SINTERKLAAS GOEDHEILIG MAN DOOR JAN VAN DORDT ET was een toer om den goeden, I—I den echten te vinden, maar langs de ■*• bronnen van informatie, welke ons ten dienste staan, gelukte het toch uit de vele gemijterde, betabberde en witgebaarde Sinten uit lunchrooms en volksmagazijnen den waren Niklaas te vinden. 't Lijkt ons, zoo staken we van wal, in hooge mate interessant u eens te hooren vertellen over uw nu al eeuwenoude ervaring, over al de veranderingen, waarvan u getuige geweest zijt, over de kinderen der menschen, over wie gij u steeds hebt ontfermd, ach, over zooveel, waarover een oud en wijs man met een groot hart en mildbegrijpend een jong broekje kan onderrichten. Kost het u niet veel moeite bij de heerschende schaarschte aan paarden nog altijd de beschikking te krijgen over een blanken rossinant, die u veilig en wel voert over de kammen der daken langs verweerde schoor - steenen, telefoondraden en antennes? In het geheel niet, zei de hoogbejaarde. Even wonderlijk als mijn leven verlengd wordt, blijft ook mijn schimmel jong ondanks het klimmen der jaren. Dat trouwe dier is zeer nauw met mijn bestaan samengeweven, evenals Zwarte Piet, die ondeugende rakker, die, ofschoon hij zelf allerlei streken uithaalt, toch de schrik is van alle jongens en meisjes, behalve van de negertjes. — Zijn die dan niet ondeugend? — Zeker niet minder dan onze jeugd hier, maar als ik naar Afrika toe ga, heb ik 'n blank knechtje, dat op hen precies dezelfde uitwerking heeft als m'n zwarte mannetje op de bleekgezichtjes, maar al zijn ze bang, hier zoowel als daar, toch geeft m'n knechtje vertrouwen. Dat zoon ondeugende rakker het uit kan houden bij mij, zegt hun wel iets van mijn strengheid. Kattekwaad kan ik best velen. Ik zou bijna zeggen, deed de jeugd van tegenwoordig dat nog maar, doch die lijdt aan andere, veel erger kwalen, waarin ik veel meer onheil zie. Dat vergalt veel op m'n ouden dag, omdat ik met zooveel vrees de toekomst tegemoet zie. Ik houd het bij Piet en m'n paardje en al zetten de Amerikanen me dan ook in een auto of in een vliegmachien — op 'n plaatje dan altijd — m'n schimmeltje blijf ik trouw en het goede dier mij. 't Is anders een toer hem in het leven te houden. Vroeger zetten de kinderen nog wel eens wat klaar bij den schoorsteen, maar het schijnt haast, dat ze op school niet meer leeren wat een paard is en wat zoon beestje doorgaans gebruikt. Dat een auto benzine noodig heeft, begrijpen ze, zonder dat 't hun verteld is, maar van haver en roggebrood schijnen ze niet te weten. — Wel van verlanglijstjes nog? — Ja, dat kost me wat hoofdbrekens tegenwoordig. Waar is de tijd, dat een kind nog tevree was met een vrijer van speculaas en een van taai-taai, wat suikerbeestjes en dan voor een jongen een mes of een bouwdoos en voor een meisje een pop of een winkeltje om mee te spelen? Speculaas eten ze 't heele jaar door, taai-taai is te taai voor hun tanden en omdat ze met een mes niet half zoo handig meer zijn als vroeger, is zoon nuttig ding ook al in hun achting gedaald. — En de meisjes? De gvüsaard fronste zijn lange overhangende wenkbrauwen en zuchtte. — En de groote menschen? — Noo-t had ik daarmee zoon moeite als nu. Vroeger waren er nog van die goedaardige lieden, die m'n voorspraak inriepen voor een beetje geluk, bestendiging van hun welvaart en behoud van hun tevredene stemming. Maar nu, wat ze me al niet durven vragen. Tot in de weekbladen toe schreven ze verlanglijstjes en die waren verre van mis. Voor mijnheer Wibaut een volle schatkist, voor Verkade een schouwburg, voor De Geer. gedweeë belastingbetalers, voor Alfonso een nieuwen, stevigen troon — En u gaf het? — Kon ik het maar. Doch ze vragen te veel. Heusch, ik ben niet zoo machtig, 'k Ben alleen maar in staat om menschen, die goed zijn, beter te maken, tevreden menschen tevreden te houden, vreugde te doen bewaren waar vreugde is, leed te verminderen als zij, die lijden, niet verwachten, dat het geheel wordt weggenomen. — U bedoelt, dat degene, die krijgt, moet verkeeren in ontvankelijke stemming, zonder morren als t wat minder uitvalt? — Ja juist. En met de jeugd is het al niet veel beter. Het kost me hoofdbrekens om ieders wenschen zooveel mogelijk tegemoet te treden. Taschjes en snuisterijen, ze kunnen nog zoo mooi zijn als je maar wilt, ze zijn per ongeluk juist uit de mode en dan wordt er niet meer naar getaald. Liever meedoen met een leelijke mode, dan iets moois accepteeren, dat nu eenmaal niet meer in den smaak valt van Parijs. Met sigaren kon ik vroeger, wat de mannen betreft, steeds terecht, met een mooie pijp ook wel, maar nu, ze zullen warempel nog gaan verlangen, dat Sinterklaas op zn ouden dag nog verstand krijgt van sigaretten. En zoo is er zooveel, dat mijn werk er niet makkelijker en prettiger op maakt. Maar ik houd goeden moed. We huiverden om het onderwerp aan te raken, maar het was toch onvermijdelijk, om in tegenwoordigheid van dezen leniger van vele nooden niet te spreken over den nood van deze dagen. Droevig vond de oude grijze bisschop het, dat hij dit jaar voor het eerst den steun derven moest van velen, op wie hij anders trouw rekenen kon, dat zij hem zouden helpen met zijn werk. — Die zelf niet heeft, kan niet geven en velen van die vroegere gevers zijn nu zelf door de ongunst der tijden van alles beroofd, behoeven nu zelf steun. En voer hen treden geen anderen in de plaats, geen jongelui, die best wat konden missen, maar te zelfzuchtig zijn of zich de moeite niet nemen na te gaan, hoe zij mij kunnen helpen en dat, terwijl er toch vele manieren zijn. Als ze me zelf niet kunnen bereiken, heb ik overal tal van plaatsvervangers. leder, die goed is en zich het lot van de lijdende menschheid aantrekt, kan als zoodanig fungeeren en zij zullen het, evenmin als ik, euvel duiden, dat er één gift of meer wat achteraan komen, mijn verjaardag is maar een symbool, een dag van extia gedenken, maar heel de maand dus, neen, heel het jaar kan men mij helpen. Laat dit de boodschap zijn van mij, die veel leed zag, maar wien het ook was gegeven, dank zij veler steun, wel te doen en vreugde te brengen, al was het maar weinig, bij jong en bij oud. Balloy: „Waar is uw zoon, meneer We geven een fuif vanavond, weet u!" .IcNassie: „Die is in de schuur de .amophoon-naalden aan het slijpen. (Passing Show.) --- EEN STOOMBOOT UIT SPANJE EEN VAARTUIG VAN DE FANTASIE DOOR ADRIAAN HOFKENS „Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan " DE stoomboot uit Spanje is een maritiem verschijnsel van opmerkelijken aard. Want vooreerst is ze heelemaal geen stoomboot, en tweedens komt ze heelemaal niet uit Spanje. Voor het overige is dit zonderlinge vaartuig ten volle zeewaardig. Ze is geen stoomboot. Ze is veel meer dan een stoomboot, zooals een komeet veel meer is dan een ster of zooals een gevleugelde draak veel meer is dan ieder lid der gemengde bevolking van den dierentuin. Haar vertrek en aankomst vinden plaats met een onberispelijke regelmaat, die menig commando-voerder op de koopvaardij benijden zal, en, wat den reeder moet aanstaan: haar uur van aankomst is altijd hetzelfde als haar uur van vertrek. De stoomboot uit Spanje verplaatst zich sneller dan een radiotelegram, want ze is er eigenlijk al, voordat ze wordt afgezonden. Immers, eerst op 6 December ontvangen de kinderen, die braaf geweest zijn gedurende het heele jaar, den goeden Sint met zijn paard en zijn knecht aan de denkbeeldige haven zijner jaarlijksche landing, maar 's avonds tevoren is de goede Sint er al voor de groote menschen, bij wie hij niet eens de braafheid als voorwaarde stelt, vermoedelijk, omdat hij zich gaarne de ontgoocheling na het onderzoek spaart. Wie zoet is, krijgt lekkers; wie stout is de gard, maar wie volwassen is, krijgt een cadeautje, gepakt en gelakt, met een gedichtje daarbij, want de stoomboot uit Spanje veroorzaakt in één enkel jaar meer poëzie dan drie eeuwen vereenigde Nederlandsche scheepvaart bij elkaar. De stoomboot is inspiratief, tenminste in de indirecte lijn, waarin de resultaten worden bezongen, maar ook rechtstreeks in gedichten als deze: De goede Sint op zijn stoomboot uit Spanje Brengt u dit bierglas; zelf drinkt hij champagne. Welk vers u inmiddels niet moet overschrijven, wanneer u van plan was een haarborstel aan uw oom Theodosion te zenden, temeer als deze geheelonthouder zou zijn. Waarmede alleen maar beweerd wordt, dat de poëzie, waartoe de stoomboot uit Spanje jaarlijks het signaal geeft, in talrijke genres uiteenvalt. Deze genres zijn vooreerst te verdeelen op de gewone wijze als volgt; 10. Het lyrische genre, ook lierdicht genoemd. Voorbeeld: O, goede Sint, daar zijt gij weer, Met al uw lekkere waren. Koom' zachtjens deze borstel neer Op mijnen ocm zijn haren! 20. Het epische genre of heldendicht» Voorbeeld: Uw dapperheid is algemeen Bekend oom Theodesion, Doch bij de borstels is er geen Die zooveel haren overwon Als deze voor uw stoere hoofd U dcor den goeden Sint beloofd. 3o Het dramatische genre of tooneeldïcht. Voorbeeld: Sint Nic'laas: O, hoe rijzen mij de haren Bij het zien van zulk een pruik. Oom Theodosion: Goede Sint, die woeste baren, door den kam, dien ik gebruik nauw'lijks met geweld bedwongen, vallen steeds weer uit de plooi Sint Nic'laas: 'k Geef u dezen borstel, jongen, Houd voortaan uw haren mooi. 40. Het didactische genre of leerdicht Voorbeeld: Laat u dit een lesje wezen: Haren, die te hcog gerezen Opstaan tegen 't kamgezag moet gn' met een borstel vegen Tot zij netjes neergezegen Fraai omlijsten uwen lach. 50. Het satyrische genre of hekeldicht. Voorbeeld: 'k Wil mij aan den smaad ontworstelen U zoo langer „oom" te noemen Ga dus eerst uw haren borstelen Daarna zal ik op u roemen. Maar bij een ernstigen toeleg om de Sinterklaas-poëzie wetenschappelijk te classificeeren zal de philoloog rekening moeten houden met de onderverdeeling naar den aard der voorwerpen. Een gedicht bij een kapstok is een ander gedicht dan een gedicht bij een poederdoos. Zulke dingen zegt het gevoel voor verhoudingen, dat de ware geleerde zelfs op Sinterklaas-avond niet uit het oog mag verliezen. De heele lading van de stoomboot uit Spanje is poëtisch ingedeeld. Ook is er een ernstig onderscheid tusschen de gedichten, die de cadeaux aan een ongetrouwde tante begeleiden en de gedichten, die Sinterklaas den minnaars inblaast, wanneer ze iets inpakken voor hun verloofde. Het blijkt al onmiddellijk uit den aanspraakvorm. Men zegt „beste tante", zelfs als er betere zijn, maar men zegt „lieve Marietje", ofschoon ze de liefste is van allemaal. Want het zuivere gevoel veroorlooft zich dichterlijke vrijheden, die in het gewone leven leugens heeten. Voor een tante, die van de heele familie een stofzuiger krijgt, past een kort, maar keurig gedichtje van vier regels in dezen trant: Beste tante, die zoo handig zijt en daarbij stof-vijandig. Ziet eens wat g' hieronder vindt en bedank den goeden Sint. Maar bij een meisje, met wie men wenscht een christelijk huwelijk aan te gaan, is kortgebondenheid geen verdienste. Men begint ongeveer als volgt: Wen de zon kwam nederdalen Zou zij niet zoo 'helder stralen Als het prachtig oogenpaar... waarna een zwijmel van verrukking volgt, eenigermate gevarieerd naar gelang de kleur van de oogen en de haren, en het temperament van den dichter. Twintig regels zwijmel getuigen van het hoogste temperament, vooral als de dichter de maat niet kan houden. Daarna volgt de korte aanduiding van het geschenk, echter in geheimzinnigen vorm. Bestaat het uit twaalf zakdoekjes, dan schrijft men bijvoorbeeld: Moog' dit lieve twaleftal U bekoren bovenal, zoodat de nieuwsgierigheid nog wat gespannen blijft. Deze spanning kan men natuurlijk nog verhoogen, door bijvoorbeeld op het doosje te schrijven: Blijf uw zieltje even wit Als hetgeen hieronder zit, maar hierdoor begaat de dichter een onhandigheid, omdat het niet de bestemming van zakdoekjes is, altijd maar wit te blijven. Dat voelt u wel. Toch is deze dichterlijke vrijheid geoorloofd, omdat het nu eenmaal Sint Nicolaas is. De stoomboot en haar lading zijn dus zeer poëtische voorwerpen. Dit komt omdat de stoomboot eigenlijk geen echte stoomboot is. Het is een vaartuig der verbeelding. Maar de tweede eigenaardigheid van dit fantastische schip, dat hedennacht zal binnenvaren in kinderland, is wel dat het heelemaal niet uit Spanje komt. De goede Sint was namelijk geen Spanjaard, doch een Klein-Aziër, doch dit is een ander vertelsel, hetwelk onze vriend Bernard Hoefakker in ditzelfde nummer voor u zal uiteenzetten. Hij: „Ik kan tegenwoordig al die kooplui niet meer van mijn deur afhouden en nu heb ik met toestemming van mijn vrouw dit bordje aan het hek gespijkerd." ---