevaren van het „laicisme" in die heroverde gebieden. De Duitschers hebben na 1871 de wet- Tiallqux, het concordaat van Napoleon I geëerbiedigd. De geestelijkheid heeft het recht behouden de vorming der zielen volgens de katholieke beginselen volkomen aan zich te houden en de school is gebleven de confessioneele, overeenkomstig de traditie. Het zou een misdaad zijn hierin wijziging te brengen en een aganda voor een Duitsche gezindheid. Groote bijval viel zijn woorden ten deel, evenals aan ciie van Père Bessie'res, die in het bijzonder de gelijkheid op onderwijsgebied behandelde. Hierover had reeds de rapporteur Johaniproken, er de wettigheid van aantoonende. De toestand in Elzas Lotharingen is een van de meest belangrijke op dit oogenblik, en de rede van Abbé Ritz het gewichtigste punt van deze beteekenisvoile vergadering. Mgr. BaudriHart was de aangewezen persoon om de zitting te presideeren, waarin het ..Laicisme en de internationale politiek" \»erd behandeld. Een oorlog, zeide hij, kan rechtvaardig zijn of onrechtvaardig, maar wie kan beter dan de plaatsvervanger vr.n Jezus Christus de gronden dier r echtvaardigheid beoordeelen. Men heeft, ging hij voort, slechts de kracht doen gelden en den Paus willen uitsluiten van de vredesconferentles, waar juist hij een eerste plaats diende in te nemen. Hij heeft herinnerd aan de veroordeeling van de revolutionnaire politiek in de „Syllabus"; het is een onbeschaamdheid recht en kracht met elkander te verwarren. Ravier uu Magny was de rapporteur en zijn vaste overtuiging heeft hij ons doen kennen in een klare bestrijding van het laicisme in de internationale politiek. De eenige internationale die stand houdt, de kerk, zeide hij, kan alleen tot steun dienen aan de volkeren. Niet de staat is de bron van het recht; niet de wettigheid stelt vast wat rechtvaardig is of onrechtvaardig en het verbannen van den Paus in 1919 bij de beraadslagingen was een onrechtvaardigheid. De eensgezindheid, op dit punt heerschend, bleek uit de algemeene instemming die hij mocht ondervinden. Pater de Ia Briere heeft de aandacht gevestigd op de gevaren, die van den Volkerenbond kunnen uitgaan, indien deze zich met he/t onderwijs over geheel de wereld zou gaan bemoeien en de vrijmetselarij zich zou willen meester maken van een toezicht op intellectueel terrein. Beperkte ruimte belet mij uitvoerig op dit hoogst gewichtige en in een geheel nieuw daglicht gestelde vraagstuk in te gaan. Noodgedwongen ga ik eveneens stilzwijj^r.d voorbij aan de gewichtige rapporten over het laicisme, de poëzie, de roman en het theater. Nochtans één opmerking door Massis in verband met den katholieken roman gemaakt, wil ik hier vastleggen, omdat zij een schrijver geldt, in Holland veel gelezen en een meening, die m.i. in breederen kring dient vernomen. Waarin verschilt Paul Bourget, vroeg hij, van al die andere Fransche schrijvers, die hun onderwerpen putten in milieus, waar echtscheiding en ontrouw aan de orde van den dag zijn? In de conclusies, die hij maakt; aan de gunstige wending, die hij op het einde zijner romans weet te bewerkstelligen? Doch is dit voldoende een roman tot een katholieken roman te stempelen. Zeer velen zullen het, m.i., met hem eens zijn, wanneer hij zegt, dat de katholieke roman andere eischen stelt, de daarin voorkomende personen niet slechts uiterlijk maar bovenal innerlijk dragers moeten zijn der katholieke gedachten. „Une drarne dans le monde", van Bourget, onderwierp hij hiermede in verband speciaal aan zijn kritiek. Ditzelfde geldt van vele zoogenaamde katholieke Fransche roman- en tooneelschrijvers en ik acht het de groote verdienste van Massis, hierover eens onomwonden zijn meening te hebben gezegd. Een korte, algemeene beschouwing over de zeer gewichtige week, die achter ons ligt, moge mijn schematische overzichten besluiten. De groote beteekenis van deze v/eek ligt m.i. hierin, dat meer nog dan verleden jaar, men zich tot principieele besprekingen heeft beperkt. De katholieke leer is ten volle tot uiting gekomen en de gedachten wisseling hierover kan'niet anders dan goede vruchten dragen. AI is men, van zelf sprekend, er niet in geslaagd de uiterste elementen onder de katholieke schrijvers te samen te brengen, de eensgezindheid, waar het de beginselen betreft, waarvan niet mag afgeweken, is duidelijk aan het licht getreden. De vriendschappelijke omgang, na afloop der vergaderingen, heeft er niet weinig toe bijgedragen een toenadering te bevorderen. Het nut van een dergelijke week, waaruit een opbloei van het katholieke leven in Frankrijk duidelijk spreekt, staat dan ook volgens aller meeriing onomstooteiijk vast. Het gevaar door uiting van gedachten, door een zoeken naar eenheid, grooter verdeeldheid te brengen, kan luttel worden geacht. De jongere katholieke schrijvers' hebben dit jaar opnieuw getuigd een steun te zijn voor de kerk en de meerdere ontwikkeling van het godsdienstig leven in Frankrijk. Het zou echter m.i. aanbevelenswaardig zijn, een volgend jaar nog sterker de teugels bij de debatten aan te binden en zoo mogelijk tot con-, clusies te komen, zij het dan niet over ieder onderwerp, aan het einde eener vergadering. Een korte samenvatting van de geuite meeningen zal doeltreffender zijn dan een vrij verloop der debatten, waarop zonder conclusie, de vergadering wordt gesloten. De hulde door kardinaal Dubois in de slotvergadering aan de inrichters gebracht, is ten volle verdiend. De „Semaine des Ecrivains Catholiques" zal ongetwijfeld tot de jaarlijks terugkeerende gebeurtenissen blijven behooren. --- HET INTERNATIONAAL GERECHTSHOF. Het Permanent Hof van Internationale Justitie heeft verscheidene mededeelingen ontvangen betreffende de beide vraagstukken, welke aan het Hof zijn voorgelegd ten fine van advies door den Raad van den Volkenbond. 1. Landarbeid. De Fransche regeering heeft het Hof een nota doen toekomen, waarin zu haar standpunt uiteenzet inzake de bevoegdheid van het internationaal bureau van den' arbeid met betrekking tot den landarbeid. Als bijlage is aan deze nota toegevoegd een memorie omtrent dezelfde kwestie, overgelegd door de vereeniging van Fransche landarbeiders. De centrale vakbond der Fransche landbouwers verklaart in een brief, d.d. 8 Juni, uit Parijs verzonden, adhaesie aas deze memorie te betuigen. De internationale commissie voor den landbouw heeft bij schrijven d.d. 8 Juni medegedeeld, dat het vraagstuk betreffende 'den landarbeid op 26 Juni bij de commissie in behandeling zou komen en dat. zoodra de commissie haar oordcel zou hebben geformuleerd, de gedelegeerde voor de commissie zich ter beschikking van het Hof zou stellen. Het internationaal verbond van landarbeiders heeft onder dagteekening van 15 Juni aan hét Hof uit zijn centraal bureau te Utrecht een memorie doen toekomen, waarin zijn advies over de kwestie is vervat. 2. De kwestie van den Nederlandschen arbeidersafgevaardigde. Wat het andere vraagstuk aangaat, voor het Hof aanhangig, t, w, de benoeming van den Nederlandschen arbeidersuigevaardigde op de derde internationale conferentie van den arbeid, heeft de Nederlandsche Regeering bij nota d.d. 14 Juni een memorie gezonden- en kennis gegeven, dat zij vertegenwoordigd zal zijn door de heeren Limburg en Joekes. 3. Verschillende mededeelingen. Het internationaal vakverbond heeft eveneens kennis gegeven, dat het verlangt te worden gehoord over de beide kwesties en dat het zal vertegenwoordigd zijn. wat den landarbeid betreft door den heer Mendels en wat den Nederlandschen arbeidersafgevaardigde betreft door den heer Jouhaux. Ten einde zich volledig inlichtingen te verschaffen over de redactie der bepalingen omtrent den arbeid, opgenomen in het Vredesverdrag, heeft het Hof den Minister van Buitenlandsche Zaken van Frankrijk verzocht aan het Hoi de processen-verbaal toe te zenden van de internationale arbeidscommissie op de vredesconrerentie. De eerste terechtzitting zal plaats hebben Donderdag om 11 uur en zal openbaar zijn. In deze zitting zal overeenkomstig het verlangen yan Sir Ernest Pollock, Engelsch procureurgeneraal, het standpunt van de Engelsche Regeering worden uiteengezet. 4. Nieuwe nota van de Fransche Regeering. De president van het Hof heeft laatstelijk eer. brief ontvangen van den secretaris-generaal van den Volkenbond onder dagteekening van 15 Juni, waarbij deze hem doet toekomen een briei van 13 Juni, afkomstig van den heer Poincaré, Minister van Buitenlandsche Zaken van Frankrijk. Bij dezen brief wordt den Raad van den Volkenbond verzocht advies te geven over het vraagstuk van den landarbeid» Dit verzoek luidt als volgt: Valt het onderzoek van voorstellen betreffende de organisatie en de ontwikkeling der landbouwproductiemiddelen of van alle andere dergelijke kwesties onder de bevoegdheid van de internationale arbeidsorganisatie? De brief van den heer Poincaré bevat het verzoek aan den secretaris-generaal deze vraag ter kennis' te brengen van den president van het Hof. De heer Poincaré vraagt tevens, of het aan het Hof niet wenschelijk zou voorkomen, om voorloopig het onderzoek van de eerste kwestie, door de Fransche Regeering opgeworpen betreffende de bevoegdheid van de internationale arbeidsorganisatie in landbouwzaken, tot later uit te stellen, opdat het probleem in zijn geheel kunne worden onderzocht, onder voorbehoud echter, dat de Raau dit tweede verzoek gunstig ontvangt. De president van het Hof is, na de andere rechters te hebben geraadpleegd, tot de slotsom gekomen, dat bij het Hof tot dusverre slechts één vraag betreffende de bevoegdheid van de internationale arbeidsorganisatie in landbouwuangelegenheden is aanhangig gemaakt, welke vraag aan het Hof is voorgelegd door de bevoegde organen, d. w. z. door den Raad en door de vergadering van den Volkenbond, en dat het verplicht is zijn antwoord binnen den kortst mogelijk termijn te verstrekken. Het Hof is dus van oordeel, dat het moet overgaan, tot het onderzoek van de eerste vraag en dat het het tweede verzoek zal onderzoeken, indien en zoodra dit officieel aan het Hof zal zijn voorgelegd. --- BROEDERSCHAP VAN NOTARISSEN. Woensdag werd te Nijmegen de algemeene vergadering gehouden der Broederschap van. Notarissen in Nederland. Dinsdagavond waren de leden reeds feestelijk ontvangen op een receptie, aangeboden door de kringen Arnhem en Tiel. Woensdagmorgen opende de voorzitter, mr. P. J. van Wijngaarden, de vergadering. Verslagen van secretaris en penningmeester werden goedgekeurd. Aan de orde was de benoeming van twee nieuwe bestuursleden ter vervanging van d& leden van het hoofdbestuur, de heeren P. R- Tacx en mr. J. J. van Gorkom, die niet meer herkiesbaar waren en aftraden. | Voor deze benoemingen waren de volgende jdubbeltallen opgemaakt: door den kring f S Hertogenbosch J. M. Mcrtens, notaris te ißoosendaal, en A. P. J. M. Smitz, notaris te (iilburg; door den kring Arnhem—Tiel E. P. ]V. Steenbergen, notaris te Tiel, en J. Heuff, j"otaris te Eek en Wiel; door den kring Rotter|öam—Dordrecht G. Vlug. notaris te Rotterdam, en J. W. de Wijn, notaris te Ridderkerk. In de vacatures-Tacx en van Gorkom werden benoemd de heeren Mertens en Steenbergen. In de vacature-van Wijngaarden werd *>enoemd»de heer G. Vlug. ' Prof. J. G. de Jongh, hooglceraar aan de Nederlandsche Handelshoogeschool te Rotterdam, hield een inleiding. Hij stelde de volgende vragen: ».Is een nadere regeling ten opzichte van den Werkkring en van de verantwoordelijkheid van Commissarissen van naamlooze vennootschap- Pen wenschelijk? Zoo ja, hoe moet dan die regeling zijn?" Naar aanleiding van dit prae-advies waren de volgende vraagpunten gesteld: ,1. Is een nadere wettelijke regeling ten opzichte van den werkkring en van de verantwoordelijkheid van commissarissen van N. V. Wenschelijk? 11. Is het wenschelijk een afzonderlijke regeling te maken voor kleinere en groote vennootschappen? 111. Is het wenschelijk de mogelijkheid te openen om. ten opzichte van commissarissen een zekere taakverdeeling in het leven te roe- Pen. IV. Verdient het aanbeveling om, bij de groote vennootschappen, als het bestuur uit ■< of meer ieden bestaat, de instelling van een Commissariaat achterwege te laten? V. Zal een verder reikend voorschrift, dat in «et Wetboek van Koophandel voorkomt ten °Pzichte van de goedkeuring van balans en Winst- en verliesrekening door de algemeene Vergadering niet aanleiding geven tot nog meer schijnvertoon dan thans reeds onder den drang der publieke opinie voorkomt en is' het daarom niet gewenscht de bestaande regeling op dit punt te behouden? VI. Is het gewenscht te oordcelen wettelijke voorschriften in het leven te roepen betreffende het door commissarissen aan de algemeene vergadering uitbrengen van een voordracht tot benoeming van bestuurders of commissarissen en het al of niet bindend zijn dezer Voordracht? VII. Bij ontkennende beantwoording van Vraagpunt I. Is het wenschelijk de verplichtingen van commissarissen en de mate waarin zij geldelijk Verantwoordelijk zijn in de akte van oprichting der vennootschap te omschrijven? Deze stellingen van prof. J. G. de Jong werden sterk becritiseerd. T .Vraagpunt I werd als volgt veranderd: Is jet wenschelijk de wettelijke omschrijving van de hoofdtaak van commissarissen van de N. V., vervat in de utdrukikng „toezicht op de direche", te wijzigen? vragen 2, 3, 4 en 7 kwamen te vervallen. Vragen 5 en 6 werden ontkennend beantwoord. De leden hielden een gemeenschappelijke lunch in de Vereeniging en 's avonds een feestmaal, waarna cabaretvoorstelling. w Heden (Donderdag) bezoeken de leden de "• Landstichting, den koepel Wester Meerwijk en Berg en Dal. ---