OPEN HUIS t.g.v. ingebruikneming na verbouw en uitbreiding 5" rifill 1 m _jß|fe^^JjT) I Ju!:", ZATERDAG 17 NOVEMBER 14.00-16.00 uur Immanuelkerk Estafette 1 KRIMPEN A/D IJSSEL assurantiebedrijf a. de kievit j VEFte makelaars in assurantiën Johan de Wittstraat 2 2902 HG Capelle a/d IJssel Postbus 50 2900 AB Capelle a/d IJssel ff Telefoon 010-4 50 58 22 Fax 010-4 50 51 54 _^K Bouwen op vertrouwen... L. VAN WIJNGAARDEN AANNEMINGSBEDRIJF BV Gemzenstraat 20 - 2901 BL Capelle a/d IJssel Tel. 010 - 450 62 55* --- architectenbureau a. van den lek bermweg 284 - 2906 Ih capelle a/d ijssel - tel. 010 - 45063 79 --- ™ Capels Constructiebedrijf Capels Constructiebedrijf L.W. Verhoeff B.V. Kanaalweg 11 2903 LR Capelle a/d IJssel Telefoon 010-4506529 --- Mobiac BV Houten en kunststof vouwwanden Verplaatsbare panelenwanden Prinses Margrietstraat 1a - 2841 TP Moordrecht Postbus 65 - 2840 AB Moordrecht Telefoon 01827-2685 - Telefax 01827-2105 --- VOOR WONEN EN SLAPEN TEL.OIO-4506306 KANAALWEG 57-29 2903 LR CAPELLE AAN DEN IJSSEL --- 40RKt Nieuwburg Elektrotechniek bv DYNAMISCH en VEELZIJDIG op het gebied van utiliteit, meet- en regeltechniek en beveiligingsinstallaties. Postbus 193 JU||^-2920 AD Krimpen a/d IJssel lSm Telefoon 01807-15255 '"" Telefax 01807-11841 NIEU WBURGGROEP --- Ook kerk(ver)bouw plannen? Deze pagina bewaren! Dat bespaart u veel zoekwerk. --- Gemeente van Kralingseveer-Krimpen a / d IJssel, samen mochten wij uw immanuëlkerk' verbouwen en uitbreiden. Wij feliciteren u van harte met de ingebruikneming. --- Kaat en Tijhuis ORGELBOUW nieuwbouw J|M%3 restauraties stemmen onderhoud Neringstraat 8, 8263 BG Kampen Tel. 05202-17561 b.g.g. 05202-24464 of 17545 yQLuriED bv Jy aluminium Aluminium: platen profielen gevelplaten knip-en zetwerk tot 6 m. tevens RVS en sendzimir. Wij verzorgen alle bewerkingen zoals: knippen, zetten, zagen, ponsen, lassen, slijpen, anodiseren. moffelen enz. Industrieweg 6,2921 LB Krimpen a/d IJssel Tel. 01807-19833. Fax 19954. J^^l BLS totaalinstallateurs fc* ft — y *^ ■ Nijverheidsstraat 295 TjC 2901 AP Capelle a/d IJssel Tel. 010-4515133 Fax 010-4519208 Verwarming Gas Electra Water Energietechniek CONSTRUCTIE-ADVIESBUB0 ING. J. NEELEMAN Raadhuisstraat 211 2406 AC ALPHEN AAN DE R^N Tel. 01720-93791 --- De kiwi wordt duur betaald Geen voedselgebrek meer in Polen, maar ook geen koopkracht VERKIEZINGEN IN POLEN door Herman Veenhof WARSCHAU - Elke Pool is tegenwoordig maandelijks miljonair, als-ie werk heeft. Dan komt het salaris binnen, in bankbiljetten uiteenlopend van 100 tot 200.000 zloty. De volle beurs is echter maar schijn. Een miljoen zloty is welgeteld 180 gulden. Te danken aan inflatie en devaluatie. Nu is de koers stabiel. Dat is prettig, maar wat koop je ervoor? De sinds dit voorjaar goedgevulde winkels in de Poolse steden zijn vooral om naar te kijken. De zwarte geldmarkt is verdwenen, maar de straathandel tiert welig. De overeenkomst tussen cd-spelers en kiwi's: allebei onbetaalbaar. Een biljet van 200.000 zloty. Voor de Polen reden tot schouderophalen en een serie nieuwe geldmoppen, maar ook een extra dimensie aan de zo beproefde Poolse combinatie van jaloezie, trots en minderwaardigheidsgevoel. „Polen is trots op zijn geschiedenis en gefrustreerd over het heden", zegt een oudere man op het Plac Zwyciestwo, binnenkort om te dopen tot Pilsudskiplein. Een nieuw biljet van 200.000 zloty dus. Verwarrend soms, want het groengrijze flapje van vijfduizend lijkt sprekend op het nieuwe biljet dat veertig keer zoveel waard is. Meteen na de presentatie door de Poolse Nationale Bank werd overigens de eerste vervalsing van het nieuwe biljet al gesignaleerd. In handen van de weinige zwartwisselaars, die nu alleen de meest argeloze toeristen nog kunnen verschalken in de 'oud' gerestaureerde stadskern van Warschau, of het grote, redelijk nieuwe en tegenwoordig intens criminele Dworzec Centralna, het centraal station. Polen is anders arm dan vroeger. Tot vorig jaar waren de winkels leeg en stonden er rijen voor; voor luxe goederen en westerse spullen moest je naar staatsvalutazaken als Pewex, waar voor dollars en marken zelfs met merknamen bedrukte plastic zakken van de hand werden gedaan. Nu zijn de etalages aanzienlijk voller en gevarieerder; er staan geen rijen meer voor. Alles is te zien, maar weinig is te betalen. De koopkracht van de 38 miljoen Polen is het laatste jaar afgenomen met 35%, de werkloosheid is alleen uit te drukken in getallen die vorig jaar de inflatie aangaven. En de prijzen, de prijzen zijn gekatapulteerd. Een miljoen zloty per maand is een hele stapel papier. Maar energie kost op zijn minst 100.000 zl. De huur van een beschamend kleine tweekamerflat in de Poolse hoofdstad is driehonderdduizend zloty. Ham kost 60.000 zl. per kilo, kaas 15.000, tomaten 10.000, sinaasappels 18.000, suiker 6000, melk 2000, brood 5500 zl. Juist de voedselprijzen, die traditioneel laag waren, stijgen nu het hardst. Een liter benzine kost 3400 zl., zeventig cent, voor de Nederlandse rijder een genot', voor de Pool het dubbele van de prijs in de zomer. Polen is vrij en straatarm. Onzekerheid is troef, over het inkomen en over het werk. In de Poolse verkiezingsstrijd wisselen wilde beloften af met bedachtzame uitlatingen van hen die geen 'valse schijn willen wekken' en stellen dat de pijnlijke economische shocktherapie die in januari is begonnen, de snelste weg naar herstel is. Walesa verwijt de regering-Mazowiecki te weinig oog te hebben voor de verpaupering van de gewone man, die steeds minder te besteden heeft en werkloos dreigt te worden. Het probleem van de premier is dat het economisch herstelbeleid wel succesvol is op macroniveau, maar niet aanwijsbaar in de huishoudportemonnee van het gezin. En dus wint Walesa het economisch debat zonder een alternatief beleid. Tot vorig jaar waren de winkels leeg en stonden er rijen voor --- Shocktherapie De cijfers spreken voor zich. In december vorig jaar bedroeg de inflatie in Polen 1000% per jaar. De zloty werd dus per jaar tien keer zo weinig waard. De buitenlandse schuld van Polen bedroeg 41 miljard dollar en de rente kon niet meer op tijd betaald worden. De ruim 7500 staatsbedrijven werden steeds meer onrendabel. De tientallen ministeries bleken alleen maar goed te zijn in het laten groeien van hun eigen bureaucratie. Tegelijkertijd werd het leven voor de Polen nog wat draaglijk gehouden door een loon/prijs-koppeling en subsidiëring van primaire levensbehoeften als huur, energie, openbaar vervoer en basisvoedselprodukten als brood, zuivel en vlees. Helemaal lukte dat niet meer, want al sinds 1984 werden de Polen geconfronteerd met regelmatige prijsverhogingen. Eind december 1989 maakte minister van financiën Leszek Balcerowitz zijn 'shocktherapie' bekend, die hem vooral door het IMF en de Amerikaanse bankwereld was voorgeschreven. Het recept was simpel en hard: reduceer de looncompensatie, devalueer de zloty en verminder de staatssubsidies in fasen, maar wel snel. Het was een strak monetairconcept, met een sluitende begroting en privatisering als dogma's. Als tegenprestatie gingen de westerse kredietsluizen open. In totaal kreeg Polen eind vorig jaar ruim drie miljard dollar aan leningen en projectfondsen van de Wereldbank en de Groep van 24 (westerse landen plus Japan). Voor privatisering kwam een apart departement en voor de allerergst verarmden kwam er een sociaal vangnet met een fonds waar 100 miljoen dollar in zit, en een systeem van broodverstrekking en gaarkeukens in de steden. --- Moeilijk De aanpak werkt, maar de kritiek is fel. De inflatie liep terug tot 50% in juli en 5% nu, de zloty bleef hangen op 9500 voor een dollar en de werkloosheid nam met sprongen toe: van enkele tienduizenden (officieel) eind vorig jaar tot een half miljoen in juli en een miljoen nu. De vooruitzichten zijn somber. Minister Balcerowicz verwacht er 2,5 miljoen in 1992 en het IMF spreekt zelfs over 4 miljoen mensen die in 1992 zonder werk zitten. Als ac Europese markt opengaat, zit volgens het 'worst case-scenario een kwart van de Poolse beroepsbevolking met de duimen te draaien. Juist bij de werkloosheid is een flexibel en gedecentraliseerd systeem nodig. Arbeidsbureaus en vacaturebanken zijn echter nieuwe fenomenen en de Poolse werkgevers zijn nog nauwelijks georganiseerd. De groepen die het erg moeilijk hebben, zijn de ouderen, de werklozen en de boeren. Uitkeringen en aow zijn een schijntje; het Poolse basispensioen is 300.000 zl. per maand, vijftig gulden. Mensen van hoge leeftijd werken door, maar vliegen er als eerste uit in een economie die binnen enkele maanden van staat naar kapitaal overschakelt. Werklozen hebben geen baat bij Solidariteit en worden opgestookt door de nog steeds een beetje communistische vakbond OPZZ, ooit door de staat opgezet als tegenwicht tegen Solidariteit. Opvallend genoeg heeft de voormalig illegale vakbond nu 2,5 miljoen leden en de OPZZ (een laatste bolwerk van conservatief socialisme en vooral ontevredenheid) het dubbele. Boze boeren sloten in juni de autoweg Warschau-Gdansk af en moesten na dagen door de politie worden weggeslagen. De landbouwers zijn de dupe van het afschaffen van de voedselsubsidies. De prijzen van graan en aardappelen zijn gekelderd sinds de staat niets meer op de afgenomen produkten bijlegt. Niet voor niets komt uit landbouwkringen ook het meeste protest. De Poolse boer is als enige in het Oostblok altijd particulier ondernemer gebleven. Slechts 15% van de boeren werkte in kolchozevorm, maar ze kregen wel meer kredieten en betere machines. Die tijd is nu voorbij. De meeste boeren keuteren met twee tot tien hectare land. Een klein deel van de bedrijven bezit dertig hectare of meer. Modernisering en schaalvergroting vereisen betere machines en investeringen. Kredieten voor boeren zijn er echter nauwelijks en de wereld zit niet op Poolse piepers te wachten. Die rotten weg, terwijl honderd kilometer verderop de Oekraine, vroeger Pools grondgebied, een hongerwinter tegemoet gaat. --- Amerikaanse burgemeesters waarschuwen voor 'crack' STRAATSBURG^. Amerikaanse bu.èe.!1 1 hebben hun Eurog> ga's gewaarschuwd 7 " 'crack-epidemie' ai °°» snel maatregelen nel?' deze op cocaïne _„> drug. BeS De Amerikanen rir bij de Europese Ee> sterk op aan, snel 3 maatregelen te treffen " programma op te zet. het gebruik van &• vooral crack, moet onS.' gen „In Europa znï^ snel genoeg achterk? welke problemen craTr* brengt", liet de bur2^ van San Diego, M. 0?^ weten. De eerste burger. uitd Amerikaanse steden Vol een dag lang overl? Straatsburg met een 5 tic van West- en Oosten!? burgemeesters, polit^ mandanten en gezondh functionarissen. Zij POgT* ropa bij te staan in het bl van afdoende maatregel»? gen het gebruik van dnig.' --- Kemron niet ontdekt in Kenya NAIROBI (IPS) - Media autoriteiten in Kenya hefc meegedeeld dat een bèta lijk nieuw medicijn dat j ziekte aids afremt, Keur, niet in Kenya is ontdek Kemron zou op het ogenklj zelfs niet zijn te krijgen Lag, nya. Deze mededeling vande<_ recteur van de mefclu dienst in Kenya, J. Oliech heeft een einde gemaaktun een slepend conflict tusstul. Kenyaanse Medische Onj. zoeksinstituut (Kemri)a. Amerikaanse arts-ondera ker J. Cummins van eenpk. maceutisch bedrijf in Ta. die elkaar de ontdekking vi het medicijn betwistten. Toen het aids-medicijn i juli met veel fanfare werij presenteerd door de l nyaanse president Arapi claimde de directeur ? Kemri, D. Koech, dat het een exclusieve ontdekl ging van zijn instituut. ---