(ADVERTENTIE) Vakmanschap is meesterschap Bierkenners vragen (ADVERTENTIE) :.-:,,■ 7. ■ WINTERTIJD WASSERIJTIJD Bij Awé kunt u kiezen : * Volledige wasservice? Bel dan 04448—3770. Wij komen uw was aan huis afhalen en bezorgen ze 2 dagen later geheel verzorgd terug. * Of doet u het liever zelf in een van onze gezellige wassalons? Voor de prijs hoeft u het niet te laten: 5 kg witte was v-oor slechts f 2.35. Zeeppoeder en centrifugeren inbegrepen! Dagelijks open van 8 uur v.m. tot 10 uur n.m., 's zaterdags tot 3 uur n.m. Nog deze week proberen ! Wasserij en Wassalons Kouvenderstraat 149. Hoensbroek Nederlandlaan 86, Vrieheide. * _"■;:,.., (ADVERTENTIE) (.i-é-G-o-uT" KEUKENS Bezoekt ons voorlichtingscentrum PLAAR PASSAGE 30, HEERLEN 'naast Passage Theater). Dagelijks geopend van 9.00—13.00 en van 14.00—18.00 uur, ook des zaterdags. LEVERINGSPROGRAMMA Keukenprogramma: „DECOLUX" „DECOLANTA" „DECOLITE" hangkeuken „DECOBOUW" bouwkeuken „DECOFORM" badkamerint. PREFAB SCHEIDINGSWANDEN KEUKENBUFFETTEN BOUWELEMENTEN en PANELEN Wij zijn SPECIALISTEN in het vervaardigen van produkten uit hoogwaardig HORNITEX kunststofplaat in vele kleuren, houtnerf en speciale dessins. DéCOOL MEUBELINDUSTRIE N.V. Heerlerbaan 193, Heerlen. Telef. 04440—13015 * --- Spelen met de gokautomaten (Van onze verslaggever) DEN HAAG, 6 febr. — Sinds de wet op de Kansspelen op 31 december 1964 van kracht werd, is de situatie er niet duidelijker op geworden. Hoe de justitie met de nieuwe wet in de hand soms een ware razzia ontketende tegen de wilde groei van roulette-achtige spelen, die als behendigheidsspelen werden gepresenteerd, is genoegzaam bekend. De acties van de overheid waren van zodanig uiteenlopende aard dat hieruit duidelijk blijkt dat de wet ruimte laat voor verschillende interpretatie. Neem de spel-, speel-, gok-, hazard- of kansautomaten bijvoorbeeld. Nederland is bezaaid geraakt met automaten. Zijn het spel- of kansautomaten? Op grond van artikel 30 van de Wet op de Kansspelen en de plaatselijke Algemene Politieverordening (APV) worden er nog regelmatig door burgemeesters vergunningen gegeven voor kansautomaten. Andere burgemeester;; weigeren een vergunning. Eerst thans na vier jaar is de justitie blijkens de Memorie van Antwoord zo ver dat „in overleg met binnenlandse zaken getracht wordt een landelijk beleid omtrent de speelautomaten te bereiken." Het woord „getracht" wijst er op dat het ministerie blijkbaar nog altijd geen sluitende oplossing heeft gevonden. De uitvinder van de kansautomaat was (in 1895) de technicus Charles Fey uit San Francisco. Bewust of onbewust heeft h_ een goed psychologisch inzicht gehad in de latent aanwezige „specalatiedrang" die in vrijwel ieder mens leeft. Waar ter wereld maar een kansautomaat staat, veelal is deze bezet door iemand die hem voedt met penningen. In de loop der jaren is het apparaat aanzienlijk aantrekkelijker geworden. De l>elamgrijkste verbetering was wel 't aanbrengen van de grote verticale hefboom die de speler de illusie geeft dat hij of zij de machine beheerst en bestuurt. Het begon in 1964 zijn opmars in de speelbanken van de Amerikaanse staat Nevada en veroverde daarna ook de speelzalen van Europa. In de pompeuze zalen van Monte Carlo zijn de wanden nu behangen met gokapparaten. Het fundamentele principe van de kansautomaat is hetzelfde gebleven. Er zün in het algemeen nog steeds drie, meestal parallel aan elkaar draaiende schijven met gewoonlijk elk 20 symbolen. Hierdoor zyn er 20x20x20 is 8000 symboolcombinaties mogelijk. Gewoonlijk keren slechts twaalf van de combinaties uit. Ondanks gerechtvaardigde kritiek op de speeltoestanden in Nevada is er van het toezicht op de kamsautomaten in deze staat, en in de VS in het algemeen, voor de Nederlandse wetgever nog heel wat te leren. Zo bepaalt de „Eastern Bill" van 1963 dat alle onderdelen (circa 550) van ieder apparaat genummerd en geregistreerd moeten worden. Verder schrijft de Amerikaanse wet voor dat het aantal „jackpots" dat per apparaat moet worden uitgekeerd feilloos wordt geregistreerd zodat inspecteurs van de „State Gaming Control Board" dit te allen tijde kunnen controleren. Daarbij steken de Nederlandse „maatregelen" wel heel pover af: geen centrale keuring, geen verzegeling van apparaten, meestal onduidelijk in het Engels gestelde aanwijzingen en geen controle op de goede werking en de opschriften. Bij de kansautomaat kan het uitwerpof teruggaveperoentage door de exploitant op iedere door hem gewenste waarde worden afgesteld, zulks in tegenstelling tot bijvoorbeeld de bonafide roulette. In de V.S. beschouwt men een gemiddeld uitwerppercentage van 90 als verantwoord. In Nederland zijn de automaten afgesteld op een uitwerppercentage van tenminste 70 procent. De opbrengst voor de exploitant is hier in Nederland dus aanzienlijk groter dan in het zo veel besproken Las Vegas. Sinds december 1965 geldt uitsluitend het criterium uit het „Saturne"-arrest van de Hoge Raad. Dit luidt: „ beslissend is welke resultaten de grote meerderheid der spelers in de praktijk bü het spel behaalt " Alle automaten en speelbankspelen zulten aan dit criterium moeten worden getoetst alvorens een vergunning mag worden verleend. Verder is er nog de uitspraak van minister Polak die in de Tweede Kamer betoogde, dat ook van belang is of er van de geboden mogelijkheid tot, „behendigl-eidsoefening" wel door de spelers gebruik wordt gemaakt. De verwachting is dat de minister van justitie binnenkort komt met een lijst van toegestane 9pelautomaten en verboden kansautomaten, teneinde eindelijk een uniform optreden mogelijk te maken en de burgemeesters voor het eerst duidelijke richtlijnen te geven. __^a__^_^_m^mlma_^_w_w_—_^o In veel café's en ook wel in aparte „speelhallen" treft men l steeds meer in allerlei verlok- I kende vormen de kleurige verlichte kasten die tevreden beginnen te knorren zodra ze I geld „ruiken." Hun elektronisch zenuwstelsel met oplichtende en rinkelende „knooppunten" oefent een buitengewone aantrekkingskracht uit op de mens, die er heel gemakkelijk zelfs aan verslaafd kan raken. Er zijn verschillende typen speelautomaten. De meest onschuldige speculeren niet op de goklust. Je kunt er namelijk alleen maar geld instoppen om in het meest gunstige geval een paar „vrije spelen" te verdienen. Je zou kunnen zeggen, dat je betaalt voor een paar minuten min of meer opwindend vermaak. In dat opzicht verschillen deze „flippers" maar weinig van de gewone jukebox. Geld verdienen is er niet bij. Veel gevaarlijker zijn echter de kansautomaten, waarvan de „fruit-kast" één van de bekendste voorbeelden is. Zij appelleren rechtstreeks aan de goklust van de mens. Je kunt met dit „mechanische animeer- I meisje", ook wel „eenarmige bandiet" genoemd, stellig geld verdienen. --- WAAR EN HOE GOKKEN ? De kansautomaten plegen in htet algemeen met penningen te worden gevoed. Waarom deze struisvogelpolitiek? De penninglen moeten tenslotte ook met goed geld worden betaald. De oplossing ligt (alweer) in het psychologische vlak. De speler, die penningen heeft gekocht zal gauwer geneigd zijn door te spelen tot zijn ■ penning doot het niet te verzadigen monster is verslonden, dan wanneer hij voor iedere draai zijn portemonnee uit zijn zak moet halen. De Zwitserse overheid is blijkbaar de enige die inziet dat deze bepalingen ten gunste van de exploitatie werken. Zij heeft namelijk vastgesteld, dat het typisch Zwiserse kansspel jeu de boule uitsluitend a contant mag worden beoefend. Dat getuigt van meer realiteitszin dan het op het eerste gezicht lijkt. In Engeland mogen er volgens de wet van 1963 slechts twee kansautomatien per etablissement aanwezig zijn. Zij mogen niet bereikbaar zijn voor personen beneden de achttien jaar. Dit sluit dus plaatsing in alle voor het publiek toegankelijke lokalen als horaca-bedrijven, winkels, wachtkamers en vele kantines uit. In WEST-Duitsland zijn bepaalde typen kansautomaten toegelaten onder de keuringsnormen van het Bundeskriminala*mt te Wiesbaden. Ze staan in Spielhailen maar ook in horeca-bedrijven. BELGIë heeft vrij ruime bepalingen. Zo is de in Nederland verboden automaat Rotamint daar, evenals in West-Duitsland, wel toegelaten op grond van de wet van 23 april 1963 mits als beloning door de speler alleen maar het recht wordt verkregen om gratis één of meer malen te spelen. --- Roken en wonen in industriegebied bevordert hoesten (Van onze correspondent) GRONINGEN, febr. — Roken — speciaal het roken van sigaretten — beïnvloedt het voorkomen en de hevigheid van chronische hoest, maar niet of vrijwel niet het optreden van aandoeningen van de luchtwegen. In mindere mate geldt hetzelfde voor het wonen in een industriegebied. Een combinatie van deze factoren heeft een aanzienlijk groter effect op langdurig hoesten dan elk van die factoren afzonderlijk. Tot deze conclusie komt de heer R. van der Lende, in zijn proefschrift getiteld „Epidemiologie van chronische, nietspeclfieke respiratoire aandoeningen", (asthma; asthmatische bronchitus, chronische bronchitus en kortademigheid), waarop hij aan de Rijksuniversiteit in Groningen promoveerde. Voorts constateerde de heer Van der Lende bij mannen 'n hoger percentage ademhalingsaandoeninigen op oudere leeftijd, ook bij hen die nooit rookten en in weinig verontreinigde gebieden werkten. Bij vrouwen bleek het verband met de leeftijd zeer gering. Jongeren hebben tegenwoordig veel minder last van deze symptomen dan vroeger. Dit hangt, volgens de heer Van der Lende, samen met een verbeterde algemene gezondheidstoestand. De onderzoeker is geneigd het leeftijdseffect toe te schrijven aan erfelijke aanleg, bijvoorbeeld een hormonale factor of verlies aan elasticiteit. Bij vrouwen is het percentage met aandoeningen van de luchtwegen kleiner dan bij mannen. Dit berust volgens de onderzoeker grotendeels op verschillen in rookgewoonten, maar het komt ook voor bij categorieën die nooit rookten. Ook hier zou een hormonale factor een rol kunnen spelen, zo veronderstelt hij. Het onderzoek werd steekproefsgewijs verricht onder de bevolking van Vlaardingen (een sterk geïndustrialiseerde gemeente), Meppel (een kleine, weinig geïndustrialiseerde stad met een vochtig klimaat) en Vlagtwedde (een plattelandsgemeente) in de leeftijdsgroep van 40 tot 05 jaar. E. BOMLI — kruisridder voor de erkende bemiddelaars --- Schoonmaak bevordert reuma (Van onze correspondente) ROTTERDAM, 6 febr. — De beroemde Hollandse schoonmaak kan funest zijn voor vrouwen met aanleg voor reumatische aandoeningen. Het op ladders klauteren, ramen zemen, sjouwen met emmers sop en heen en weer slepen met een stofzuiger, kan er toe leiden, dat in het verleden vrijwel verdwenen klachten weer terugkeren. Het is opvallend, aldus de Rotterdamse reumatoloog, dr. P. van der Meer, dat rond de schoonmaaktijd veel meer vrouwen met reumatische verschijnselen dan anders de spreekuren van artsen en specialisten bezoeken. Een van de veertien vrouwen boven de vijftig jaar lijdt in ons land aan chronische gewrichtsreumatlek. De ziekte kan zelfs bij goede controle en behandeling op een gehele of gedeeltelijke invaliditeit uitlopen. Reumatologen moeten in hun praktijk dagelijks oudere huisvrouwen erop wijzen, dat er in plaats van op de knieën de vloeren te dweilen, ook nog wel apdere manieren zijn om een huis schoon te houden. Dr. Van der Meer vindt het echter onjuist oro alle schuld alleen op de huishouding te gooien. Volgens hem spelen ook het lichaamsgewicht, de manier van leven en de dagindeling bij de te zware belasting van de gewrichten een belangrijke rol. Bij bijna alle gevallen van artrosis dringt de arts in de eerste plaats oro vermageren aan. Een gunstig effect is in het beginstadium van deze reuma vaak na het verlies van een paar ponden al merkbaar. ..Men moet niet vergeten", zo zegt de Rotterdamse reumatoloog, „dat iedere kilo lichaamsgewicht meegetorst moet worden op de dagelijkse weg die voor de gemiddelde vrouw ter vervuling van haar dagelijkse huishoudelijke plichten 13 kilometer lang is". Hij vindt het van het allergrootste belang, dat verhoging van de efficiency in ieder huishouden wordt nagestreefd. Er kan wellicht een kortere verbindingsweg tussen de keuken en de ziteetkamer komen, er kunnen meer handelingen zittend worden verricht, er moet bovendien veel meer op een juiste aanrechthoogte worden gelet. Bovendien is het volgens dr. Van der Meer raadzaam om tussen het huishoudelijk werk door, regelmatig rustpauzes te nemen. --- SAMA strijdt tegen zwarte bemiddeling in amusement HILVERSUM, 6 febr. — De heer E. Bomli draagt als vele andere Ne derlanders een welgesneden colbert. Als men een poosje met nero * gesprek is, kan men echter bijna de omtrekken van harnas en & liënkolder ontwaren. De heer Bomli is een twintigste eeuwse k. ' ridder, een strijder tegen het kwaad van de „zwarte" bemiddel!11" in het Nederlandse amusement. ' Als directeur van de Stichting Arbeidsbemiddeling Musici en Artiesten, in de wandeling welluidend SAMA genoemd kampt hij onverdroten tegen de niet door 't ministerie van sociale zaken geeoncessioneerde bureaus — zon tweeduizend in ons land — die tegen „zwarte" (en vergeleken met wat de gelegaliseerde bemiddelaars vragen zeer hoge prijzen amusement leveren aan de honderden zaalhouders in ons land. In de S.A.M.A. is een samenspel op het gebied van het amusement tot stand gebracht tussen werkgevers en werknemers. Voor de eerste groep hebben de Nederlandse Bioscoopbond, de HOCRA, de Horecaf, de Hocres en de Bond van ondernemers in het theaterbedrijf zitting in de raad van beheer van de S.A.M.A. Hun zes afgevaardigden hebben daarin te maken met evenvoel vertegenwoordigers van de werknemersorganisaties Algemene Bond van Kunstenaars (NW), de Bond van Christelijke Kunstenaars in Nederland en de Nederlandse Katholieke Bond van Musici en Artiesten. De S.A.M.A. heeft op dit moment elf bemiddelaars, van wie Lou van Rees wel de bekendste is. Binnenkort komt daar nog een twaalfde bij en dat zal, na het akkoord van de minister, Rob Charles uit Breda zijn. --- BEAT De S.A.M.A. heeft namelijk bitter weinig aan de bemiddeling van bcatgroepen kunnen doen, terwijl de beat met zijn duizenden bands een zeer belangrij . plaats in het Nederlandse amusement inneemt. Met Rob Charles, die een jeugdsoos leidt, en misschien ook nog Ed Politiek uit Apeldoorn, hoopt de S.A.M.A. binnenkort over twee bemiddelaars met een grote kennis van het Nederlandse beatwezen te beschikken. De heer Bomli: „Onze strijd tegen de zwarte bemiddelaars wordt op drie fronten gevoerd. Ten eerste op het terrein van die bemiddeling zelf, waarbij wij al heel wat van de niet-geconcessioneerden hebben afgesnoept. U moet weten, dat de S.A.M.A. over 1968 een omzet haalde van tussen de vier en vijf miljoen gulden. Daarmee bedoel ik, dat voor dit bedrag orkesten en artiesten zijn geplaatst. De S.A.M.A. mag als stichting geen winst maken.... maar goed, die vier tot vijf miljoen was, als wij er niet waren geweest, bij de wilde bemiddelaars terechtgekomen. On-s tweede wapen is de publiciteit. Wij hebben een blad, dat eens per kwartaal verschijnt.' Daarmee moeten we niet bang, maar wel voorzichtig zijn. Beschuldigingen zijn gemakkelijk te uiten, maar moeilijker met bewijzen te staven. We stellen wel alles aan de kaak wat we horen over bemiddeling onder de toonbartk en over onfatsoenlijke clausules in contracten". --- VERSCHILLEN „We zijn bh' zaalhouders in Noord-Holland nagegaan, wat één en dezelfde beatgroep kost, maar dan geleverd door twee verschillende bureaus. Die twee bureaus zijn gevestigd in Hoorn en Heemstede en nu geef Ik een lijstje met de namen van diverse beatgrof" met daarachter de gevraagde prüz Het eerste bedrag wordt door het '\ reau in Hoorn gevraagd, het tw*^L door Heemstede: i Jay Jays f. 1200,— en f. ***'' Hunters f. 1200,— en f. Baroques f. 1300,— en f. 12°*1 Cats f. 975,— en f. «**ƒ Phantoms f. 900,— *n t. I*% Als we buiten beschouwing laten. °J deze bedragen aan de veel te hoge B^j zijn. valt het op dat er enorme VJ schillen tussen zijn. Wat bewijst, J die wilde bureaus maar doen waafJF zin in hebben. En dacht u dat er7!j!f-van dat geld overbleef voor die beat.! r>en? Volgeus de heer Bomli w-erkt beidsbemiddelimsswet van 1930 de j; van de zwarte amusementsmarkt lrJ hand. Niet alleen is de wet volstV ontoereikend, hij zet zelfs de deUfJ genwijd open voor een zwarte b^ deling van ongelooflijke omvangi --- MEER AMUSEMENT Die 38 jaar oude wet gaat namdÜV van een situatie, waarin het amus'rj'f lang niet zo'n grote rol in de sa"? ) ving speelde dan nu het geval ,s'p' die feestvierende sportvereniging*1!' i) soneelsorganen en vakbonden, * door het directoraat-generaal v tt^i arbeidsvoorziening in het leven » e pen, die zich moet beraden ov«' ' nieuwe wet voor het regelen v*fl>^ arbeidsbemiddeling in het amus^*/ Deze wet, zoals hy nu in ontwerp ,'*, is, zal een bijzonder onaangename j/ rassing voor de wilde bemid(i worden"! ..Eerlijk is eerlijk", zegt de heer J li tenslotte, ,,niet alle zwarte ". laars zijn onfatsoenlijk. Er zijn ®tf zeer behoorlijk zaken doen. Maa'' mer genoeg behoren zij tot de l*1 deringen". ---