KERKNIEUWS. Pastoor J.H. Wijnen † Uit Limburg wordt ons gemeld, dat Zondag 1.1. in zijne pastorie te Breusd-Eijsden is overleden pastoor J. H. Wijnen, ook als medewerker aan ens blad onzen lezers bekend. De overledene werd geboren in 1533 en bereikte dus den ouderdom van 71 jaren. Als jong priester en kat:eiaan te Maastricht, toen van een sociale beweging in ens land n'Jg weinig te bespeuren viel, troiien hem sommige misstanden in zijn omgevii g en hij schroomde niet daarvan openlijk le getuigen. Het ontwerp tot kinderbescherming was ingediend bij de Tweede Kamer en 't zijn zeker niet in de minste of laatste plaats de hartroerende verhalen geweest van kapelaan Wijnen omtrent de exploitatie van jenge kinderen in zijne woonplaats, welke de aanneming der wet-Van Houten hebben verzekerd. Ook later bleef hij aan het lot der armste klasse zijn bijzondere belangstelling wijden. Verscheiden brochuren over godsdienstig-sociale onderwerpen van zijne hand zagen successievelijk het licht. Bovendien toonde hij zich een warm vriend van het bijzonder katholiek onderwijs en van de katholieke onderwijzers. Van zijn belangstelling voor het bijzonder onderwijs getuigden voornamelijk de onder zijn naam verschenen leerboeken, welken ten doel hadden het godsdienstig element op de bijzendere en — zoover de wet het toeliet — ook op de openbare school in Limburg tot zijn recht te brengen. Bekend is zijn? in vereeniging met den zeereerw. heer J." Timmermans bewerkte «Geschiedenis van het Oude en Nieuwe Testament* voor Lagere Scholen, welken in meer en minder uitgebreiden vorm, talrijke uitgaven beleefde: niet minder zijn «Handboek van de R. K. Gcdsdienstleer*, vcor middelbare scholen, opleidingscursussen van onderwijzers, enz. bestemd, hetwelk het ontstaan dankte aan de samenwerking van den overledene met den hoogeerw. Üeken van Haarlem, wijlen Mgr. Dankelman. Sinds veel Jaren was hij ook adviseur van den R. K. Onderwijzersbond in het Bisdom Roermond. Tevens verleende pastoor Wijnen, ook nadat hij in 1892 zijne rustige pastorie betrokken had aan de Belgische grenzen, dikwijls zijne medewerking aan da katholieke journalistiek, in latere jaren inzonderheid am »De Tijd*. Behalve over onderwerpen van socialen aard en over onjderwijs-ciuaesiies, schreef hij veel en herhaaldelijk over de onbillijkheden in onze huwelijkswetgeving, wier strafbepalingen den katholieken priester zóó menigmaal in moeilijk conflict kunnen brengen. De begrafenis zal heden plaats hebben. Hij ruste in vrede ! --- Fred. J. Roeske. Omtrent den toestand van den heer Fred. J. Roeske, den bekenden dirigent van verschillende muziekvereenigingen hier ter stede, die gedurende langen tijd ernstig ziek was, kan „De Tel." mededeelen, dat hij thans op den weg der beterschap is, al zal het nog wel eenigen tijd duren, eer hij weer geheel hersteld is. --- De grondwerkers-actie. Door den heer De Vries, een der grondwerkerspatroons, die niet bij de patroons-organisatie zijn aangesloten, werd hedenmiddag een conferentie gehouden met bestuurders van de betrokken organisaties van werkgevers en arbeiders. Overigens is de stand van het conflict ongewijzigd. --- De beslaglegging op de vliegmachine. Door de maatschappij „La Mouette" werd hedenmorgen bij de rechtbank f 3150 cautie gesteld, zoodat de vliegmachine vervoerd kan worden, De rechtbank zal nu beslissen, of de vordering van den heer De Hondt zal moeten worden toegewezen, ja dan neen. --- Begrafenis van een veteraan. Morgen-ochtend kwatt vóór 12 uur zal op de Nieuwe Oosterbegraafplaats ter aarde worden besteld het stoffelijk overschot van den alhier in 85-jatigen ouderdom overleden heer E. A. P. Affourtls, in 1872 aangesteld als tamboer-majoor van het 7e reg. Inf. Hij was de nestor en Hd van verdiensten van den Bond van oud-onderofflcieren van zee- en landmacht. Een deputatie van dezen Bond zal van het sterfhuis Pieter Pouwstraat 20, met het vaandel te elf uur, het stoffelijk overschot naar zijn laatste rustplaats geleiden. --- Vechtpartij te Hilversum. Zondagavond om 10 uur had op de Groest te Hilversum eene ernstige vechtpartij plaats. De politie kwam er bij te pas en wilde de belhamels arresteeren. Dat ging evenwel niet gemakkelijk en een kloppartij ontstond tusschen de vechtersbazen en een zestal politie-agenten, die allen van de blanke sabel gebruik maakten. Een der agenten, K. genaamd, werd tegen den grond geslagen en toen op de borst getrapt. De ajent O. liep ces -St-tSStsafc; aan den arm op. 0 -inspecteur v. d. Marel werd ti door (ie politie een charge gemaakt en de Grocst Ov-.r de geheele lengte afgezet. Twee der belharr.els, van L en D. genaamd, werden cnUcr hevig verzet hunnerzijds gearresteerd. Ook een tweetal vechtersbazen liepen verwendingen op. Heden zijn door den commissaris van politie verschillende personen in verband met deze vechtpartij gehoord. --- Opgravingen bij Apeldoorn. Men meldt uit Apeldoorn aan het «U. D.«: De ontginninge.i op het gebied van oudheidkunde-in de Hertenkamp onder Niersen zijn geëindigd. De Hertenkamp is gelegen op de bezittingen. van den Prins en beslaat uit een complex van heuvelen en heide, slechts langs moeilijk begaanbare zandpaden en door een bosen — rijk aan interessante natuurtafereelen — te bereiken. Volgens de overlevering en blijkens door reeds vroeger gevonden overoude voorwerpen moet de Hertenkamp in lang vervlogen tijden, gediend hebben tot woonplaats van heidensche3 volksstammen en nog veel bevatten, dat op. die vroegere aanwezigheid wijst. Vooral zijn het de groote heuvelen, die spreken van heidensche plechtigheid en verrich-' tingen in vroegere eeuwen. De onderzoekingen van dr. Holwerda gescheidden op initiatief van den Prins. Zij haoX den met de grootste omzichtigheid plaats, na' voorafgaande opmetingen. Door de werklieden, die gewoonlijk onder leiding van dr. Holwerda werkzaam zijn, werd het zand der heuvelen als 't ware laagje voor laagje verwijderd, tot men op 't een of ander voorwerp stuitte. Ditmaal waren de resultaten echter niet zoo belangrijk als verleden jaar te Niersen en Gortel, hoewel ook nu niet zonder succes werd gewerkt. De vondst bestaat, voor zoover bekend, uit eenig aardewerk, een pot met napje en scher-; ven, overblijfselen van hout en verscheidene: beenderen. Het belangrijkste moet echten zijn de inrichting dezer heuvelen, waardoor door een' zwarte aardlaag duidelijk valt waar te nemen, dat 't inwendige met zorg bewerkt is. Men vindt er kleine vierkante ruimten in (vermoedelijk bewaarplaatsen voor aardewerk), vor-, m:n, die aan een tafel, een oven, put, banken' e. d. doen denken, alies zeer fraai en merkwaardig. Van deze voor de geschiedenis der oudheid zoo leerrijke bijzonderheden, zijn photographische opnamen gemaakt en afdrukken in gips genomen. Verder is al het gevondene, zorgvuldig verpakt en vau opschriften voorzien, naar Leiden verzonden, van waaruit men binnenkort wel meer omtrent de vondst zal vernemen. De kuilen worden thans weder met zand gevuld, waarbij de arbeiders blijkbaar de opdracht hebben het inwendige niet te beschadi-' gen. In het opgedolven zand bevinden zich ook fraaie gekleurde steenen (grind- of bergsteen.) Mag men de heidebewoners gelooven, dan bevat de bodem van de Hertenkamp nog vele oudheidkundige schatten, en verwacht men van de nog te volgen opgravingen, vermoedelijk in den a.s. zomer, verrassende resultaten. Z. K. H. de Prins stelt veel belang in deze onderzoekingen op zijn jachtgebied; tijdens de werkzaamheden bracht Z. K. H. meermalen per week bezoeken aan dr. Holwerda en deed zich tot in de kleinste bijzonderheden inlichten. Overigens worden geen belangstellenden toegelaten en hielden de jachtopzieners het terrein geheel afgesloten. --- Lage aanval. Gisteravond is de heer H. J. Bronsvoort, manufacturier in de Haverstraat te Enschedé, die over de markt wandelde en wiens hond werd gesard door een 6-tal personen, waarover hij enkel zijne afkeuring te kennen gaf, door een van het 6-tal, den 23-jarigen fabrieksarbeider C. 0., wonende op „De Braker" in de gemeente Lonneker, aangevallen, die hem met een mes niet minder dan vijf verwondingen toebracht, 2 over het hoofd, 2 over linkerpols en hand en 1 in de linkerdij. In deerniswaardigen toestand werd de heer B. naar het politiebureau vervoerd en daar verbonden. De dader is direct door de politie gearresteerd. --- Kermis te Bruinisse. Te Bruinisse was Zaterdag het sluitingsuur der kermis, die een goed verloop had genomen, aangebroken en ieder keerde huiswaarts, toen in de Korte Ring eensklaps de kreet werd gehoord: „Ze steken me." Op dat geroep snelden vele kermisgangers toe en toen bleek, dat de ongeveer 28-jarige P. X, gehuwd en vader van vier kinderen, die met zijn vrouw en eenige familieleden uit geweest was, in zijn zijde was gestoken. Door bloedverlies verzwakt, kon hij niet alleen thuiskomen, doch moest door twee personen worden ondersteund. De dokter, die dadelijk werd gehaald, constateerde een ongeveer vijl centimeter diepe wond. De getroffene leed den geheelen Zondag veel pijn en kan en mag zich niet bewegen. De aanleiding tot deze daad, evenals de dader zijn tot nog toe onbekend. „Midd. Crt.'' --- Uit de Bossche gevangenis. Men schrijft ons uit 's Hertogenbosch: Van Arie Boere, die door enkele makkers uit de Bossche gevangenis gestolen werd, heeft men tot hiertoe nog geen spoor kunnen machtig worden. Ouder de spraakmakende gemeente; raakt de herinnering aan het brutale voorval zoo langzamerhand in het vergeetboekje. Het eenige, waartoe zich de vondsten iv deze zaak hebben bepaald, is het vinden geweest van het touw met de vischgaard door den kranigen po-^ litiehond. De sleutel der cellen is niet meer terecht gekomen en .vie weet of hij niet als een merkwaardigheid vro^g of laat in een kennistent wordt vertoond,' of ten geschenke wordt; gegeven aan een of ander museum van crimineele merkwaardigheden. In de gevangenis zelf echter is men de ge-' schiedenis nog niet vergeten, en men is er. volop bezig met het nemen van maatregelen en het aanbrengen van veranderingen en verbeteringen aan sloten en deuren, die, als ze eenmaal klaar zijn, een waagstuk als het pas beleefde vrijwel tot de onmogelijkheden zullen rcduceeren. Zoo worden b.v. de sloten zoodanig ingericht, dat het niet meer kan r/ebeuren, afdrukken te maken door middel van was ot andere specie, die heeren in- of uitbrekers gewoonlijk; plegen te bezigen. Om andere eventualiteiten te voorkomen, neemt men zijn toevlucht (ot die-' venklemmen, hetgeen echter. heel iets anders: is, dan wat wij gewoon zijn te verstaan on'der voetangels en klemmen, waartegen men wel leens waarschuwingen aantreft in fruit- of andere boomgaarden. Maar we zullen niet verder in bizonderheden treden om den heeren bceven geen stoï te geven tot nadere bestudeering der nieuwe veiligheidssystemen. We kunnen er alleen in het globale dit van zeggen, dat de gevangenis voortaan niet alleen veilig zal zijn tegen uitbraak maar ook tegen inbraak. Vroeger zou het misschien wel wat mal hebben geklonken, te spreken van inbraak in een gevangenis, want geen sterveling is er opgesteld om achter de tralies te belanden. Maar na het geval in Den Bosch, zijn veiligheidsn.aatregelen tegen inbraak in het staatslogement toch zeker niet te versmaden, want er kunnen nog wel meer pensionnaires vertoeven, die daarbuiten goede vrienden hebben. Intusschen schijnen de gevangenen zelf van het feit niet meer onkundig te zijn, althans onze zegsman vertelde ons, dat de ontvoering van Arie Boere onder de gedetioneerden alge■ meen bekend is en besproken wordt. Hoe dit zij, mogen da nieuwe maai» egden, die thans worden genomen, leiden tot algeheele veiligheid, opdat zij, die eenmaal goed en wel zijn opgeborgen als gevaarlijk voor de maatschappij, geen kans meer krijgen om op zulke minder gepaste wijze zich de vrijheid te verwerven, waarop ze hun rechten hebben verbeurd. --- MANOEUVRES VAN DE ZEEMACHT. (Maandag-middag.) Wij ontkenen volgend grappig verslag aan de «N. Rott. Ct.«, haar van de «Heemskerck* gezonden : Zondagavond, na da permissie, met den «marinetrein*, den laatst mcgelijken natuurlijk, ,in IJmuiden binnengeloopen. Het was niet itwijfelachtig; de derde klassen daverden van i-het gezang der jantjes. En hoogerop deden ■de officieren in politiek elkander vermakelijk .rapport van den wal. Het tochtige, altijd wat kleumig verwaaide, .zanderige IJmuiden was nog laat ietwat in den Torurn, nu daar manschappen van heel het eskader nog wat nafuifden. De haven zag er bij nacht ongemeen gezellig uit met al dat warme licht uit die groote, witte pantserschepen, en de electrische illuminatie van het kanaal scheen in lange vuurlijnen weer over het spiegelgladde water. Het weerlichtte nog wat aan de donkere kim, ter waarschuwing om vooral niet te veel van die fonkelende sterrenlucht te verwachten. En het prachtige torenvuur zwaaide zijn blanke bundels in steeds wentelende stralen uit Alle duivels wat zijn we weer op dien vijand aan 't poefen ! De torpedobooten kelderen, dat 't zoon lust is. Maar dit en passant. Want de groote toer voor den baar met zijn taschje in donker, was om die sternen trap langs den dijk af te glibberen, die a doublé usage ook geheim kabinet schiint te zrn, en dan den beslissenden stap in 'tvletje te' wagen. Niet om 't een of 't ander, want 't was een vijver gelijk. Maar 't rare gescharrel in dat schuitje vel marine kwam, doordat we achter op den wal en in 't midden benevens vooruit aan den grond vast zaten. »Zeg — grimmigt inmiddels 'n matroos voor m'n raam, — »kan 't nou niet 'n beetje minder met dat schieten voor me waschgoed ? De zeeslag moest nou maar gewonnen zijn, man. Me maat zn tafellaken lijkt al na niks meer.* «He, jij met je geweer op post, man, jij bent toch emmers gesneuveld !« •Is d3t effe wat met dien oorlog an boord, ze hakn mijn zoo uit me slapie.* Dcch cm terug te keeren in 't vletje van gisteravond, we gingen er nog eens uit en er n^ 's weer in, en toen allemaal in een run op den kop... Loopen-! Maar _ die min of meer cnvaste manoeuvre scheen Zondagmiddag toch heel wat landkrabben van een bezoek aan de oorlogsschepen afgeschrikt te hebben, vooral nadat een paar dames er een voetbad aan hadden verbonden, a;eer zij de statietrap bestegen. Alweer 'n signaal. Zooeven had de tamboer aftrappen geblazen. — Wat nu weer ? - Ach, ach, ach, ach« — bootst een matroos somber het hoornsignaal na — «ach, ach, ach, ach wat 'n meraaaaakel ! * Hij kraait 't dwaas als een haan. Aan boord gisteravond verder geen nieuws. 's Morgens het traditioneele hondenweer gehad, met een donderbui, die in 't haantje van den IJmuider toren was geslagen. En o ja, een mop : Zaterdag loopt de officier-machinist nog even door de machinekamer", daar wordt geblazen van de brug. — Hé — denkt hij — van de brug ? En we liggen gemeerd f — Even hcoren : _>Seg, sluit nou ferdikkie die laiding van je stoomfluit ai; 'kheb ommers 't treklijntje voor me wasschie noodig! « — «Ay, ay Maar laat ik nog niet aan de moppen beginnen, want 't is oorlogstijd alsublieït. Alleen die eene van den commandant, vóór ik 'm cnder de bommen en granaten vergeet. Want ik maak hier in m'n hut tcch niet uit of wij 't zijn dan wel da vijanden, die slag op slag in den grond geboord worden. Maar 'k ben er al zoo aardig aan gewend, dat ik niet eens meer watjes in m'n ooren stop. «Kent u die?* — praaide mij Vrijdagnacht in den storm de kolonel op de brug. — »U v/eet misschien, »3o'n jaar of vijftig geleden, iNu schieten ze warempel m'n inktpotje om, en 't zwarte bloed stroomt over m'n tafel, maar ik blijf als een held trouw voor mijn krant op de bres en zal eerst onversaagd de mop uitvertellen :) «Zoon jaar of vijftig geleden was 't bij de marine soms wel eens wat huiselijker dan nu. En als ze dan voor de manoeuvres geen commandanten genoeg hadden, zetten ze b.v. maar een cavalerie-officier op 'a oorlogschip... Nu weet je natuurlijk, dat ze in dien zeiltijd — of je weet 't natuurlijk n i-e t — kipankers en katankers hadden. Komt 't bij zekere gelegenheid voor, dat zoon commandant verbouwereerd beveelt : «Anker strij/ ken! * — Draaft meteen de schipper naar de brug : «Commandant, de kat zit neg op het anker*. En de ander die uitvalt: «Hier en gMT' laag- dat vervl°ekte dier er dan af!« Maar 't is toch zoo verschrikkelijk hommeles langs de kust, terwijl ik dit schrijf. En daar snakt zoo waarachtig dat monstertje van een Ojiderzeevloot vlak bij ons boven water met zn breeden bek als een snoek, en seint parmantig met z n vlagje: «Twee Siegirieds vernietigd !* En meteen cnze kolonel de pet van 't hoofd en aan 't zwaaien en de officieren op de bru3 wuiven leven mee terwijl er een vlagsein opgaat : «Hul . «Is dat effe jutte?* - glundert hartgrondig 'n constabel. Alle mannetjes treden aan bakboord aan en joelen : hoezee, hoezee ! Maar da?r sirakjes heb ik toch even 't smoor in^ehad. Want toen heeit de «Heemskerck* 'm m«t onze heele divisie voor dien do-rdedonderschen vijand smadelijk gemeerd. • Ik heb" er den kolonel aanstonds d.ep wichtig over geïnterpelleerd. Maar achten» dacht ik 't tcch ook eigenlijk wel. De commandant keek zoo loos: «tls 'n list geweest, 'nhst!* — proestte hij 't uit ais een adelborst. »We hebben de rakkers naar de kust gelekt, ze allemaal op een kluitje gejaagd, alleen om de onderzeeboot elke lanceering 'n treffer te gunnen. Twee pantserschepen pardoes naar de haaien En je weet wel, die brutale torpcdojager, die straks achter ons aanhing? — die henben we zélf den grond ingeboord.» Dus : wij winnen !« Straks even later informecren of de vijand soms óók wint. Jongen, jongen, wat word ik bloeddorstig. Maar met dat al waren ze vanochtend weer rijkelijk vroeg. En de officieren hebben al uitgemaakt: «onze correspondent heeft geen leeuwrikken-natuur.« Bij het onbijt doorleef ik dan ook ierhaaldelijk de schande van na te schaften. Maar gelukkig hebben de heeren mij uit eigen practijk een foefje geleerd om dat minder in da gaten te laten loopen. Je zegt dan met 'n onpasselijk gezicht in de longroom: «goeden morgen heeren die ik nog niet gezien heb!« Want dit is met die wisselende wacWfcn toch nooit precies te controleeren. Maar, wanneer je om 12 uur naschaft, wordt 't nog raarder. Zoo zat ik verleden, zooals een naarstig krantenman betaamt, weer te schrijven in mijn hut, en zelfs de tafel te vergeten, toen er geklopt wordt. M'n oppasser — iets voor 'n baas om uitzinnig trotsch op te wezen —; «mij n oppasser» dan, die aanslaat Ja, 't woord staat er, hoewel een officier, tegenover wien ik onlangs diezelfde term gebruikte, raak repliceerde: aanslaan doen honden; wij aan boord salueeren of groeten alleen maar.< Goed, «mitn oppassers dan — dat verheffend begrip kan ik niet vaak genoeg herhalen — slaat geenszins aan, doch brengt zn hand naar zn muts, en snapt uit: «Meneer, bent u Ketelaar ?« >God bewaar me !« — schrik ik op, want ik dacht natuurlijk aan Ons rcode Kamerlid, en dat aan boord van Hare Majesteits vlaggeschip. Dus zoo royalistisch mogelijk spreek ik mijn naam uit, om m'ün oppasser aanstonds gerust te stellen. Hij heeft namelijk een veel te verschrikt gezicht om lid van den Matrozenbond te kunnen wezen. Inmiddels steeg de begripsverwarring ten top, toen de brave jongen met een verlegen kleur stotterde: «Schaft u, schaft u na?* »Ay ay !« 't geval was klaar. Als ze je eten in den ketel over-bewaren, heet je natuurlijk ketelaar. Ay, ay... loopen maar weer, En welke koers ligt er voor? O ja, over dal onbetamelijk vroege overal vanochtend. Om viif uur in den nacht pardoes reveille, omdat 't in de haven zeewacht was. Maar dan zou je d.en tamboer liefst een kaan spek in zn vermaledijde hoorn stoppen, als ie daar treiterig blaast : «Uit je kooi zal ik je donderen, uit je kooi man, donder'k jou !« Er meet maar een sein nog wreedaardiger wezen- Namelijk als ze je met een glimmende oliejas aan en handenwrijvend van de kou voor de hondenwacht er uit komen porren. Te meer omdat in die positie het humeur toch zoon teedere plant is : Rijzen, rijzen met verlangen Wil den man aan 't roer vervangen, Laat den uitkijk niet langer si*an. Rijzen, riizen in Gods naam! Roets 1 En dan haalde de provoost *zn korvijnagel over de trappen : ««Heb je 't gehoooord ?* Maar och, met die lyriek is 't op de tegenwoordige schepen immers ook al gedaan. Want nu is de bemanning verdeeld in drie kwartieren. Het eerste lost 't tweede af; 't derde blijft piepen, mag niet gestoord. En dus is dat gewoonweg porren geworden. Alleen ds officier van de wacht lucht nog lyrisch zijn hart als hij jubelend uitroept: «acht glazen,* en 'm smeert van de brug. *. * * Hetzelfde blad ontving Maandagnacht het volgende per draadlooze telegraphie afgezonden" dépêche : VIII. A/b. Hr. Ms. «Heemskerck*. Maandagnacht. De Nederlandsche vloot te IJmuiden is in de donkerte uitgebroken. Na de torpedoaanvallen. Dicht onder de kust langs, is de vloot op 5000 meter van den vijand, zonder lichten doorglipt. Om twee uur vannacht komt zij ter reede van Texel voor anker. De speciale correspondent van «De Tel.* aan boord van Hr. Ms. «Friesland* meldt aan dit blad van gisteren : «De oorlogstoestand is fe 10 uur ingetreden ; de vijandeliike vloot, waartoe de «Friesland* behoort, kruist op de Noordzee. «De Nederlandsche kustdivisie te IJmuiden uilgeloonen, werd teruggedreven. De tactiek van het Nederl. eskader bleek le zijn, de vijandelijke schepen bijeen te lokken voor IJmuiden om de onderzeeboot te doen ageeren. Dit gelukte in zooverre, dat de onderzeeboot tweemaal lanceerde, waardoor de blokkcerende vijandeliike vloot twea pantserschepen verloor. «Kort daarna echter werd de onderzeeboot door twee torpedobooten en de «Friesland* onder vuur genomen en vernietigd. «Het Nederlandsche eskader komt weer opzetten; de strijd duurt voort.* --- WAT ZIJN WE LIBERAAL! Men weet dat het «Handelsblad* de herkiezing van mr. De Vries, den anti-revolutionairen wethouder van Onderwijs te Amsterdam, heeft aanbevolen. In het Unie-weekblad «De Vaderlander* barst dientengevolge de vrijzinnig-democratische heer dr. A. van Raalte, te Dordrecht, tegen het Amsterdamsche orgaan los. Het heeft het recht verbeurd den naam liberaal te dragen! Het mag de vrijzinnige beginselen niet meer mee verdedigen! Het is een gevaar voor de vrijzinnige staatkunde in ons land! Elk vrijzinnig man moet het «Handelsblad* desavoueeren als liberaal orgaan. Zulk geschetter klinkt ons bekend in de ooren. Nog niet lang geleden was het «onze beurt om door «de kettermeesters van den dag* onderhanden te worden genomen. Nu die van het >Handelsblad.* Men hoore verder: «Als ons volk zich niet te deitig vond om zich «dik te maken voor zoon kleinigheids dan zouden we in Amsterdam een campagne tegen het «Handelsblad* willen beginnen. Dan zouden we alle mannen van vrijzinnigen huize oproepen, hun abonnement op het «Handelsblad*' op te zeggen, dan zou da redactie van het «Handelsblad* zien, dat haar houding slechts wordt gebillijkt door haar clericale lezers, door weinigen slechts van haar «liberale* abonné's.* Te drommel, zal men vragen, waarom maakt deze heer, die toch vrijzinnig-democraat is, zich zoo druk over liberale beginselen ? Hij zal het n zeggen. Hij wenscht me., dat zijn opmerkingen zullen worden gehouden voor specifiek vrijzinnig-democratische. Daarom heeft hij ze ook aan «De Vaderlander» gezonden en deze stemt er volkomen mee in. Ja, ook den vrijliberaal verzoekt hij zich te keeren tegen het schijn-liberalisme van het «Hbl.». «Het is in het belang van alle drie de vrijzinnige partijen, dat het «Handelsblad» worde geschrapt van de lijst der liberale persorganen.» Arm «Handelsblad»! En dit alles omdat het een weihouder wilde handhaven,- die zich voor zijn ambt uitnemend bekwaam en geschikt had betoond, voor wien in den Raad geen betere opvolger viel aan te wijzen, die wat zijn zorg voor het openbaar onderwijs betreft geen vat voor critiek hoegenaamd op zich had gegeven en tot wiens wethouders-benoeming liberale raadsleden hadden meegewerkt. «Daarom kan het «Handelsblad» niet meer als liberaal orgaan worden beschouwd» — verklaart dr. Van Raalte elf keer, welgeteld in «De Vaderlander». Wat zijn we liberaal ! — zou De Genestet zeggen. ' (How Holland canie to be a nation.■'■ Dit historisch overzicht over de wording van het Nederlandsche volk zal er ongetwijield niet weinig toe bijdragen om de Nederlandsche geschiedenis in het Ouitenland meer te doen kennen en in een juister licht te plaatsen. 's GRAVENHAGE, 24 Aug. Dat was ean geweldige werkzitting, welke de Raad gisteren hield : 40 agenda-nammers afgedaan, mitsgaders de geloofsbrieven der nieuwe leden goedgekiurd. Deze goedkeuring werd heelemaal niet als een formaliteit beschouwd. Integendeel : nadrukkelijk werd ernaar gevraagd, cf de heer Mackay eigenlijk wel toelaatbaar was, wijl hij immers commies is bij den Raad van State. Ln ook wilde men secuur weten of de heer Ten Hagen wel getreden was uit de firma T. C. B ten Hagen, die le\erancier is der gemeente. We moeten hier gee;i onaangenaamheden te duchten hebben gelijk onlangs, zeid2 de heer Borski, daarmede deelend op de quaestie-Van Liefland-J anse. Wees volkomen gerust, antwoordde de h:er Mouton ; een ambtenaar der gemeente heeit de scheidingsacte der firma van A tot Z gelezen en die zaak bleek volkomen in orde. Wat de heer Mackay betreft, nestor van Malsen had tegen diens toelating bezwaar, omdat hij nog altijd ambtenaar is. Ja, zeide de heer Mouton, dat moet deze ambenaar maar zelf uitzoeken met den Raad van State; de Gemeentewet noemt zijn betrekking niet «onvereenigbaar* met het Raadslidmaatschap, zoodat wij ons van zijn ambtenaarschap niets hebben aan te trek! en. De burgemeester steunde deze meening met de voorlezing van het betrekkelijk artikel der Gemeentewet, daarbij zoo comisch verklarend, dat de nieuwgekozene ook geen commissaris der Koningin was, dat heel de Raad schaterde van 't lachen. De heer Sweerts neemt blijkbaar ■de zal.e.i nogal van den vrcolijken kant op. Alle geloofsbrieven werden ten slotte goedgekeurd, 't Is trouwens bekend, dat de heer Mackay ontslag neemt als ambtenaar; hij kan zender dat baantje ook nog wel rondkomen. Bij de behandeling der agenda hief de heer Hcejenbos de gebruikelijke klachten aan van de slappe uitvoering der Woningwet, daarin gesteund door den heer Vas Diaz, die daarbij op schadevergoeding aandrong voor docr onbewoonbaarheid getroffen kroteigenaars. Dit bezorgde hem de socialistische propaganda, dat hij daarmede in de kaart speelde der tegenstanders van de woningwet — welke verwijt intusschen kant noch wal raakt. De heer Dias was eenvoudig de tolk van de verbeteraars d;r Woningwet. Wethouder Lely maakte zich van de zaak af met de belofte, dat er heusch krachtiger zou werden ingegrepen. Er waren tot dusverre rreen ambtenaren genoeg, maar het Bouw- en Woningtoezicht heeft nu een eigen speurdienst, zcodat 't er op les kan gaan. Voorts is gemeentelijke woningbouw in voorbereiding aan 't Kolenwagenslag, terwijl het groote plan voor de Ammunitiehaven, ja dat gaat zoo gauw niet. Maar we onderzoeken druk, zeer druk. "Ken ging de Raad maar over op een volgend punt : de vischafslag te Scheveningen. De Urker visschers klaagden, dat die zoo uiterst primitief is ; de visch ligt zoo maar op den grond en de koopers trappen er soms op. B. en W. gaven hun gelijk tn stelden voor er niets aan te doen, omdat het havenrapport toch gauw komt en v/e beter doen daarop te wachten. Neen, zei de heer Mouton, dat rapport komt zoo gauw niet. En nadat da Schevenin.asche reeder Hcogenraad ook da onhoudbaarheid van den afslag had betoogd, waarbij de reeders al mandjes wilden invoeren, maar daar waren de visschers weer tegen, die 't meer hebben op «koopjes*, wier waarde niet zoo spoedig is na te speuren, nu, teen verklaarden B. en W., dat ze wel eens over een lijdelijke loods wildin denken. In dit verband 'werd de zaak aangehouden. Bij 't alwijzend prae-advies op het verzoek van 't «Genootschap voor Heilgymnastiek en Massage* om subsidie voor een op te richten vakschool, kwam de stelselloosheid van het huidig gesutsidiëer aan het licht. Ter Laan wilde n.l. toch subsidiaeren, vooral als middel tot het tegengaan der kwakzalverij. Dat klonk! Maar (oen kwam dr v. d. Hoorn even zeggen, dat hij 't op die «onheilgymnastiek* heelemaal niet begrepen heeft, want daarin schuilt de kwakzalverij. Van de medici moet zoon school uitgaan, anders had spr. er geen vertrouwen in. Zie je wel, riep toen wethouder Van Sandick uit. Of B. en W. gelijk hebben met hun afwijzend advies. Ze hebben gelijk, zei de Raad in koor, zoodat er van die vakschool wel niets kormn zal. Bij de Wouwermanstraat werd grond verkocht voor een hervorm je school, terwijl er later wellicht ook een dito kerk komt. De heer Vas Dias wilde wachten tot na de beslissing over het erfpachtstelsel, terwijl Hoeyenbos den prijs — fl3 — te laag vond. Wethouder Lely zei echter, dat zoon geiscleerd terrein best verkocht kon worden en dat de prijs hoog genoeg is. Toe dan maar, zei de Raad met 15 tegen 12 stemmen. Er werden voorts velerlei kleine voorstellen afgedaan, waaronder de subsidieering der vakteekenschool van de St-Jozefsgezellenvereeniging. WAALWIJK, 23 Aug. Gisiterennamtiddag had de afdeeling Waalwijk van de R. K. Vakvereeniging een propagandatocht georganiseerd, waaraan door bijna alle aldeelingen van den Lederbewerkersbond in het Bisdom van 's Hertogenbosch werd deelgenomen. Tegen half vier vereenigden zich de meeste deelnemers op het voetbalterrein, waar hun door den secretaris der vereeniging, de heer C. v. Kuyk, een kort docli hartelijk welkomstwoord werd toegesproken. Daarna stelde zich de stoet op en tocg men allereerst naar de Besoyensche Steeg, waar de Kaatsheuvelsche leden zich aansloten, vervolgens door Besoyen, Waalwijk, tot aan Baardwük, en vervolgens door de Nieuwsiraat en de Stationsstraat naar het voetba llerrein, waar de openlucht-meeting zou gehoi.den worden. Die stoet, samengesteld uit meer dan duizend arbeiders, opgeluisterd door een aantal prachtige vanen en schilden, versierde fietsen en de muziek van de Harmonie »St. Crispijn*, en van Kaatsheuvel, maakte docr de* goede orde, netheid en stemmigheid op ieder een gunstigen indruk. Op het terrein schaarden zich honderden en honderden om het preekgestoelte, dat achtereenvolgens bes'.egen werd docr den eerw. heer De Wijs, adviseur der afdeeling Waalwijk-Besoyen, en den heer Brouwer van Hilversum, die het nut der vereeniging bespraken, hoe zij georganiseerd moet zijn en alle leerbewerkers krachtig aansjKJordcn, zoo spoedig mogelijk tot de R. K. Vakvereeniging tee te treden. Beide redevoeringen werden meermalen door geestdriftigen bijval onderbroken en aan het slot warm toegejuicht. De eerw. pater Ildefonsus van Breda had met zijne rede over het drankmisbruik een niet minder groot succes. Aan het einde der meeting bracht genoemde eerw. adviseur zijn dank aan de sprekers en allen, die hadden medegewerkt om de propaganda vergadering te doen slagen en werd de bijeenkomst, die zal blijken niet nutteloos geweest te zijn, met den Christelijken groet : Geloof zij Jezus Christus 1 gesloten. --- STADSNIEUWS. Schoolcommissie. De heer mr. B. E. Asscher, lid van de Plaatselijke Commissie van Toezicht op het Lager Onderwijs en van de commissie lot wering van Schoolverzuim in arrondissement Amsterdam V, heeft aan den Raad dezer gemeente een eervol ontslag aangevraagd. --- Middenstandstentoonstelling 1909. Naar wij vernemen zal de Middenstandstentoonstelling op 31 Augustus voor het laatst geopend zijn. Zij, die deze interessante en belangwekkende tentoonstelling dus nog wenschen te bezoeken, moeten er op rekenen, dat de tentoonstelling niet verlengd zal worden, en hun bezoek dus op een der dagen van deze maand moeten brengen. De entree blijft vastgesteld op 25 ets., zoowel voor den dag als des avonds. Woensdagavond zal dr. J. Nouwens, de bekende Middcnstands-redenaar, een voordracht houden over de bevordering van het klein-bedrijf in Oostenrijk-Hongarije door het bedrijfs-instituut daar te lande. Bovendien zullen in den tuin door den heer Van Duinen eenige zangnummers ten beste worden gegeven. Donderdagavond zal in den tuin extra-concert zijn door het muziekkorps der Ned. Weerbaarheid, terwijl in de tuinzaal door den heer K. F. Katz een voordracht zal worden gehouden over Tentoonstellings-zwendel. Vrijdagavond zal in dezelfde zaal door den heer Eyle, lid der firma Eyle & Ruygers te Rotterdam, een voordracht gehouden worden over „staat". De voordrachten op Woensdag, Donderdag en Vrijdagavond beginnen precies te 9 uur. Voorzoover er plaatsruimte is, zal het Tentoonstcllingpubliek tot deze voordrachten vrijen toegang hebben. Zaterdag en Zondag zullen er weer aantrekkelijke bloemen-wedstrijden plaats hebben, waarvoor reeds tal van Inschrijvingen zijn Ingekomen. --- Openbare muziekuitvoering. Morgen-avond zal vanwege de Buurtvereeeniging .Westerkwartier", een muziekuitvoering worden gegeven op het Van Limburg Stirumplein, van B—lo uur, waartoe zich welwillend beschikbaar heefl gesteld de muziekvereeniging „Westers Harmonie", directeur P. J. Kiveron. Een 10-tal nummers zullen ten beste worden gegeven. Wanneer blijkt, dat deze uitvoering goed slaagt, hoopt .Westerkwartier" het volgend jaar meer dergelijke uitvoeringen te 'doen plaats hebben en dan op verschillende punten dezer buurt. --- GEMENGD NIEUWS. De brand te Zaandam. Begrafenis der slachtoffers. Groot was de belangstelling, welke gistermiddag werd betoond bij de teraardebestelling van het stoffelijk overschot der slachtoffers van den brand te Zaandam. Een groote menigte menschen bewoog zich langS den Zulddijk en op het kerkhof stond de menschenmassa dicht opeengepakt. Daar waren de kisten, welke de slachtoffers bevatten, reeds aanwezig en toen de stoet het kerkhof en de groeve had bereikt, werd eerst de vrouw ter. aarde besteld en werden vervolgens de drie kistjes der kinderlijkjes neergelaten, bedekt met een krans en een tak, --- Het weder in Juli. Aan het algemeen overzicht van het weder In Juli, medegedeeld door het Kon. Ned. Meteorologisch Instituut ontleenen wij het volgende: De hoeveelheid neerslag overtrof de normale met bijna de helft, vooral in de eerste dekade waren de zware regenbuien talrijk. Ten slotte was de betrekkelijke vochtigheid gemiddeld 5 pCt. meer dan de normale en ook de gemiddelde wind-1 kracht was aanmerkelijk grooter. --- Auto-ongeluk aan de Mooksche Baan. Wij vernemen nog nader, dat de 15-jarige knecht Jansen in Nijmegen woonachtig was. Een interview van een der beambten van de auto gaf ons de volgende lezing van het ongeluk. Paard en wagen stonden stil op den weg, toen de auto voorbijkwam. De hit schrok plotseling, sprong achteruit, tengevolge waarvan een botsing plaats had met «le auto. Het paard viel op de knieCn, en de inzittenden werden van hun zitplaats in den wagen, op den grond geworpen, en kwamen onder de auto terecht. Het feit, dat de chauffeur uit alle macht geremd heeft, blijkt wel hieruit, dat het laatste Hnkerrad van de auto niet meer geheel over de lijken heedgtng. (Geld.) ---