Vakantie --- T.h.m SAUERLAND Dld. luxe 2- - 8-pers. VAKANTIEWONINGEN Prachtig gel. a.d. rand v.h. bos Nederl. beheer Nog enkele vrij met Pasen Tel. 01718-24206 --- Tips --- f 3.05 per regel, excl. 6% BTW. 1 woord vet gedrukt toegestaan, minimaal 3 regels. --- Genodigden, denkt u aan de uiterste inschrijfdatum (10 maart) van de DIES Natalis van Absens Carens? --- LEDENVERGADERING Dit Koningskind Afd. Drachten. 9 maart a.s. Aanvang: 20.00 uur. Plaats: De Hoeksteen, Drachten. Spreekster: Mw. mr. E. van Dijk, Zwolle. Onderwerp: Rechtspositie van de gehandicapte. --- i'^t} In de voetsporen Zeer exclusieve en boeiende Historische Reizen en Natuurreizen naar Canada en Amerika _-_»•» (met zinvolle zondaginvulling) 4j_J_> A&) Voor informatie en reserveringen: \>*taJ STICHTING IN DE VOETSPOREN —^ p _ Postbus 2018. 1500 GA Zaandam, tel 075- i 23451 (?£)) . Reistechnische uitvoering: Isropa Reizen. Zaandam •____■ . Zoekt u personeel Plaats dan een advertentie in het Nederlands Dagblad: 03420-90041 --- Grote KAMER te huur in Groningen, A-weg, per 1 april. ƒ 440,- mcl. Voor handige student, die genegen is eenvoudige beheerderswerkzaamheden uit te voeren, ƒ 140,- per maand reductie. Tel. 050--127541 na 18 uur 779055, G. Zwarteveen. Al VAKANTIEPLANNEN? Wij, een groep jongelui (m/v, 24-30 jr.) willen graag van 28/7 t/m 11/8 naar Frankrijk. Lijkt dit jou iets en heb je ideeën, bel ons dan: 055-213712 of 055--429187. --- Voor info en aanv. PRO-LIFE ziektekostenverzekering, bel. Dijkstra Vastgoed: 05940-2444. --- Gisteravond weer heel wat van Pouwels en het GPV-FORUM gehoord in Bruchterveld. U niet? Kom, kijk en luister morgenavond naar: GPV... werk aan de winkel. Waar? In Luiten, De Opgang, 8 uur. --- Er is een VACATURE in Wa penveld voor werktuigbouw kundig tekenaar. MTS-oplei ding vereist. Inl. 05782-3080. SPORT ALS VERBROEDE RING TUSSEN BLANK EN ZWART door Frans Henrichs Reiservaringen uit Zuid Afrika Geïll. 190 blz. Prijs ƒ 15,- CLIC, Nw. Ebbingestraat 159, Groningen. Tel. 050-717717. --- Inkoop-verkoop-bemiddeling --- van alle merken ELEKTR. ORGELS. Ook voor onderhoud en reparatie. Inl. Handelsonderneming H. Stolk, 01803-15652 (ook 's avonds). --- Ook in UW GEMEENTE kan de E & R-bus drie dagen komen; als start/steun v.h. evangelisatiewerk! Er is nog ruimte (juli/aug.). Bel snel Gerrieke Wijma (085-214380) of Ineke Oudes (033-756493). --- T.k.a. dubb.wandige houten 4pers. RECR.BUNG., geheel ingericht, met verw. en gr. tuin. Bosrand Ermelo, kl. bung.park. Vr.pr. ƒ 18.000,-. Tel. 023-285329. NOORDBERGUM Fr. zag de volgende vacatures: onderhoudstechniek bij de Ned. thermochemische fabrieken te Bergum en bedrijfsleider bij de lichtmastenfabr. te Bergum. Tel. 05116-4236 of 4876. Gevr. HUISH. HULP voor ± 10 uur p.w. op 2 dagen. Tel. 01100-28393. Wie weet een zelfstandige WOONRUIMTE te huur in Groningen. Reacties graag 's avonds. Tel.nr. 05980-95584. KRUISTOCHT TEGEN APARTHEID? door J.W. Meijer te Pretoria. Gedachten over een christelijke standpuntbepaling. 72 blz. Prijs ƒ 13,95. CLIC, Nw. Ebbingestraat 159, Groningen. Tel- 050-717717. Let op! De voortreffelijke Kaapse wijnen hebben wij steeds in voorraad. --- Nu ruim keus in gebruikte PIA NOS. Gereviseerd en gestemd Muziekhandel Souman, Voor straat 40, Hardenberg. Tel 05232-62014. --- !_-_►» &£, ife __' *_ •mMTkM $ÈÉ&~ I 'M *•_#» n. Voor een speciale prijs neem ik een » Qfi. yjftf Bk proefabonnement op het Nederlands ' "Cö" _____ Dagblad. Ik krijg de krant dan vier weken jfc **£*■ ,^*'__#- lang voor maar' 11 '80' .fe_» ■__. Ik neem een abonnement op het w£ ö9, Ik- Nederlands Dagblad en betaal IP> _*,V! «5. *^?"' £*»ll____ 4l^slS Naam: il Straat: | ■$^S^^M _^______k Postcode: jj^^H Woonplaats: <^S^s_J| Telefoon: j« B-^^ || Deze bon in open. ongefrankeerde enveloppe K Ik zenden naar: Nederlands Dagblad, Wm. w Antwoordnummer 1004,3770 VB Barneveld. N^ \ U kunt ook bellen: \^ 03420-90041, Afd. Abonneeservice. Nederlands ais Dagblad j --- Floris Jespers is te veelzijdig voor een hokje door Bert Leguyt De taak die kunsthistorici zich toegeëigend hebben door de kunstgeschiedenis te verdelen in verschillende stijlperiodes, heeft twee kanten: het maakt de eeuwenlange geschiedenis van de kunst overzichtelijk, maar het generaliseert ook. Grote groepen kunstenaars worden samengebundeld en van een etiket voorzien. Dat doet de individuele kunstenaar geen goed. Zo is Floris Jespers (1889-1965) met Gust de Smet, Frits van den Berge en Permeke ingedeeld bij de Vlaamse expressionisten. Een hernieuwde kennismaking met Floris Jespers laat niet alleen zien dat zijn werk al zeer de moeite waard is, maar ook dat zijn individuele veelzijdigheid niet onder een grote noemer te brengen is. Een retrospectief van een vergeten schilder. Floris Jespers werd in 1889 in Borgerhout (België) geboren als zoon van een beeldhouwer. Hij leerde op 11-jarige leeftijd cello spelen en deed ondertussen verschillende teken- en schildercursussen. Thuis speelde hij met vader Emile Jespers (orgel) en broer Oscar (viool); Floris zou vijftien jaar lang cellist blijven om er zijn brood mee te verdienen. Het schilderen hield hij langer vol; zijn leven lang; na zijn dood liet hij zon 6000 werken na. Vanaf 1915 nam het schilderen een steeds grotere plaats in Jespers' leven in. Hij was actief; betrokken bij verenigingen, manifestaties en vele tijdschriften. Jespers raakte in die tijd bevriend met de dichter Paul van Ostayen. Zoals het goede vrienden betaamt, hielpen zij elkaar in tijden van nood. Toen Jespers lange tijd krap zat, kocht Van Ostayen in één keer 22 schilderijen; Van Ostayen betaalde in 14 maandelijkse termijnen van 300 frank. En andersom: toen Van Ostayen naar Zwitserland moest voor een gezondheidskuur, maakte Jespers een ets om geld voor zijn kuur bij elkaar te krijgen. (Paul van Ostayen overleed in 1928 aan tbc, nog vóór zijn reid naar Zwitserland.) Na de oorlog bleef Jespers onvermoeid schilderen. In 1951 maakte hij een reis naar Belgisch Kongo, dat zon indruk op hem maakte dat hijtot zijn dood over Kongo bleef schilderen. Om gezondheidsredenen keerde hij nog enkele keren terug naar België. In 1965 overleed Jespers aan een hartaanval. Hij werd in België begraven in Kongoleese aarde, dat hij speciaal daarvoor had meegebracht. Het 'Meisje van Quimper' is in dunne lagen verf geschilderd, maar in de kanten kraag is de verf heel dik opgebracht. Het schilderij is een reliëf geworden. --- Drie perioden Jespers' werk zou je grofweg in drie perioden kunnen indelen: een fauvistische periode, een periode waarin hij het kubisme toepast, en de tijd in Kongo. Jespers heeft zich zijn hele leven weten te vernieuwen. Hij was iemand die steeds nieuwe wegen zoekt, nieuwe vindingen toepast en de ontwikkelingen in de kunst blijft volgen en er gebruik van maakt. Zoals veel schilders van zijn generatie begon Jespers te schilderen op de manier van de impressionisten. Later vermengde hij die stijl met de kleuren van het fauvisme. Jespers gebruikte het kubisme in zijn werk; niet zoals dat oorspronkelijk door Braque en Picasso bedoeld was, als een onderzoek om ruimte en het platte vlak met elkaar te verenigen; Jespers gebruikte slechts hun eindresultaten. Langzaam maar zeker werden de invloeden van buitenaf gevormd tot een persoonlijke eigen stijl. In deze periode doet Jespers' werk sterk denken aan de in Parijs woonachtige Russische schilder Mare Chagall. Jespers en Chagall hebben elkaar in 1926 één keer ontmoet. De overeenkomsten in hun schilderijen zijn opvallend: beide gebruikten ze op eenzelfde manier het kubisme en beiden schilderden zij taferelen uit het gewone leven: hun geboortedorp, koeien en ezels, verloofde paartjes, dit ales in een vreemde mysterieuze sfeer. Koeien zweven boven de huizen, verliefden ontmoeten elkaar in de lucht, op straat wordt een kindje geboren en intussen gaat het dagelijks leven gewoon door. Grote vertellende schilderijen, vol dromerige symboliek. Het verschil tussen Jespers en Chagall ligt in de uitwerking van deze onderwerpen. De manier waarop Chagall schildert, is over het hele schilderij gelijk; Jespers past zijn stijl binnen het schilderij aan het onderwerp aan. Zo schildert hij De Illusionist' uit 1933 tegen een achtergrond van een dunne laag verf in verschillende tinten, maar een vogel die voorbij vliegt is geschilderd met een dikke verf laag; het kostuum van de illusio- nist is egaal zwart, bij de revers is de verf dik en pasteus opgebracht. Jespers schildert vlak wat vlak moet zijn, maar waar vorm is maakt hij zijn verf volumineus --- Symboliek Heel duidelijk is dit te zien in 'Landgoed met koe en man' uit 1928. De koe is ontstaan door verf die zo uit de tube is geknepen. Het gras maakt Jespers door het wit van de koe met groene verf te vermengen, de bloemetjes op de voorgrond zijn verfspetters. Jespers schildert met verf, maar hij boetseert er ook mee, zou je haast zeggen. Het 'Meisje van Quimper' is in dunne lagen verf geschilderd, maar in de kanten kraag is de verf heel dik opgebracht. Het schilderij is een reliëf geworden. Deze periode is wel het hoogtepunt in Jespers' oeuvre: om zijn schilderstijl, maar ook omdat er inhoudelijk zoveel te beleven valt. De schilderijen zitten vol verwijzingen, vertellingen en verscholen symboliek. Jespers' laatste periode wordt helemaal in beslag genomen door Belgisch Kongo; hij schildert de bewoners robuust met duidelijke contouren. Jespers is vooral getroffen door de schoonheid van de negerlichamen. Hij schildert die periode voornamelijk mensen in hun dagelijks leven: als draagster met manden op hun hoofd, op de markt, met elkaar in gesprek of tijdens een dans. Jespers heeft tot zijn dood toe naar nieuwe mogelijkheden gezocht om uit te drukken wat hij om zich heen zag. Zijn oeuvre heeft vele invloeden en vernieuwingen ondergaan. Verschillende stromin gen uit de moderne kunst komen in Jespers samen en zijn in zijn persoon verenigd. Door zijn veel zijdigheid is Jespers niet in één vakje onder te brengen. Jespers behoorde tot de generatie van de Vlaamse expressionisten, dat is waar, maar zijn werk valt daar slechts zo nu en dan onder. Floris Jespers bewandelde niet zijn leven lang een eenmaal ingeslagen weg. Daarvoor bezat hij eenvoudig te veel werklust. Een expositie van Floris Jespers is t/m 1 april te zien in het Singer-Museum, Oude Drift 1, Laren (N.H.). Geopend dinsdag t/m zaterdag van 11 tot 17 uur. --- Tandarts kan boor opbergen GENEVE (AP) - De dagen van de tandartsboor lijken geteld, zo blijkt uit onderzoek dat gepresenteerd werd op de eerste internationale conferentie over moleculaire biologie en tandheelkunde aan de universiteit van de Zwitserse stad Genève. Op de conferentie, die mede was georganiseerd door professor Giorgio Cimasoni van de universiteit van Genève, werden onderzoeksresultaten openbaar gemaakt waaruit bleek dat verscheidene onderzoekers erin waren geslaagd om moleculen, die cariës veroorzakende bacteriën aan tanden en kiezen laten kleven, te isoleren. --- Binnenlands De ongekende impopulariteit van de resolute Britse regeringsleidster in de jongste peilingen heeft uitsluitend binnenlandspolitieke oorzaken. De nieuwe belasting op onroerend goed die elke bewoner per 1 april te betalen krijgt om de kas van hun gemeente te spekken blijkt de grootste boosdoener. Het is een belasting die per hoofd van de bevolking wordt geheven en de huidige gemeentebelasting op grond- en woningbezit vervangt. Zij stoot overal op afwijzing en wordt als onsociaal, ongerechtvaardigd en duur verworpen door iedereen. Daar komt nog bij dat het bedrag van de belastin in de praktijk nog hoger blijkt te zullen uitvallen dan de regering tot dusverre had berekend. Zo heeft de minister van milieu, Chris Patten, moeten toegeven dat de burger er in plaats van gemiddeld 278 pond rond 370 pond per jaar aan kwijt zal zijn. Politiek niet minder verwoestend is het onvermogen van de regering om de inflatie te beteugelen. Dit terwijl kernstuk van haar beleid steeds stabiliteit in de waarde van het geld was. Maar ondanks recordhoogten in het rentepeil slaagt de nieuwe minister van financiën, John Major, er niet in een halt toe te roepen aan de prijsstijgingen. De extreem hoge rente drukt op de handel en de kopers en eigenaren van huizen. En in een land waar vrijwel geen huurwoningen zijn leidt het verlies van het eigen huis maar al te vaak tot dakloosheid. --- Regering Thatcher is einde nabij LONDEN (DPA/AFP/RTR) - De regering van de Britse premier, Margaret Thatcher, schijnt aan haar einde te zijn gekomen. Volgens de jongste peilingen zal zij de belangrijke tussentijdse verkiezingen in het conservatieve bolkwerk Mid Staffordshire op 22 maart royaal verliezen van Labour. Dit komt voornamelijk, doordat de Britten, die al zuchten onder een jaarlijkse inflatie van acht procent, nu door de regering ook nog worden gefronteerd met een nieuwe belasting op onroerend goed. De jongste slag voor de 64-jarige regeringsleidster is het zondagavond uitgelekte plan tot aftreden van de populaire minister voor Wales, Peter Walker, 57. Hij is het laatste liberaalconservatieve lid van het kabinet met kritiek op het harde beleid, die nog niet is ontslagen door de premier. Als ook deze laatste „wet" ofwel „slapjanus" vertrekt, wat in de komende weken wordt verwacht, zal Thatcher nog „geïsoleerder" komen te staan. In januari vertrok haar minister van werkgelegenheid, Sir Norman Fowler, en in januari zelfs haar minister van financiën, Nigel Lawson. Blijkens opiniepeilingen ligt de regering Thatcher intussen 17 a 19 procent achter op de Labour-oppositie, die onder haar weinig charismatische leider Neil Kinnock thans verkiezingen voor het Lagerhuis zeker met grote meerderheid zou winnen. De vrees voor het politieke einde van de „IJzeren Dame" heeft na het bericht over het voornemen tot aftreden van weer een minister ook de Londense financiële markt te pakken gekregen. Thatcher geldt voor deze markt als garantie voor een markteconomisch beleid, maar maandag zakte het pond nog verder weg. --- Amerikaan sterft na aanslag in Panama-stad PANAMA-STAD (IPS) - Een Amerikaanse soldaat in Panama is overleden aan de verwondingen die hij opliep bij een bomaanslag op een discotheek. Dat is bekendgemaakt door het Amerikaanse leger. De aanslag is in een telefoontje naar een radiostation, opgeëist door de tot nu toe onbekende groep M-20, die verklaarde zich tegen de Amerikaanse aanwezigheid in Panama te verzetten. In Panama-stad was afgelopen weekeinde sprake van een golf van geweld. Bij de aanslag op de discotheek raakten 16 Amerikaanse soldaten gewond. In buitenwijken werden de lijken aangetroffen van vier mannen, onder wie een Colombiaan. --- Helmudt Schmidt is somber over Sovjets TOKYO (AP) - Naar de mening van oud-bondskanselier Helmut Schmidt is de perestrojka, de hervormingspolitiek van Sovjet-president Michail Gorbatsjov, „volstrekt niet succesvol" en staan de Sovjetunie jaren van „langdurige burgertwist" te wachten. Schmidt zei dit maandag op een symposium in Tokyo. Schmidt merkte op dat hij onlangs in Moskou was geweest en daar tot de ontdekking was gekomen dat de bevoorrading van de winkels met gewone produkten als suiker en zeep momenteel slechter is dan in 1966, toen hij de Sovjet-hoofdstad voor het eerst bezocht. De perestrojka „heeft niet geleid tot ook maar het geringste positieve resultaat", aldus Schmidt. Bovendien ziet Gorbatsjov zich geconfronteerd met een strijd om de macht, een meningenstrijd over zijn economische politiek en het separatisme in de Baltische en islamitische Sovjet-republieken, zo zei Schmidt. „In de jaren negentig zal er een langdurige burgertwist woeden, wellicht een burgeroorlog" in de zuidelijke Sovjet-republieken, waar de moslim-bevolking sterk wordt beïnvloed door het islamitische fundamentalisme in lran en elders in het Midden Oosten, aldus Schmidt. < Volgens de oud-bondskanselier is Sovjet-leider Gorba tsjov „een opmerkelijk man" die ondanks zijn moed en tak' tische kwaliteiten „tot op he! den volstrekt niet succesvol" is geweest. De 71-jarige Schmidt, die momenteel als redacteur verbonden is aan het Westduitse weekblad Die Zeit, was leider van de sociaal-democratische SPD en bondskanselier van 1974 tot 1982. Hij sprak maandag op een symposium over Japan in de jaren negentig dat was georganiseerd door Toshiba en de Nihon Keizai Shimbun, een toonaangevend Japans economisch dagblad. Schmidt voorspelde overigens tevens een toename van de spanningen tussen Japan en de VS. De bevolking in deze landen zal steeds minder begrip kunnen opbrengen voor de noodzaak van het bondgenootschap tussen Tokyo en Washington nu de Sovjetunie ernstig is verzwakt door interne twisten en economische problemen, zo zei Schmidt. De economische tegenstellingen tussen Japan en de VS zullen die spanningen alleen nog maar vergroten, zo voegde hij hieraan toe. --- Zuid-Afrika pakt leider doodseskader JOHANNESBURG (RTR/DPA) - De bevelhebber van een geheime Zuidafrikaanse militaire eenheid is gearresteerd op verdenking van moord op twee prominente anti-apartheidsactivisten, onder wie de Namibische advocaat Anton Lubowski. Dit heeft de politie in Johannesburg bekendgemaakt. Kolonel Joe VersteT werd vrijdag al opgepakt kort voordat een onafhankelijke onderzoekscommissie zou beginnen met hoorzittingen over de activiteiten van het bureau, waarover Verster de leiding had. De geheime militaire eenheid, die door het hele land werkte met onafhankelijke cellen, wordt verdacht van brandstichting, bom- en moordaanslagen op leidende anti-apartheidactivisten. Ze zou ook achter de moorden op de Namibische advocaat en vrijheidsstrijder Anton Lubowski en de uni ersiteitsdocent David Webster zitten. De Zuidafrikaanse politie zoekt nog drie andere verdachten, allen voormalige politie-officieren, die eveneens lid waren van de geheime militaire eenheid. De afgelopen tien jaar zijn in Zuid-Afrika meer dan 60 anti- apartheidsactivisten vermoord en buiten het land nog eens tientallen anderen. Eind januari besloot de Zuidafrikaanse president F.W. de Klerk een commissie in te stellen, die de politieke moorden moet onderzoeken. Inmiddels groeit de druk op de Zuidafrikaanse minister van defensie Magnus Malan om af te treden. De moordeenheid zou direct onder zijn bevel hebben gestaan. De be-1 windsman wekte grote politieke beroering toen hij verleden week verklaarde dat de vermoorde advocaat Lu-J bowski spion was voor del Zuidafrikaanse militaire in-' lichtingendienst en dus niet gedood zou zijn door agenten van Pretoria. Malan gaf het bestaan van de geheime militaire eenheid toe, maar ontkende dat ze opdracht had om tegenstanders van de regering uit de weg te ruimen. --- Slachtoffers Bhopal krijgen alsnog steun NEW DELHI (REUTER/AFP) - Meer dan vijf jaar na de gifgasramp in Bhopal heeft de Indiase regering maandag een voorlopige hulpprogramma voor de slachtoffers en nabestaanden bekend gemaakt ter waarde van 3,6 miljard rupee (ruim 400 miljoen gulden). Minister M. S. Gurupadaswamy van petroleum en chemische produkten zei dat er drie jaar lang maandelijks 200 rupee (23 gulden) zal worden uitgekeerd aan alle 500.000 overlevenden van de ramp van 3 december 1984 die om compensatie hebben gevraagd. „Wij geven prioriteit aan het geven aan broodnodige hulp aan de slachtoffers. Betalingen zullen binnenkort van start gaan". Meer dan 2.500 mensen kwamen om het leven bij de gaslek in een fabriek van pesticiden in Bhopal. Sindsdien zijn nog eens 1.000 mensen overleden aan de gevolgen van de gifgasramp. Functionarissen in de stad zeggen dat er nog altijd mensen sterven aan de gevolgen van de catastrofe. Het zou gaan om gemiddeld één per dag. Minsten 20.000 mensen hebben permanente lichamelijke schade opgelopen. De fabriek was eigendom van een dochteronderneming van het Amerikaanse concern Union Carbide Corporation (UCC). ---