Men schrijft ons WY EN INDONESIË. Vn it haedartikel „Nieuwe hoop", yn it nümer fan .16 Defcimber stiet ö.o. dizze ein: „Hoe klein en kortzichtig en machteloos ook doen, gezien in het lichl van deze onweers-laaübare ontwikkelingegang, de formele en juridische bemvaren aan, waarmede wij in dva dagen worden overstelpt." Dy „ontwikkelingsgang" is dy fan it „streven naar vrijheid en zelfbeschikking van de gekleurde rassen over de ganse wereld.' Mei de formele en juridyeke biswie. reu sille bidoeld wurde de biewieren toiin it üniwerp-Linggadjati. Ut de hiele ein t-n ek üt it forfolch, mar binammen üt de efear de:fan, docht lykwole bliken dat men achtet it dizze biewieren to wezen, dy't der op rjochte binne boppeneamd siribjen tsjin to gean. Nefïens my is dit, yn syn algemienene. in mis-bigryp. In bikind misbgryp dat, mei safolle oaren, opromme wurde moat, eart men fiuchtber en weardieh diekuseearje en polemisearje WO oer it probleem Indië. ik leau net dat de oppoeysje-partijen (alteaet de rjoch.sinnigen net) fan drvpl wiene of binne om it „streven naar.. ." tsjin to gean. Oareom. leau ik krekt dat hja biwuet (en soms ek Cnbiwust. ünbidoeld) bieocht hawwe dU stribjen to bifoarderjen Dit wie dochs i?n.fan de doelstellingen fan „de ethyske polityk" dy't yn it great (nel jinmier pereoanlik) de leste decennia foige waerd trtab harren. Hjir wie do~h9 ek de forneamde bistjüredeeentr_lieaecïje op rjo:ht«> — In hiele oare fraech ie, of hja fier gencvh gien bindp foar 1942, of op dit &tuit fier gen6th gean. Dat wol ik hjir buten bi•kdring litte Walana lykwols net algeni i e n aksepteerd wurd' dit de neamdp biswieren net tsjin it eHbjen sè!e, m-r t.=q!n d» mene.r hweroo. yngean. jil der in sfeer bliuwe dy't diskueje yn 't foar al tige slim makket. Langßweasen R. v. TUINEN De near Van Tuinen wol wol yn go.Njcna. Wy ek wol As wy it ha oer formele en juridyeke biewieren. dan bidoele wy ek formele en juridyeke bir'Wieren Der wurde ek wol oare fornommen. Wy witte wol, dat der pany „rjochteimiigen". (de hear Van Tuinen bidoelt polityk rjochteen) b.nne, dy't it „e.reven naar vrijheid 3n zelfbeschikking" fan herten 6typje. Li* üs lykwole bitinke, dat net w y 't tempo en de krêft fan dit stribjen bip:le kinne. Dat dogge de Indonesiërs eelt;. Oan de sa . amde e'.hyeke polityk hawwe grif ek wol polityk rjochteen liipidien (Idenburg), mar De Jonge n?f en Colijn ek net. Lykwole. dizze et/weke polityk gyng doohe noch üt fan in patriarchale forh&lding; de Neder- Ifinnere mienden it tige beet en wieten i* ek altiten better. Nou hat der in eoarie fan révolüeje weet. de klok hat ir sprong foarjit dien pn it hat der wierliken de pkyn fan. dat de polityk rJDcbJsen wülle, dat dy révolüeje weroinnomd, yn'ujsen, wurdt. Ie dat net hwat tof olie frege? In soad foreet *t':in Linggadjati giet üt fan de fa'ske g dachte. dat w y it noch foar it eizzen hpwwe. Dat ie mis. Hwat- birikt ie ie in kompromis. in produkt fan koneee^y's fan twa partijen, dy't lykweardich foar mekoarren oer stiene. len«dich dêryn to foroarjen is in fa^i.ip siek. boe it akkoirt Ófwi;ed Wurde, dan gyng it nei al'e tinken op in fjochtfvn; in noch faeijer «eek Hwa-at wy hiene dan ne allinne de Indonesiërs tsjin üs mar likernd-h d-; _:_le wrald. En dêr binammen woene wy efkee on tsjutte yn it eik dat de hear Van Tuinen ooit each hat. d %. --- HELPT ONZE KINDEREN üen ouzer lezers die krachtens zijn beroeo veel niet de jeugd in aanraking kom; (geen onderwijzer) is bezig pogingen aan te wenden om een oudleerling. in bezettings'.ijl door verkeerde invloed op een dwaalspoor gerankt, vrij te krijjjen uit het s'.rafkamp. Dit is een geval uit d<' velen, die •an onze aandacht ontsnappen. In een uitvoerig schrijven h.rinnerl onze lezer aan hp( feit dat dit kinderen van ons volk zijn. misleide kinderen, waar voor wij de veran wooidelijkheid dragen. We nemen uit zijn brief, die om zür oiiigekunste'dheid en eoontaniteit direct aanspreekt, met weglating van n\am en plaatsaanduiding, het volgend» over: „Als het werkelijk waar is, dat de I kinderen over het algemeen de dingen overnemen van de ouders, dan is het een infame lafheid, dit van N.5.8.--kinderen niet te willen z-.en, temeer daar de gevolgen voor deze kinderen vernietigend zijn. En degenen die daartoe aandrijven, kunnen zelf elechts gedreven worden door de haat. Daar ik niet mee wil doen aan de vergroting van het toch al nameloze leed in de wereld, temeer waar. dit voortkomt uit lafheid, zal ik mijn etem hiertegen verheffen en mijn eigen weg gaan Wat denk; men wel? Ik heb het op mijn cursussen meegemaakt, dat kinderen van N.5.8.-ers huilende bij mij kwamen omdat ze gesard werden. En dan stonden ze te snotteren: „Meneer, dat kunnen wij toch niet helpen dat vader N.5.8.-er is!*" Als ik hierover sprak met de andere kinderen, was het uit met de plagerij. Kinderen voelen zo iets zuiver, omdat ze eerlijker zijn en niet zo laf en karakterloos ale grote mensen. Als dit werkelijk zo moeilijk is — ja, wie zijn we dan eigen'ijk? De jonden over wie ik schreef was 10 jaar toen zijn vader al lid van de N S.B. werd. Hij is er helemaal in opgegroeid. e:ond van alle kanten bloot aan slechte invloed. Hoevelen van ons zouden staande gebleven zijn? Hoeveel van die helden zijn er niet, die eeret aan de ene. toen aan de andere kant hebben meegelopen, nu de grootste bek hebben cm g-?heel vrijuit gaan ? Daar wae d-eze -jongen te eer'ijk voor, er. zijn Friese kop heeft hem ook parten gespeeld. Reeds 1944 schreef hij brieven die getuigden van een dodelijk berouw, maar tevens1 ook van een fünke doeis moed. Hij zat echter in de svhuit en heeft toen geen kans gezien zich te onttrekken Wij, die in een andere omgeving zijn groot gebracht praten er zo gemakkelijk over. En wat hebben er een massa aan meegewerkt om hen in hun kwaad te sterken. Want als ik ze waarschuwde dan wae het: „Meneer, wij hebben hier veel meer steun dan u denkt." Ja. daar heb je het weer — m?ar verschillende van deze steunpilaren lippen vooraan in de bevrijdintrsoptochten! En die in het gezin van dezen armen jongen storm aan buis hebben gelopen, komen nu niet meer en zetten een hoge borst op ale go^de vaderlanders. Ik heb er verschillende uitgekleed tot hun hemd toe, want ik wiet het , leed. waaraan ook zij schuldig rijn. En dan te moeten zien dat een van de beete jongen, is opgeborgen! Ik weet zeker dat hij geen verrader was, dat hij onder invloed gehandeld heeft om zijn onder» te sparen. Hij was niet een van die sadieten. belust op eigen voordeel, want dan had hij rn« in elk geval wel aan de pan kunnen helpen. Wat moet er thans in hem omgaan? Een dodelijke schaamte vreet hem van binnen uil, dat hij zich zo in de luren heeft laten leggen. Hij hnal dat moffendom zoals wij het misschien nog niet gehaat hebben. r_ï heeft een zuster die altijd tegen is geweest, de enigste uit het gezin, maar wilt u wel geloven dat die het ergete ie gestraft? En hier sta ik nu, een grote kerel. Betrof het een roddiijgsgeval te water, dan was bet gauw voor elkaar. Nu sta ik grotendeels machteloos en kan niet andere doen dan dit leed in besloten kring uitdragen. Maar ik mag toch niet lijdelijk toezien dat men a'lee op grotendeels onschuldigen verhaalt! Laat die schreeuwers die andere ■ willen, dan maar bulken. Ik laat mijr weg bepalen door een andere stem." --- Ondanks ijsgang geen stagnatie in het vervoer. ' Nu de vaarwegen dichtvriezen en de scheepvaart in aanzienlijke mate wordt belemmerd, rijet de vraag of het vervoer geen stagnatie zal ondervinden. Hoewel de Spoorwegen nauwelijks in elaat zullen zijn door gebrek aan wagens, vervoer van de scheepvaart over te nemen, behoeft toch niet te worden gevreesd voor een ernelige star/natie in de afwikkeling van liet vervoer, aangezien de vervoercapaciteit van de vrachtauto'e weer op vooroo loge peil ie gebracht en het wegvervoer in etaat moet worden geacht, hef gehele verv< vsn leveneniiddelen en andere beiau^rijke goederen voor zijn rekening te nemen. Nederland beschikt weer over ruim 40.000 vrachtauto's, waarvan een groot deel, mede door het gebruik van aanhangwagens, in staat ie tot het vervoer van partijen goed van 10 è 15 ton. Bovendien hebben de vrachtautotransportbedrijven zich sedert enige maanden in coöperaties aaneengesloten met eigen kantoren, warrdoor het thane mogelijk ie geworden de vrachtauto's van deze kantoren uit te dirigeren naar de urgentste vervoeropdrachien. In de voornaamste eteden van one land hebben deze beroepevervoer-coöperatiee, die in een landelijk verband zijn verenigd, in totaal reeds 80 kantoren geopend. De provinciale organisatie der Stichting Herstellingsoorden voor oudillegale werkers verzocht ons publicatie van het volgende: Aangezien bü een concert, door het Amsterdamse Jongenskoor „De Minstrelen"', onder leiding van Herbert Cuypers, deze zomer te Drachten gegeven ten bate van Herstellingsoorden bleek, dat dit koor, ondanks herhaald optreden voor de radio, in Friesland nog veel te onbekend is. verklaren ondergetekenden gaarne, dat zij. behalve om het goede doel, waarvoor de Minnestrelen in Leeuwarden, Sneek en Drachten hun kerstconcerten geven, om zuiver artistieke redenr.n van bijzonder belang achten, zal Hubert Cuypers en zijn Minneetrelen zich in Friesland laten horen. Leeuwarden: George Stam, Willem) Zonderland. Sneek: Flucie van Bergen, Jelle Nauta iTpe Rusticus, Gezienna Schrik --- 'fneENl W worden U genoeg ge- jMÉ! H boden) Met «en betere ■§§§ ■V ontwikkeling kunt U B deze kansen benutten jjj| M en slagen tn het leven. Studeer bij Resal Vraagt ffifl Middenstandsdiploma B Landbouwboekhouden B ■PrakUjkdipLßoekhoudenflJ B Opleiding voor erkende _B Bekende Schriftetijk* Curwu (Adv.) --- PAN IT FRYSKE FJILD DE WEI OMHEECH? Mefrou J. Spanninga Posthuma hai yn har boek ,;Lysbeth" ris brekke woilen mei de tra-.yeje om in Frysk boek Onder boerefoik epylje to litten. Dit boek, dat it iibben fan Lyebeth yn syn jüntjowing fan fanke oant jongfaem jaen wol. epi'let yn Ljouwert en der komt gjin boer yn foar. Op himseie ;in pryslik ündernimuien, howol foroaring fan pereoanen en milieu ek al wer gjin garansje foar deugd is. Sjoerd Strüksma, widner, hie yndertiid foar eyn bern, Styn en Hoatse, in frou nedich hawn. De bern wiene to '.yts om eünder mem to kin.rten, coe't i«>yn ear~te frou forstoarn wie Hy hie I Kïaeke Tsjerkstra neat wy> makke »n ' bar krekt sein sa't it wie. Klanke mocht de fint wol lije,en ca binne hja oa.ne.koar ek".i?i?e. Doe krige Sjoerd nei forrin fan tiid in Qngeiok, dat him foar syn wurk fingeskikt makke. Sa kamen hja toriochte yn it lytre hüsk^ yn 'e errtele, hea'ltsjustere «-teech yn Ljouwert, dêr't it forhael b:g;l-nt. Dêr is Ly~"beth to wrfild kommen. Har mem kin de earmoede net forkropje, -it fol lyteboargeriik ekamtefielen, -?n neamt de ytse poppe, dy't hja foKe '.eaver net hawn hie, nei de mefon dêr't hja earen tsjinne hat: „Llisabeth Josina". It ;y:_e stumper hat gjin libben by har. As hja 6echtejin jier is, hat hia Tan mem noch neat Qn-erfoun au ge-j grou ei. «eonau, hia moet altyd ar-' beidzre en rmt mei ekrik foar straf j en 111 ai it fieien dat hia in stean yn e wei is au den' dei om. Dan kin hja in plakje krije ac lyts-! faem by de dcshler fan de 371 e __•*■ frou. Dêr kriget hja troch it hiei oare | fonnidden ek it iangöt om ienris üt' oe steech wei to reitsjen en „hegerop" to kommen Hja komt yn 'e kunde mei Freerk, it emTMeint-.e, dat al in diploma hat,l en it ie har heeehste winsk ek ln di-j p oma to krijen. Dizze biskieden wlnsk' wurdt forioKe, a* hja de tejiiiötf&mme-, cursus mei goed gefoich Öfroun hat. Op bledside 88 blgjint men de happy emiing al to rüken. Troch Lye har niir.hear en troch Styn bar feint kriget Sjoerd iti baenteje ac hüewarder yn in bankgebou. Hja kinme de eteech mei eyn rige bifolking tarwe, eizze en geane nei it romme, ljochte hüs. De skamte en de minderwaerdiichheitefieiinge wurde nou wei ac snie foar de sinne, en it eerpint Klaske wurdt in leafbabbende mem. Hja maast yn 'e dagen tam 'e earmoeiie .hurd" wêze, oars hie hjar it net ütha'kien. Fjouwer f rijende epantsjes bigeliede mei har problematek dizze goog fan eaken: Hoatee en Ry, Sytse en Styn, Gerben en Ants.e en Freark en Lys. Ry is in oerwin'.ing. dy't it eometkien wo Xe hwat mal lizze lit, mar foarbyld en rie fan de oaren, binammen fan Lyske, h3lde har op it goede paed. De jonge-Iju biprate de weelden en fortrietlikheden fan frijerij en houlik meielkoaren, léze tier boeken oer en folgje in foarte cureuei oer itseVie ünderwerp fan in frijeinnlge dominé Foar Freark, dy t ek foarüt en hegerop wol. komt de greate forsiking oan 'e ein fan it boek. as er it tige vn him oniiiean Mt om nei Dütek'an to gean, dêr't oaren tok goed jidd fo:--tsünje. Mar it tinken oa.n Lyeke hS:d him op it lêstè stuit tobek. Hja sille togearre de wei omheech pean. | lt wol üs taiykje dat de 6kriuweter hjir in eoarte fan n.ealieme mei gewelt tofoaren bringe wol, dat noch de jongerein dêr't hja oer «kriuwt, noch harfe'.e klear foar ea,gen stiet, lt I ideael fan „üt 'e steech", hoen gaedlik doel it ek wêze mei, is dochs to 1 negttyf en to lytsnoargerlik om yn hinisels bisieling oan in jor« libben ;to jaen. le dat „de wei omheeoh". 'dat men persoan ik yn hwat be'.ter omi etanniohheden komt to ior_.ea.reu? Marl dizze jonge mineken wolle ek mei harsels en mei har libben yn it kleare komme. Wy eauwe it wol, wy moatte it alteast leauwe, as de skriuwster i( seit, mar it elagaet har net mei har forhalen en dialogen de twingende needeaek fan dizze libbene, ca en net oars, op üs takomme to latten. Dit boek is skreaun neffens in skema, dêr't it libben him nou ienrie net yn twinge üt. Lyeke is alllinne to akeeptearjen in har greate naïvens, om it wurd e!ea_wene net to brüken, en dertroch ie it ek inkeld moo.glik dat hja de üngeare libbenewyeheden fan Freark en eyn „frijeinnige" dominé sa grif opnjmt. Hwat ie dy Klas foar ln mioske, dy't har bern mei in ünmoogglike feodale namme foar it libben opskipet. dakeMe bern oan har eechtejince jier ta it libben eür makket, en dan ynienen mei hajunen omkeard wurdt ta in soarch'iumï hüsfrou en in leavjende mem? Der ie in marxistyske stell:ng, dat it wezen it biwuetwêzen biekaet: dit forhael liket ln ta'liochting, dy't de stelling yn it absurde driuwt. Krekt omdat it de ekriuwster oan psycho'ogyek ynejoeh üntbrekt. kinne dizze figuren, dy't sa ynmoedich -n mei eoarch opeet "binne, net ta libbene karakters wurde. It binne stik foar etik fipuranten, dy't de mieningen tan 'e ekriuweter taljochtsje meatte. Dertroch eteane ek de dia- Icyren waikker op Heelde plan. kom* der gjin kleur en libben yn, sels net by de lichtsinnige tipen as Ry en juffer TiTy. dy't hjir de opdracht hawwe om HchtT'inn'ch to wezen. Wy ei'Me de iêste wêze om boeken ! oer it hou!ik en oare nuttige skrifturen to ünderskatten, mar it wol üf net oan dat simpele sielen as Lyeke sa fan it papier opbroch' wurde. Hja ieare it libben en de leafde frijenderwize, mei failen en onetean; mar it libben giet, dwers troch diploma's, houliksethiken en moderne dominé's, eyn eigen keninküke en ried.eeftge gor(g. Der komt dit boek, noch nei ynhald noch Dei foarni net oan ta. I F. S. --- De verbinding met Terschelling en Vlieland. In zijn overzicht van de verkeereetremmingen, tengevolge van ijsgang, enz. meldt de A.N.W.8., dal de veerdienst naar Vlieland en Terschelling zeer onregelmatig vaart. Het getij oefent veel invloed uit op de iji>gang. --- Ex-wethouder van Assen veroordeeld. De vioegere wethouder van Ae«en, mr. A. C. W. Groenewegen, die tijdene de bezetting de vijand diensten verleend had, ie door het Asser Tribunaal veroordeeld tol negen jaar gevangenisstraf, ontzetting uit de kiesrechten en uit het recht om het beroep van advocaat uit te oefenen. De eis luidde 10 jaar gevangenisstraf met levenslange ontzetting uit de kiesrechten. --- Geschenken voor H.M. de Koningin. De bisschop van New Vork, de „ Reverend William T. Manning ' aan de Koningin een PracD' pbo,|*fc ren kelk ten geschenke aan 2!l,ar.)e« Deze kelk ie afkomstig uit L^?u. en waarschijnlijk ve'"vaa™l^1%8 " Thomas Laurene, in het jaar l» '{ng 1928 bood de Nederlandse resi {bï aan de kathedraal van St. J 0 Devine te New Vork een exewi van de Statenbijbel aan. Op o** beurtenie doelt de bisschop in *¥ ,| geleidende brief aan de Konin-, •...j,. hij zegt: „Uwer Majeeteite vriena^ heid jegens one in de jaren van epoed doet one de vrijheid nemte ff in deze moeilijke dagen ?''in^nof d» ven aan onze bewondering vo moed en etandvaetigheid van "^.nd derlandee volk. Het komt onß..p^eü«' voor. dat aan vrienden wor"_* hen* etn.-n door een klein &*0 it bij te dragen tot herstel van schatten die in het verleden.^ heden door vijanden uit U* jj,. geroofd zijn. Wij ver7oeken UW ,|» jesteit dit geschenk te aanvaaroe^^. een erebetoon van hen, die de * landse traditie van geloofsvr .nei^ verdraagzaamheid, hoogschatte" •Tgt»l' traditie, die een verrijking van " ei\i en he} diocees New Vork bet heeft. Met bewondering hebben w'^. zien hoe deze geest in Nederla" handhaafd bleef in een tijd. waaijil naar nw land kwam en fhane n&ige& land van oorsprong terugkeert, * . symbool v?n onze blijvende * eehap. --- Kostbare vracht Een bibberend groepje mensen^ hedenmiddag op de Westerdt* te Amelerdam, wr.ar het Anier.^ oorlogsschip „Adria" meerde ven schilderijen en twee tckeland^ aan boord — bezit van Neder._,.> ,« musea — die on de „World Fa je|d New Vork in 1939 zijn tentson^ „« en tengevo'ge van de oorlog £eo<)ë"' konden te-ugkeren. Jhr D. p- d* directeur.Ton Koot, secretarie heer Lumeingh iwheurleer, c<'n,"el) I' jtor van het Rijksmuseum, eton je kleumen bij een vrachtwagen. fj» kunstschatten — ,De Melkmei^jA Vermeer, schilderijen van Ru^ Hooch. Nico'aae Ma»- e}t aan van Ostade, Willem Buyten Tji« en Van Loo en iwee tekening*ll^ Albrpcht Dürer en Grün-wald -*" het Rijksmuseu n zou vervoeren^]», Am boord vertelde de j^jh'' lieutenant commander K. E- , hjj ■son een Zweede-Amerikaan. da' jjj» schilderijen gedurende de rei» .fl d» ?igen hut h~.d opgeslagen en & ve'' havens, die het schio sinds ,„,!)*' 'rek uit New-York op 22 N^V* heeft aangedaan, speciaal na°.efd'* bewaken. Msd eniffe moeite Jee^ de zware kis*en de nauwe traps'efl afgpsjouwd en in de V* gen geladen , „ «i': Ondpr de aanwezigen bevond^ ook de heer A. M. D°y,e'. e rfi^ generaal te Amsterd "m en taire autoriteiten der Amer amb-?»Kidp. .„ --- Administratief kader weer in Middelburg. Bij het gemeentebestuur van burg is van den minieer 'J 8,,,,. $4 bericht binnen gekomen, dat O.A. over enige tijd weer M'^ eI) 'i als garnizoensplaa's MB"e*!Lt of' > krijgen. De School, bedoeld vO<> . ,-«1 ding van militair administf* , tf* loft^ersoneel, zal in de toekom trale opleiding administratie „ f heten en ie momenteel in Kamr y^A- . .__ rifl^ --- Bloemendaal accepteert richtlijnen. Na aanvankelijke afwijzing , i, gemeenteraad van Bloemen» .^m voor aanvaarding win de rU , . v", nen uitgesproken. Bloemend»» de oorlog een van de rijko jjge ten van "ons land -ie tel^e n de oorlog noodlijdend geworo • .j, --- Nieuwe startbanen op Schiphel. Schiphol, dat in de °°rl^D gr<^ geleden heeft, ie weer yoor *. deel hersteld. Herstel aljtbrel^ echter niet voldoende, ook " of(li* y was noodzakelijk vanwege oe eo f van het moderne luchtvele■ • ,^ thans bezig de be-riaande te verlengen en nietiwe aan te leggen. ---