Efficiënte werkmethode. Nadat de stoffen, die verwerkt zullen worden, aan grote rollen zijn binnengekomen, begint de chef-juffrouw de patronen te maken. Dit gebeurt volgens een standaard coupe — hier de' Amerikaanse — en aan de hand daarvan worden de diverse modellen uitgewerkt, in de maten 38 tot en met 50. Er volgt dan eerst een berekening om het stofverbruik precies te bepalen, zodat men reeds weet hoe lang de stukken moeten zijn, welke op elkaar gelegd moeten worden. Daarna worden die lagen (soms tot een formidabel aantal toe) op elkaar gelegd en door de snijmachine uitgesneden. Men krijgt op die wijze tal van onderdelen, die alle apart in een pakje worden gerold en ingedeeld naar de stelling gaan, waar ze hun vast vakje vinden. Van dit ogenblik af worden de meisjes achter de machines ingeschakeld, want over de controletoonbank krijgt ieder wat ze moet hebben: de een een mouw, de ander een pand ,de derde stikt plooien, de vierde weer kapjes, al naar gelang harer capaciteit en aanleg. Langzaam of vlug, maar in ieder geval zeker komt het ene stuk na het andere van de machine terug, passeert weer de controiebank en verhuist naar de grote steliage. Zijn alle onderdelen klaar, dan worden ze weer uitgegeven aan een andere pleeg, die ze gaat samenvoegen en die de mouwen inzet. Tenslotte passeren de stukken dan nog weer den handwerksters, die knoopsgaten maken, knopen aanzetten, kapjes insetten en drukkers bevestigen. En natuurlijk wordt de zoom nog gelegd met de blindsteekmachine, een apparaat, hetwelk zó mooi werkt, dat aan de buitenkant niet ist te zien, waar de steken zijn gezet! Normaal heeft een flinke naaister van 15 tot 20 minuten werk om een zoom te naaien. Is ze echter een volleerd blind- Steekmachinestikster, dan doet ze ditzelfde werk in één minuut, of eigenlijk nog vlugger, want dan is ze in staat om in een uur 60 japonnen te behandelen! --- Er zit gang in dit bedrijf. Zoals gezegd, op 14 November 1947 begonnen de eerste machines.in dit nieuwe bedrijf te snorren en in deze zeven maanden heeft men reeds weten te bereiken, dat er 45 machines in bedrijf zijn n.l. 43 naaimachines, 1 blindsteekmachine en 1 snijmachine (lintmes). De eerste maanden ging het zeer kalm aan, vertelde ons de heer Etmans, want de meisjes moesten leren hoe de gang van het werk was en hoe deze snelle machines reageren. Vandaar ,dat we dan ook begonnen met vast loon te geven, dat voor ieder in het begin gelijk was . Na twee maanden kon er echter reeds op stukwerk worden overgegaan. Dit is niet zo verwonderlijk, want bij de keuze van de meisjes, die de atelierleidster en ontwerpster mevrouw De Vries en ik heb- ben gemaakt, wisten we meteen reeds wie wel en wie niet geschikt was voor ons bedrijf. Wie daar kijk op heeft, ziet zó wel of een meisje de juiste handigheid voor dit vak heeft of. niet. Zonder overdrijving mag gerust gezegd worden, dat er, vergeleken bü dat eerste begin, in die zeven maanden tijd, een geweldige vooruitgang is te bespeuren. In de eerste tijd, zouden de naaisters moeilijk boven een weekloon rijn uitgekomen, ja, de meeste kwamen er natuurlijk lang niet aan toe. Op het ogenblik is het echter zo, dat de besten er ver overheen schieten! We hebben een tamelijk ver doorgevoerde arbeidsverdeling, waarbij we er echter voor zorgen te vermijden, dat het werk eentonig zou worden en de meisjes halve machines. Naar gelang van aanleg en handigheid wordt het werk verdeeld, waarbij de besten vanzelfspreken het meer voldoening gevende moeilijker en interessanter werk krijgen te verrichten. Op dit moment werken we nu met ruim 40 meisjes, maar dit aantal kan thans nog regelmatig worden uitgebreid, want juist door een combinatie te vormen, hebben we ook de hand kunnen leggen op meer machines, die voor een groot deel reeds staan opgesteld en erop wachten om ingeschakeld te worden. Dit geschiedt rege.matig en niet in één keer, omdat dit beter aansluit aan de arbeidsmethode, waarbij het werk in zoveel mogelyk onderdelen uiteenvalt. Maar — onvoorziene omstandigheden voorbehouden — mag wel aangenomen worden, dat hier binnen een termijn van een half jaar tot een jaar na dit moment, een tachtig tot honderd meisjes kunnen werken. Een deel kan dan in het middengenre werken, terwijl een ander deel overgaat op het betere genre met de meer ingewikkelde patronen. De snijmachine snijdt, vaak in massa, de patroondelen uit, die de naaisters straks aaneen zullen voegen tot een smaakvol japonnetje. --- ONZE EIGEN INDUSTRIE (XXXVIII) Een confectie=industrie VEROVERT HAAR PLAATS N. V. Amsterdamse Confectie-Combinatie koos Heerenveen tot domicilie. Waar een nieuw arbeidsterrein ontstond. We hebben ditmaal een bezoek gebracht aan het gebouw daar midden in Heerenveen, de vroegere R.K. Kerk, die inmiddels, na voor allerlei doeleinden te zijn gebruikt, is verbouwd tot een gezellig, ruim en licht industriegebouw, waar dag in dag uit ongeveer veertig jonge vrouwen zich over hun echt vrouwelijke arbeid buigen. Natuurlijk hadden we liever gezien, dat een vrouwelijke collega ditmaal de taak van ons had overgenomen, want het vergt heel veel moed om zich als man tussen de naaimachines te wagen en dan ook nog te schrijven over de meer of minder grote moeilijk- heden, die overwonnen moeten worden vóór en aleer een meisje in staat is een naad te stikken, die de toets der critiek kan doorstaan. Onze armzalige kennis van de japonnenmakerij eindigde bij de wetenschap, dat het tenslotte niet ieders werk is om een paar mouwen „er in te gooien" en dat dit niet op de_ manier gebeurt, zoals Tijl Uilenspiegel'zich dat in al zijn eenvoud had gedacht. Maar dat het stikken van de ene naad meer moeilijkheden oplevert dan het maken van een andere naad, nee, dat hadden we niet gedacht. Doch we weten het nu! Nog liever echter aten we onze vulpen op, dan te bekennen dat we dit bedrijf niet aandurfden en dus grijpen we het geval aan, waarbij men mag bedenken, dat alles, wat we hier schrijven, ons tenslotte door terzake kundigen — de heren Etmans en De Vries — is verteld. Tot goed begrip van de zaak, waar het om draait, moeten we dan vertellen dat in dit bedrijf japonnen, biouses, rokken en kinderjurken worden vervaardigd. Zoiets kan gebeuren in het gewone genre, midden- en betere genre. Op het moment werkt men hier in het middengenre, terwijl het al niet lang meer zal duren, of ook het betere genre zal in productie gegeven worden. *& Tientallen meisjes vonden hier een lonende en angename werkkring. )f Hoopvolle perspectieven voor de toekomst. Binnen tien minuten zijn we door de zang van veertig jonge vrouwen op de hoogte gebracht van het leed van de „stoere vissers, die nooit weerom keren", hebben we met hen gewandeld in 't „Groene dal, in 't stille dal" en hebben we de lof gezongen van de „Bloemen van Hawaï". En ondertussen zaten wij in het kantoor van de enige man m dit gebouw — de dagelijkse leider, de heer De Vries — notities te maken over dit bedrijf, dat in November 1947 in de voormalige R.K. Kerk in Heerenveen gestart is: de N.V. Amsterdamse Confectie Combinatie, in opricht'ng, directeur de heer P. Etmans. Maar met de zang klonk daar in het hooggelegen kantoor ook door het geratel, dat zo hu en dan tot een massaal gezoem aanzwelt, van al die centraal aangedreven naaimachines, want gezang of geen gezang, gewerkt wordt hier en snel ook! En juist het feit, dat er zó gezongen werd, uit volle borst, tweestemmig, gelijk en zuiver, vertelde ons, dat al die hard en regelmatig doorwerkende jonge vrouwen dit werk onder de knie hebben, want iemand die moeilijkheden met zijn werk ondervindt, zingt niet. De ganse dag snorren de machines, vaardige handen vormen de onderdelen, waaruit straks het kleed wordt saamgevoegd, dat het oog van H. M. de vrouw moet bekoren. --- Nieuwe mode komt er. „En hoe vinden de meisjes hier de „new look", de langere-rokken-mode?", vroegen we aan de heer De Vries, die tenslotte dagelijks tussen de meisjes verkeert en dit dus moet kunnen weten. „Wel", antwoordde deze, „de meisjes hebben er uiteraard een geweldige belangstelling voor, want ze werken er zelf mee en de nieuwe modellen worden dan ook tot en met bekeken. Maar „mooi" Vinden ze het niet; dat is op dit ogenblik nog wel zeker. Wat echter niet wegneemt, dat ze er op een gegeven ogenblik voor zichzelf toch even goed wel toe overgaan. „Och", vulde de directeur aan, „er _:ijn nog tal van kringen in Amsterdam, die maar heel schoorvoetend volgen, door een zoom een paar vingerbreedten uit te leggen of een klein stukje andere stof aan een japon zetten. Daar volgen de eerste bedachtzame schreden, óók aarzelend, omdat de textielpositie met het puntenstelsel nog een apart probleem vormt. En het is altijd nog zo geweest, dat de provincie — waaronder alles wat buiten Amsterdam ligt bedoeld wordt — onge vee- cc.n jaar nodig heeft om zich aan te passen. Maar wie kan zich tegen de gang van de mode verzetten? Over een jaar ziet men niets anders en dan vindt men kort „gekt Ach wat, kort, halflang of voetvrij, wat hindert dat ook allemaal; het is niet meer dan een kwestie van kortere of langere naden en aan het effect wennen ze wel. Van belang is, dat de klok op half zes staat, dat de machines plotseling ophouden te snorren, het werk wordt ingeleverd of in de naast iedere stoel staande bak verdwijnt. Hoezen worden over de machines getrokken — de stilte komt aangeslopen. Bij enen en by groepjes tegelijk verdwijnen de meisjes, kortgerokt en opgewekt; sommige ogen schitteren verdacht. Wat wil men, een japon, blouse ,rok of een uitzet, de machine vraagt niet wat het is, maar het meisje wel en die geeft aan dat laatste nog altijd de voorkeur. „Stoere vissers keren nooit weer om", och, dat geldt misschien voor al die an deren wel, maar voor die ene niet! Maar morgenvroeg om acht uur snorren de machines weer, wordt er gesneden, gestikt en gestreken, want Nederland vraagt om japonnen, maat 38 tot en met 50, om rokken, blouses en kinderjurkjes! En de meisjes Zullen ze hier weer maken .correct, en vlug. Misschien dat op een dag dit meisje of die jonje vrouw niet weer achter deze machine plaats neemt, omdat maar dat verhaal kunt U zelf Wel uitspinnen, want dat behoort niet tot onze taak. We schrijven alleen maar over onze industrieën en dit is er één van, één die bezig is zich in Friesland een plaats te veroveren en zich uit te breiden, één waar de zang de gang van de arbeid begeleidt! --- FAN IT FRYSKE FJILD Lit de Steaten sprekke De Ried fan 'e Fryske biweging, dêr't alle selskippen yn fortsjintwurdige binne, hat oan it Provinsiael Bistjür it neifolgjende yn bitinken jown: Oan it Provinsiael Bistjür fan Fryslan Heechachte Hearen, Der is hjoed de dei it ien en oar to dwaen oer de forhalding Ryk-Provinsje, dat fierder rikt en djipper taest as party minsken miene. Wy neame mar inkelde feiten: yn Bakkefean wurde gearsitten halden fan lju üt alle gewesten oer it regionalisme, der't alle kanten fan dy kwestje by ünder eagen sjoen wurde. Vn Braban bart itselde Vn 'e Twade Keamer bipleiteit Mr. J. Algera greater foech en mear jild foar de provinsjes, en oare keamerleden slute har by him oan. Dr. Van Velthoven fiert yn de Earste Keamer in pleit foar desintralisaesje op ekonomysk en kultureel gebiet, binammen foar it ünderwiis. Der is krekt troch it Regear in kommisje ynsteld om har to birieden oer de klassifikaesje. En de Ried fan de Fryske Biweging jowt in brosjuere üt fan P. Wybenga oer desintralisaesje as rjocht en as* needsaek. Der is sa njonkenlytsen al hiel hwat aksje, en it hellet noch altyd oan. De oarsaken dy't dêrta liede, binne yn rju forskaet oan to wizen. Alderearst hat it hwat to meitsjen mei de tsjinstelling stêd en plattelan (klassifikaesje, lykstelling fan de boerearbeiders en dy yn 'e yndustry). der't it plattelan syn rjocht yn siket. Ek 'stiet it yn forban mei de striid Westen-perifery (yndustrialisaesje, kultuer, ünderwiis) der't de „buitengewesten" yn bisykje in ein to meitsjen oan har tobeksetting en de efterstan yn to heijen. Boppedat wurde de gewesten har op 't stuit wer sterker biwust fan har eigen aerd, skiednis, kultuer, en wolle hja dat eigene bifoarderje, mei as reaksje op de westlike greatestêdskultuer en massafoarming. En dan moat yn dit forban ek noch neamd wurde it algemiene forset tsjin it Haechske amtnersregear, dat fakentiden mei net tofolle bigryp en deskundich heit oer de wichtigste bilangen fan persoan en groep bislüt. It is in Frysk bilang, dat oan de efterstelling op ünderskaet gebiet in ein komt en oan de gelykheit foar de wet fan alle Nederlanners yndied ütfiering jown wurdt. It wol üs foarkomme, dat yn dizze, foar Fryslan sa bilangrike kwestje de Fryske Steaten de lieding nimme moatte, sille dêr op de koarst mooglike termyn fortuten fan komme. It leit ek alhiel op har wei. Hja fortsjintwurdigje ommers it Fryske folk op it publike mêd. Fansels kinne alle dingen net tagelyk oanpakt en ófdien wurde. Dat hoecht ek net. Alles moat so fier wei komme, dat wy feitük noch fan de groun óf bigjinne moatte. I '-rom wolle wy yn dit skriuwen allinnic i it omtinken freegje foar inkelde fan de wichtigste dingen,* dy't al in skoftsje yn it tarieden steane en sa njonkenlytsen ryp binne foar bihanneling fanwegen de Steaten. Wy soene dan sizze wolle op: a. De foroaring yn 'e Grounwet, dy't mei koarten wol fan in kommisje taret wurde sil. b. De wizigingen yn 'e Provinsjale wet, foarsteld oan 'e Twadde Keamer. c. De ütwreiding fan it selsbistjür fan 'e * provinsje, foarsafier 't dat sünder wetswiziging trochfierd wurde kin. A. Grounwetswiziging. Dit ünderwerp is al taret troch P. Wybenga yn syn brosjure, dy't oan alle steateleden tatsjürd is. Dêryn docht de skriuwer konkrete ünstellen, dy't bilangryk binne foai» Fryslan. Wy soene it derom op priis stelle, as de steaten bislute koene om de troch Wybenga opstelde wizigingen to hifkjen, om dan, gebrük meitsjend fan it petysjerjocht c.f. art. 140 Grw., de Fryske ütstellen yn to stjüren by it Regear. It sprekt fansels, dat dit net yn in dei en in moarnskoft birêdden wurde kin. Miskien wie it.it beste, in kommisje op de kommende simmersitting oan to wizen, om rapport üt to bringen op 'e wintersitting. Mar de saek liket üs wol fan safolle bilang ta en sa alhiel foar bekken fan de Steaten to lizzen, dat wy mei de measte klam oanstean wolle op it oanpakken derfan. --- B. De wiziging yn 'e Provinsjale Wet. De wiziging fan 'e Prov. Wet op it stik fan 'e jildmiddels bringt in greate forbettering. Vn de taljochting, dêrop fan 'e Regearing jown kinne wy hast alhiel meigean. Binammen binne wy it tige iens mei de Regearing as dy seit: „Nog vele andere in het algemeen belang zeer nuttige uitgaven hebben de provinciën ernstig moeten beperken of geheel achterwege laten" (side 2). Minder iens kinne wy it dermei wêze, hwer't wy léze, dat „ook voor, de provinciën een zekere nivellering wenselijk en zelf noodzakelijk (moet) worden geacht". Dat is binammen foar Fryslan in gefaerlike-stelling. It is al to uniform tocht. De bihoefte fan in provinsje moat hjir biskiedend wêze, en dan doare wy foar Fryslan mei syn eigen karakter wol hwat mear freegje as foar oare provinsjes, ünder mear omdat yn forskate provinsjes de greate gemeenten in soad dogge, dat yn Fryslan foar it Provinsiael Bistjür opkomt. Dan is der noch in ütspraek dy't wy jerne ünderskriuwe wolle. Dat is, as de Regearing skriuwt: „Uiteraard is het noodzakelijk, dat een eigen belastinggebied'van zekere minimum-grootte kan blijven functionneren als middel om speciale of uiteenlopende behoeften in de belastingdruk tot uitdrukking te brengen. Het provinciaal belastinggebied moet stootkussen blijven". )side 3). It wol üs foarkomme, dat dêrfan ütgien wurde moat by in adres oan 'e Regearing. Eigen bilêstingen foar de provinsje binne in libbens-needsaek foar dat lichem. It liket üs lykwols tige de fraech ta, oft de dêropfolgjende wurden: „dat het huidige belastinggebied voldoende groot is om deze functie naar behoren te vervullen", wol hielendal opgeane. It bilêstingbiljet fan 'e provinsje bliuwt ommers biheind ta de opsinten fan twa ryksbilêstingen. As soks in „eigen" bilêstinggebiet neamd wurdt, wurdt dat wurd dêr dan ek wol yn in tige üneigentlike sm brükt. Wy soene dêrom foarstelle wolle, dat de Steateft har yn dizze simmersitting noch ütsprieken oer dit wetsüntwerp yn dizze sm: a. Dit wetsüntwerp hat üs meistimming, mar dan moat ütdruklik fêststeld wurde, dat dit mar in tydlike oplossing wêze kin. b. Bij in mear definitive regeling fan dizze matearje sil it eigen bilêstinggebiet noch bilangryk ütwreide wurde moatte, hwertroch earst goed de provinsjes „haar plaats in de rij der publiekrechtelijke lichamen zullen kunnen handhaven en uitbreiden" (side 7, oan 'e ein fan de algemiene taljochting, der't wy it tige mei iens wêze kinne). c. Miskien kinne de Steaten har dan tagelyk ek ütsprekke oer it utstel dat de hr. Wybenga docht op side 98/99 fan syn brosjuere oangeande dit punt. Wy nimme oan dat Deputearre Steaten oer dit wetsüntwerp al har advys ütbrocht hawwe. Us foarstellen sjogge mear op 'e takomst, en ek foar de Steaten jildt: regearjen is foarütsjen. C. Mear Selsbistjür. Bihalven mear jild, moat de provinsje ek mear foech hawwe. Nei üs bitinken yn it foarste plak troch de wei fan mear selsbistjür, al is der op it stik fan 'e autonomy ek noch hiel hwat to birikken en to dwaen. Om to bigj innen liket it üs tige gaedlik ta, dat de Steaten har nou by it Regear ütsprekke foar forromming op twa punten, dy't beide yn bisprek binne. 1. By de weropbou. Wy forwize hjir nei hwat Wybenga skriuwt op siden 64/65 en 126. 2. By it ünderwiis. Hjirby soene wy forwize wolle nei side 4 fan it Voorlopig Verslag fan 'e Earste Keamer op Haedstik IV fan de Ryksbigreating, der's blykber de leden fan 'e K.V.P.-fraksje oan it wurd binne. Wy freegje dit lykwols binammen foar Fryslan om» it forplichte Frysk ünderwiis op koarte termyn needsakelik is en fan de Steaten mear to forwachtsjen is as fen it Ryk. Wy hoopje dat dit skriuwen fortuten dwaen mei foar Fryslan., --- Jaarvergadering Christian Science. Het Hoofdbestuur van de Christian Science kerk spoorde de op 7 Juni j.l. in Boston, Mass., in hun jaarvergadering verenigde Christian Scientisten aan om krachtig en actief te werken voor de instandhouding der vrije regeringen over de gehele wereld. Beheerders van het Uitgeversgenootschap deelden mee, dat de oplaag van alle Christian Science tijdschriften voortgaat nieuwe hoogterecords te behalen. Uit het verslag van de secretaris bleek de toenemende omvang van de Christian Science activiteiten over de gehele wereld. In Duitsland en Japan worden door groepen Christian Scientisten, tezamen met leden der bezettende macht, diensten gehouden. Hulp van tijdelijke aard wordt verstrekt aan Christian Scientisten in 21 landen, waar de levensomstandigheden dit nodig maken. Hieronder valt ook het zenden van voedsel, tijdschriften, boeken en kleding naar Duitsland. Deze uitgebreide hulpactie van „De Moederkerk" heeft thans alle delen van de aarde bereikt. --- GEZINDHEID EN DAAD Toen Goethe eens een misdadiger naar het schavot zag leiden, bekende hij: „Wat die man heeft gedaan, heb ik dikwijls gedacht!" En ook tegenwoordig hoort men deze of gene nog wel eens zeggen, dat wij allen in ons hart even schuldig zijn als de om hun wangedrag «buiten de maatschappij gebannenen. Toch verzet zich iets in ons tegen een dergelijke opvatting. Wel is het volkomen waar, dat elkeen van binnen vol duistere driften en misdadige neigingen zit. De moderne zielkunde heeft dit voldoende onthuld. Zodra zij met de schijnwerper der wetenschap de spelonken van ons innerlijk bestraalt, schrikken wij van de monsters, die daar liggen verborgen. Vol gruwelijke bedreigingen blijkt dit geheimzinnige rijk. Laten wij maar eens moeite doen om onze dromen te onthouden. Onbeschroomde confrontatie met deze producten onzer verbeelding zal ons tot de overtuiging doen komen, dat er in ons allen inderdaad een wraakzuchtige, een wellustige, een wreedaard schuilt. Maar ook in ons openbare leven betrappen wij ons dikwijls op onbstamelijkheden. Hoe vaak uit zich in onze gesprekken onze jaloersheid, hoe vaak spreken wij lasterlijk over anderen, hoe vaak breekt zich in ons oordeel een giftige vijandigheid baan. „Ze moesten zon man dit of dat doen!", laten wij ons ontvallen. En dit „dit of dat" is niet minder moorddadig dan hetgeen de door ons veroordeelden inderdaad ten uitvoer hebben gebracht. Hier ligt het verschil: wij laten het bij de gezindheid en zij zetten die gezindheid om in een daad. Het betreft hier meer dan een practische consequentie. Er is wel degelijk ook een principiële ethische factor in het geding. Onze gezindheden, neigingen, fantasieen, dromen liggen veel verder buiten het bereik van onze wil dan de daden. Voor dc eerste zijn wij slechts ten dele verantwoordelijk. Maar tegen de uitvoering van hetgeen wij voelen en denken kunnen wij ons verzetten. Een heel mensenleven, hierbij geleid door de overlevering van een eeuwenoude cultuur, heeft ons geoefend in het beteugelen van onze driften, in het beheersen van onze hartstochten. Als sociaal wezen hebben wij geleerd waT past en wat niet past; onze verbeelding is gedresseerd op het bevredigen van onze demonen zonder dat wij hierbij onszeh en de maatschappij schade toebrengen. Een boze uitval, een wraak in de verbeelding, een vergeldingsdroom zijn maatschappelijk onschuldige reacties. Wie een ander in werkelijkheid vermoordt, wie moedwillig een oorlog ontketent of een onmenselijk régime handhaaft, — hij moge onze gelijke zijn wat de gezindheid betreft, maar hij staat schuldig aan iets waarvoor wij de medeverantwoordelijkheid mogen afwijzen: het in praktijk brengen van hetgeen slechts als onbedwingbare doch onschadelijke verbeelding maatschappelijk en zedelijk te aanvaarden is. H. G. CANNEGIETER. --- Subsidie voor ver. „Vrienden van het Zuiderzeemuseum”. Teneinde te voorkomen, dat waardevolle herinneringen op het gebied van folklore, geschiedenis, bedrijfsleven, enz. rond de oude Zuiderzee ten gevolge van afsluiting en drooglegging verloren zouden gaan, heeft de regering destijds besloten tot een van rijkswege te stichten Zuiderzeemuseum, waarvoor het gemeentebestuur van Enkhuizen een zevental panden, waaronder het bekende Peperhuis en een subsidie van f 100.000 ter beschikking heeft gesteld. Gedeputeerde Staten van Noord-Holland stellen thans de provinciale staten voor, in de jaren 1948 tot en met 1952 een subsidie te verlenen van f 10.000 per jaar als werkkapitaal voor de inrichting van het museum. Daarna zal worden overwogen of er aanleiding bestaat een bijdrage te verlenen in de kosten van exploitatie. --- Een bos verhuisde door de lucht. Een bos van 65.000 pijnbomen is een paar dagen geleden binnen enkele uren door de lucht verhuisd van Noord Scandinavië naar IJsland. De oorzaak van deze merkwaardige verhuizing is het feit, dat geologen hebben ontdekt, dat IJsland duizenden jaren -geleden bezaaid was met uitgestrekte bossen, die in de loop der tijden zijn vernietigd. Thans bezit het tend geen wouden meer. Men is nu bezig met proefnemingen, om IJsland opnieuw te bebossen. Na nauwgezet onderzoek kwam men tot de slotsom, dat jonge bomen uit Noord- Noorwegen de beste kans hadden om te acclamatiseren op Uslandse bodem en aldus een basis kunnen vormen voor nieuwe bosbouw. Vandaar, dat dezer dagen een vloot vliegtuigen van de Scandinavische luchtvaartmaatschappij opsteeg van de Noordelijk gelegen Noorse stad Tromsö met aan boord 65.000 twee jaar oude Noorse dennebomen en andere pijnbomen, gekweekt in de Noorse ry'ks-bosbouwscholen. Men heeft hier jaren lang geëxperimenteerd met het kweken van bomen, die tegen het ruwe winterklimaat bestand zijn. Dank zij deze proefnemingen zijn groote delen van Noordelijk Noorwegen thans bedekt met waardevolle bossen. --- Wie was Jodocus Heringa? Mevrouw Pal—Ringenoldus, lid van de gemeenteraad van Opsterland, geboren en getogen te Gorredijk, vroeg in de laatste raadszitting, wie de naam „Jodocus Heringastraat" had bedacht en van wie deze naam is afgeleid. Dit naar aanleiding van een voorstel van Burgemeester en Wethouders inzake ruiling van een strookje grond aan de Jodocus Heringastraat te Gorredijk. Niemand van de raadsleden noch B. en W. konden mevr. Pal inlichtingen geven over de herkomst van de naam. Laten wij het dan doen. Jouke of Jodocus Heringa werd 14 Oct. 1765 te Gorredijk geboren als zoon* van Eliza Heringa, arts, later procureur-fiscaal te Leeuwarden. Jodocus haalde in 1785 de doctorstitel en werd in het volgende jaar predikant te Nijkerk. Van 1791 tot 1794 stond hij te Vlissingen. 5 Juni 1794 trad hij op als hoogleraar in de theologie aan de universiteit van Utrecht en tevens ab predikant te dier stede. Prof. Heringa was een zeer bekend theoloog in zijn tijd; aangeboden professoraten te Amsterdam en Leiden wees hij van de hand. Hij schreef talrjke boeken en brochures, was verschillende malen adviserend lid van de Synode der Ned. Herv. Kerk en lid van vele geleerde genootschappen. Prof. Heringa bezat een kostbare bibliotheek, die na zijn overlijden in 1840 ongeveer f 14.000 opbracht. --- Met 12 gulden door vijf landen. De 22-jarige L. Hoogenbosch uit Baarn heeft kans gezien met 12 gulden op zak 5 landen te bezoeken. In een maand tijd heeft deze jeugdige Phileas Fogg wandelend en liftend 3.000 km afgelegd door België, Luxemburg, Frankrijk en Zwitserland tot aan de Zwitsers—Oostenrijkse grens. Als enige bagage had' hij een eenpersoons tent en wat mondvoorraad voor de eerste dagen meegenomen Toen hij dezer dagen in de ouderlijke woning terugkeerde, had hij van zijn 12 gulden zelfs nog iets over. --- Martiniplein Wanneer we thans een rondgang door de stad maken, zien we al weer veel, dat enkele jaren niet meer was, door de bezetters was vernield, of door de burgerij ten eigen bate was gebruikt. De meeste gekapte bomen zijn door jonge bomen vervangen en de stad ziet er weer zesr verzorgd uit. Een der mooiste punten va© Sneek is wel het Oude Bolwerk, in de oorlog gekapt en vernield, thans weer een oud stukje Sneek, met heesters, wilde rozen enz. Ook de parkjes aan de kaden zien er weer fris uit en de borders bloeien dat het een lust is. Vreemdelingen vinden een welverzorgde stad. Het vreemdelingenverkeer wordt met de dag drukker en steeds weer komen bussen uit andere provincies naar hier. Zo was hier in de afgelopen week een gezelschap Franse medici bij hyn collega's in Sneek en omstreken c- '^°zoek en genoten van het vlakke Frie ' met zijn meren en uitgestrekte ver hten. Enkele artsen hadden ook hun dames meegnomen; het gezelschap werd officieel ten stadhuize ontvangen. Sn^ek heeft zo. zijn speciale dingen, die de vreemdeling trekken. De Waterpoort is er één van, maar het aardigste gezicht was deze week wel een box met de Sneker drieling, die stond ongesteld in de Kleine Kerkstraat, voor het Administratiegebouw van het Old Burger Weeshuis. Het is wel iets heel bijzonders voor een stad een gezonde drieling in haar midden te hebben. De kleinen vermaken zich best in het zonnetje. Maar nauwelijks hebben we onze blik even laten gaan over deze box, of nog geen 200 meter verder in de Kruizebroederstraat treffen we weer een box aan. Hier geen drieling, maar twee Indische kinderen. Een tweeling. De tegenstelling is wel zeer frapant, blank en bruin op zulk een korte afstand vanelkander, spelende in de zon. De brug van de Oosterdijk schiet al flink op. Voetgangers kunnen er gelukkig weer over; misschien nog een weekje en het leed is weer geleden. Het verkeer heeft zich kunnen redden, maar een ideale oplossing was het geenszins, afgezien nog van de gevaren, aan deze omrij derij verbonden. Zo reed deze week een auto met aanhangwagen de bocht bij de Parallelweg om, de aanhangwagen raakte los en vernielde de gevel van een burgerhuis. Gelukkig kwamen hierbij geen persoonlijke ongelukken voor. De Prinsenhoftocht en elfstedentocht zijn thans ook weer mogelijk met de Wetterwille; de boot zat weer aardig vol by haar eerste reis. De ondernemers organiseren al jaren deze tochten en steeds is het een succes gebleken. Ook de jeugdherberg „Oan 't Wetter" maakt weer een goed seizoen; menige trekker doet deze gewilde inrichting aan. Een winkelier hier ter stede heeft het initiatief genomen nog deze maand een tentoonstelling te willen openen. Het ligt in de bedoelng om bij Kingma een beurs tot stand te brengen, uitgaande van levensmiddelenfabrikanten, grossiers en winkeliers, om nieuwe contacten te leggen. lets nieuws voor Sneek. Eerste klasse huizen hebben zich dan ook gaarne bereid verkaard hieraan te zullen medewerken. Ook de industrie doet in deze tijden haar uiterste best het zakenleven op te voeren.Prima krachten uit Holland zijn wel te krijgen, als er maar genoeg woongelegenheid was. De levensomstandigheden schijnen in Friesland beter te zijn dan in Holland; echter, het woninggebrek is het struikelblok en het is een heel moeilijke opgave voor de woningcommissie om hierin verandering te brengen, want er zijn geen huizen. Fabrieken zoals Lankhorst Touwfabrieken en de firma Flach, kunnen zich veroorloven huizen te bouwen voor het personeel, maar de doorsnee fabrikant komt daar niet aan toe. 40 % van de woonruimte is in het afgelopen jaar voor industrie-arbeiders beschikbaar gesteld. Er worden thans 123 nieuwe huizen gebouwd, maar er zit geen schot in. Het gemeentebestuur had er op gerekend dat deze huizen in Mei klaar geweest zouden zijn, maar dit zal wel volgend jaar worden. Bij de bouw komen allerlei moeilijkheden voor, die van tevoren niet waren te bezien. Materiaalschaarste, gebrek aan personeel en transportbezwaren waren alle dingen waarop niet was gerekend. Er is een tekort van 400 woningen en een ieder zit te wachten op woongelegenheid. Jonge mensen beneden 30 jaar hebben hoegenaamd geen kans om een woning te krijgen. Dan zijn er heel wat slechte woningen, die reeds lang onbewoonbaar verklaard hadden moeten worden, waar thans gehele gezinnen in wonen, kamerwoningen waarin soms 10 mensen onderdak vinden. Dit zijn zeer ongewenste toestanden, waarin maar geen verbetering kan komen. De woningcommissie heeft een zeer zware taak, maar doet wat ze kan. Overigens een ondankbare functie. Dit werk wordt slechts zelden gewaardeerd. Meerstal geeft het vele lasten en zijn de mensen die op een huis rekenen onredelijk. Hulde echter aan de commissie die al het werk moet verrichten en nauwgezet elk geval overweegt. K. ---