DE MARKIEZAATSFEESTEN Bezoek aan „Oud-Bergen” (Van onzen specialen correspondent) Het was niet voor de eerste maal dat wy naar het Zuiden togen ter bijwoning van festiviteiten. Integendeel, wü hebben wat feesten betreft in Brabant al heel wat gezien, gehoord en meegemaakt. De prettigste herinneringen bewaren wij eraan. Men raakt er niet uitgeput feesten te arrangeeren; het lukt wel dat jaar op jaar de herdenkingen en wat al niet meer steeds talrüker worden. Thans staat Bergen «op Zoom wel in het middelpunt van de belangstelling in den lande. U heeft natuurlük van de officieele plechtigheden gehoord of gelezen. Ook het bezoek van H. M. de Koningin is U bekend, en intusschen zal men geleidelük meer over de feestweek alhier vernemen of reeds vernomen hebben. Alvorens wü een bezoek zullen brengen aan „Oud-Bergen", moet ik eerst m'n bewondering uiten voor de werkelük fraaie versiering der stad. Reeds direct bij aankomst op Stationsplein en Stationsstraat trekt de rustige en waardige versiering de volle aandacht. Decoratief en kunstzinnig is de geheele stadsversiering zeker. Van de vele vaandels en vlaggen, waarop verschillende voorstellingen betreffende het oude Bergen op Zoom voorkomen, domineeren vooral die van de H. Gertrudis, patrones der stad; Jan van Glymes; de oude gebouwen, alsmede talryke schilden, wapens, spandoeken en emblemen der markiezen, 's Avonds worden de oude gebouwen in floodlight gezet en het volkspark in feërieke verlichting gestoken. Van het programma der markiezaatsfeesten was de historisch-allegorische optocht wel het evenement; grootsch en geschiedkundig juist uitgebeeld, uitte H. M. de Koningin ook haar waardeering o.a. over de waardige houding der groepen en de instrumentale 15e-eeuwsche muziek welke ten gehoore werd gebracht. Het leek inderdaad of men een grootsche openlucht-opera had ingestudeerd! Een leuk geval wil ik U echter niet onthouden. Ik zag voor de tweede maal den stoet voorbijtrekken, staande voor het gesticht voor ouden van dagen. Op het moment dat Desiderius Erasmus voorbütrok, waarnaast zijn Bergsche vriend, de toenmalige Burgemeester, Mr. Willem Coelgenen, hoorde ik achter mij één der oudjes zeggen: „Zeg Jans, witte gij wie da zijn, dèèr die twee?" „Neeë Kee." „Da's nou Snip en Snap!" — Daverend gelach! Een vermakelijk incident heeft zich nog voorgedaan tydens de militaire demonstraties, die overigens gunstig verioopen zijn. De Bergenaren, vereerd met het bezoek van H.M. de Koningin en het bezoek van H. K. H. Prinses Juliana, waren het blijkbaar vanzelfsprekend gaan vinden dat Prins Bernhard eveneens een bezoek zou brengen aan de stad. Tijdens de militaire demonstraties ging zelfs het gerucht dat hü „in de stad was". Er waren er die den Prins al in z*n auto gezien hadden! Intusschen verliepen de parades en demonstraties en natuurlük was er geen Prins Bernhard. ledereen ging reeds voldaan naar huis, toen een gesloten grijze auto het terrein op kwam rijden. Niets bijzonders, want er zün tallooze auto's het terrein opgereden. Hoe het gekomen is weet niemand, maar iedereen riep: „De auto van Prins Bernhard!" Eenige jongens liepen er achter, binnen korten tijd een hollende menigte (de belangstelling was overgroot geweest) en nauwelüks waren enkele minuten verioopen of een geweldige menschenmassa had den auto omstuwd, juichend en wuivende voor Prins Bernhard Althans er scheen niemand aan te twijfelen of het was de Prins: een mooie auto, versierd met rood-witte linten, oranje strik, langzaam rijdende, müitaire politie zorgde voor afzetting, militaire autoriteiten kwamen reeds naderbü, toen een dame (die niet Prinses Juliana was!) op den auto toesnelde, het portier opende en uitriep: „Het is m'n man!" Een garnizoensofficier, die veel op Prins Bernhard geleek, stapte uit; het gejuich, waarvan de lucht daverde, verstomde plots. Teleurstelling eensklaps, maar dan pret, gelach, en er werd nog heel wat „nagepraat" over dit vermeende onverwachte bezoek van Prins Bernhard! Nadat Donderdag de nieuwe beiaard in gebruik is gesteld, welke een voortreffelijken klank bezit, zuiver en licht van toon is, heeft H. K. H. Prinses Juliana een bezoek gebracht aan de stad, alwaar zij de vergadering van het Nederl. Roode Kruis, gehouden in de sociëteit „Thalia", presideerde. Na officieel ontvangen te zijn op het stadhuis en zeer hartelük toegejuicht dcor de Bergsche bevolking heeft H. K. H. ook een belangstellend bezoek gebracht aan de Zuid-Nederlandsche Spiritusïabriek. Vrijdag werd de Rubens-cantate van Peter Benoit uitgevoerd met medewerking van honderden zangers en zangeressen, orkest, Thebaansche trompetten en den nieuwen beiaard. --- Oud-Bergen Het is natuurlük de eenvoudigste zaak om naar het terrein van Oud-Bergen te wandelen; van de Markt tot het terrein is niet langer dan büv. het Damrak te Adam, maar de Bergenaar houdt tijdens feestdagen niet van eenvoudigheid. Daarom kan men gebruik maken van een der tientallen „brikjes" die U na een rondgang door de versierde stad naar het „Oud-Bergen-terrein" brengen, maar er is tevens een extra-tramdienst ingelascht, die naarmate het avonduur vordert, in belangstelling toeneemt. De „Boemeltram", twee-paardekrachts, schudt U behoorlijk heen en weer, en brengt U desniettemin in de beste stemming tot aan de toegangspoort van het oude stadje. Bergen op Zoom bestaat inderdaad uit befgen (aan den Zoom) en het is vermakelük te zien hoe deze tram de tamelijk steile straten beklimt met zijn dikwijls uitbundigen last, waarbü het achterbalcon heel wat te verduren heeft! Met eenige (veel) fantasie herinnert men zich de bekende Parijsche bussen, die op even vervaarlyke wüze, het achterbalcon dikwijls overladen, het Mont-Martre-kwartier in Parys bestügen. Intusschen wordt men, zooals gezegd, voor de monumentale toegangspoort, een getrouwe copie van de bestaande gevangenpoort, afgeleverd en.... overgeleverd aan de schepenen van het stadje, die U onder de poort „onder handen nemen". Vervolgens betreedt men het Oud-Bergsche marktplein, waar een gezelligheid heerscht, waarvan de Bergenaar het geheim kent en niet voor zichzelf bewaart, maar ruimschoots aan de tallooze vreemdelingen openbaart. De huisjes, voortreffelük in ouden stijl nagebootst, geven het geheel een intieme sfeer, welke zich culmineert rondom en in het stadhuis, eveneens keurig in stijl nagevolgd, waar schout en schepenen den schepter voeren en waar men niet zonder eenige belevenissen vandaan gaat. Met eenige plechtigheden wordt men ten stadhuize geleid, alwaar men in een specialen zetel tegenover schout en de zeven schepenen, in ouderwetsche kleedij gestoken, plaats neemt. Nadat Uw naam, voornamen, geboortedatum, enz., alsmede de gewichtige vragen beantwoord zün, wordt ge als poorter ingeschreven. Men gebruikt er vanzelfsprekend oud-Hollandsch papier, beschreven met de ganzeveder. „Ende wenscht gij te betalen de cüns dewelke zullen worden geheven ende zonder morren ". Niet altijd wordt er met „ja" geantwoord; zoo zagen wij dat iemand niet aan de gestelde verplichtingen wilde voldoen ,0, wat een smaad en schande kome over u!" deed de schout uitroepen. Een kort rechtsgeding volgde. Het was een zwaar misdrüf, waaraan de aanstaande poorter zich schuldig maakte: „Weerspannigheid tegen het gezagh! Welke straf zal worden opgeleghd?" En eenparig was het oordeel der schepenen: „Aan den schandpaal". En inderdaad gebeurde dit. Eenige beulsknechten voerden den onwilligen poorter naar den schandpaal, waar ze hem aanbonden, ten spot voor de menigte. Een welwillende poorter kwam met een lange Goudsche pijp en zoo zag men een tafereeltje als van den bekenden Maarten van Rossum „toeback suigen". Niet lang duurde echter deze straf, want de poorter had zich intusschen bedacht en wenschte den opgelegden cijns te betalen. Daarna werd de ceremonie vervolgd zonder verdere stoornissen. Hij onderwierp zich gedwee aan alle voorschriften en kreeg dan een authentiek stuk, met de ganzeveder beschreven, met zand afgevloeid, waarop hü als poirter stond ingeschreven, tevens het ordeteeken van Gerard van Wesemale, lsten heer van Bergen op Zoom. Het spreekt vanzelf dat het poirterschap talrüke voordcelen oplevert. Zoo mag men * büv. tegen eigen vergoeding alle café's bezoeken, alsmede poffertjes eten! Het spreekt welhaast vanzelf dat aan hét marktplein tallooze café's, ijssalons, een „Ober- Bayern", enz. grenzen, waar men den dorst pleegt te lesschen. Zoo hebben wü ons laten bepraten om eens in de „Cocktail-bar" te gaan, niet uitsluitend om dit oord te bezichtigen, maar ook eens om den speciaal voor deze gelegenheid geschapen „Ouden Bergenaar" te proeven. Nu moet ik zeggen dat de Bergenaar in 't algemeen het bier niet versmaadt, maar dat mün voorouders zich met kruiken van zulke formidabele afmetingen, zooals ik er hier een in een hoek zag staan, zouden hebben bezig gehouden, wil ik echter maar niet begrypen. Intusschen heb ik toch maar den feestdrank geproefd. Een muziekcorps kwam het oude marktplein op, een vroolijken marsch spelende, omstuwd door een groote dansende menigte. Men kan niet anders dan mee doen; het is immers ten groot familiefeest. Maar de cocktail had geen goede uitwerking na deze rhythmiscne demonstratie! Het was trouwens al heel laat geworden, zóó laat zelfs, dat het floodlight, dat de ingangspoort tot diep in den nacht verlicht, gedoofd was en de extra-boemeltram reeds lang zijn laatsten nachtrit volbracht had! Een „brikje" zou ons echter naar het hotel terugbrengen, maar gezien deze vehikels schynbaar ook na het verre middernachtelijke uur hun consigne getrouw blijven: eerst een rondgang door de stad, kwamen we op een gegeven moment weer voor de gevangenpoort terecht. Terloops heb ik reeds gezegd, dat de toegangspoort tot Oud-Bergen een zoo getrouwe copie is van de echte bestaande poort, dat het verschil nog alleen tastbaar te constateeren ls. Triplex of steen is altüd nog een tamelük verschil van hardheid. Of het van de cocktail kwam, ofwel door de duisternis, want ook hier was het floodlight gedoofd, ik meende door een grap van het „brikje" weer voor de (houten) poort van Oud-Bergen gebracht te zijn, maar ik gaf duidelük mijn meening te kennen dat het welletjes geweest was en niet meer onder de poort door te gaan. Of de eigenaar van het „ding met paard" al zei, dat dit niet de poort van Oud-Bergen was, maar de echte, eenige honderden jaren oude steenen poort, ik meende toch zelf met een stevigen vuistslag het resultaat te moeten onderzoeken Helaas was 't geen triplex, maar harde steen. Zoodat ik nog eenige dagen lang de herinnering aan Bergen op Zoom gevoelig met mij mee droeg. Maar dit was ook eigen schuld en hoeft ook niemand na te volgen. Behalve deze spoedig voorbijgaande herinnering, zullen de vele aangename en prettige dagen te Bergen op Zoom „ondergaan" niet gauw vergeten zün! Ook de omstreken zün zoo prachtig, gezond, bosch- en zeelucht, dat ik mün vacantie volgenden keer in Bergen op Zoom ga doorbrengen. --- Uit andere bladen Picnic-vandalisme In het park van Saint Cloud bü Parus is dezer dagen een model-picnic gehouden. De „Touring Club de France" had een nationaal congres georganiseerd ter bestrüding van de gewoonte van picniccers om, zooals het bij ons heet: „als dank voor 't aangenaam verpoozen de schillen en doozen achter te laten." Bij die gelegenheid moest, aldus het „Handelsblad", als op aUe congressen, gebanketteerd worden. Het ging er hierbü echter minder om wat men at dan wel hoe men at. Na dezen model-picnic zouden de margrieten en boterbloemen fleuriger en geuriger dan ooit groeien op de plaats waar getafeld werd, de brandnetels zouden zich schamen voor haar bestaan, de mieren bedroefd wegtrekken omdat er geen kruimeltje voor hen overschoot. Geen snippertje papier zou het grastapijt ontsieren, geen schil of eierschaal cuncurreeren met de madeliefjes. Dat kan blükbaar allemaal bü een modelpicnic, en dat is ju*_t het absurde. Het is heel gemakkelijk en in het geheel niets om trotsch op te zljn onder zulke omstandigheden een gezellig maal in de open lucht te genieten. Het gaat niet aan na afloop zegevierend te verklaren, dat het mogelük is te picniccen zonder een grashalmpje te knakken en zonder een kapötten blikopener als souvenir op het slagveld achter te laten Het wordt pas moeilijk behoorlük te picniccen onder de omstandigheden, waaronder dat meestal moet geschieden. Daar is allereerst de factor tüd. Als men keurig netjes servetten en dekens kan uitspreiden en op kussens kan zitten inplaats van op brandnetels of mierennesten, is al veel gewonnen. Wat echter, indien men Ülings tusschen twee donderbuien het minst natte en meest voor den smjdenden wind beschutte plekje moet vinden? Daar is voorts de factor vergeetachtigheid Op dezen model-picnic zullen blikopeners en kurketrekkers te kust en te keur zün. Het zou echter nuttiger zijn een nationaal congres van picniccers te houden over de vraag, hoe een blikje te openen met behulp van een haarspeld en een nagelschaartje, of een kogelfleschje met een. keisteen of een dorren tak. Wat moet men met de boterhammen, die eenigen tüd blootgesteld zün geweest aan een m:niatuur-zandstormpje, een van die büzondere aantrekkelükheden van een picnic in het duin of op de heide? Hoe kan men voorkomen dat het terrein omgewoeld wordt door den strüd tusschen mensch en kofferzonder-sleutel? Groeit de stekelige brem in eenig land zoo overdadig als op de picnicplekjes in ons land? En daarbü is in Nederland lang niet ieder lid van een picnic-gezelschap en tegelük lid van een Touring-ciub, d.w.z. bezitter van een auto, waarin de schillen en de doozen zonder veel moeite weggevoerd kunnen worden. Het gaat er juist om aan de honderdduizenden wielrijders die met vrouw en kind de natuur gaan ontdekken en bedekken, de kunst te leeren spoorloos te verdwijnen. Ook dit moet toch bereikbaar zün, want al lukt het wel alsof de ledige verpakking na gebruik meer plaats inneemt dan voorheen, de geheele verpakte bagage, wat men eenmaal heeft mee gedragen, kan weer worden weg gedragen! En de eigenaars der picnic- en kampeerplaatsen kunnen meehelpen — en doen het veelal ook door niet te karig te zijn met het opstellen van manden en korven voor afval en rommel. Maar bovenal is noodig een versterking van het gevoel voor orde bü den natuureter — doch dit is voor vele vrijbuiters eerst langzaam via onderwüs en openbare opwekking te verkrügen. Wonderlük genoeg is de Nederlander bekend „netjes" op zün woning, maar voelt hü tot heden weinig voor het „netjes" houden van die grootere woning, de natuur. In menig opzicht moet hy nog leeren dat ook „buiten" aanspraak heeft op den eerbied, dien hij „binnen" bewust. --- Slapeloosheid Over een nieuwen vorm van kliniekverpleging schrüf dr. Breuninger in Die Urnschau van 5 Juni j.l. De directeur der eerste „Nachtkliniek voor Lüders aan Slapeloosheid" wüst er vooreerst op, dat de verbinding van ziekenhuisverpleging met arbeid niets nieuws is. Z'ü wordt in sanatoria e.d. al vaak toegepast, en blükt daar de genezing te bevorderen, terwül de terugkeer naar het gewone leven hierdoor gemakkelijker wordt gemaakt. Maar zün nachtkliniek is toch iets geheel nieuws, omdat de patiënten daarin alleen des nachts verblijven. Overdag gaan zij aan hun gewone bezigheden op kantoor, school of waar dan ook; zü verrichten dus geen specialen „ziekenhuisarbeid," maar werken als volwaardige leden der maatschappij. Het ziekenhuis mag overdag zelfs niet bezocht worden; pas tegen bedtüd zoeken ze dit op, om weer voor den nacht patiënt te worden. De auteur kwam tot het denkbeeld dezer geneeswüze op grond van de ervaringen, die hü in de practijk opdeed met slaapstoringen van psychisch-nerveuzen aard. Zü die hierover klaagden, konden vaak volstaan met thuis de aanwijzingen op te volgen, die hun op het spreekuur werden verstrekt. Voor anderen bleek een verblijf in ziekenhuis of sanatorium.gewenseht te zün geworden, ook al brengt dit vaak vele bezwaren met zich mee. Daaronder kan men, behalve de groote onkosten, noemen het feit dat de patiënt een tijdlang aan zün normale bezigheden wordt onttrokken, wat niet zelden op het verloop der ziekte zelf een ongunstigen invloed uitoefent. Breuninger zocht daarom een tusschen-methode, waarnaar de patiënten dezer „middengroep" konden worden behandeld. En zoo ontstond de slapeloosheidskliniek met exclusieve nachtverpleging. Ontslag daaruit wordt verleend na geleidelüke „ontwenning', waarbü de patiënt eerst één nacht buiten de kliniek doorbrengt, daarna twee nachten enz.; telkens wordt dan één nacht in het ziekenhuis er tusschen in geschakeld, en tevens controle op het herstel uitgeoefend. Zoo leert men wennen aan de gewone omgeving, en deze methode van geleidelijken overgang bleek groote therapeutische waarde te bezitten. De behandeling in de kliniek zelf is er vooral op ingesteld om psychische oorzaken der kwaal te bestrijden. Kalmeerings- en slaapmiddelen worden niet gebruikt, maar wel moet men leeren om rustig en met vertrouwen den nacht in te gaan, tevreden over het werk dat in den loop van den dag werd verricht. Hier blijkt opnieuw van hoeveel belang het is, dat de gewone beroepsarbeid wordt voortgezet. Als verdere voorwaarden voor het slagen zijner methode noemt de auteur de bestrijding eener ongezonde „waakzucht" en van de angsten, die slapeloosheidslyders vaak overvallen als zü berekenen hoeveel uren zü wakker zün gebleven. Wie bü gebrek aan slaap toch uiterlük en innerlijk rustig weet te blyven, zal veel krachten winnen en zich tevens beter geschikt maken, om een normalen slaap te herkrügen. Wat de uiterlijke omstandigheden betreft: ook deze zün van groot belang. Maar belangrüker is inwendige stilte in de avonduren en een tijdig opzoeken van het ledikant, waar wü de krachten hervinden willen voor het werk van den komenden dag. --- De „Karimata” op de Westergronden bij Terschelling baggerend naar kostbaarheden en overblijfselen van het wrak van de Lutine --- Belangrijke veiling Handschriften en boeken Op 21 Juni a.s. zullen in het Internationaal Antiquariaat van Menno Herberger aan de Keizersgracht te Amsterdam oude verluchte handschriften, zeldzame. drukken en sierlijke reliures in openbare veiling worden gebracht, die grootendeels hebben behoord tot de verzameling van prof. dr. G. H. Goldschmidt te New-York en van een bekenden boekenliefhebber. Onder de handschriften bevindt zich het Getijdenboek van Francoise du Plessis, gestoken in een zeer kostbaren zeventiende-eeuwschen band, die geheel verguld is met het familiewapen Duplessis—Momay. Het manuscript — 162 foliovellen — bevat, behoudens talrijke initialen, 18 miniaturen over de geheele bladzijden en tien kleinere miniatuurteekeningen, omboord met sierlijke randbloemen en bladfestoenen in helle kleuren. De religieuze voorstellingen, door de miniaturen gegeven, zijn gedeentelük geïnspireerd op het landleven, zooals het hierbij gereproduceerde miniatuur van de herders te Bethlehem. Er is nog een ander Fransch Getüdenboek uit den bloeitijd der verluchtingskunst aanwezig, eveneens rijk aan initialen. Vüftien bladzijden zijn kleurrijk omrankt, doch dit 15eeeuwsche horarium, zeer leesbaar geschreven, behelst geen miniaturen. Een Vlaamsch getüderboek, dat deel heeft uitgemaakt van de collectie Six, toont twee sierlijke verluchte initialen over de geheele pag. Sprookjesachtig en toch getuigend van scherpen werkelijkheidszin zün de 21 schitterende miniaturen, waarmede een Perzisch handschrift van den Koran tijdens de 18e eeuw werd verlucht. Tot de overige merkwaardige handschriften, ter veiling aanwezig, behoort het Liber Amicorum van Everard Back, die tüdens de zestiende eeuw te Leiden studeerde en o.m. bevriend was met Roemer Visscher, Dantiel Heinsius, Franciscus Gomarus, Paulus Stalpaert van der Wielen. Onder de oude drukken bevindt zich een bundel van verhandelingen over gewijde welsprekendheid, gedrukt te Keulen in 1482 of omtrent dat jaar, waarin teksten zijn büeengebracht van St. Albertus Magnus, st. Vincentius Ferrerius e.a., voorts een eerste druk (1525) van Albrecht Dürer's „Underweysing der Messung mit dem Zirkel" en van andere werken, door denzelfden schilder. Buitengewoon zeldzaam is het „Liber vite fratrum ordinis minimorum Sancti Francisci". dat op de particuliere persen van pater Hugo van Varennes in het klooster van O.L. Vrouw te Nigean (thans binnen Parus) werd gedrukt. Men werkte eraan van 19 Dec. 1533 tot 25 November 1535. Vermelden we tenslotte nog de vele reliures, vervaardigd door Maria Louise, de echtgenoote van Napoleon. --- De Herders ran Bethlehem. Een der tien omrankte miniaturen uit het Getijdenboek van Frangoise du Plessis, dat op 21 Juni a.s. in veiling zal worden gebracht --- Vreeseffjk eefwowJif: V^ M 'aV-vormig verkeers- bord beteekewt, dot ■ '■ Voorrang sweg nadert, woafop bet verkeer voorrang heeft, o«»verscMltig of bet voor a wm Itoks of yoe rechts kome — ket op de V-bordene *t Is voor mr etgee --- JAARVERGADERING A.N.W.B. 9 en 10 Juli te Vlissingen De Kon. Ned. Toeristenbond A.N.W.B. zal zijn jaarlüksche algemeene vergadering te Vlissingen houden op Zaterdag 9 Juli a.s., met daaraan verbonden uitstapjes op de Zeeuwsche stroome!» en op het eiland Walcheren, dat den toerist zooveel verscheidenheid biedt. --- Landgoed Cranendonck Belangwekkende geschiedenis Men schrüft ons uit het Zuiden: Zooals gemeld heeft dezer dagen de gemeente Maarheeze besloten over te gaan tot den aankoop van het landgoed „Cranendonck". Het goed is groot circa 120 hectaren. Zijn historische beteekenis voert terug tot de diepe middeleeuwen. Reeds in den riddertijd deden de baronnen van Cranendonck in de streek der tegenwoordige Brabantsche Kempen hun machtigen invloed gelden. Zij waren de bewakers eener uitgestrekte omgeving. Het kasteel" was een beroemde burcht; de baronnen hadden de macht over het gebied, dat de historische Peelmoerassen aan den Zuidelijken kant dekte. De heeren van Cranendonck behoorden tot dc traditioneele ridders zonder vrees of blaam. Hun blazoen mocht gezien worden. Zü togen ter Kruistocht en namen deel aan den Gulden Sporenslag bij Kortrijk (1302). Het lot van vele edelen, die onder de gevolgen hunner krijgstochten tct verval kwamen, is dat der Cranendoncks niet geweest. Althans in de latere tüden der regentschappen van Maximiliaan en het bestuur van Karel den Vijfden stond de gloriezon van Cranendonck hoog ter tinne. Men moet zich den toestand uit die bewogen tijden herinneren om de beteekenis van 't desty'dsche Cranendonck naar waarde te beoordeelen. Karel v had alle krachten aan te wenden om zich tegen zijn belagers te weer te stellen. In het Noorden tegen den Frieschen „Grooten Pier", in het Zuiden tegen den veldheer van Karel van Gelre, den bekenden Maarten van Rossum. De strooptochten, door dezen laatste tot op hoogen leeftijd door de Brabantsche contreien gehouden, waarbij het opgaan in vlammen van steden en dorpen aan de orffp van den dag was, vormen een voldoende kenschetsing voor de toen heerschende toestanden. Zooals het in den centemporainen onbloedigen diplomatieken kamp een speciaal door Goering gepousseerde methode is geworden tüdens het verloop van jachtpartüen, waarbü het minder om het dierlijke dan om het staatkundige wild te doen is, greote politieke vraagstukken in bespreking te nemen en indien mogelijk tot oplossing te brengen — zoo moet in de 15e en 16e eeuw het landgoed Cranendonck zeer veelvuldig het oord geweest zün, waar politieke machthebbers elkaar op jachtpartijen a la Goering ontmoetten. In zooverre is er dus niets nieuws onder de zon, als de hoed-bepluimde Nimrods onzer dagen zich ergens in Polen, Hongarije of Jcego-Slavië op hun manier aan de geneugten der jacht overgeven. Natuurlyk had daarbij ook de schün zijn rechten. Men kon bezwaarlijk ter jacht gaan waar niet te jagen viel. Maar bovendien, er werd inderdaad geschoten en dat wel op echt wild. Gaat dat ook nu niet aldus, en zien we onze huidige groot-jagers niet afgebeeld „na de jacht", te zamen met de stukken edelgedierte als onweersprekelijke zegeteekenen?(Zoo zal het, naast den invloed der Cranendonckers. inderdaad ook wel aan den befaamden wildrijkdom van het uitgestrekte goed gelegen hebben, dat de grooten uit de bewogen tüden van vroegere eeuwen zeer gaarne van de gastvrijheid der Cranendonckers gebruik maakten, laten we zeggen op de eerste plaats om te trachten hun geschillen langs vredelievenden weg te regelen, doch daarna toch ock om wat men noemt ter jacht te gaan. Het landgoed Cranendonck, waar Maximiliaan en Karel V persoonlijk in het jachtveld verschenen en er hun befaamde tegenspelers ontmoetten ln tüden, toen Brabant en Limburg voortdurend aan allerlei aanvallen en krijgsbedrijven bloot stonden, mag van groote historische waarde worden geacht, yan de Cranen- , donekers ging in de schaarsche rustige tüden voorts een noemenswaardige cultureele in- vloed uit; zü namen van harte deel aan den voortschrüdenden beschavingsarbeid en legden den grondslag vcor de economische ontwikkeling in de streek der Kempen. In de oorlbgen der latere eeuwen was Cranendonck dikwijls het voorwerp van aanvallen en plunderingen, in den loop waarvan het oorspronkelüke kasteel geheel verwoest werd. In de plaats daarvan is een villa verrezen, die na den reeenten koop geroepen is het raadhuis van Maarheeze te worden. Men mag zeggen, dat de vroede vaderen van het dorp zich aan de zorgen voor .boeren en burgers gaan wüden op een grond, dien men zich slechter denken kan. --- De Universiteit van Jeruzalem Twintigjarig bestaan Juni 1918. Het Britsche leger had zoo juist Jeruzalem veroverd, toen Dr. Chaim Weizmann op plechtige wijze den eersten steen legde van de Universiteit Jeruzalem. Deze professor in de scheikunde uit Manchester was toen al geen onbekende meer. Kort geleden nog werden wederom zijn groote scheikundige uitvindingen gedurende den wereldoorlog voor het Britsche leger door Lloyd George in het Parlement dankbaar in herinnering gebracht. Op den berg Scopus, ten oosten van Jeruzalem, verheft zich de jonge alma mater. Van hieruit heeft men een weidsch gezicht over de oude en nieuwe wijken van de eeuwige stad. Van hieruit kükt men op de woestijnen van Juda en Benjamin, de Doode Zee, het Jordaandal en de bergen van Moab en Ammon. In het tijdperk van den tweeden tempel te Babel bezaten de Joden een hoogéschool. Sindsdien bestonden er dikwijls weer plannen een Hebreeuwsche Universiteit op te richten, doch deze werden eerst gedurende het laatste jaar van den wereldoorlog ten uitvoer gebracht Vooral in den Renaissancetijd werden concrete pogingen gedaan ter stichting van een Hebreeuwsche Universiteit, waar de Jcden zoowel in religieuze als ook in andere wetenschappen hun opleiding zouden ontvangen. Zoo richtten in het jaar 1466 de Joodsche gemeenten van Sicilië het verzoek tot Koning Johan II van Aragonië en Sicilië, hun de stichting van een Universiteit naar het voorbeeld van de overige toenmalige Universiteiten te willen toestaan. Niettegenstaande de welwillendheid van den Koning kwam de gedachte niet tot uitvoering. Bijna 100 jaar later, in 1564, deed de rabbijn David Provenzali te Mantua hernieuwde pogingen; naar het schünt ondervond hij tegenstand uit de Joodsche kringen zelf, tengevolge waarvan ook toen geen Hebreeuwsche Universiteit kon worden opgericht. Stellig is de jonge Universiteit een van de meest belangwekkende opleidings-instituten van den tegenwoordigen tijd. Dit blükt reeds uit de taal, waarin het onderricht wordt gegeven: het Hebreeuwsch. Twintig eeuwen lang was het Hebreeuwsch slechts schrijftaal; tegenwoordig is het naast het Engelsch en het Arabisch een der officieele talen van Palestina. Ongeveer 1000 studenten, waaronder 250 vrouwen, studeeren aan deze Universiteit. Zü bezit 118 academisch gevormde medewerkers, waarvan dertig professoren en zes en twintig docenten zijn. De Undversiteit laat iedereen toe, zender onderscheid van godsdienst of nationaliteit; er studeeren dan ook talrijke Christenen en Mohammedanen. Talrijke belangrijke vraagstukken doen zich in een land als Palestina voor bij het onderzoek naar de gesteldheid van den grond. Het gaat daarbij vooral om de voeding en de bemesting van de planten. Een speciaal laboratorium voor het bestudeeren van deze vraagstukken is opgericht geworden. Hier heeft men er in mogen slagen, langs kataphoretischen (elec' trischen weg den graad van vruchtbaarheid van den grond te bepalen. In gemeenschappelyken * arbeid met het Internationaal Genootschap . voor Bodemonderzoek werd deze methode met 1 goed gevolg gedemonstreerd aan een aanzienlijk aantal grondproeven uit de meest verschillende landen. Van groote beteekenis voor Palestina is de bijenteeit en het onderzoek van deze insecten. In het laboratorium van de Universiteit heeft men kunnen constateeren, dat de honingbij met slechts korte tusschenpcozen onafgebroken het heele jaar broedt. Ook de volwassen bijen zün gedurende dezen heelen tijd werkzaam. Hierdoor wordt 't duidelijk, waarom het bijenvolk inteert op de voorraden, gedurende de slechts korte bloeiperiode büeengebracht. Door dit verbruik vermindert de hoeveelheid honing, die voor den cogst beschikbaar is. Dientengevolge moet dan de ijmker vanaf het einde van den" zomer voor kunstmatige voeding met een oplossing van suiker zorg dragen. In een laboratorium van de jonge Universiteit slaagde Prof. Adler, de bekende onderzoeker op het gebied van melaatsche ziekte, er voor den eersten keer in, de menschelüke lepra op dieren — en wel syrische hamsters — over te brengen. Tot nu toe bestond de grootste ' moeilijkheid daarin, dat men nog geen geschikt proefdier had gevonden. Zelfs de mensch, het eigenlijke offer van deze vreeselüke ziekte, bleek voor proefinentingen geen geschikt object te zijn. Indien de nieuwe proeven ook verder succes zullen hebben, dan zouden wü staan voor een veelbelovend nieuw tijdperk in het onderzoek van de lepra. De jonge alma mater heeft het verstaan belangstelling voor #ich te wekken ook buiten de grenzen van het kleine land. Aan het hoofd van de Universiteit staat een Curatorium waarvan vertegenwoordigers uit alle beschaafde landen deel uitmaken. Nederlandsche leden zün de senator S. van den Bergh en Dr. L. S. Ornstein, professor in de wiskunde aan de Universiteit te Utrecht. Dat deze Universiteit ook in politiek opzicht van een zekere beteekenis is, kan men opmaken uit. de actieve belangstelling, waarvan de in het Nabije Oosten geïnteresseerde mogendheden blijk geven, vooral Groot-Brittannië, Italië en Frankrük. De Universiteit Jeruzalem maakt deel uit van. het „Universities Bureau of the British Empire". Italië, dat het Zionisme afkeurt, onderhoudt er een leerstoel voor Italiaansche taal en beschaving. De Fransche regeering zal binnenkort een speciale afdeeling voor Fransche taal, letterkunde en beschaving openen en de middelen daarvoor beschikbaar ' stellen. ---