TOM POES EN HET SPOOK VAN BOMMELSTEIN -8136. De lust om zijn tuinpad schoon te vegen was heer Bommel vergaan. Somber stond hij in de smeltende sneeuw en keek de heren Canteclaer en De Futile na, die in de verte verdwenen. „Rijp voor de sloop", zeihij broedend tot zichzelf. „Dus zó denkt men achter mijn rug over mijn huis! Geen woord over het voorvaderlijk antiek, dat ik heb gekocht zonder op geld te letten. Of over de middeleeuwse kantelen, die ik langs de dakrand heb laten metselen. En dan spreek ik nog niet eens over de prachtige gothische ramen met dubbel glas in de noordelijke vleugel..." Zijn bittere gedachten werden onderbroken door de nadering van de bediende Joost. „Excuseer, heer Olivier," sprak deze. „Hier is een glas warme anijsmelk. Dat zal smaken in dezo weersomstandigheden, dacht ik met uw welnemen." „Nee, dank je Joost," zei heer Ollie op matte toon. „De trek is me vergaan. Weet je wat de markies daarnet durfde zegigen? Bommelstein is alleen iets waard als er een spook in zou huizen. Dat zei hij. Heb je ooit zoiets gehoord?" „Het is betreurenswaardig," gaf de knecht toe. Hij zweeg even en vervolgde op peinzende toon: „Toevallig dacht ik zelf iets dergelijks toen ik laatst uw borstbeelden afstofte. Een goed spookkasteel, dacht ik. Het enige wat ontbreekt is een echte geestverschijning, die ons tot aanzien zou kunnen brengen, als ik zo vrijmoedig mag wezen." Hij liep krakend door de sneeuw terug naar de keuken en heer Bommel bleef vol gedachten achter. --- BINHEHDOOR met jan van lieshout en buitenom AASTERBERG GEHUCHT ZONDER HISTORIE HET GEHUCHT ligt ingeklemd tussen Julianakanaal en Oude Maas. Huizen, voor het merendeel opgetrokken uit veldbrandstenen, staan gevel aan gevel te kleumen op een terp, die in de kadasters van Echt de Aasterberg wordt genoemd. IN 1926 BLEEK de terp niet hoog genoeg voor het wassende water van de kolkend buiten haar oevers getreden Maas. Het water kwam over de kruin van de dijk en zette stallen en benedenkamertjes blank. Vrouwen en kinderen werden geëvacueerd. Mannen bleven met het vee op zolder achter. DAT IS HET enige wat geschiedschrijvers over de Aasterberg optekenden. Zelfs pastoor Adolf Welters weet in zyn „Bydragen tot de geschiedenis van de gemeente Echt weinig meer over het gehucht te vertellen. Vooral na een Paasmoesson kon het er nat zyn. Het was dan levensgevaariyk de ondergelopen weilanden over te steken. ...MEN ZAL TOEGEVEN, dat de bewoners hun geweten niet bezwaarden, wanneer zy het vervullen van hun Paasplicht maar een weekje uitstelden", zo schreef hy. AASTERBERG is een witte vlek in de geschiedschrijving; een gehucht zonder historie. OP DE AASTERBERG gebeurt vrflwel niets. Na de oorlog werden slechts twee hulzen bygebouwd. Er staan er nu zestien. Twee daarvan werden het afgelopen jaar verkocht aan „buitendorpsen". DAARDOOR WERD ook de 26-jarige Utrechtse beeldhouwer Fred Bendyk, die op de Pepynklinieken in Echt creatief therapeut ls, Aasterbergbewoner. Zyn vrouw Lia Helle (24) vindt de stilte en de landelijkheid „zalig". „We hebben op een flat in Echt gewoond. Daar voelde ik me eenzamer dan hier. De mensen zyn hier ontzettend aardig. We z«n volledig geaccepteerd", aldus Lia. HAAR EERSTE KIND kan de 75ste bewoner van de Aasterberg worden. In de registers van de burgerlijke stand van Echt staan er nu 74 geregistreerd. Dat is vyf meer dan twee jaar geleden. DE KINDEREN van de Aasterberg gaan in Echt naar school. Ook kerken en werken die van de Aasterberg in Echt. ENKELE DECENNIA geleden keuterden alle Aasterbergbewoners nog. Op elke stal stonden een paar koetjes, werden varkens vet gemest en elk huis had zijn moestuintje. Voor halve dagen werkte men by ln een dakpannenfabriek of in een brikkenbakkerij; of by een boer. Vaak namen de loonwerkers een van hun runderen mee. Met de koe werd toen nog geëgd en geploegd. HEEFT DE AASTERBERG geen kerk of kapel, een kroeg heeft het gehucht altyd gehad. In de twintiger en dertiger jaren zelfs twee: de herberg van Jacob Suylen en het cafeetje, dat Jozef Smeets in 1912 bouwde. In dat laatste staat nu Willem Wintraecken achter de tap. Hy trouwde met Lena Smeets, de dochter van Jozef. HET IS EEN echt kaartcafeetje. Avond aan avond wordt er getoept om bier. „TANTE LEEN" Key beek uit Echt, die deze week haar 61ste verjaardag vierde, is een van de sterren aan de kaarttafel. In Peerke Heynen moet ook zy echter haar meerdere erkennen. „Dikke Peerke" weet precies wat je in de hand hebt. Hy kan kaarten onthouden", bewierookt de veelvuldig geklopte kastelein zyn aartsrivaal. PEERKE KON overigens ook lets van smokkelen. Voor smokkelaars was de Aasterberg een Ideale uitvalsbasis. Zy is evenwel niet meer operationeel. EVENALS IN andere Maasdorpjes werd er in de beemden rond de Aasterberg geestdriftig gestroopt. Met het geweer, met de strik en met de riek. Omdat de aktiviteiten van een enkele wilddlef schynen voort te duren, hullen de Aasterbergbewoners zich daarover in stilzwegen. DES TE opener zgn zg in hun misnoegen over de ontluistering van het gehucht. Daaraan hebben hun voorouders ook schuld. Zo werden etteiyke doornheggétjes, waarin het wemelde van de zangvogeltjes, ontworteld. Werden canadassen, die de weilanden overhuifden en waaronder het vee vredig stond te grazen, grotendeels gerooid. Werd een oprylaan van geurige acacia's gekapt, toen het kiezelpad dat van Echt naar de Aasterberg liep, vervangen werd door een asfaltweggetje. Werden ir» '14-'lB notebomen verpatst aan de Duitsers, die er geweerkolven van maakten. ALS EEN KIP werd het gehucht geplukt. Willem Wintraecken (59), eens kompel in de Maurits, nu kastelein in een echt kaartcafeetje op de Aasterberg. Weg- en waterbouwkundige Richard Mulders (24) kocht in april het zwaar onderkomen boerderijtje van smid Pierre Hulsen. In Geleen woonde Richard zeven hoog, „Omdat in het boerderijtje verschillende soorten steen werden verwerkt en er in de S-bocht voor de deur geregeld auto's van de weg raakten — pas lag er weer een in de mestbak — heb ik het helemaal wit geverfd". Het steegje op de Aasterberg. Achterin het fraai gerestaureerde huis van tekenaar Jos Augustin (32), die zijn „voortuintje" stoffeerde met Maassfeentjes*. Op de achtergrond de hoogspanningsmasten, waarvoor veel canadassen moesten wijken. Kabels bekrassen nu het luchtledige. De bouwval, die de 26-jarige Utrechtse beeldhouwer Fred Bendijk aan het opknappen is. Op de voorgrond een der laatste notebomen van de Aasterberg. Vroeger stonden bij elk huis verschillende van die bomen. Met de zakken vol noten ging de jeugd in het najaar naar school. Rond Echter kermis werden de notebomen „gedorst". In 14-18 werden vele notebomen gekapt. Duitsers maakten van het hout geweerkolven. (FOTO'S PETER ROOZSN] --- DIERENLEED Roger Bollen --- FRED BASSET --- DE POEZELIGE POES Suske en Wiske ---