Amsterdam, 24 Augustus. NASCHOUW. Er is door enkele buitenstaanders vóór den aanvang spottenderwijze beweerd, dat met deze vierde Sociale Week het werk der Kath. Soc. Weken zou worden begraven! En intusschen is deze vermeende begrafenisplechtigheid een verjaringsfeest geworden, zóó vol jeugdige frischheid en levenskrachtigen groei, dat een dadenrijk lang leven geen ijdele profetie lijkt.... Laten wij eerlijk bekennen: wij zijn naar deze sociale week getogen met angst en vreeze voor de muffe, taaie geleerdheid aangaande alledei „isme" — wij zijn er thans geestelijk versterkt van teruggekomen met een scherper en beter omlijnd beeld onzer beginselen, met een klaardere kennis van de elementairebegrippen der volkshuishoudkunde, met moed voor de practische toepassing van en vol geestdrift voor het Katholicisme, welks consequente doorvoering in de praktijk zoo heerlijke oplossing biedt van het sociale vraagstuk. Daar werd wetenschap, „geleerde kost", gelijk sommigen zich believen uit te drukken, geboden. Zeker! Maar we waren dan toch ook niet naar Nijmegen getogen om proeven van welsprekendhsid of eloquentisch vuurwerk bij te wonen, waarvan men wèl geestdrift, wegdraagt — ja! — maar geestdrift, die niet tot geordende practische toepassing kan worden omgezet, wijl basis en bouwplannen worden gemist. Wij kwamen om te leeren, om den inhoud, niet om het omhulsel van het woord, maar mochten toch tevens, t e dankbaarder daarom, van de welsprekende, heldere, vaak schitterende wijze genieten, waarop o.a. docenten als prof. Aengenent, mr. dr. Ch. Raaymakers S. J., dr. Nouwens O. P. en mr. Aalberse, zich van hun taak kweten. Zoo kunnen we dan ook bij deze vierde sociale week wederom gewagen van een «succes!" Deze volkshuishoudkundige-week, als we haar zoo noemen mogen, was een doorloopende daad van echt katholieken socialen arbeid. Immers, zoo terecht mocht mr. dr. Ch. Raaymakers S. J. in de openingsvergadering verklaren: „Waarlijk, eenige kennis van de volkshuishoudkunde is noodig als brood. Al zou de studie der volkshuishoudkunde niets anders leeren, dan dat op het gebied der sociale actie zeer groote voorzichtigheid volstrekt noodzakelijk is, slechts de overtuiging bijbrengen, dat wie van de sociale economie niet goed op de hoogte is, zich door vertrouwde en bekwame mannen moet laten leiden, dan nog zou het niet alleen wenschelijk, maar zelfs noodzakelijk zijn, allen, die aan ac sociale actie willen deelnemen, aan te sporen tot en te helpen bij de studie der volkshuishoudkunde. huS!,.?^ k 3n' noch behceft in volkse^viL\rw we?t^drvr optreden on ah u 2' n dat onberaden »«. tnud0spk ££,"«• °""M™» economisch, ke„„, Ssch°la'™°' *• ~>~ wel denkt f„ h clclscnt, dan menigeen wet aenkt En daarom is het hoog tüd dat door eene bevattelijke inleiding to^de" t'udie der volkshutshoudkunde op de vierde Vod Week eens een flinke stoot in die richting wordt gegeven." * Zie indien deze Katholieke Sociale Week dll alléén maar mocht uitwerken : dat elk overtuigd worde, hoe onberaden optreden op sociaal gebied onnoemelijk veel kwaads sticht, hoe onverantwoordelijk men handelt met schoonschijnende frazen oogenblikkelijk allerlei sociale hervormingen te eischen, zonder het flauwste begrip te bezitten, welke ontzaglijke moeilijkheden eerst moeten uit den weg geruimd — zie, indien deze Sociale Week dit alléén maar mocht uitwerken, dan was ze waarlijk niet tevergeefs gehouden in onze dagen. Want naar waarheid moest in de sluitingsvergadering een man uit de praktijk als de oud-werkman de heer Engels constateeren, dat maar al te vaak de leden der vakvereenigingen nog zoo goed als niets van sociale wetgeving af weten; zonder zich een oogenblik te bedenken teekent men petities, neemt men moties aan om verschillende zaken te verkrijgen, terwijl men van de sociale wetgeving zelf, die al deze dingen 'moet bewerken, geen begrip heeft. Zoo zal daarom reeds deze week dan van vèr strekkend nut zijn, als de woorden van den voorzitter jhr. mr. Ch. Ruys de Beerenbrouck bij allen worden bewaarheid: «Wij hebben veel _.<■! e-d,— en hebben ondervonden, dat wij nog veel kunnen leer eni" Het gaat niet aan hier in den breede al de voordcelen de revue te laten passeeren, die deze vierde Sociale Week waarschijnlijk heeft opgeleverd. Zij, die aandachtig onze verslagen hebben gevolgd, of de lessen persoonlijk mochten bijwonen, hebben zelf het nut van verschillenderlei aard kunnen constateeren. Toch ware het misschien de moeite waard eens midden in den rijkdom der verhandelde stof te gaan sprokkelen. Hoogst actueel — vooral vo:>r de hoofdstad — zou dan b.v. blijken hetgeen mr. Aalberse gezegd heeft over de botsing van individueele en maatschappelijke belangen. Bij zulk een botsing moet het particulier belang voor het algemeen welzijn wijken, maar dan met dien verstande, dat gemeente of staat wèl in liet openbaar belang in 't uiterste geval — dat is immers een botsing — mag ingrijpen in het recht van eigendom, maar nooit in het recht der waardel Wanneer derhalve ten gevolge der woningwet ten bate van het algemeen belang ingegrepen wordt in het particulier eigendomsrecht eener woning, dan is de overheid verplicht de waarde den eigenaar te vergoeden, billijke schadevergoeding bijgevolg te verleenen! Van vrijzinnige zijde wordt het soms wel voorgesteld of de actie te dien opzichte tegen de woningwet en tegen haar toepassing, vooral in de hoofdstad, alleen haar grond vindt in de conservatieve behoudzucht van enkele belanghebbende bezitters. Het heeft daarom zijn nut, dat op een sociale week als deze duidelijk en ronduit verklaard wordt, dat het is een quaestie van onvervreemdbaar recht! Ziedaar alles hetgeen we met zooveel nadruk steeds in onze Raadsoverzichten hebben betoogd 1 Gelegenheden als deze sociale week ruimen dan ook vele verkeerde begrippen, misvattingen over en weer uit den weg en maken elks krachten aldus vruchtbaarder voor de toekomst. Toch worden er anders volstrekt geen persoonlijke meeningen voorgedragen, maar wordt naar best vermogen getracht onpartijdig fundamenteele begrippen uiteen te zetten. En zoo kon het gebeuren, dat een les over het staatssocialisme van mr. Aalberse — dien men toch als voorstander kent van staatsexploitatie der spoorwegen — enkele hoorders juist bevestigd heeft in hun tegenstand daarvan, omdat zij een rechtsbotsing tusschen het openbaar en het particulier belang, als door spreker daarvoor noodig werd aangewezen, juist niet aanwezig acliien in onze dagen. Maar we kunnen aldus niet voortgaan! Genoeg zij dan te herhalen, dat ook deze week er een van succes genoemd mag worden, al mogen we haar enkele bemerkingen niet onthouden, die het ons veroorloofd zij eerst aan het slot van dezen naschouw neer te schrijven, bemerkingen evenwel, die niet personen treffen willen, maar integendeel nuttig beoogen te zijn voor de goede zaak. Er is, gelijk uit ons verslag gisteren bleek, in de slotvergadering door den voorzitter dank gebracht aan de verschillende sprekers, ook aan de jongere onder hen, die, al wisten zij niet altijd contact te brengen tusschen docent en leerling, het beste gaven van hetgeen ze te geven hadden en met eenige sludie en verbetering goede krachten voor de katholieke zaak kunnen worden. Men veroorlove ons echter naar aanleiding hiervan dit: late men toch niet het meer of minder welslagen der zoo nuffige instelling als de Kath. Sociale "Week afhankelijk stellen van het al dan niet gelukken van een debuut. Zoon debuut kan uitstekend slagen — dez» week heeft het bewezen — maar ze heeft ook bewezen, hoe enkele debutanten no» niet voldoende practische bekwaamheid hadden om als professor - immers de Kath. Soc. Week bedoelt toch het geven van hooger sociaal onderwijs — om als professor op te «reden. Zij misten - zoo juist bemerkte de voorzitter zelf de fout-het contact tusschen aocent en leerling, ofschoon dit toch een der voornaamste onderwijsfactoren is. Zonder dit contact is alle onderwijs, al is het gesprokene nog zoo wetenschappelijk, grootendeels nutteloos ! Welk gevaar er nog meer dreigt bij onervaren docenten, bleek wel bij een der succesvolle debuten, waarbij het harmonisch verband tusschen rijkdom van stof en toegemeten tijd niet door den docent kon gevonden worden en bijgevolg een deel van het onderwerp er onder lijden moest. We zouden daarom in e 1 k geval ontraden willen, nieuwelingen te doen optreden; de sjciale week zij een hoogeschool voor sociologen, geen oefenschool voor docenten! Wij hebben de zekerheid, dat vele voormannen der katholieke sociale sctie er even over denken als wij! . En dan worde er met de meeste zorg voor gewaakt, dat het vragen-instituut geen dispuutcollege wordt. Bij een dispuut mist men die geordendheid van denken vaak, voor goed doceeren vereischt, en kan het zelfs gebeuren, dat de docent in de warmte van het debat iets beweert, waarvan hij later de verantwoordelijkheid zelf niet zou willen aanvaarden. Gelukkig bestaat onder de vaste leiding van den heer Ruys, als voorzitter, geen groote vrees, dat het vragen-instituuttot een dispuutcollege zal verworden. Ziedaar enkele bemerkingen in vrijmoedigheid geuit. Wij wenschen evenwel met nadruk te constateeren, dat een en ander, waarop we meenden te moeten wijzen, aan de Kath. Soc. Week als zoodanig geen afbreuk heeft gedaan. Dat het werk der Kath. Soc. Week dus ook in volgende jaren zijn nuttige taak moge voort- zetten. --- BUITENLAND. „HETZE" TEGEN DE „KÖLNISCHE VOLKSZEITUNG." Het woord is van de „Köln. Volkszeitung" zelf en er mag, met het oog op de uitlatingen in bladen van overigens zeer onderscheiden richting over de quaestie-Roeren-Bitter, Inderdaad van een „förmliche Hetze" gesproken worden. Het zijn evenwel niet de organen, wier trouw aan het Centrum boven verdenking staat, die aan dezen aanval meedoen. Integendeel! Juist die bladen, welke, hoewel zich katholiek noemende, prat gaan op hunne „onafhankelijkheid" ten opzichte van het Centrum of in den geest van de beruchte quasikatholieke „Deutsche Vereinigung" niets onbeproefd laten om het Centrum ten gronde te richten — het zijn juist deze, wat hun beginselen en hun ijver; betreft, verdachte bladen, die zich het duchtigst tegen de „Köln. Volkszeitung" roeren. Niet heelemaal zonder recht kan het groote Centrumsblad dan ook schrijven: „De aanhangers van de Centrumspartij moeten toch wel tot deze gevolgtrekking komen : de ergste vijanden van de partij zijn met de „Köln. Volksz." ontevreden, de „Köln. Volksz." moet derhalve de inzichten en belangen van de Centrumspartij wel onafhankelijk en energiek verdedigd hebben." Zeer onaangenaam werden wij verder aangedaan door de volgende beschouwingen in de liberale „Kölnische Zeitung", die natuurlijk In de wolken is en letterlijk zwelgt van leedvermaak over de agitatie tegen hare Keulsche zuster: „In den verbitterenden strijd, die er in de ultramontaansche partij over de juiste definitie van het Centrum ontbrand ln, heeft nu ook de Vaticaansche pcrs.lvooral de „Unita Cattolica," het woord genomen. Haar betoog zal de tegenstanders der heeren Roeren en Bitter weinig behagen, want zij kiest partij voor dezen en verklaart daarentegen de beweringen van de „Kölnische Volkszeitung" en haar vrienden uit den invloed va.„ Schell en het modernisme, want, zegt het blad, een samenwerking tusschen Katholieken en Protestanten zou schadelijk op het Katholicisme werken. Tijdelijk, in afzonderlijke gevallen, konden de Katholieken, gelijk zij het reeds met de sociaal-democraten hebben gedaan, ook met de Protestanten samen gaan, maar niet permanent, want een verbond met hen eischt ten eerste eenig toegeven en daarmede een openlijke erkenning van het Protestantisme; vervolgen* moeten de Katholieken daarmede er afstand van doen, het openbaar leven naar zuiver katholieke beginselen te hervormen en zich door de geestelijke overheid te laten leiden, gelijk het aller Katholieken plicht is. Ook zou men, en hierin ziet het pausilijkc blad het ergste nadeel, uit liefde tot de bondgenooten te zeer den nadruk leggen op het gemeenschappelijke christelijke, en het „konfessioneel-trermciide" (het specifiek katholieke) op den achtergrond laten treden. Aldus de .Unita Catlollca." Niet zonder tendenz wordt de „Unita Cattolica" tot een „pauselijk blad" gepromoveerd. Beter ingelichten weten intusschen, dat „Unita" dit allerminst is; dat het blad, hoe vuiig katholiek ook, meermalen berispingen ontving van een zijde, welke aan het Vaticaan zeer verwant is. Het eenzijdige en hartstochtelijke, dat bij dit katholiek orgaan somtijds het zuivere inzicht vertroebelt en het juiste oordeel bederft, komt ook hier wederom aan het licht. Het is overigens wel merkwaardig, dat de „Unita" hier in flagranten strijd komt met hetgeen eenige jaren geleden door de „Civitta Cattolica" onder redactie der paters Jezuïeten en onder den rook van het Vaticaan verschijnend, over het karakter van-het Centrum geschreven werd. De „Civitta Cattolica" oordeelde, dat het Duitsche Centrum, juist in zijne hoedanigheid van nie t-confessioneele partij, aan de staatspartijen der Katholieken in andere landen moest ten voorbeeld gesteld worden. Dit oordeel achten wij onjuist en werd blijkbaar geveld zonder voldoende kennis van zaken betreffende de staatkunde der Katholieken in het buitenland ; ten onzent werd dan ook terecht verzet aangeteekend tegen de poging om de denkbeelden van het Italiaansche tijdschrift onder de Katholieken ingang te doen vinden. De uitspraak van de „Civitta Cattolica" blijft evenwel van belang voor de beantwoording van de vraag: of de verdediger van het inter-confessioneele karakter van liet Duitsche Centrum als minder goed katholiek, als „modernistisch" mag gevonnist worden. Zoo ja, dan wareu niet alleen bisschop Von Ketteler en Windthorst, maar dan is ook de „Civitta Cattolica" modernistisch. Wij meenen te meer tegen het schrijven van de „Unita" te moeten opkomen, omdat via de „N. R. Ct." de door haar uitgesproken oordeelvellingen over het Centrum ook in ons land worden verspreid. Dat men de zaak welke het hier geldt, beschouwe in het licht der geschiedenis en er vóór alles rekening mee houde, dat mannen als mgr. Von Ketteier en Windthorst bij hun oordeel over het karakter en de roeping van het Duitsche Centrum zich lieten leiden door de hoogste en edelste motieven; dat hun pleiten voorliet inter-confessioneel karakter van deze Partij derhalve op zeer zwaarwichtige gronden moet rusten. De hoofdgrond is zeker we deze, dat, - gelet op de anti-clericale mentaliteit van een deel der Duitsche Katholieken en vooral van de Protestanten - het optreden van een confessioneele partij theoretisch wel iets beters zou geweest zijn, maar practisch onmogelijk werd gemaakt met het oog op de waarschuwing, gelegen in de bekende Fransche kernspreuk, dat het betere dikwijls de vijand is van het goede. Of de „Köln. Volksz." met hare bekende neigingen voor het inter-confessionalisme bij het kiezen van haar standpunt uitgaat van de ware beginselen; of dit blad niet principieel het beste acht, wat wij en anderen als het eenig bereikbare practisch het eenig mogelijke en in zooverre het beste oordcelen — ziedaar eene open vraag, welke door de voorafgaande beschouwingen niet wordt opgelost. Er bestaat te meer reden om thans deze vraag te stellen, wijl het Keulsche blad in den strijd over het standpunt en het gehalte van de litteratuur der Katholieken — waarover gisteren In ons blad uitvoeriger werd bericht — zich ook wederom schaart aan den kant van degenen, diemet Karel Muth en de „modernen" — al is het soms in mindere mate dan,dezen — een zekeren afkeer aan den dag leggen van alles, wat op letterkundig en artistiek gebied als specifiek katholiek wordt aangediend. Van de lezers van de „Köln. Volksz." wordt in de laatste jaren een groote mate van oordeelkunde en bezadigdheid gevorderd, willen zij eenerzijds niet met allerlei minder zuivere denkbeelden behept worden en anderzijds niet toegeven aan de zich soms van zelf opdringende neiging om, met het oog juist op die minder zuivere denkbeelden, over het groote Centrumsblad een al te hard en onbillijk, wijl te zeer generaliseerend, oordeel te vellen. --- HOTEL PALAIS ROYAL Diner f 1.50. Plat du jour f 0.60. Dortmunder Actiën. Amstel Bieren. (idvert.) --- GEMENGDE BERICHTEN. Zwitsersche Katholiekendag. Te Zyg is Zondag onder overgroote deelneming uit alle oorden van Zwitserland de 3e Zwitsersche Katholiekendag gehouden. Van de buitenlandsche deelnemers voerde het lid van den Oostenrijkschen Rijksraad Drexel het woord in een rede, waarin hij wees op de noodzakelijkheid van de Katholieken van alle landen om zicli aaneen te sluiten tot den strijd tegen liberalisme en materialisme. De vergadering nam o. a. een protest-motie aan tegen het vonnis van de Zwitsersche Bonds-rechtbank, die een uitspraak vernietigde van de rechtbank van het katholieke kanton Lucern, welke zekeren vrijdenker Richter wegens godslastering had veroordeeld. --- Overdreven. In de uitvoerige berichten over het inhalen der ontslagen stakers te Mérj wordt met geen woord melding gemaakt van baldadigheden die daarbij zouden zijn bedreven. Het aanvankelijk verspreide bericht over het inwerpen van ruiten in de fabriek der knoopenmakersfirma Person was dus onjuist. --- Gevaarlijke werkstakers. Te Pittsburg (Vereenigde Staten) waur de arbeiders in de fabrieken van spoarwagens het vv^rk nedergelecd hebfcen, wierp een vrouw een bom midden tussrhen een troep bereden agenten ; gelukkig zonder dat iemand letsel krees. Er werden eveneens bommen geworpen in di werkplaatsen, waardoor een groot aantal personen (o. m. de geneesheer van de spoorwegmaatschappij ) werden ge.wetst en de gebouwen ernstig werden 'beschadigd. --- Betooging tegen Murri. Zondag zou Murri, de bekende Italiaansche modernist en afgevaardigde te Arzavello (Venetië) di oprichting bijwonen van anti-clericale club en de onthulling van haar vaandel. De bevolking bereidd; hem echter cm zoo vijandige ontvangst, dat hij en zijn geestverwanten de zaal, waar een en and:r zou plaats hebben, niet kon binnenkomen. Er werd over en weer geschoten met revolvers ; gelukkig zender docdelijken afloop. --- Uit Barcelona. Te Barcelona zijn, naar de .Köln. Zeitung" verneemt, niet minder dan 94 scholen van het slag der .Moderne School" van overheidswege gesloten en opgeheven. Hoeveel scholen Barcelona dan wel ln het geheel telt? --- De Katholieken-dag te Breslau. Niet slechts door de socialisten, doch eok door de .vrije godsdienstige gemeente" en de Democraten Vereeniging worden protestbetooglngen op touw gezet ter gelegenheid van den a.s. Katholiekendag te Breslau. De socialisten schijnen aan hun mislukte betooging te Essen nog niet genoeg te hebben en wat die paar overige mannekens betreft: hun fiasco zal bepaald grandioos zijn! --- BINNENLAND. Amsterdam, 24 Augustus. EEN EENVOUDIGE, DOCH STELLIGE VRAAG. De „Stichtsche Crt." en, als wij ons niet vergissen, meer andere antirevolutionair Sla aen — spreken in verband met de aanstaande verkiezing in het district Breukelen, herhaaldelijk van „een vóór de stembus gesloten contract". Bedoeld wordt een tusschen Katholieken en Antirevolutionairen gesloten overeenkomst, welke zou inhouden, dat het den Katholieken niet vrij staat, bij de weldra te houden tusschentijdsche verkiezing een eigen katholieken candidaat te stellen. j Aan contractbreuk doen wij in geen geval meê: deze ligt ook zeer stellig niet in het plan der katholieke partij als zoodanig. Daarom aan de bedoelde bladen de pertinente vraag: door wie, waar en wanneer werd het contract, waarvan zij melding maken, gesloten? En wat houdt bet in? Ons is van dergelijk contract niet het minste of geringste bekend. Willen de bladen, welke zich daarop beroepen, niet de verdenking van oneerlijke verdachtmaking op zich laden, dan zijn zij verplicht, de gestelde zeer eenvoudige vraag zonder omwegen te beantwoorden. --- SLACHTOFFER VAN HET ROODE TERRORISME. „De (anti-rev.) „Rotterdammer" schrijft naar aanleiding van het ons bekende geval- Engwerda: Intusschen moet het verwondering wekken, dat de patroons, wien Jan Engwerda toch in elk geval meermalen „uit den nood geholpen" heeft, hun „werver", zoo hij zich tot hen om hulp gewend heeft, aan zijn lot hebben overgelaten. Dit gebeurt wel meermalen en geeft den socialisten, die de enkele gevallen generaliseeren, een maar il te bruikbaar wapen in de hand om de klove tusschen de patroons en de goedgezinde werklieden te vergrooten. Hoe het zij, de daad van het bestuur der tentoonstelling voor de huisindustrie (dat hierdoor zich homogeen met het „roode" terrorisme verklaart), heeft in vele kringen terecht de verontwaardiging doen stijgen. Uit meer andere voorvallen blijkt, dat de sociaaldemocraten, die in het bestuur dezer tentoonstelling zitten, steeds meer en meer de leiding ervan in handen hebben.' Zelfs den vrijzinnig-democratischen voorzitter, den beer Brouwer, schijnen ze tot hun politieke overtuiging te hebben overgehaald. --- BEPERKING VAN ZONDAGSARBEID. Ten behoeve van de voorbereiding van een wettelijke regeling, welke ten doel heeft den arbeid op Zondag van arbeiders, die in de onderneming van een ander tegen loon werkzaam zijn, zooveel mogelijk te verbieden of te beperken, heeft de minister van Landbouw, Nijverheid en Handel tot de Kamers van Arbeid een vragenlijst gericht, waarvan de beantwoording vóór 15 October s.s. moet geschieden. Ook heeft de minister de medewerking der burgemeesters ingeroepen. --- TREUB—VAN RIJ. De statisticus van Rij heeft op zim woerd van veiwe:r tegen den HoogEdél- Gestrengen heer mr M. W. F. Treub- nog een »nasci.riiu deen volgen, waarin nij — hst antwoord van den prof. afdrukkend ■— constateert, dat deze de zaak nog steeds doodzwijgt.» En dan zegt hij: »Of het lezend publiek meer heett aan stukken van mr Treub, de zaak doodzwijgend en waarin : »wrck, haat, laster, perfide scheeve .voorstellingen, schampscheuten, politiek? grieven, famaseeren, idi'e fixe, ongepast verwijt, wantrouwen, cnbehoorlijke betichtingen* en meer dergelijke arg3!n3cnten, dan aan het fatsoenlijk, bezadigd, geregeld betoog van mij met aan het 'slet scherp geformuleerde vragen, waarvoor mr Treub met aen mond vol tanden staat, maakt niet mr Treub uit, maar het lezend publiek zelf-. »Land en Volk»: schi'nt te meenen, aldus de heer Van Rij, dat zijn lezers aan den eersten kost genoeg hebben, en teekenend is het, dat het blad voor zijn lezers de door v. R. behandelde quaestie eu de daarbij gestelde vragen stelselmatig verborgen hield. Ten slotte somt schr. in zake de Mij. van Zekerheidsstelling de volgende vaststaande feiten ep : a. dat bij het reorganisatieplan, door mr. Treub uitgedacht als het beste, (voor wie?) werd voorgespiegeld, dat bij een te verwachten winst van f 108.000 aan de oude aandeelhouders 5/45 % over het feitelijk verplicht gestorte kapitaal zou worden uitgekeerd; b. dat de winsten over de boekjaren 1007 en 1908 respectievelijk waren f 293.667.27^ en /■ 325.139.56i4, dat is dus het drievoudige van het bedrag; c dat echter aan de oude aandeelhouders over die boekjaren maar (let wel!) 31/3 % 'sjaars over het feitelijk verplicht gestorte kapitaal werd uitgekeerd, nog niet eens een normale rente: d. dat evenwel commissariss.n boven de gebruikelijke ruime reis- en verblijfkosten in die twee jaren ƒ 33.940 cpstreken, al zcu er geen zaakje van gemaakt worden; e. dat daarbij een handeling plaats had in strijd met de statuten; De heer v. Rij put hieruit het recht, zonder eenig voorbehoud te zeggen, dat mr Treub hier staat voor een moreel verloren zaak. --- Betoogingen tegen de Belgische Regeering. Ter gelegenheid van het regeeringsjubilee, dat j.l. Zondag te Hasselt gevierd werd, hadden de liberalen groote blauwe plakkaten doen aanplakken en ook hadden zij strooJbrieven rondgezonden tegen de „noodlottige politiek van het clericaal bewind." Des voormiddags wierpen zij met pakken blauwsels naar de katholieke betoogers en huilend en fluitend trokken zij door de ttad. Toen Minister Schollaert, die ln het St. Jozefspatronaat de feestrede had uitgesproken, naar het station reed, werd zijn rijtuig door eene bende fluitende kerels loopende gevolgd. De politie werd uitgedaagd en moest chargeeren. De onderwijzer Aerts, van Schuelen, werd ln de botsing gewond, doch niet ernstig. Ten slotte moest de gendarmerie nogmaals chargeeren, waarbij verscheidene betoogers klappen opliepen. De Hoogstraat werd bezet door 20 gendarmen met de bajonet op het geweer. Den heelen avond heerschte In de stad de grootste opwinding --- VROUWELIJKE PREDIKANTEN? In het verslag der Vergadering van de Algemeene Synode der Ned. Herv. Kerk, zooals dit wordt geresumeerd door de „Nieuwe Rott. Ct." lezen wij het volgende: Alle leden der rapporteerende commissie deelen het bezwaar, dat feitelijk het toekennen van stemrecht aan de vrouwelijke lidmaten zou moeten voorafgaan, voordat de openstelling van het predikantsambt voor vrouwen in behandeling kan worden genomen. Zonderlinge verhoudingen zouden ontstaan, als de vrouw wel predikant, doch geen stemgerechtigde zou kunnen zijn. Intusschen zijn drie leden der commissie principieel tegen het voorstel, omdat het niet met de roeping der vrouw overeenkomt, voorgangster der gemeente te zijn, en de leidende oppositie in te nemen, die tot nog toe alleen aan den man is toegekend. Naast de practiache bezwaren gelden althans voor twee leden ook schriftuurlijke gronden, niet aan enkele teksten ontleend, doch aan net geheel der Schrift, waaruit volgens hen ten duidelijkste blijkt, dat de leidende positie, naar de ordening Oods, wel aan den man doch niet aan de vrouw toekomt. Twee leden der commissie zien o.a. met verwijzing naar het rapport van 1906 geen enke'.en grond, waarop aan de vrouw de Evangeliebediening in haar vollen omging zou kunnen worden ontzegd, terwijl zij in de eigenschappen der vrouw juist eene aanbeveling zien. --- FOOI(?)VERBOD. De minister van Financiën heef t in een circulaire aan het douane-personeel dit ernstig gewaarschuwd tegen het aannemen van fooien en geschenken — aangezien hem is gebleken, dat sommige ambtenaren der directe belastingen, invoerrechten en accijnzen die nog steeds accepteeren. Dit aannemen van geschenken in geld of anderszins, onder welken naam of welk voorwendsel ook, is zonder uitzondering ten strengste verboden. Zóó strene, dat de minister mededeelt, dat men bij overtreding van dit verbod niet op toegeeflfijkheid behoeft te rekenen. Van elke overtreding moet hem rapport worden uitgebracht. Verder hebben de ambtenaren er ook voor te waken, dat ook hun particuliere klerken dit verbod niet overtreden, Aan den hai3-del Is door den minister om medcwtrking verzocht. (Avp.) --- NED. HEIDEMAATSCHAPPIJ. Men wijst ons er op, dat de algemeene vergadering van de Nederlandsche Heidemaatschappij op 8 September te Eindhoven wordt gehouden. --- WEERSVERWACHTING KON. NED. METEREOLOGISCH INSTITUUT. De Min. van Landbouw brengt ter kerm;:, dat de weersverwachting van het Kon. iVteteorologisch Instituut te de Bilt, onmiddellijk oa ontvangst der telegramman wordt uitgehangen in e;n kastje, aan den gevel van de telegraaf kantoren te Alkmaar, Amersfoort, Amsterdam Arnhem, Breda, Dctfi, Deventer, DorJr Eindhoven, Goes, Gouda, 's Gravenhage, Groningen, Haarlem, Heerenveen, Den Helder Hellevoetsluis, 's Hertogenbosch, Hulst, Leeuwarden, Leiden, Lemmer, Maastricht, Middelburg Nijmegen, Roermond, Rotterdam, Scheen Tilburg UtrechL Venlo, Vlissingen, Winschoten Zutphen en Zwolle. In gemeenten, waar meer dan éeu telegraafkantoor is gevestigd, geschiedt de uithangLng voorloopig alleen aan het hoofdkantoor. De verwachting geldt voor e.n tijd.ar. 24 uren, aanvangende op den a.ond van den dag waarop zij wordt uitgehangen. Zij wordt omstreeks half elf v.m. uit de Bilt verzonden en zal in den regel voor 12 uur worden uitgehangen. Omtrent de beteeker.;s der termen, waan;; de verwachting gewoonlijk is vervat, wordt verwezen naar de verklaring opgenomen in de -St.-Q.-> no. 197, waarvan op aanvraag grati-j exemplaren door bovengenoemd Instituut worden verstrekt. ---