Enthousiaste landdag van de R.K. Staatspartij DUIZENDEN WERKERS IN DE HOOFDSTAD BIJEEN Arbeid voor ons volk is een onafwijsbare voorwaarde Wij hebben werk te doen in gezonden nationalen zin en - niet minder - in warme sociale liefde Wij blijven waakzaam en werkzaam voor Nederland ZONDER DRALEN RADICALE HERVORMINGEN De partij verdient den steun en het idealisme der jeugd Mr. Steenberghe over de kwestie der devaluatie Wij zijn geen menschen van luidruchtigheid, van veel lawaai, van veel uiterlijkheid. Maar als we voor den dag komen doen we het goed en waardig, ernstig en bewust. Zoo was' de eerste Landdag van onze Staatspartij, in zijn voorbereiding, in zijn opzet en ook in zijn slagen. Want geslaagd is hij. Zevenduizend katholieken uit alle deelen van het land hebben in ernstige aandacht geluisterd naar. de ernstige woorden, welke hun leiders hun te hooren gegeven hebben. Het was taal van mannen tot mannen, van Nederlanders tot Nederlanders, van katholieken tot katholieken. Degelijke, openlijke, eerlijke, ronde taal, zonder verbloeming, zonder mooidoenerij. En de partij genooten hebben geluisterd, in stille, in waardige, in begrijpende, in ernstige aandacht, slechts nu en dan onderbroken door een applaus, dat dan echter ook in de gulheid waarmede het gegeven werd de volledige instemming vertolkte van de vergaderden. Het was druk, heel druk in Amsterdam- Zuid en dat niet alleen door de auto-tentoonstelling in het R. A. 1.-gebouw. Neen, behalve de vele automobilisten en aan kleeding of insigne kenbare adspirant-bezoekers van de auto-show bewogen zich Zondagmiddag in de omgeving van de Ferd. Bolstraat en het Roelof Hartplein velen, die met een ander doel naar de hoofdstad waren gekomen, de meesten per trein, velen echter, vooral uit de Noordelijke provincies, met autobussen. Reeds lang voor den aanvang, die op drie uur was gesteld, begon het druk te worden in de Apollohal, waar langs de wanden groote borden waren opgehangen, die doel en streven van de R. K. Staatsparty in duidelyke kernspreuken verkondigden. Naast het podium hingen ter weerszyden de woorden: „Aan beiden trouw", geflankeerd door het Pauselüke en het Nederlandsche wapen en Schaepman's devies „Credo, Pugno", dan verder: „Door trouw aan eigen wetten vrü", „Wü bouwen aan een nieuwe orde", «Onze Eendracht Neerlands kracht", „Samen sterk", „Alles herstellen in Christus", „Wü voor allen", „Storm op til, stut uw huis". Van de hooge zoldering hingen Nederlandsche vlaggen neer en ook langs de wanden was de vaderlandsche driekleur gespannen. Op de zetels tegenover het podium hadden plaats genomen de drie R. K. Ministers, H.H. Exc. Deckers, Gelissen en v. Schaik, de oudministers Marchant, Verschuur en Welter. Tal van bekende persoonlykheden uit het katholieke leven, geestelyk, wetenschappelyk en sociaal hadden eveneens in het gereserveerde gedeelte plaats genomen. We zagen Mgr. dr. G. C. van Noort, deken van Amsterdam, mr. van Lanschot, president der Eerste Kamerfractie en de katholieke hoogleeraren Van Rooy, Barge, de Quay, Kaag en Romme. In de volmaaktste orde, dank zü den voortreffelüken geleidedienst van leden der Algem. Propagandaclub hadden alle deelnemers hun plaatsen ingenomen toen om drie uur precies mr. Houben uit Breda deze massa-büeenkomst opende met den christelijken groet en terstond het woord gaf aan den voorzitter der party, mr. c. M. 4. P. Goseling tot het houden van zyn openingsrede, waarvoor hü tot titel had gekozen „Van onze taak bewust". --- Mr. C.M. I.E.Goseling --- Rede mr. Goseling Wy zyn er in onze groote staatkundige organisatie! Wü hebben getoond recht van bestaan te hebben. Wü hebben onze taak in het heden, meer dan ooit gericht op de toekomst. Die taak is zwaar — wy kunnen haar aan. In dit fiere bewustzyn, in hecht vertrouwen op God, willen wij, werkers in de R. K. Staatspartü, elkaar vandaag versterken. Onze taak is niet meer of minder dan: mede te werken aan het bevorderen van het algemeen welzün van het Nederlandsche volk. De staatkundige beginselen naar katholieke opvatting geven onsMeiding. Die hebben wy in concrete plannen, in praktische daden om te zetten. Dat kunnen wy niet alléén. Maar wat wü wel kunnen en moeten doen, dat is: bewust en sterk ons aandeel nemen in de gedachtenvorming. De positie, waarin het katholieke volksdeel in Nederland allengs gekomen is, en die zeker geen aanleiding geeft tot zelfvoldane uitingen, wyst ons daar misschien wel de voornaamste taak. Zeker in dezen tijd, die terecht getypeerd is als een van algemeene vervlakking van het oordeel, een gesteldheid, die mede een verklaring geeft, waarom de beruchte instincten-politiek er zoo gemakkelük in gaat Di» gedachten vorming moeten wij verzorgen allereerst onder ons. Maar wij moeten ook 'de gezonde leer, de gezonde gedachten onder anderen uitdragen: wü moeten overtuigen door de innerlyke redelükheid van hetgeen wü voorstaan. Zóó moeten wü — meer dan vroeger — onze nationale taak, ons staatkundig werk zien. Dus niet: „wü öf zij", zooals degenen, die zich als wegbereiders voor een nieuwe volkseenheid opwerpen, de tegenstellingen bü voorbaat toespitsen, maar: wü, te zamen met anderen, in sterke overtuiging ons land dienend. --- Drie aspecten Drie aspecten vooral teekenen zich duidelyk af: het nationale, het geestelyke, het stoffelüke. Ze zyn eigenlük in de staatkunde onafscheidelyk verbonden en oefenen op elkaar een sterke wisselwerking. Het gaat om het welzün van het Nederlandsche volk, niet in doodende gelijkschakeling, maar in levenden drang tot samenwerking, waarin ieder geeft van het beste, vooral van zyn geestelüfc bezit. Er was, reeds vóór de crisis, zware geestelyke schade aangericht. Schade niet het minst in het „denken" van de menschen. De crisis heeft daar dwars overheen gebracht: stoffelüken nood en ellende. De verwarring is gestegen, maar daarmede ook de kans op bezinning! Zóó zien wü dezen tyd het beste als een kans, die God ons geeft, een kans vooral aan de jongeren onder ons, — als een tijd van vernieuwing. Er valt te herstellen, te vernieuwen, ook — te beschermen en te behouden hetgeen sommigen, in onkunde of doldriftigen üver, dreigen kapot te slaan. Tydens de verkiezingsperiode-1933 is in een bekend vierhoeksprogram de taak der toen komende Regeering in een viertal slagwoorden aangeduid: herstel van het gezag, financieel evenwicht in de huishoudingen van de organen der overheid, herstel van het bedrijfsleven, bestrüding van de werkloosheid. Met voorbedacht neem ik thans de directieven in omgekeerde volgorde. De allesbeheerschende werkloosheid stel ik voorop. --- Schrikbarende cijfers Zonder eenige verbetering, die ons tenminste weer eens op adem zou kunnen laten komen, is het aantal werkloozen sedert het dieptepunt van de internationale crisis in 1932 met ongeveer 1/3 gestegen tot het schrikbarende getal van 468.000 in December 1935 i' In gestadigde daling zün de cüfers van de industrieele productie afgezakt van: in 1931 79 pet. van 1929, tot 63 pet. in October 1935. Het volksinkomen is van 1929 op 1933 verminderd nominaal met ongeveer 1/3, reëel met 1/5. Het jaar 1935 zal zoo goed als zeker een verdere vermindering te zien geven. Bij de Ryksbegrooting komt het natuurlyk aan op het resultaat, dat is: de werkelyke stand van inkomsten en uitgaven over een dienstjaar. Naar dien maatstaf bedroeg het totale tekort over de jaren 1931 tot en met 1935 (1935 geschat op ruim 71.5 millioen) ruim 286 millioen. In het afgeloopen jaar is de opbrengst van de — ten deele verhoogde — heffingen rond 32 millioen bü de raming ten achter gebleven. Vooral dit laatste feit heeft een benauwende aanwijzing voor de beweging van de schroefzonder-eind. Eén ding is zeker: juist de sombere werkelykheid prikkelt tot rustelooze activiteit, tot voortdurend beraad, vooral ook tot de doelbewuste daad. Dat geeft ook aan onze groote staatkundige organisatie, die op niets anders gericht is dan op het bevorderen van het algemeen welzün van het Nederlandsche volk, het .ree. en den plicht om actief ca anbouwend mede te werken aan het herstel, vooral door daarbü sterk ons werk te richten op een duidelyk perspectief. Geen verstandig mensch verwacht uitkomst van een onfeilbaar, onveranderlük plaft. Slechts een wanhopige of een staatkundige analphabeet stelt vertrouwen in de almacht van een leider, die „het wel eens anders zal maken". Maar wel heeft het volk intens behoefte aan een duidelüke lün, aan een beeld zonder „al te veel" dualismen of — anders gezegd — tegenstrüdigheden. Zonder een meer dan oppervlakkige kennis, zonder een sterk gevoel van hechte onderlinge verbondenheid, zonder het fiere bewustzyn bij ons allen, dat wü door onzen gemeenschappelyken arbeid aan ons land véél kunnen geven, kunnen wü onze taak niet vervullen. Wü hebben werk te doen, in gezonden nationalen zin en — niet minder — in warme sociale liefde. In dien geest vooral willen wy vandaag elkaar wederkeerig versterken! Na de rede van den party-voorzitter, waarop klaterend applaus volgde, zongen de vergaderden een strophe van het SchaepmansUed met het „Aan TJ, o JKoning der Eeuwen". --- Jhr. Ruys over „Vaderlandsliefde” Z. JE.. Jhr. JMr. Ch. J. M. Ruys de Beerenbrouck, met langdurig handgeklap begroet, sprak daarna over „Vaderlandsliefde". Wy komen hier niemand politieke eer bewyzen, noch in de verdediging, noch in den aanval. Wij willen ons staatkundig werk geleid en gericht zien door een helder en onverzwakt oordeel omtrent de plaats en de taak van het katholieke volksdeel in zyn eigen vaderland. Het gestel van het katholieke volksdeel in Nederland is nog sterk en vitaal genoeg, dat wy zonder zelfbedrog zélf kunnen uitmaken, niet óf, maar dat ons volksdeel uit innerlijke gezondheid en gaafheid aan het land in benarden tüd gezonde staatskracht heeft te geven. Onder één voorwaarde, als wü maar radicaal willen ontkomen aan die rampzalige kwaal van de verdenking van ziekte en broosheid. Zelfvertrouwen is hier het versterkende middel! De tüd is er niet naar, om ons volk maar steeds weer het projectieplaatje voor te schuiven van een groepje katholieke Nederlanders, dat zich aan zün emancipatie, aan zün vrüwording heeft moe gevochten. De tüd is er niet naar, om systemen weg te praten met de hardnekkige algemeenheid, dat de Katholieke Partü steeds op barsten staat door de spanningen, die haar samenhang bedreigen. De tüd is er niet naar, om de beteekenis en de waarde van ons staatkundig beginsel weg te drukken in den hoek van confessioneele bekrompenheid en verouderdheid. In dezen tyd heeft Nederland het katholieke volksdeel en de staatkundige beginselen naar katholieke opvatting hard- en broodnoodig! Wie er in Nederland voor nationale eenheid, voor nationale verbondenheid en saamhoorig- heid wil getuigen, ga zyn gang; doch hy spare een derde van ons volk voor het vooroordet* dat splitsing en tweedracht mede voor reke" ning zouden komen van de Katholieke Staatsparty. Die partü treft die blaam niet' Zü heeft sedert haar oprichting, dertig jaren en langer haar plicht gedaan, niet voor zich zelf niet voor eigen macht en Roomsche heerschappü doch voor het land en het geheele volk! Zij kon dien plicht zóó doen, omdat zij een staatkundige éénheid vormde en omdat haar veelzijdige samenstelling reeds den schadelijken belangendienst uitsloot. Het staatsieven óók in Nederland heeft ó.lles te verwachten van waarden, als kerk en geloof Deze waarden zün het bü uitstek, welke de Staatsparty der katholieke Nederlanders den moed, de overtuiging en de bezieling geven om de staatkunde te voeren, die zij voert Dat is de staatkunde, niet in dogmatisch harnas niet van een politiek of verpolitiekt Katholicisme doch de staatkunde, die onder voorlichting en bevestiging van de geopenbaarde waarheid haar beginselen grondt op de natuurlijke, voor alle menschen openliggende waarheid, op de natuurlüke eischen van het persoonlijke- en het gemeenschapsleven. Ons volksdeel heeft uit zün innerlüke gezondheid en gaafheid aan het land in benarden tüd staatskracht te geven. --- Jhr. Mr. Ch. J. M. Ruys de Beerenbrouck --- Gezond en gaaf Waarin zyn wy gezond en gaaf? Wy zyn gezond in ons hart en in ons gemoed Wy koesteren oprechte liefde voor ons Nederland, ons vaderland. Wü zyn gehecht aan zyn historie, aan zün cultuur en aan zyn grenzen, ja, en hier keert spr. zich om en wüst naar dr. Poels, ook aan zyn grenzen; aan zijn volksaard en aan zijn nationale waarden en goed. (Langdurig applaus). Wy doen voor geen anderen Nederlander onder in verknochtheid en aanhankelykheid aan Haar, die in bloed en traditie verbonden met den Vader des Vaderlands, voor ons een „Moeder des Vaderlands" geworden is. En wanneer de Katholieke Staatsparty in dezen tijd, niet met leuze en algemeenheid, maar met staatkundig argument en overtuiging in het kryt treedt voor de onverzwakte handhaving - van nationale instellingen, die in bet nationale Koningschap culmineeren, dan zün het de Katholieken in Nederland, die met hart en vurigheid den Nederlandschen troon beschermen tegen ondoordacht bederf van het beste en het schoonste dat onze Staat bezit! (Daverende toejuichingen). WÜ z'Jn gez°nd in ons verstand. Daarom kunnen wü er met ons verstand niet bij, hoe men in dezen tyd aan het burgerhart een even ongezonde als verkeerd begrepen liefde tot het vaderland kan opdringen, die haar oorsprong vindt in de gekunstelde overschatting van de waarde van eigen ras en bloed; die is gekweekt tot een onwezenlüke mystiek en die m oen grooten almachtigen en onoverwinnelijken Staat het voorwerp vindt van dweperige ver- is grooter en inniger en hechter, want zy berust mede op het vrije inzicht in onzen christelyken plicht van eerbied voor de overheid, van onderwerping en steun aan het gezag en van gebruik van onze vrijheid in overeenstemming met de eischen eener ordrtyke gemeenschap. --- De ministers Van Schaik, Deckers en Gelissen tijdens het spelen van het Wilhelmus --- Onze herinnering Wy zyn gezond in onze herinnering. Wü hebben de vaderlandsche geschiedenis geleerd en begrepen, en wy weten, dat een volk, dat nationale heiligen heeft voortgebracht dat Egmands legale abdy bouwt, maar ook herbouwt — dat zün historie verbonden weet aan een Willem van Oranje — mag aanspraak maken op de bescherming en handhaving züner Christelyke cultuur. . . Maar tevens leeft in de herinnering van het katholieke volksdeel het beeld van den palm, die onder het gewicht - onder den druk van drie donkere eeuwen - moest groeien, om weerstand te kweeken. ook voor den hevigen storm. Zoon periode blijve het Nederlandsche volk voorgoed bespaard! „,. . Wy zijn gezond in ons bloed. Onze politieke polsslag is normaal. Hü slaat niet te langzaam - wij zyn niet conservatief —. Hij slaat met te snel — wü zijn niet radicaal, noch naar links, noch naar rechts! Maar het is niettemin onvervalscht Nederlandsch bloed, dat ons door de aderen vloeit!! Wy zün gezond zelfs in onze spijsvertering. Wat al onverteerbaren en onsmakelüken kost hebben wy moeten slikken, wanneer het in den loop der jaren ging om een oordeel over ons werk ónze bedoelingen, óns streven; wanneer het ging om ónze plaats in de volksgemeenschap en óns aandeel in het nationale leven. Maar we zyn gezond gebleven en geduldig en wy zyn er fier op, dat de verdraagzaamheid, element van Nederlands geestesmerk, in onze houding niet is beschaamd of geschonden. Als wy in Nederland voor óns recht opkomen, dan is het niet alleen óns recht, maar dan is het 00k.... recht! Wy willen gezond blüven in ons geloof en gaaf in ons geweten. Wij willen ons staatkundig werk doen in het besef daarmede onzen plicht te doen. Onze christelüke plicht is onze nationale plicht Wü willen hard werken, als menschen die beseffen, dat God met ons is. Ook in de gebiedsdeelen overzee zal onze nationale plicht een christelyke moeten zyn. Het eerbiedwaardige beschavingswerk van de Katholieke Kerk zal ons tot aansporing en ten voorbeeld blyven om voor de landen overzee oprecht-christelüke staatkunde te voeren. --- De doctor aan het woord Over „Christendom en Politiek" sprak vervolgens Mgr. Dr. H. A. Poels, hoofdaalmoezenier van den arbeid in Limburg, met daverend handgeklap bij zyn verschynen voor de microfoon begroet. Wordt de waarheid voorgesteld in den vorm waarin zü leeft en zich in de ons omringende wereld vertoont, dan blükt niet zelden, dat het gewone volk ze beter kent dan vele kamergeleerden Het heeft met die waarheid, als objectieve werkelijkheid, dag in dag uit te maken. Het is vaak op minder aangename wijze, dat het ze beleven moet. Wat devaluatie in werkelykheid beteekent, begrüpen wü eerst voor goed, wanneer wü tevens de bedoeling en den oorsprong alsmede de gevolgen daarvan zien. Voor wie de toestanden kent in Nederland is het eenvoudig evident, dat voor ons, Katholieken een eigen en sterke politieke partü, in Nederland althans, volkomen onmisbaar is. Wat _ noodzakelijk aan het volk duidelijk moeten maken, is, dat het alleen demagogen en volksbedriegers zün, die een algemeenen gezonden economischen toestand durven voor te spiegelen, welke reeds na heel korten tyd te verwezenlijken zou zü". Wy staan op misschien een der allergrootste bochten van heel de wereldhistorie. Uit de te hervormen wereld van valsche ideeën zün de niet langer meer doorwaadbare economische moerassen ontstaan. Ons volk luistert niet langer naar redenaars en propagandisten, die gestadig enkel van de verhevenheid van onzen godsdienst spreken of voortdurend alleen op onze zoo noodzakelyke éénheid hameren. Nu honderdduizenden kou en armoe lyden en met den dag hun ellende grooter wordt, hebben ook onze katholieke kiezers voor zulke sprekers geen ooren meer. Op dezen politieken Landdag behoorde in ons midden de noodkist van Sint Servaes te staan! De kernspreuk van het door Jezus gepredikte Christendom „Voorwaar, Ik zeg U, wat gy gedaan hebt aan een van deze mijn geringste broeöers, dat hebt gij aan My gedaan." „Voorwaar, Ik zeg U, wat gü niet gedaan hebt aan een dezer geringsten, dat hebt gü ook niet gedaan aan Mü" moet thans niet alleen de kernspreuk van heel onze katholieke sociale actie, maar ook van onze Katholieke Staatspartij zyn. --- Zonder dralen Wat onzen politieken leiders voortdurend voor den geest moet staan — willen zy het vertrouwen verdienen, maar dan ook krügen van die milüoenen, die thans aan den lyve leeren voelen wat moderne „beschaving" is is het feit, dat, wordt niet „zonder dralen" in vollen ernst althans een krachtig begin gemaakt met werkelük radicale hervormingen, die de grondslagen zélf aantasten van de moderne heidensche maatschappij — blyven in onze Europeesche landen de regeeringen nog lang talmen met een nieuwe „ordening" op den grondslag van het christelük recht — wü dan zonder eenigen twyfel spoedig zeer korte metten te lezen krygen, en dat na heel korten tyd aan dezen chaos een einde wordt gemaakt met revoluüonnair geweld. Wie de katholieke kiezers warm wil maken voor de Katholieke Staatsparty, moet vooral thans niet met vage theorieën komen. Hü moet hun laten zien, wat die Party voa het wegnemen van de niet langer te dragen ellende in vollen ernst wil doen en wat zü daarvoor doet. --- Jeugdig idealisme waard Is onze organisatie in haar geheel nog in evenwicht en getuigt haar bestendige groeikracht van een waarlük gezonde blymoedigheid en van een gezonden durf? _.'_'__ Wy willen immers levenkracht bieden aan ons nationale leven. Een evenwichtig groeiproces vraagt aanvoer van jonge kracht en van frisch bloed. Tusschen jong en oud, in dezelfde verantwoordelijkheid gesteld, mag geen tegenstelling bestaan. Waar zij bestaat of in het leven wordt geroepen lydt beider verantwoordelykheidsbesef. Wie 'de jeugd ontloopt, verstart en sterft af Wie wysheid en ervaring versmaadt, groeit uit zijn krachten, maar wie voor slechte humeuren op den loop gaat, heeft groot geluk! Wie het werk van onze Partü eerlyk en onbevooroordeeld volgt, en wie er van weet wat tuj ervan behoort te weten, zal nüj toestemmen, dat zy het idealisme van onze katholieke jeugd waard is, en dat zij den steun dier jeugd verdient. . Daadkracht en gezonde durf moeten onze Party blyven aanvoeren en aandryven. „Wacht op onze daden", is „crediet". „Ziethier onze daden" is contant". Dan is misverstand over de waarde "van óns betaalmiddel uitgesloten! Onze eerste daad is: dat we er zün! Dat wü hier in Nederland onze plaats bezetten en waardig bezetten! Dat althans van het katholieke volksdeel kan worden getuigd, dat het krachtsinspanning en opoffering van beperkt belang niet heeft gespaard om voor de publieke zaak vruchtbaar te zün! Noemen wy ons daarbü Katholiek, dan schünt het niet goed. Vormen wy een Party, dan betwist nen haar bestaansreden. Bea ._ • weging" kunnen wy niet zijn, want die is er maar één. Maar we bujven op onzen post! Leve het vaderland' Met groote geestdrift worden de laatste woorden ontvangen en krachtig klinkt daarna het „Wien Neerlands Bloed" door de machtige hal. --- De bijeenkomst in Carré Fanfaremuziek en zang wisselden de sprekers af Groet naar de Apollohal Reeds te omstreeks drie uur begon de groote zaal van Carré, waar om halfvier de groote parallel-vergadering zou aanvangen, vol te stroomen. Aan het station W. P. en by de tramhalten in de Sarphatistraat waren propagandisten opgesteld, herkenbaar aan gele banden aan den arm, die de Landdagdeelnemers van buiten van dienst konden zijn, om Carré te bereiken. In den orkestbak van de groote zaal had het fanfarecorps „St. Gregorius" uit Duivendrecht plaats genomen, dat onder leiding van zyn directeur den heer J. F. Kok den tijd met een pittigen marsch kortte. Om half vier nam het Kieskringbestuur van Amsterdam op het aan weerskanten met vlaggedoek versierde voortooneel plaats en beklom Mr. O M. J. F. Goseling het spreekgestoelte voor het uitspreken van zyn openingsrede. De zaal, het balcon en de galerijen waren op dat oogenblik vrywel geheel bezet. Liet men de blikken gaan langs de ryen, dan trof wel het sterkst, hoe uit alle bevolkingmilieus hier menschen byeen waren gekomen; jongen en ouden, arbeiders en intellectueelen, landbouwers en middenstanders, symboliseerend de alles omvattende bindkracht der partü. Vooral het platteland was sterk vertegenwoordigd. De zon-doorbruinde koppen, de rustige trekken van het landvolk, men zag ze telkens en telkens weer. Ook een groep Zeeuwen was onder hen in de stemmige kleederdracht van hun eilanden. Na de rede van den voorzitter van de R. K Staatsparty nam de heer J. C. Berger, voorzitter van het Kringbestuur, het woord en stelde de vergadering voor den heer Goseling, die hierna weer vertrok om de byeenkomst in de Apollohal te sluiten, een boodschap mee te geven voor de 5000 partygenooten die daar te zamen waren. Onder instemming der zaal las de heer Berger den tekst van de boodschap voor, welke luidde: „Uw 2000 geloofs- en volksgenooten, in Carré byeen, met hetzelfde doel. in dezelfde geestdrift en met denzelfden onwrikbaren wü om ons beginsel in levende werkelykheid te brengen, zenden u per oppersten koerier hunnen groet en verklaren, dat, nu zü gedwongen zyn gescheiden op te trekken, zy toch met u vereenigd willen triomfeeren." JDe verschillende sprekers werden afgewisseld door zang van het R. K. Amsterdamsch zangkoor onder leiding van Evert Haak. De nationale en strijdliederen werden door de zaal meegezongen. Het fanfarecorps „St. Gregorius" zorgde voor de begeleiding. Achter de op het tooneel opgestelde zangers en zangeressen, 250 in getal en allen in het zwart, was een sprekende reclame aangebracht voor „de Opmarsch". De vergadering had een vlot verloop. De sprekers werden herhaaldelyk door applaus onderbroken. Na afloop ging men ordelijk uiteen. --- Max. Dr, H. A. Poels. ---