Theo van der Leeuw: Portugees avontuur? MONTPELLIER — Vier dagen na afloop van de Toar de Franse klinkt het startschot voor de Ronde van Portugal. Deze wedstrijd bestaat uit zestien etappes. De Portugezen Oliveira en Martins, die deel uitmaken van de Canada Dry-ploeg, maar tijdens de ronde door hun land uitkomen voor een clubteam, zouden graag enkele Nederlandse renners aan hun zijde hebben. Keileners, Pustjens en Krekels — die voor deelname gevraagd werden —- hebben evenwel weinig interesse in een Portugees avontuur. Vermoedelijk start wél een ander lid van de Canada Dry-formatie, namelijk Theo van der Leeuw uit Valkenburg. --- De Tour kabbelde voort... door Nino Tomadesso Hj^ELES-SUR-MER - Jan Krekels nam 't Barry Hoban i|., kwalijk. De Limburger lachte en relativeerde: „Als Ve. e plaats van Hoban was geweest, zou ik misschien V, tzelfde gedaan hebben". Hetzelfde? Dat was, don- L agavond op de smalle Avenue de Grau in de uitpuilt.. e badplaats Argelès-sur-Mer het hinderen van tegens'. .k8 'n vo^e eindsprint. De dader was Hoban, het boffer Krekels. De meute „scheurde" naar de finish. *.\,Sen een dikke haag bruine mensen in shorts en biki' «e witte streep lag nog circa 200 meter ver. Si (iö, linie" streden Esclassan, Van Roosbroeck, v^ Hoban en Krekels om het hardst. De positie \ rekels was gunstig: derde naast Hoban en Esclas.t t ' opeens week Hoban, naast Krekels sprintend, van t<>. ec«te lijn af. Jan Krekels dwingend aan de remmen V e». Hoban ging dóór en klopte Esclassan op de .L^** öat betekende de tweede Britse etappe-overwin•V/ 1 successie in deze krankzinnige Tour, die de orgal«Ve e oren uit de hand dreigt te lopen. Dat betekende ns een desillusie voor Krekels. De karavaan nam het .ervan. Er werd, temidden van de zinderende Zuidfranse wijngaarden, geen pedaaltrap te veel gedaan. De Tour kabbelde voort... --- Tour vandaag De twaalde etappe begint vandaag met een individuele tijdrit over 28,3 km. van Perpignan naar Thuir. Daarna volgt een rit in lijn over 76 km. van Thuir naar Pyrénées 2000. De aankomst in Pyrénées 2000 wordt voorafgegaan door een klim van de tweede categorie. --- Dagboek van de Tour kan van tour-renners anno 1973 met meer eisen dat zij als ballen in een jeu des boules door meneer Lévitan worden rondgeslingerd. Wil hij een Tour der Bergen fabriceren om het antieke heldendom terug te winnen voor het gtote publiek, dan is dat tot zijn dienst. Maar dan moet hij wèl zo vooruitstrevend zijn om de beste organisatievormen aan te wenden. Het is onbeschoft om coureurs, die 230 km-berg achter de rug hebben. ■ in een stoptrein te schoppen die hen sjokkend en puffend nog eens 200 km verder — naar Mompellier — transporteert. Het was helemaal niet verwonderlijk dat de coureurs vandaag glashard hebben uitgeslapen en daarna op hun gemak naar het officiële vertrek zijn gereden om er quasi-lusteioos hun handtekening te zetten. Vijf minuten voordat Lévitan, die men gewoon niet kwaad krijgt en die zijn ijzeren regime uitoefent met d 3 bittere grandeur van een ouderwetse koloniaal, onaangedaan het vertreksein zou geven, was nog geen coure^ plaatse. Op zijn e!f-en-dertigste kwam toen Jacques Botherel van Sonolor aanfietsen met een gezicht alsof hij van niets wist. ook niet van het bevel dat wéér een kwartier eerder moest worden gestart. Twintig minuten later dan Lévitan had gedecreteerd ging het peloton onderweg — met een siakkegang. De renners genoten zichtbaar van hun eigen verzet, onderhielden zich met het allervriendelijkste publiek dat ik ooit heb gezien — de goedgeluimde wijnmensen van de Midi — en reden af en toe zó langzaam dat sommigen hun rijwiel op de schouders namen. Eindelijk heeft eens niemand in het peloton afgezien. Eindelijk heeft Lévitan, die langzaam ontmaskerd wordt ais schnaböelaar voor het Nationale Franse Verkeersbureau, de coureurs de kont tegen de krib zien gooien. Ook Angelès-Sur-Mer heeft hij een poot uitgedraaid met de toezegging dat de Tour er 24 uur zou blijven en er een tijdritje zou rijden. Dat heeft hem aardig wat poen opgeleverd. Maar van de zijde van de renners en journalisten, die het hardgrondig met elkaar eens zijn. ook een revolte, die nog nooit in enige Tour is voorgekomen. De renners moesten in Argelès in de onontwarbare knoop waarin het lokale vakantieverkeer verstrikt zat maar zien dat zij hun hotel vonden. Herman van Sprinqel zat zo in de mensenmenigte verpakt, dat hij geen been meer voor het andere kreeg. Jean-Claude Baud van de ploeg van Geminiani stond ergens het verkeer te regelen en velen van zün colleoa's kwamen door de zuigkracht van de alles verpletterende toeschouwersmassa aan het strand terecht, waar zij helemaal niet moesten zijn. Opnieuw faalde de tour-organisatie In alle opzichten. Jacques Goddet geneerde zich. Onderweg was hij, geheel tegen zijn gewoonte in, op een terrasje een glas gaan drinken. Hij kwam niet in de perszaal, ditmaal een sporthal waarin geregeld het licht uitvalt en waar een • koppige, zeer lauwe muscadet geserveerd. De grand seigneur van de Tour ging in 'de buitenlucht tussen twee vrachtwagens aan een tafeltje zijn verhaal schrijven. Zijn tragiek is dat hij Lévitan niet kan berispen. Want l'Equipe is opgekocht door Le Parisien Libéré. En daarvan is Lévitan de baas. --- Krekels niet boos op Barry Hoban... De Canada Dry-man zei: „Barry voelde mij als het ware komen. Dat heet in rcnnerstaal: op hel punt staan je naaste tegenstander in de sprint voorbij te gaan. Hoban deed echter de deur dicht. Hij dreef mij naar' de buitenkant. Ik moest inhouden om niet te vallen, om niet in het publiek terecht te komen. De kans op de zege was voorbij". Doch Krekels nam Hoban niets kwalijk. Lachend stonden zij, op het platform der.tv-commentatoren, naast elkaar. Er kon zelfs een schouderklopje af. Lauwe reacties op een onsportiviteit. Het paste geheel in het beeld van de lange, lome etappe tussen de uitgestrekte wijngaarden en onder de helse ritten van de Midi. Een rit van Montpellier naar de groenblauwe Mediterranée die de historie zou ingaan onder de titel: de grote wandeling. Het tempo der pedaalrickiers zakte tot de vaart van een stelletje enthousiaste kwajongens op driewielers. De Tour „kabbelde" voort op een van de laagste gemiddelden die deze dagelijks terugkerende wielertocht ooit beleefde: 30.687 km per uur. De achterstand op het tijdschema bedroeg bijna twee uur en de tourradio zweeg lange tijd in alle talen. De karavaan, happend naar adem in een opstekende mistral, amuseerde zich. De wijnboeren van de Corbieres ook. Urenlang stonden zij in de schaduw van hun Spaans aandoende dorpjes op de passage van de Tour te wachten. Het lange wachten brekend met de dronk van zelf gecultiveerde wijnen, het lange wachten vullend met het enthousiast aanbieden van flessen kostelijk druivennat aan langzaam in hun auto's uitdrogende volgers. De Tour vierde vakantie. De tourridders demonstreerden op hun wijze de wrevel tegen de harde hand van tour-organisator Félix Lévitan die, in üijn poging om het oude heldendom en de vroegere slavernij in zijn circus weer in te voeren, de renners opjaagt als waren zy niet de mannen die de Ronde van Frankrijk maken. Even kwam er enige strijd in deze Sahara-etappe. _Joen Jan Krekels op één kilometer van de top van de Cote de Treilles (een colletje van de vierde categorie) demarreerde en vervolgens alleen de top bereikte. Maar in de afdaling herinnerde Krekels zich weer de letargie waarin het peloton de gehele dag was ondergedompeld Hij zette niet door; de stilte keerde terug. --- Valpartij Zelfs een grote valpartij (6 km voor de finish), waarin onder meer Theo van der Leeuw (schaafwonden aan armen en benen) en Willy Vanneste betrokken raakten, kon de rust nauwelijks verstoren. Pas twee kilometer later vloog het tempo plotseling omhoog. Godefroot, Van Springel, Vianen en Van Stayen gingen op de loop. Gonzales-Linares en De Witte volgden het spoor der vluchters. Het peloton echter greep de ongehoorzamen snel bij het nekvel. Een massasprint besliste de etappe, een sprint waarin de jury enkele onregelmatigheidjes als niet ter zake doende van de tafel veegde. Hoban werd dus winnaar, waarna de gehele tourkaravaan ondergedompeld werd in een ware chaos, die de toch al bestaande wrevel van rennp.rs en journalisten nog groter maakte. Foto: Jan Stappenbelt --- ARGELES-SUR-MER — Donderdag. De renners winden geen doekjes meer om hun verzet tegen het concept, dat achter deze Tour steekt. En tegen de mannen, die het rücksichtslos trachten te verwezenlijken. Lévitan is aangemerkt als uiterst rechts, niet alieen omdat hij autoritair optreedt, maar vooral omdat hij ..de goeie ouwe tourtijd" force majeur tracht terug te brengen in deze Ronde van Frankrijk, zonder enig respect voor een aantal sociaal-maatschappeiijke ontwikkelingen gedurende de laatste 50 jaar. Als hij beweert: „De renners moeten weer eens leren fietsen", dan refereert hij aan tijden waarin men gewend was te werken van zonsopgang tot zonsondergang en voor weinig loon per uur. In dat licht moet ook het befaamde heroïsme van de oude Tour worden gezien. Toen bereed men de fiets 8 del tot enige maatschappelijke verheffing. Het rijwiel was een wapen voor het proletariaat. En de sterke afgevaardigden daarvan, mannen ~met borstkassen gelijk kleerkasten" — zoals Karel van Wijnendale hen heeft gekwalificeerd — waren bereid de pedalen rond te persen met een energie, die ook mijnwerkers in hun mensonterende ondergrondse arbeid konden opbrengen. Wie zich afvraagt waarom wielrenners zo populair zijn bij het volk. mag weleens bedenken dat zij in menig opzicht hebben bijgedragen aan de strijd van het proletariaat. In zware tour-etappes toonden zij zich heldhaftig solidair met de kameraden die in de industrie het juk van „das Kapital" moesten torsen. Het begrip „dwangarbeiders van de weg" heeft met die solidariteit in die oertijden te maken. Maar de tijd is zó veranderd, dat het minimum-loon in de industrie behoort te corresponderen met de sociale begeleiding van wielrenners. Ook zij hebben op maatschappelijke venzekering en hun sponsors hebben die te betalen ook al is Ton Vissers — cud-hockey'er en daarom misschien óók een beetje rechts — het daar niet mee eens. Men ---