LONGLIJDERS. Aan het zevende jaarverslag van het Herstellingsoord voor lohglijdere te Putten op de Veluvve is het volgende ontleend : Wij gevoelen rv-eds lang dat het behandelen van lijders aan beginnende tuberculose in één Oei_ouw te zamen met het verplegen van ziek.n, uie een ernstiger tuberculeuse aandoening hebben, niet voldoet. De beginlijders worden door de aanwezigueid van ernstiger zieken meerendeels te ze_r gedeprimeerd, de zieken zelf heb- Den ta veel last van de vrool.jker stemming en van de te lang gerekte belungsteliingsbezoeken der minder rust oehoevenaen. riieroin was tiet ons bizonder welkom toen de gelegenheid zich aanbood cle meer-zieke patiënten in een afzonderlijke ziéKenafüeL'ling te kunnen verpk.g_n. rtet bleek ons al spoedig dat de afzondering voor deze lijders van groot belang is, terwijl de verpleging: die allen gelijkelijk nehoeven in deze aidceiing meer nabijkomt aan üie in een ziekenhuis, met het groote voordeel der meerdere ventdatie in gezondere lucht dan die een ziekenhuis kan bieden. Wij zijn dus thans in de gelegenheid patiënten in alle stadiën van tuberculose op te nemen, zonaer dat de een gevaar of hinuer voor den ander oplevert. Bovendien staat het laboratorium ten dienste van iederen arts, van iederen leek, die stoken als sputum, bloed, urine, weefsels enz. ter onderzoe_.ing wil opzenden. In de vijf verscnihtnde paviljoens van het Sanatorium kunnen thans öngfcveer 80 i_atiti.t-_i gehuisvest worden ; het kleinste aantal in t.n gebouw bedraagt 14, het grootste 21, zoooat een voortdurend toezicht over dezen gemakkelijk is. Slecnts enkele plaatsen zijn dit jaar voor enkele dagen onbezet geweest, zoodat het Sanatorium voortdurend meer blijkt het vertrouwen te bezitten van medici en patiënten, waarvoor wij zeer erkentelijk zijn. Van onze pi. m. 80 patiënten volgen er ruim 30 de rust-luchtkuur in het Sanatorium «Putten op de Veluwe,* bestaande uit twee gebouwen, park, draaibare en andere lighallen, een zomerlighal in öennenbosch, en beschikkende over ongeveer 10 H. A. eigen wandeling. Omstreeks 40 patiënten zijn in het Sanatorium «Dennenhof» (voor minde rvermogenden; waarvan de mannen in een paviljoen met fraaien tuin zijn gehuisvest, dat ongeveer 15 minuten voor dat der vrouwen (Erica)! verwijderd is. De 30 plaatsen) in hei Sanatorium (voor meergegoeden) «Putten op de Veluwe* zijn In dit jaar door ongeveer oS patiënten bezet geweest. In de afdeelingen voor mindervermogenden te zamen het Sanatorium «De-inenhof« uitmakende, zijn 107 patiënten betiandeld^ waarvan 42 vrouwen en 65 mannen ;, van dezen verkeerden 48 in het eerste stadium, 46 in het tweede, en 7 in het derde stadium ; 46 uit het eerste stadium, 32 uit het tweede stadium verkregen door de gevolgde behandelingswijze een positief resultaat, terwijl die uit het 3de stadium voor het meerendeel naar de ziekenafdeeling werden verplaatst. Geheel geschikt tot arbeid waren bij vertrek 62, gedeeltelijk geschild 25 patiënten. --- MINISTERSSTATISTIEK. Sedert 13 Mei 1848, toen het Kabinet-De Kempenaer-Donker Curtius opftrad, zijn ruim 58 jaar verloopen. In dien tijd heett het Hoofd van den Staat niet minder dan 24 keeren van raadslieden moeten veranderen, bijna altijd wegens geschillen tusschen Regeenng en vertegenwoordiging. GemUdeld heeft elk van die Ministeries nog niet 2y2 jaar geleefd. De tijdeiijke waarnemingen (ad .interim!)niet mee gerekend — en evenmin de Departementen of afdeelingen voor de E-redienüten, welker afzonderlijk bestaan in 1371 voorgoed werd opgeheven — zijn er na 1848 geweest: 25 Ministers van Buitenlandsche Zaken. 26 » » Justitie. 24 _ _ Binnenlandsche Zaken. 26 » > Marine. 25 > « Oorlog. 23 » » Financiën. 10 » > Waterstaat (sedert 1877). 30 » » Koloniën. 1 » » Landbouw (sedert 1905). le zamen heeft ons land binnen een groote halve eeuw dus niet minder dan 193 Ministers gehad, behalve nog de vele Ministers voor de terediensiten. Slechts 6 zijn als Minister overleden. Borret, 1879; Thorbecke, 1872; v. Bosse, 1879; Dé Roo van Alderwereld, 1879; Kruys, 1903; en Van Asch van Wijck, 1903. «Zutp'h. Ct.« --- VERVALSCHING VAN POSTWISSELS. Door den directeur der Posterijen en Telegrafie is een circulaire verzonden aan de inspecietiis, directeuren en beheerders bij de Posterijen, waarin wordt aanbevolen nauwkeuriger toe te zien op de juiste uitbetaling der bedragen van postwissels. In deze circulaire wordt medegedeeld, dal het aantal postwisgelvervalschingen in den laatsten tijd zeer toenemen. --- BEHOUD DES GELOOFS. L. G. te N. /'lO - P. D. te Schiedam f 10. - G. H. te Breda f 15. - M. G. te Naarden f 10. - A. O. te Simpelveld ƒ2O. --- UIT DE INDISCHE BLADEN. Het einde van den radja van Goa. Van (de iacihtervolging van den radja van Goa geeft het «Soerab. Handelsblad» de volgende beschrijving: De troep bleet doorspeuren en in den loop van den 24en 'December liep m_n een inlander tegerCt lijï, die, door Christoffel persoonlek ondervraagd, vv.riclde, dat de radia te Boeloc Waroë zat. Dit punt werd nu het doel vanden tocht. Maar welk een weer was het! Het regende voortdurend, de weg was geaccidenteerd en glibberif. , het ging ravijn in, ravijn uit, aldoor over terreinen van die heerlijke Celebesformatie ('Cel-bes melange); klei en steen. «Slechts met een klein deel van zijn geslonken bri;>\des bereikte de onvermoeide aanvoeraer Boetoe Waroë; de radja was natuurlijk al Wl_g, maar hij was er kort te voren werkelijk guweest. De inlander, die den weg gewezen had, vroeg heen te gaan. Een andere inlander., op 't veld opgevat niet in de kampong dus) werd geprest om verder den v.ep te wij£n. toen maar weer vooruit. De trein niceï acuter. ,Dat was minder. Voort! si i. Daar kwam men aan ten ladang-huisje; de radja was er geweest, hij haa er gekookt, net vvur was nog aan. Aldoor weer vooruit, weer of geen weer. De nacnt viel in. De reg_n vi_l in vlagen stricttwid neer. Madjoe! commandeerde ChnstoSftl. Het werd drie uur. Daar zag de voorste irsareeiiaui3=£e! eenige hutten. Een er van was, hel verlicht. Zou daar die radja ziji_?« Langzaam slopen de vervolgers nader. Daar zag (-.iinstotïel twee mannen op de trap zitten; enkele passen verder stonden een j_aar dozijn mannen haidop te delioer.eren. Een teeken van oen commandant en de marecl .aiassees sprongen naar voren; Christoffel stond bij den rad- ja Daar was dan het groote oogenblik, door den radja met groote vreeze gievreesd, door üe onzen met zoo innig veilja%(.n verbtijLl. Luide riep Christoffel dien vorst en de zijnen toe niet te vreezen, hun kou geen lied geschieden. Of de vrees er te sterk in zat, of dat men den officier niet gelooide — de geheele troep stoof uiteen, weg in de duisternis. De afgrond, vlak in de nab.jneid, was in den zwarten nacht enzichtoaar; de ongelukkige radja en zijn zoon en zeven volgelingen lagui enkele seccnu.n na. de woorden van Chri-toffel verpletterd op den bodan van den zeshonderd meter diep.n afgrond De su-kermakers moeten in den nacht sluipenden.. ..ze d_ wanden van het ravijn onderzocht en daarbij het lijk van den vorst gevonden hebben, want de gouverneur, die zich toevallig te Paiee-Paree ophield, wist eerder dan ChristO-fel, waar rut hjK moest liggen. De Sidenrengers hadden het aan den civiel gezaghebber Muller medegedeeld en deze het weer aan den gouverneur. D; tolk Banse, die bij Baroepoe zalke buhe-ngewone di.nst-n bewezen had, werd met Muller en enkele inlands',:he hoofden, die allen den radja gekend hadden, naar het ravijn gezonden om hem te herkennen. Het werd tij-d, want de doode lag er al vier dagen. Van Paree Paree daarheen was 5 uiur loopen. Het Ijk werd gevonden in een gat van een uitstekend gede.lte van den ravijnwand; lag met de beenen geklemd tusschen steenen, met net hooid naar beneden; als de doode niet was blijven haken, zou hij dieper- in het gat zijn gevallen en nimmer zou er een sterveling geweten hebben, hoe en wat er van den radja was geworden. * De h-mel weet, of dan de jaonit op den radja met zou zijn voortgezet.» Vloedgolf in i*c Aan het rapport van den .. Bosselaar, opzichter van de Atjeh i3osc_i-eJ.pie.itatie Compagnie te Sinabang (eiland Simaloer; is het volgende ontleend : Ramp op het eiland Simaloer. Op den 4den Januari il.", 's middags te ongeveer 12 uur, werd te Sinabang een vrij hevige aardschok gevoeld. Lit hernaalde zich versenerdene malen tot 4 uur, in welken tijd dit 17 maal werd waargenomen. Het water in de sinaoangbaai vertoonde gedurende, dit tijdsverloop etne verhoogde werking met oir» dé vijf minuten een verval van ]/2 meier. Nadat op 5 Jan. d. a. v. het s.s. «Japara» van hier vertrokken was,\jkwam er bericht van Tapa van een verbazende vloedgolf, welke tot drie maal de geheele kust is opgeioopen tot op een 500 meier, op sommige plaatsen tot aan het gebergte. Alles was meegesleurd. Het aantal dooden was echter onlmend. Te Sinjabang heerachte weldra een paniek. Alle kappers vertrokken dadelijk huiswaarts, nl. zij ciie van Tapa afkomstig waren. Den oen ging ik mij persoonlijk van den toestand overtuigen. De aanblik Was onbeschrijflijk. De geheele kust van Lesikin af tot en met Simaloer was eene woestenij geworden. Waar vroeger bloeiende kampongs met een sterke bevolking aanwezig waren, was nu een modderpoel. Intusschen kreeg ik de volgende berichten : 10. Het eiland Tapa is op het oogenblik zoo goed als zonder klaprjerboomen ; op dit eiland kwamen ongeveer 200 man om 't leven. 20. Alle kampongs van Lesikin af tot en met Kceta-Ladang' zijn verdwenen. Het aantal dooden tot aan Koeala-Deh, het eindpunt vanFapa, zoude bedragen ongeveer 1000, terwijl ook duizenden karbouwen zijn verloren gegaan. 30. Het eiland Simaloer-Tjoet met een 30 menschen erop is verdwenen ; slechts een topje van het gebergte steekt nog boven water. Wanneer dus het totaal aantal dooden op 1500 wordt gesteld, veronderstel ik dat dit niet sterk overdreven zal zijn. Vanwege de bezetting werden, hoewel onvoldoende, levensmiddelen opgezonden, terwijl hulj_ van Tapatoean werd verzocht. Wat nog van de bevolking] is> overgebleven, is zoo goed als zonder voedsel, terwijl er verscheidene gewenden zijn. De bevolking der kampongs aan de zijde van Sinabang is in heerendienst opgeroepen om te gaan opruimen. Warneer geen ingrijpende maatregelen genomen worden, vrees ik dat er nog ernstige ziekten zullen uitbreken. De nrdicijnen van de Atjeh Bosch-exploitatie Compagnie skide ik natuurlijk ter beschikking. Verzoeke s. v. p. dringend opzencnr.gi van chiame-pillen, koortspoeder, watten, kajapoeti, hydrophile-gaas en ruwe carbol. Van alles gaarne een flinke hoeveelheid, al zou het slechts als voorbehoedmiddel dienst doen. Hoewel de concessie-terreinen van de A. B. C. geen directe schade hebben geleden, behoeft het°wel geen vermelding, dat het kappen vans balken zoo goed als stil staat en er dus van uitvoer den eersten tijd waarschijnlijk niet veel zal komen. Alle handelaren te Sinabang lijden groote schade ; de handel zal wel voor genumen tijd geknakt zijn. Het was .aandoenlijk■-de overgebleven bevolking gade te slaan, gevlucht op hoogten of zoekende aan het stand naar familieTden, slechts in het bezit van wat zij aan het lijf hadden. Aai botten verliest de A. B. C. waar schijnii-k niet of heel wei Ook het eiland Lakeien heeft veel van de vloedgoli te 1 en menschenlevens :■:-,,. De weg van Usikin naar Simaloer is met meer te beloopen wegens de ondragelijke lij- Couiii.unicaüe geschiedt via Telok-Dalem oï Sigoelei. Een groaie menigte mannen, vrouwen en kinderen zijn geheel naakt in het :■■.!. rgte zonder levensmiddelen ; ook te Sinabang is mets meer te krijgen. Nog geen Oouveriiéfnen.sstooir.ér, ïr.ib'schen le_i üwe' bemiddeling iets uitrichten. '(!), Lte toestand is werkelijk meer dan erg); al deze berichten zijn niet oveordr&vcji. lederen, dag en nacht nog steeds hevige aardbevingen. Kampong Lakoen heeft 65 dooden en Kampong Oedjong §7. Vele handelaren vertrekken naar Tapatoean, Singkel en Baros. (1) Volgens nader bericht is een Gouverne: ïrientsstoomer met levensmiddelen 15 Januari van Glehleh vertrokken. 's GRAVENHAGE, 16 Febr. De voorloopige beshiurderen der -Nationale Vereeniging tot bestrijding van den woeker» heeft zjeh tot .cicii Raad gericht met een adres, waarin de volgende wijzigingen worden gevraagd in het voorstel tot reorganisatie der Bank^ van leeriing : het openen van minstens 4 bijkantoren, opdat zij in de arbeiderswijken binnen ft kwartier te bereiken zijn ; latere sluiting dan half elf op Zaterdagavond en vroeger openstellen op Maandagochtend ; 't verleeneu van voorschotten cok op pensioenen en traetementen ; het bieden der gelegenheid oir. al sparende de atlossüm bijeen te krijgen. Ook wordt gevraagd, uitdruk^-I.* iv de verordening te constateeren, dat a:'e betrekkingen ook door vrouwen kunnen worden vervuld. Dit wordt vooral wenschclijk geacht, omdat n.u.t vrouwen konven beleenen. HILVERSUM, 15 Febr. Bij hei steun-comité voor de wericeloozen is tof op en i::et 1. zer ingekomen ecu bedrag van ruim f 4600. Er wordt nog geregeld gewerlrt met steunlijsten op 'fabrieken en werkpkiatsen en er komen teven 3 nog giften van particulieren binrun, eveneens nog gijten in natura. Hilversums mildadigheid laat zich ten deze niet onbetuigd, doch de werkkrachten van het steun-comité. ïiiet minder, liet geeft behalve- gerelde uitkeering ook reisgeld om naar elders te vertrekken. UTRECHT, 15 Febr. In een uitvoerig gemotiveerde nota geven B. en W. als hun meening te kennen, dat de gemeente niet verplicht is pensioenen aan het aftredende personeel van de schutterij te verstrekken en te bekostigen. — De burgemeeeter heeft bevolen, dat honden gedurende vier maanden gemuilkorfd moeten zijn, wegens vrees voor hondsdolheid. TIEL, 13 Febr. Gisteravond trad als spreker op voor »De Katholieke Krin«, alhier, de heer Weseeling, kamerverslaggever van «De Tijd«, niet het onderwerp, «Wat is Kath. Sociale Actie?» In het eerste gedeelte zijner keurige redevoering, behandelde spreker aan de hand van den toestand uit onze naburige landen, de noodzakel.JKheid van Kath. Actie. Wat leert ons de overwinning van hei Centrum in Daitschland! Wat is de oorzaak van dien ellendigen toestand in Frankrijk: de oudste dochter hoeft haar eerbaarheid met voeten getrajjt. Welke geest heerscht in Spanje en Italië? Ook in België is het niet, zooals het wezen moet. Water tegen te doen. Deze vragen werden nader uitgewerkt,' om dan te komen, dat het juist de Kath. Soc. Actie is, die in staat is te redden, wat te redden valt. Vervolgens behandelde de gevierde spreker: Wie is de stichter der K. S. A ? De gilden in de middeleeuwen hadden van lieverlede uitgediend en ook de vrijheid der Fransche revolutie kon het volk noch groot, noch gelukkig maken. De sociaal-democratie met haar belofte van gouden bergen en toekomstparadijzen evenmin. Maar daarnaast zien we den nooit volprezen en onvergeetbaren Leo XIII, die den i Katholieken den jukten weg en de juiste middelen aangeeft. Deze is de stichter der K. S. A. En in ons land mgr Smits, mgr Broere en mgr Schaepman en vooral niet te vergeten de bekende strijder en pionier mr Aalberse. De heer Weg-teling sloot zijn eerste gedeelte met hulde te brengen aan den grooten werker mr Aalberse. litl het tweede gedeelte behandelde spreker achtereenvolgens de volgende drie punten: Wat wil de K. S. A., wat is haar doel en welke middelen staan haar ten dienste. Actie is doen, werken. Er moet gewerkt worden en wel gearbeid op katholieken grondslag. De belangen van alle standen te behartigen, -zietdaar wat de K. S. A. wil. Wij moeten hebben een levendig besef van datgene, wat gevorderd wordt, om in dien geest te arbeiden. Geen concurrentie der reeds bestaande vereenigingen, maar alle tezamen brengen door de liefde, die volgens het woord van den H. Apostel Paulus de eerste is. Bravo! Het applaus was welverdiend. De heer Wesseling heeft ook in Tiel getoond, meester te zijn van 't woord, zooals hij dat is van de pen. De twee vragen, door een paar heeren gesteld: I. Is het oplossen van de sociale quaestie mogelijk zonder Drankbestrijding? en 11. Heeft de K. S. A. een direct politick doel ? werden door den inleider met succes beantwoord. De oplossing der sociale quaestie is niet mogelijk zonder drankll-strijf-ing, maar men wachte zich voor overdrijving. De K. S. A. om de drankbestrijding en de drankbestrijding om de K. S. A., dat is 't ideaal. De K. S. A. heeft geen politick doel; zij sluit uit alle zuivere ptolitieke actie. De président dankt den inleider namens bestuur en leden en roept hem een tot weerziens toe, en drukt tevens de hoep uit, dat ook hier spoedig een afdeeling der K. S. A. worden opgericht. ZF.VT.NAAR, 15 Febr. In het district Zevenaar zal een Centrale Katholieke Kteavereeniging worden opgericht, teneinde eventueelen strijd dcor het stellen van verschillende. candidaten van dezellde partij te vermijden. WAALWIJK, 14 Febr. Aan den directeur-generaal der Maatschappij tot Exploitatie van Sfaafsspoorwegen, is door de Kamer v. Koophandel een adres gezonden, ter verkrijging van nog een tateren trein dan die van 7.46 uur '9 namiddags, op het traject 's Bosch—Lage Zwaluwe. Door de thans bestaande dienstilegelingi moeten de talrijke reizigers uit onze streek, die geregeld Limburg en de Rijnprovindej bezoeken, reeds om 3 uur 55 uit Venlo vertrekken, willen zij te 's Bosch op trein no. 728 nog aansluiting met de Langstraat hebben, zoodat er voor hen dien dag al zeer weinig tijd beschikbaar is tot het afdoen van zaken. Kon de Mij. er toe besluiten, na den trein van 7 uur 46, nog een trein uit Den Bosch naar Lage Zwaluwe te laten afrijden om 9 uur, Greenwioh, dan zou dat bezwaar zoo goed als geheel opgeheven zijn De reizigers toch, die van Limburg met trein no. 112 om 8 uur 51 te's Bosch aankomen, hflKdera dan nog 9 minuten, dus voldoenden tijd, om over te stappen in den trein voor de richting Lage Zwahtwe, terwijl ook voor hen, die Dordrecht en Rotterdam wenschen te bereiken, daartoe gelegenheid zou bestaan. En zou deze trein slechts aan de voornaamefe stalfons stopj-en, gelijk dit ook vroeger eens geweeït is, dan zou zelfs de mogelijkheid bestaan nog aansluiting te vinden op tien no 367, die om 9 uur 43 dit Lage Ava- M\vt vrtrekt, en vei.,-t ding met Zeeland, Antwerpen en Brussel btw< rkstelligt. Doch nog andere groote voordeden zou genoemden nieuwen trein van 9 uur voor zeer talrijke reizigers opleveren. De passagiers die met trein 168 van de richting Arnhem om 8 uur 51 te 's Bosch arri. veeren, zouden, evenals degenen, die van Luik, Turnhout of Antwerpen te 8 uur 19 in Den 80-ch komen, van dien trein gebruik kunnen maken, terwijl zij nu genoodzaakt zijn of veel vroeger uit genoemde centra's te vertrekken oï te 's Bosch te overnachten. Van welken kant ook beschouwd, zou die trein van 9 uur voor Waalwijk, de Langstraat, en. zelfs voor andere streken slechts voordeden opleveren, terwijl hij naar de vaste meening der Kamer voor geen enkele streek eenig inconvtment van beteekenis schept. Tot voorzitter der Kamer is herkozen de heer J. B. Timmermans Wzn, eu tot diens plaatsvervanger de heer A. J. M. Verbunt. ROERMOND, 15 Febr. Gisteravond had te Roermond [.laats een vergadering van belangstellenden in het teeken- en ambachtsond.rwijs ter bespreking, van de stichting eener ambachtsschool, onder j.residium van de heeren burgeier Raupp en dr. Grijpers. Na eene degelijke bespreking en ampele toelichting werd een voorloopig bestuur gekozen, dat de statuten Eal ontwerpen en de zaak voorbereiden bestaande uit de heeren dr. P. J. H. Grijpers, architect, voorzitter, A. T. van Beurden, landmcter v/h kadaster, secretaris, mr. Bolsius, lid der Tweede Kamer, rechtsgeleerd lid der commissie, J. Nicolas en j. Oor, leden der commissie uit het bestuur der teekenschool, J. N. Snackers, hoofd der !le Openbare school. De definitieve oprichtingsvergadering zal j.laats hebben op Zaterdag 23 Februari a.s. Deze nieuwe school verbonden met de bestaande zeer nuttig werkende ziekenmet de bestaande zeer nuttig werkende teekenambacht. MAASTRICHT, 14 Febr. 't Is nog wel op halve kracht, doch stoomen doet /e toen iie Kamer van Koophandel en Fabrieken alhier. Immers sedert de bekende staking zijn er nog steeds in plaats van 12 een zestal ieden gekozen. Dezen nu vergaderden onder presidium van het o-dstelid, den heer Höuben. Besloten werd het verkiezen van een voorzitter uit te stellen tot de _C_.nier volledig zal zijn. Mede werden aangenomen, voorstellen om adhaesie tebe~—~ den Minister van Waterstaat te zenden, ve spoedige aanvang met den aanleg van den spoorweg Eindhoven—Weert en spcedi ic-sste-gifte van den electrischen tra laastricht -Gulpen-- Vaals. Eindelijk besloet men den Minister van bouw te • , ciaa. geen nieuw geval van mond- cü klauwzeer zich te Maastricht had voorgedaan, het vervoer van vee in de rayon wederom toe te laten. --- STADSNIEUWS. Gemeenteraads-vergadering. Op Woensdag a.s., des namiddags te l/4 uur en, zoo noodig, des avonus zal de Gemeenteraad een vergadering houden. --- Bank van leening. Biil de voorgeschreven drie-jaarlijksche herziening van hét tarief stellen B. en XV. op voordracm van commissarissen voor, met het Oog' op het feit, dat er de laatste jaren winst is gemaakt, enkele tarieven fe verlagen, nu die winst niet zoo groot is, dat een ingrijpende tariefsherziening mogelijk is. De eerste wijziging betreft de rente der hooge panden, die het grootste voordeel opleveren, niet alleen omdat de rente hooger is (13 pCt.j. maar vooral omdat de kosten van administratie en bewaring, het geringst zijn. Zij dekken het verlies op de kleine panden en dit achten commissarissen onbillijk, omdat zij, die deze panden beleenen, dit even goed uit werkelijke behoefte doen. Voorgesteld wordt dus 13 pCt. te rekenen van een bedrag beneden /' 50 en 6 pet. van het meerdere. Men verwacht, dat dit ook zal leiden tot betere bestrijding der huizen van verkoop met recht van wederinkoop, tot welke zich nu velen wenden, omdat" daar thans de rente lager is. Dan zou dus een deel van het liierutt. te verwachten verlies door meerdere beleening worden gedekt. Voorts wordt voorgesteld de rente voor panden, bestaande uit klecdinigstukken, beddegoed of huishoudelijke artikelen, te wijzigen. Hiervan wordt nu geheven 8 pet., als zij van f 0.40 tot ƒ3 en 10 pet., als zij ƒ3.50 tot ƒlO bedragen. Nu zal geheven worden 9 pet. van alle voorschotten, verstrekt op gebruikte kleedingstukken en gebruikt beddegoe-, terwijl dan van alle andere panden het genoemde tarief van 13 pet. over de eerste ƒ'so en 6 pet. over het meerdere zal worden gevraagd. Hierdoor vervalt dan de categorie der 10 pet. panden, die slechts 5 pet. vormden van de totale beleening, zoodat een groote vereenvoudiging in de administratie wordt verkregen. Tén slotte is nog een wijziging in de renteberekening van minder belang voorgesteld (nl. bij termijnen van 15 dagen met minimum van één termijn./ --- Paardenvoer. Een onopgelost vraagstuk bleef nog immer het labriceeren van een deugdelijk geconcentreerd paardenvoer, dat weinig ruimte vraagt en daardoor in het bijzonder voor Legerpaarden van groot belang is. Van de vele proeven in deze richting genomen, heeit tot heben geen enkel voldaan, men verwaarloosde o.a. de volumineuse Celstof het hooi, en het gevolg was steeds voedingsziekten als koliek enz. Door den heer B. H. Bertels, econoom en fabrikant, 't Huis de Hinde bij Amsterdam, zijn op dit gebied vele jaren proeven genomen en is hij er in geslaagd, dit probleem tot goede oplossing te brengen, hetgeen een geheelen omkeer in de voedering, vooral bij Armee-paarden, tengevolge zal hebben. In alle landen is hierop patent aangevraagd en in Frankrijk en België reeds verkregen. Het procédé bestaat hierin, dat de beste klaverhooi-soorten, grashooi enz. met speciale machines tot Meel verwerkt en onder hooge temperatuur, ook om alle zish in het voedsel bevindende microben te dooden, worden vermengd met gebroken haver, paardeboonen, geplet liinzaad, melasse enz. ' Dit mengsel dat een volledig voedsel is en eiwit, vet, kohlhydrathen en celstof, phosphorzuur en kalk m goede wetenschappelijke verhouding bevat, wordt tot circa 1/56 der oorspronkelijke volume droog gecomprimeerd tot brooden van l kilogram. . ■ Na vele proefnemingen is het middel gevonden om dit paardebrood duurzaam te maken s tHuffisy*het door aHieruit blijkt dus dat de gewone haver- en hooivoediog ai jk temin heelt aan eiwit en vet, voor een rationeele voeding en dat dit nieuwe procédé hiervan ruim voldoende beval en b.'jna hét dubbele aan jihosphorzuur en kalk voor'beende.enven en vooral bij paarden van zoo hooge beteekenis is. Eindelijk is de prijs van dit brood lager dan van haver van aanzienlijk minder voedingswaarde. 14 kilo haver bevat slecht;, verteerbaar,: 1.12 kilu eiwit, O.ó kilo vet, 5.95 kilo kohlhydrathen en celstof, 0.10 kilo phosphorzuur en kalk. --- Den modei-diamanlfabriek. De lieer Henri Polak beschrijft in het Bondsweekblad de i .... zijnde fabriek derïir. ma Asscher aan de Tolstraat bij den Amstel dijk, die haar voltooiing nadert. Toen het plan tot stichting eener eigen inrichting bij haar was pt, bestond het voornemen een model-fabriek te stichten. En zij heeft dat voornemen, zooals ons gebleken is, in alle opzichten ten uitvoer gelegd. De fabriek is een monumentaal gebouw, aldus lezen wij in het artikel des heeren Polak. Aan liet uiterlijk is veel meer zorg besteed dan in den regel' met fabrieksgebouwen het geval is. Met is geen muren-met-venstergaten-gebouw ;er is gelet op lijn en vorm, terwijl ook voor versiering in hardsteen en tegel is gezorgd. Als werkplaats is zij een ideaal. De fabrieszalen zijn ruim en frisch ; het licht treedt door enorme spiegetruiten overvloedig binnen ; de ventilatic-toestellen zijn zoo goed als zij op het oogenblik voor geld te krijgen zijn; deoeweegkracht ts electnsch, evenals het kunstlicht; de molenmk-ichting) is van de nieuwste en beste constructie ; door centrale verwarming wordt pzorgd. voor een goede temperatuur in het koude jaargetijde, de vloeren bestaan uit »doiomenr< en zijn dus naadloos; op elke verdieping bevindt zich een garderobe, een toilefkamer met een dertigtal waschtafels, een vertrek vteufrel -lrS en w-terclosets ; in een -.parten men e. Z.n ee*arners met een cantine, te sainrvtQnh ormeel restaurant vormende (voor de stelten ••Werkliedeil> die er Prijs °p mochfen baan-' 2'] n ritueele spijzen en dranken beschikzome °P het enorme platte dak zullen in den nlaaic* Wee grootei zonnetenten worden gevernn' Waar "*" in den schafttijd zal kunnen uit_hiZen en vanwaar metl °-a' een Prachtig velrip eheeft °P den Binnendijksellen liuitenruim en P°lder. *ot aan de Kalfjeslaan toe; aa frappen reiken van het sous-terrain tot " . het dak, doch vermoedelijk zal daarvan mig gebruik worden gemaakt, daar een enor\? Metrische lift ter beschikking der werklieden 31; het flinke, door een ijzeren hek van de straat gescheiden voorplein, zal van groen en 01°emeii worden voorzien. De zagerij, de werkplaatsen voor de kloovers en. de snijders, zijn alle even uitmuntend. Zij 2'jn gelegen in den westelijken vleugel, die over de volle breedte van het voorplein uitsteekt, zoodat zijn gevel, aan de rooilijn der straat, gelijk met het hek staat en waarvan de bovenste verdieping de kantoorlokalen bevat. Dat deze laatste goed zullen ingericht zijn, behoeft geen betoog. Zij hebben een afzonderb'ke lift, die ook ten dienste der snijders en kloovers is. De veiligheidstrrflatregden zijn voortreffelijk. De electromotoren (er zijn er vier vooiyeder cier drie zalen van honderd molens elk) zijn voor de werklieden, onbereikbaar; allef draaiende machinedeelen zijn afgedekt; de liftkokers ïiin volkomen beschermd door zwaar kopergaas en het dak is omgeven voor een stevtge bustwermg. ..Mocht vergrooting der fabriek later noodig Zljn, dan kunnen twee verdiepingen worden opgetrokken, zonder dat de werkzaamheden behoeven stil te staan, terwijl zelfs nu reeds voor geval van nood reservekamers ter besclukhing staan. Op de verschillende zalen bevinden zich kantoortjes voor de chefs. In het sousterrain is ten enorme brand- en inbraakvrije kluis, waarin des avonds het werk geborgen wordt. ---